Vị tiến sĩ một đô đến triệu đô

Anh là tiến sĩ trong ngành Robot sinh học được bạn bè quốc tế đánh giá cao. Anh từng từ chối lời mời lương hàng nghìn đô để về nước làm việc. Đó là Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2014, TS Nguyễn Bá Hải (sinh năm 1983), Giám đốc Trung tâm dạy học số, cha đẻ kính “Mắt thần” đầu tiên cho người khiếm thị Việt Nam.


TS Nguyễn Bá Hải tại khóa học 1 đô la.

TS Nguyễn Bá Hải tại khóa học 1 đô la.

Thuyết phục Thủ tướng

Tôi có hai lần được gặp tiến sĩ trẻ tràn đầy nhiệt huyết Nguyễn Bá Hải. Đó là dịp Hải cùng Hội LHTN Việt Nam trao kính “Mắt thần” miễn phí cho người khiếm thị tại trụ sở báo Tiền Phong tháng 7/2013 và những ngày Hải tham gia sự kiện và nhận giải thưởng Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu 2014.

Lần nào Hải cũng “truyền lửa” đam mê khoa học và tinh thần cống hiến không ngừng cho những người xung quanh. Nhưng ít ai ngờ, chỉ trong chưa đầy 10 phút thuyết trình về các dự án sáng tạo của mình, Hải đã thuyết phục được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng quyết định đầu tư khoản kinh phí 1 triệu đô la để thực hiện dự án sản xuất kính “Mắt thần” dành cho người khiếm thị. Việc này trở thành sự kiện nóng nhất trong cuộc gặp gỡ của Thủ tướng với các nhà khoa học trẻ tiêu biểu diễn ra sáng 11/9/2015 tại Hà Nội.

Những thông tin của TS Hải thu hút được sự quan tâm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Thủ tướng hỏi cặn kẽ từ tác dụng của kính dẫn đường đến giá thành và nhu cầu thực tế của sản phẩm. Hải cho biết, anh sẵn sàng tặng sáng chế này cho xã hội, cho Nhà nước.

Mình chỉ sống một lần duy nhất trong cuộc đời thôi, chính vì thế mình phải sống thấy vui, thăng hoa và thoải mái nhất mỗi ngày. Mình sống theo lẽ hoặc chết hoặc sống dấn thân cho những đam mê cháy bỏng của con tim mình. Hãy biến ý tưởng, khát khao sáng tạo khoa học công nghệ thành những sản phẩm phục vụ cho cuộc sống ngay lúc này thay vì những lý thuyết suông”. - TS Nguyễn Bá Hải

Trên thực tế, trong những năm qua, Hải đã sản xuất hàng ngàn sản phẩm với mục đích phi lợi nhuận từ kinh phí của bản thân và các nhà tài trợ, hảo tâm để cùng T.Ư Đoàn tặng cho người khiếm thị nghèo ở những địa bàn khó khăn.

Sau khi nghe TS Hải báo cáo từ sáng chế ban đầu cách đây hơn bốn năm, sản phẩm đầu tiên nặng tới 20kg và có giá thành hơn 20 triệu đồng, nay, qua chín lần nghiên cứu cải tiến để hoàn thiện thành sản phẩm gọn nhẹ với giá 2 triệu đồng/chiếc, đã sản xuất hàng ngàn chiếc tặng cho người sử dụng và có phản hồi tốt, Thủ tướng đã quyết định hỗ trợ để nhóm nghiên cứu mở rộng dự án có ý nghĩa xã hội này.

Ước tính, hiện nay ở nước ta có khoảng 300.000 người hỏng mắt hoàn toàn và khoảng 1,2 triệu người khiếm thị ở các mức độ khác nhau cần sử dụng sản phẩm này. Thủ tướng đề nghị anh Hải mở rộng quy mô sản xuất.

Anh Hải cho biết, khi từ Hàn Quốc trở về, anh tới những vùng khó khăn, thấy người mù rất vất vả trong cuộc sống, sinh hoạt thường ngày. Suy nghĩ đó thôi thúc anh nghiên cứu, sáng tạo ra “Mắt thần” - loại kính dành cho người mù. Hơn 1.000 kính “Mắt thần” phiên bản 2 được tặng miễn phí cho người khiếm thị Việt Nam và nhiều người mù ở Mỹ, Đức đặt mua. Phiên bản kính Mắt thần 3 đang được TS Hải cải tiến để người khiếm thị có thể nhìn được màu sắc, hình ảnh được công bố cuối năm 2015.


TS Hải tại phòng nghiên cứu và khóa học 1 đô la.

TS Hải tại phòng nghiên cứu và khóa học 1 đô la.

Dấn thân hoặc chết

Ông Markku Rissanen, giảng viên Trường ĐH Sư phạm Jamk (Phần Lan) trầm trồ: “Anh ấy thực sự rất nổi bật và giỏi. Một tấm lòng thiện lương hướng đến cộng đồng”. Để có được thành công ngày hôm nay, Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu 2014 từng có tuổi thơ nghèo khó. Anh đặt ra con đường “dấn thân hoặc chết” để tạo động lực cho mình tìm con đường nâng tầm khoa học công nghệ nước nhà.

Hải cho biết, trước đây cậu rất tò mò trước các quốc gia phát triển giàu có và đặt câu hỏi: Tại sao Việt Nam mình cứ nghèo khổ hoài và công nghệ lạc hậu mãi vậy? Công nghệ Việt Nam không có nét riêng? Khát khao du học thổn thức hàng ngày trong tâm trí cậu học trò nghèo xứ Thanh, phải đi du học, sang các nước giống như thời trẻ của Nguyễn Tất Thành thôi thúc ra đi tìm đường cứu nước vậy.

Năm 2001, cậu học trò nghèo của huyện Đông Sơn, Thanh Hóa thi đỗ ngành cơ khí động lực học của ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM. Trong suốt thời gian theo học, Hải phải nỗ lực gấp nhiều lần để tự trang trải việc ăn học. Hải làm đủ nghề, từ nhân viên photo copy, đánh máy tính đến bán mắt kính, đồng hồ… với khoảng 20 nghề khác nhau. Hải cho biết, để có tiền theo đuổi đam mê “chơi” Robocon (Cuộc thi cổ vũ phong trào sáng tạo trong sinh viên do Hiệp hội Phát thanh và Truyền hình châu Á - Thái Bình Dương tổ chức thường niên từ 2002 đến nay).


TS Nguyễn Bá Hải tặng kính “Mắt thần” cho người khiếm thị tại Hà Nội tháng 7/2013. (Ảnh: Xuân Tùng)

TS Nguyễn Bá Hải tặng kính “Mắt thần” cho người khiếm thị tại Hà Nội tháng 7/2013. (Ảnh: Xuân Tùng)

Chính những ngày tháng đó đã nuôi dưỡng niềm đam mê sáng tạo của Hải, thôi thúc Hải thực hiện giấc mơ du học để bắt nhịp với khoa học công nghệ thế giới. Hải tốt nghiệp Thủ khoa ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM ngành công nghiệp cơ khí động lực và nhận được học bổng toàn phần đào tạo cao học của Chính phủ Hàn Quốc ngành Robot sinh học, ngành được cho là tương lai công nghệ sau kỷ nguyên internet .

Tuy nhiên, đây là ngành còn mới mẻ trên thế giới, đặc biệt là ở Việt Nam. “Khi sang Hàn Quốc, đầu tôi giống như tổ ong trống rỗng, thiếu mọi thứ, đặc biệt khi chuyển ngành từ ô tô sang robot dù đã “chơi” robocon 3 năm ở Việt Nam. Nhiều lúc việc học quá khó khăn khiến tôi muốn bỏ học, nhưng sau đó phải tự cố gắng vượt qua”, Hải kể.

Thường những nghiên cứu sinh phải tuân theo hướng dẫn của các giáo sư nhưng Hải có lối riêng không bị ràng buộc. Chỉ trong 2 năm, Hải lấy được 3 bằng sáng chế được chuyển giao cho các công ty tại Hàn Quốc. Với luận văn tốt nghiệp xuất sắc, Hải được cấp tiếp học bổng tiến sĩ.

Trong khi đa số các nghiên cứu sinh tại Hàn Quốc phải kéo dài thời gian từ 3-4 năm trở lên nhưng Bá Hải lập thành tích đặc biệt, báo cáo thành tích tốt nghiệp chỉ trong 2 năm làm nghiên cứu sinh ở tuổi 27! Hải nhận bằng tốt nghiệp tiến sĩ xuất sắc nhất của trường. Ngày nhận bằng, anh được các giáo sư Hàn Quốc mời ở lại làm tại Viện nghiên cứu quốc gia hàng đầu với mức lương khởi điểm 5.000 USD, tuy nhiên anh từ chối và trở về Việt Nam ngay sau ngày nhận bằng tiến sĩ để bắt đầu hành trình mới.

Đa số các trường, giảng viên tốt nghiệp tiến sĩ ở nước ngoài về dù trong thời gian du học họ có nhiều nghiên cứu, sáng chế đạt tới đỉnh cao công nghệ thế giới nhưng khi về nước họ hẫng hụt vì chỉ biết đi dạy vì thiếu hụt đủ thứ. Khắc phục điều đó, Hải bắt đầu từ phòng nghiên cứu thiếu thốn đủ bề để truyền lửa đam mê khoa học tới mọi người.

Từ phòng nghiên cứu của trường, Hải tạo được khóa học khoa học đầu tiên cho một doanh nghiệp Nhật Bản. Cuối năm 2010, Hải mở khóa học 1 đô la - người học chỉ đóng phí tượng trưng để tránh tình trạng đăng ký tràn lan. Số tiền đó để học khóa học ngắn hạn LabWIEW - ngôn ngữ lập trình trực quan, sáng tạo kỹ thuật dành cho bất cứ ai mê kỹ thuật đều có thể đăng ký học vào mỗi dịp cuối tuần. Đến nay, khóa học 1 đô la của tiến sĩ trẻ đã mở được ở 6 tỉnh thành, thu hút khoảng 10.000 người, từ học sinh, sinh viên cho đến những người già theo học.

Dù chưa có nhà, chưa có xe, mỗi lần đi đâu phải nhờ xe máy của học trò, nhưng hễ có lương hay thu được khoản phí nào, Hải dồn hết vào các khóa học 1 đô, mua sắm thiết bị nghiên cứu. Ngoài giờ làm, chàng tiến sĩ trẻ còn đi dạy, tư vấn kĩ thuật ngoài giờ cho các doanh nghiệp, rồi tiết kiệm chi tiêu cho bản thân ở mức tối đa để đủ tài chính duy trì khóa học.

Khi đó, một doanh nghiệp muốn mua lại bản quyền công nghệ chế tạo kính “Mắt thần” với giá 2,3 tỷ đồng. Đó là số tiền rất lớn đối với cả nhóm nghiên cứu còn đang nghèo khó nhưng Hải từ chối không bán. Hải suy nghĩ: “Thà bỏ tiền túi nghiên cứu để khi nào tìm được mạnh thường quân đầu tư cho cốt làm sao để “Mắt thần” đến với người mù khó khăn được hoàn toàn miễn phí!”.

Ông Nguyễn Hữu Quý, Chủ tịch HĐQT Cty TNHH Kiến Bình Minh khẳng định, hiếm khi ông gặp người trẻ giỏi, bằng tuổi con thứ 2 của ông nhưng ông vẫn gọi bằng thầy! “Vì thế tôi muốn chuyển tất cả tài trợ sang cho nghiên cứu của thầy Hải mà không đắn đo toan tính”, ông Quý nói. Các học trò trong nhóm nghiên cứu của Hải cho biết, mấy thầy trò thường ở lại phòng nghiên cứu tới 22-23h đêm, nhiều hôm kéo dài tới 1-2h sáng.

Thời gian này, TS Nguyễn Bá Hải cùng các cộng sự phát triển chuỗi cà phê Take-Away với công nghệ pha chế độc quyền Nhật - Việt - Ý lần đầu tiên tại Việt Nam để khai thác nguồn nguyên liệu dồi dào, chất lượng của Việt Nam. Đồng thời bộ thí nghiệm đa năng cho người học lập trình robot, robot sửa khuyết tật các đường cống, cùng nhiều dự án nghiên cứu, sáng tạo khác đồng loạt triển khai.

Theo Phương Hiếu

Tiền Phong

MỚI NHẤT
CIA giải mật hàng trăm trang tài liệu liên quan tới UFO
CIA giải mật hàng trăm trang tài liệu liên quan tới UFO

Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã giải mật hàng trăm trang tài liệu liên quan tới công tác điều tra vật thể bay không xác định (UFO) trên toàn thế giới.

Thứ năm, 28/01/2016 - 07:48

Nhiều nhà giáo đạt giải thưởng cao trong Hội thi sáng tạo kỹ thuật
Nhiều nhà giáo đạt giải thưởng cao trong Hội thi sáng tạo kỹ thuật

(Dân trí) - Tại buổi tổng kết Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Sóc Trăng lần thứ 9 năm 2015, nhiều giải pháp có hiệu quả đã được trao cho các nhà giáo đang công tác tại các trường học trong tỉnh Sóc Trăng.

Chủ nhật, 24/01/2016 - 09:14

Bạn đã học đúng cách?
Bạn đã học đúng cách?

(Dân trí) - Bạn học rất chăm chỉ mà kiến thức thu về chẳng là bao? Bạn băn khoăn không biết mình đã làm sai điều gì mà học mãi không vào? Thử làm trắc nghiệm dưới đây xem bạn đã học đúng cách chưa nhé!

Thứ sáu, 22/01/2016 - 12:02

Sẽ làm tiêu bản xác cụ rùa
Sẽ làm tiêu bản xác cụ rùa

Theo PGS.TS Hà Đình Đức, xác cụ rùa ở Hồ Gươm sẽ được bảo quản để làm tiêu bản, giống như cá thể rùa Hoàn Kiếm chết năm 1967 mà tiêu bản đang lưu giữ tại đền Ngọc Sơn.

Thứ năm, 21/01/2016 - 08:19

Tranh cãi về tên khoa học của cụ rùa Hồ Gươm
Tranh cãi về tên khoa học của cụ rùa Hồ Gươm

Điều phối viên Chương trình rùa châu Á nói rằng, ông rất ngạc nhiên trước thông tin kết quả giám định ADN cho thấy rùa Hoàn Kiếm (Hồ Gươm) thuộc giống khác rùa Đồng Mô và hai con rùa mai mềm Rafetus swinhoei ở miền nam Trung Quốc...

Thứ tư, 20/01/2016 - 03:19

Tại sao con người lại tin vào sự tồn tại của ma quỷ?
Tại sao con người lại tin vào sự tồn tại của ma quỷ?

Theo một khảo sát từ năm 2005, 3 phần tư người Mỹ tin vào những điều huyền bí. Hơn một phần ba số người được hỏi nói rằng họ tin vào ma quỷ và những linh hồn trở về sau khi chết. Ngoài ra, 37% người Mỹ tin vào những ngôi nhà ma và có tới 41% tin vào khả năng ngoại cảm.

Thứ tư, 20/01/2016 - 07:53

Nghiên cứu thành công ứng dụng “Trợ lý ảo” cho người Việt trên nền tảng di động
Nghiên cứu thành công ứng dụng “Trợ lý ảo” cho người Việt trên nền tảng di động

(Dân trí) - Một ứng dụng “trợ lý ảo” dành riêng cho người Việt, với tên gọi VAV (Virtual Assistant for Vietnamese) vừa được nhóm nghiên cứu do sinh viên, học viên Trường Đại học Công nghệ - ĐHQGHN ứng dụng thành công.

Thứ hai, 18/01/2016 - 03:30

Học sinh sáng tạo khoa học kỹ thuật từ thực tiễn đời sống
Học sinh sáng tạo khoa học kỹ thuật từ thực tiễn đời sống

(Dân trí) - Từ thực tiễn cuộc sống các em học sinh trung học đã sáng tạo ra những sản phẩm khoa học kỹ thuật được đánh giá cao, thiết thực. Nhiều dự án khoa học của các em thực sự rất có ý nghĩa trong đời sống.

Thứ năm, 14/01/2016 - 10:18

Nước máy chứa nhiều vi khuẩn hơn cả bồn cầu?
Nước máy chứa nhiều vi khuẩn hơn cả bồn cầu?

Các nhà khoa học phát hiện ra rằng, sàn nhà, thảm trải sàn, thậm chí là nước máy tạo ra nhiều vi khuẩn hơn cả bồn vệ sinh.

Thứ tư, 13/01/2016 - 10:25

Học sinh trung học sáng tạo sản phẩm ứng dụng khoa học kỹ thuật
Học sinh trung học sáng tạo sản phẩm ứng dụng khoa học kỹ thuật

(Dân trí) - Để khuyến khích học sinh trung học vận dụng các kiến thức đã học và giải quyết những vấn đề thực tiễn, Sở GD-ĐT Nghệ An đã tổ chức cuộc thi Khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học năm 2015-2016.

Thứ tư, 13/01/2016 - 07:27

Trao giải thưởng KOVA cho các nghiên cứu khoa học mang ứng dụng cao
Trao giải thưởng KOVA cho các nghiên cứu khoa học mang ứng dụng cao

(Dân trí) - Sáng nay (9/1), Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan đã tham dự và trao giải thưởng KOVA lần thứ 13 vinh danh đóng góp của 5 công trình nghiên cứu khoa học đã được đưa vào ứng dụng; 6 tấm gương có những việc làm nhân văn cùng 18 sinh viên xuất sắc có thành tích nghiên cứu khoa học.

Thứ bảy, 09/01/2016 - 05:30

Nhiều chính sách trọng dụng cá nhân hoạt động KHCN
Nhiều chính sách trọng dụng cá nhân hoạt động KHCN

Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư liên tịch 21/2015/TT-BKHCN-BNV-BTC hướng dẫn thực hiện chính sách sử dụng, trọng dụng cá nhân hoạt động khoa học và công nghệ.

Thứ sáu, 08/01/2016 - 10:43

ĐÁNG QUAN TÂM
Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam là tổ chức hạng đặc biệt
Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam là tổ chức hạng đặc biệt

(Dân trí) - Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam là tổ chức sự nghiệp khoa học và công nghệ hạng đặc biệt trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ.

Thứ tư, 06/01/2016 - 09:44

18 đề tài khoa học xuất sắc của học sinh tham dự cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia
18 đề tài khoa học xuất sắc của học sinh tham dự cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia

(Dân trí) - Sở GD-ĐT TP.HCM vừa công bố kết quả vòng thi chung kết cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật năm 2015 với 18 giải nhất trên tổng số 41 đề tài tham dự. Các đề tài đạt giải nhất sẽ tham dự cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia do Bộ GD-ĐT tổ chức.

Thứ ba, 05/01/2016 - 01:00

Hang Con Moong được công nhận di tích quốc gia đặc biệt
Hang Con Moong được công nhận di tích quốc gia đặc biệt

Di tích khảo cổ hang Con Moong và di tích vùng phụ cận (huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa) vừa được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt.

Thứ hai, 04/01/2016 - 03:10

Những câu chuyện khoa học kỳ lạ nhất 2015
Những câu chuyện khoa học kỳ lạ nhất 2015

Trong năm 2015, thế giới đã được chứng kiến những câu chuyện khoa học kỳlạ, vừa lý thú, vừa dị thường và trên hết là mở rộng tầm hiểu biết của chúng ta,từ chiếc váy đổi màu làm náo loạn cộng đồng mạng tới tuyệt chiêu biến trứng luộcthành ... trứng sống hay loài giun tự làm "chuyện ấy" với cái đầu của chúng vàviệc huấn luyện chim bồ câu phát hiện ung thư.

Thứ hai, 04/01/2016 - 01:39

Nhân tài “có đi, không có về”
Nhân tài “có đi, không có về”

Năm 2015, câu chuyện nhân tài “có đi, không có về” lại một lần nữa được đưa ra bàn thảo tại Quốc hội với nhiều trăn trở, nghĩ suy…

Thứ hai, 04/01/2016 - 08:07

Ở độ tuổi nào mẹ dễ đẻ con thông minh hơn?
Ở độ tuổi nào mẹ dễ đẻ con thông minh hơn?

Nếu là phụ nữ gần hoặc ngoài 30 tuổi và đang bị gia đình thúc ép phải lấy chồng sớm, rồi sinh con đẻ cái "trước khi quá muộn", bạn đừng quá lo lắng. Lí do vì, lập gia đình và đẻ con muộn hơn đôi chút nhiều khả năng lại giúp chị em sinh ra những đứa con thông minh hơn, theo một nghiên cứu mới.

Thứ bảy, 02/01/2016 - 09:33

Dùng máy in 3D để xây trạm vũ trụ
Dùng máy in 3D để xây trạm vũ trụ

Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) dự kiến sẽ xây các cơ sở trên mặt trăng vào năm 2030, và công việc kiến tạo này sẽ được giao phó cho những chiếc máy in 3D thế hệ mới.

Thứ bảy, 02/01/2016 - 09:31

Khoán đề tài, dự án sử dụng ngân sách: Bước đột phá cho nhà khoa học
Khoán đề tài, dự án sử dụng ngân sách: Bước đột phá cho nhà khoa học

Sau nhiều năm chờ đợi, ngày 30/12, Bộ KH&CN phối hợp Bộ Tài chính ký ban hành Thông tư liên tịch 27 quy định khoán chi thực hiện nhiệm vụ khoa học-công nghệ sử dụng ngân sách Nhà nước có hiệu lực từ 15/2/2016.

Thứ năm, 31/12/2015 - 07:47

Nhiều điều thú vị chờ đón phụ huynh và học sinh tại ngày hội STEM
Nhiều điều thú vị chờ đón phụ huynh và học sinh tại ngày hội STEM

(Dân trí) - Ngày hội STEM lần đầu tiên tổ chức tại TPHCM sẽ diễn ra từ 16-17/1/2016 tại trường Đại học Sài Gòn (273 An Dương Vương, phường 3, quận 5). Dự kiến Ngày hội sẽ có sự tham gia của trên 4.000 phụ huynh và học sinh tiểu học, hơn 250 giáo viên trên địa bàn THHCM.

Thứ năm, 31/12/2015 - 06:00

Làm sao kéo thầy giỏi về nước?
Làm sao kéo thầy giỏi về nước?

Một quốc gia mạnh khi nền giáo dục phát triển mà trọng tâm là đội ngũ giảng viên phải mạnh.

Thứ tư, 30/12/2015 - 07:25

Phần lớn công bố khoa học VN đứng tên chung với tác giả ngoại
Phần lớn công bố khoa học VN đứng tên chung với tác giả ngoại

Mặc dù số lượng công bố quốc tế của Việt Nam giai đoạn 2011-2015 tăng gấp 2,2 lần so với 5 năm trước đó, song phần lớn các công trình đứng tên chung với các tác giả nước ngoài, chỉ số trích dẫn quốc tế và chỉ số tác động khoa học còn chưa đạt mức trung bình thế giới.

Thứ ba, 29/12/2015 - 07:49

Đào tạo, bồi dưỡng 150 chuyên gia khoa học – công nghệ đạt trình độ thế giới
Đào tạo, bồi dưỡng 150 chuyên gia khoa học – công nghệ đạt trình độ thế giới

(Dân trí) - Đề án đào tạo, bồi dưỡng nhân lực khoa học và công nghệ ở trong nước và nước ngoài bằng ngân sách nhà nước vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Thứ hai, 28/12/2015 - 09:27