Vì sao nguyệt thực ngày 27/7/2018 sẽ kéo dài bất thường?

Dân trí Nguyệt thực lâu nhất trong thế kỷ XXI sẽ xảy ra vào ngày 27/7 sắp tới (nửa đêm về sáng ngày 28/7 theo giờ Việt Nam), với thời gian 1 tiếng đồng hồ, trong đó có 43 phút cực đại khi Mặt Trăng đối diện với châu Phi, Trung Đông và Trung Á. Nếu tính từ thời điểm bóng của Trái Đất bắt đầu làm tối vùng rìa của Mặt Trăng cho đến thời điểm Mặt Trăng trở lại sáng hoàn toàn bình thường thì phải mất 4 giờ đồng hồ.

Trong khi đó, lần nguyệt thực kế tiếp có thể quan sát được từ Bắc Mỹ, sẽ xảy ra vào ngày 21/1/2019 nhưng chỉ kéo dài tổng cộng 1 tiếng 2 phút; còn lần nguyệt thực trước đã xảy ra vào tháng 8/2017 khi Mặt Trăng đối diện lần lượt với 14 bang của nước Mỹ, thì chỉ diễn ra trong vòng 2 phút 40 giây.

Vì sao nguyệt thực ngày 27/7/2018 sẽ kéo dài bất thường? - 1

Vậy đâu là lí do khiến thời lượng các lần nguyệt thực và nhật thực khác nhau nhiều đến vậy?

Nhật thực là khi Mặt Trăng ở giữa Mặt Trời và Trái Đất và luôn luôn có thời gian ngắn hơn nguyệt thực, là khi Trái Đất ở giữa Mặt Trời và Mặt Trăng. Theo bà Kaisa Yong – Nhà thiên văn học ở Trường đại học Nicholls, Mỹ, thì sở dĩ nhật thực ngắn hơn nguyệt thực là do sự khác biệt về kích thước của 3 thiên thể này tạo ra bóng của chúng lớn nhỏ khác nhau. Giả sử chúng ta đứng ngoài không gian nhìn vào thì khi có nhật thực, bóng của Mặt Trăng nhỏ in lên hành tinh lớn hơn nó, và khi có nguyệt thực thì bóng của hành tinh lớn che khuất Mặt Trăng nhỏ hơn.

Khi có nhật thực, vùng bóng tối hoàn toàn do Mặt Trăng in hình lên Trái Đất chỉ rộng vài chục km và đi qua Trái Đất rất nhanh; nhưng khi nguyệt thực, bóng của Trái Đất lớn hơn và bao trùm Mặt Trăng, khiến Mặt Trăng mất nhiều thời gian hơn để thoát khỏi vùng bóng tối, đặc biệt là vào những lần nguyệt thực mà Mặt Trăng đi ngang qua chính giữa vùng tối thay vì chỉ đi qua phần rìa.

Ngoài ra còn có sự khác biệt đáng kể giữa các lần nhật thực với nhau và giữa các lần nguyệt thực với nhau. Đó là do các hình thái và các chu trình chuyển động của các thiên thể.

Trái Đất, Mặt Trăng và Mặt Trời không có sự tương đồng tuyệt đối. Quỹ đạo của Mặt Trăng nghiêng khoảng 5 độ, và trong mỗi vòng quĩ đạo 27 ngày của mình, Mặt Trăng chỉ đi qua cùng một mặt phẳng đó giống như Trái Đất và Mặt Trời có 2 lần thôi. Đây chính là hình thái cơ bản tạo nên các lần các hành tinh che khuất lẫn nhau.

Trung bình cứ khoảng 11 tháng lại có 2 lần 3 thiên thể này thẳng hàng với nhau, trong đó 1 lần là nhật thực và 1 lần là nguyệt thực. Đó chính là lý do vì sao hiện tượng che khuất nhau của 3 thiên thể này thường xảy ra thành từng cặp, mỗi cặp bao gồm 1 nhật thực và 1 nguyệt thực cách nhau 2 tuần và vì sao mỗi năm thường có 4 lần che khuất.

Tuy nhiên không phải lần xắp thẳng hàng nào cũng đều đặn giống hệt nhau, bởi vì mỗi đợt 11 tháng lại không hoàn toàn giống nhau. Đôi khi xảy ra những lần xắp thẳng hàng tương đối và vùng bóng tối chỉ che khuất một phần Trái Đất hoặc một phần Mặt Trăng. Đó chính là hiện tượng xảy ra vào ngày 13/7 vừa qua khi nhật thực một phần thoáng che khuất rìa phía Nam của nước Úc và vùng biển gần Nam Cực. Nguyệt thực tới đây vào ngày 27/7 chính là cặp đôi của lần nhật thực đó.

Vào những lần 3 thiên thể gần như thẳng hàng tuyệt đối thì Mặt Trăng đi qua chính giữa bóng của Trái Đất, nói cách khác là bóng của Mặt Trăng đi ngang qua vùng xích đạo của Trái Đất tạo ra thời gian che khuất dài hơn.

Yếu tố cuối cùng ảnh hưởng đến thời lượng che khuất là thời điểm trong năm. Vào tháng 7, Trái Đất ở vào điểm xa Mặt Trời nhất và nhìn nhỏ nhất trên bầu trời so với các thời điểm khác trong năm. Điều này có nghĩa là cả Trái Đất và Mặt Trăng đều có bóng lớn hơn mọi khi và thiên thể nào bị che khuất sẽ mất nhiều thời gian hơn để ra khỏi vùng bóng tối đó. Trái Đất ở gần Mặt Trời nhất vào tháng 1, vì thế vào thời gian này Trái Đất sẽ là một ngôi sao lớn trên bầu trời và vùng bóng tối khi nhật thực và nguyệt thực sẽ nhỏ hơn.

Đó là lý do vì sao những lần nhật thực nguyệt thực dài nhất thường xảy ra vào thời điểm là mùa hè và ngắn nhất vào mùa đông ở bán cầu Bắc.

Nguyệt thực vào ngày 27/7/2018 sẽ là lần Mặt Trăng đi qua chính giữa bóng của Trái Đất và sẽ là lần nguyệt thực dài nhất thế kỷ này.

Mách bạn: cách quan sát nguyệt thực dài nhất thế kỷ vào ngày 27/7/2018

Ngày 27/7/2018, Mặt Trăng sẽ chuyển màu đỏ và tối dần khi đi qua vùng tối do Trái Đất che khuất Mặt Trời. Đây sẽ là thời gian nguyệt thực đặc biệt còn được gọi là “trăng máu” và có thời gian dài nhất trong các lần nguyệt thực ở thế kỷ XXI. Từ Đông Phi, Trung Đông và một phần Trung Á trải dài tiếp về phía Đông đến tận Ấn Độ và về phía Tây đến miền Nam nước Nga, mọi người có thể quan sát hiện tượng “trăng máu” kì thú.

Ở những vùng lân cận đó như Trung Quốc và Nam Mỹ, bạn cũng có thể thấy thoáng chút hình ảnh “trăng máu” vào lúc trăng mọc và lặn. Hơi tiếc cho hàng tỷ người ở những nơi còn lại trên Trái Đất là vào thời điểm đó, vị trí của họ lại không quan sát được Mặt Trăng. Tuy nhiên, nếu vào lúc nguyệt thực bạn không ở những nơi lý tưởng nói trên để theo dõi hiện tượng đẹp mắt này, bạn có thể lựa chọn một trong những cách sau:

Kênh “Weather Channel” sẽ truyền trực tiếp (livestream) sự kiện này trên ứng dụng của họ, bạn có thể tải về cho thiết bị có hệ điều hành iOS hoặc Android, bắt đầu lúc 16 giờ chiều giờ EDT ngày 27/7 tức là 3 giờ sáng ngày 28/7 giờ Việt Nam.

Link tải ứng dụng: app Viện Vật lý Thiên văn quần đảo Canary (Tây Ban Nha) cũng sẽ truyền hình trực tiếp từ đài quan sát của họ ở đây.

Cách thứ ba là có thể kết nối với một người bạn của bạn đang ở những vùng lý tưởng nói trên và các bạn có thể dùng Skype để truyền hình ảnh cho nhau. Khác với truyền hình World Cup, các bạn hoàn toàn có thể xem nguyệt thực miễn phí.

Phạm Hường (Theo Live Science)

MỚI NHẤT
Kỳ quái hình ảnh xe đạp trên tường ngôi đền 2.000 năm ở Ấn Độ
Kỳ quái hình ảnh xe đạp trên tường ngôi đền 2.000 năm ở Ấn Độ

Hình ảnh chiếc xe đạp được chạm khắc trên bức tường trong ngôi đền cổ Panchavarnaswamy, vốn có niên đại cách đây 2.000 năm.

Chủ nhật, 29/07/2018 - 07:56

Chiêm ngưỡng những giây phút nguyệt thực hiếm hoi trong thời tiết xấu ở Huế
Chiêm ngưỡng những giây phút nguyệt thực hiếm hoi trong thời tiết xấu ở Huế

(Dân trí) - Từ giữa đêm qua cho đến rạng sáng ngày hôm nay (28/7), PV đã thức gần như nguyên đêm để ghi nhận lại hình ảnh của nguyệt thực toàn phần.

Thứ bảy, 28/07/2018 - 11:03

Phát hiện hóa thạch “rồng kì diệu” ở Trung Quốc
Phát hiện hóa thạch “rồng kì diệu” ở Trung Quốc

(Dân trí) - Một hóa thạch “rồng kì diệu” đã được tìm thấy ở Trung Quốc có thể viết lại lịch sử sự tiến hóa của những quái thú lớn nhất từng rong ruổi trên Trái Đất.

Thứ bảy, 28/07/2018 - 09:44

Trung Quốc sản xuất búp bê tình dục được kiểm soát bởi trí tuệ nhân tạo
Trung Quốc sản xuất búp bê tình dục được kiểm soát bởi trí tuệ nhân tạo

(Dân trí) - Một doanh nghiệp kinh doanh có trụ sở tại Trung Quốc đã xoay xở để kết hợp trí thông minh nhân tạo vào các chương trình giải trí và người máy dành cho người lớn, nhằm tạo ra những người bạn đồng hành thực sự cho những người đàn ông cô đơn.

Thứ bảy, 28/07/2018 - 09:36

Các nhà khoa học Nhật Bản phát minh phương pháp an toàn để điều trị bệnh Alzheimer
Các nhà khoa học Nhật Bản phát minh phương pháp an toàn để điều trị bệnh Alzheimer

(Dân trí) - Các nhà khoa học từ Nhật Bản đã tìm ra phương pháp điều trị bệnh Alzheimer mà không gây ra bất kỳ tác dụng phụ nào.

Thứ bảy, 28/07/2018 - 06:31

Tìm ra cách ngăn chặn lão hóa mạch não, cải thiện trí nhớ
Tìm ra cách ngăn chặn lão hóa mạch não, cải thiện trí nhớ

(Dân trí) - Bằng cách cải thiện chức năng của các mạch não, các nhà nghiên cứu đã tìm ra cách để kiểm soát suy giảm trí nhớ liên quan đến tuổi tác và các bệnh thoái hóa thần kinh khác, kể cả bệnh Alzeheimer.

Thứ bảy, 28/07/2018 - 06:25

Xét nghiệm mắt có thể phát hiện dấu hiệu sớm của sa sút trí tuệ
Xét nghiệm mắt có thể phát hiện dấu hiệu sớm của sa sút trí tuệ

(Dân trí) - Một nghiên cứu do ĐH California (UCL) dẫn đầu đã kết luận võng mạc trong mắt mỏng hơn là một dấu hiệu cảnh báo nguy cơ suy giảm nhận thức trong tương lai.

Thứ bảy, 28/07/2018 - 06:21

Roto quay nhanh nhất trong lịch sử loài người
Roto quay nhanh nhất trong lịch sử loài người

(Dân trí) - Các nhà khoa học đã tạo ra một roto tí hon quay với tốc độ lên đến 60 tỷ vòng/phút - roto quay nhân tạo nhanh nhất trong lịch sử, và nhanh hơn 100.000 lần so với máy khoan có răng bình thường.

Thứ sáu, 27/07/2018 - 03:51

Tại sao vết thương ở miệng nhanh lành hơn ở vùng da khác?
Tại sao vết thương ở miệng nhanh lành hơn ở vùng da khác?

(Dân trí) - Các vết thương ở miệng nhanh lành nhờ các chất điều chỉnh chính của các phản ứng miễn dịch.

Thứ sáu, 27/07/2018 - 10:03

Các nhà khoa học tiên đoán khi nào con người sẽ trở thành bất tử
Các nhà khoa học tiên đoán khi nào con người sẽ trở thành bất tử

(Dân trí) - Công nghệ "kỹ thuật số" chuyển lý trí từ cơ thể sang máy móc sẽ góp phần làm cho con người trở thành bất tử.

Thứ sáu, 27/07/2018 - 07:04

Vi khuẩn ruột đỉa cho ta biết gì về việc kháng thuốc?
Vi khuẩn ruột đỉa cho ta biết gì về việc kháng thuốc?

(Dân trí) - Một vi khuẩn được tìm thấy ở đỉa trở nên kháng thuốc chỉ sau một tiếp xúc nhỏ với kháng sinh thông thường.

Thứ sáu, 27/07/2018 - 06:52

Nguyên nhân và lí giải về giấc mơ
Nguyên nhân và lí giải về giấc mơ

(Dân trí) - Giấc mơ là một trong những điều kỳ lạ nhất xảy ra với chúng ta. Công trình nghiên cứu này đã ghi lại lịch sử về giấc mơ, tìm hiểu lý do tại sao tâm trí của chúng ta lại hoạt động tích cực trong khi ngủ. Cuối cùng, nghiên cứu mới tìm ra bằng chứng về bí ẩn của giấc mơ - và điều đó có thể làm bạn ngạc nhiên.

Thứ sáu, 27/07/2018 - 06:47

ĐÁNG QUAN TÂM
Thuốc kháng sinh làm tăng mắc bệnh tiểu đường týp 1 ở trẻ em
Thuốc kháng sinh làm tăng mắc bệnh tiểu đường týp 1 ở trẻ em

(Dân trí) - Nghiên cứu mới chỉ ra rằng chỉ cần một đợt dùng kháng sinh cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường týp 1 ở trẻ em.

Thứ năm, 26/07/2018 - 09:45

Các nhà khoa học giải mã phản ứng của cún cưng với cảm xúc của chủ
Các nhà khoa học giải mã phản ứng của cún cưng với cảm xúc của chủ

(Dân trí) - Các nhà khoa học từ ĐHTH Johns Hopkins ở Hoa Kỳ đã giải mã được phản ứng của cún cưng với xúc cảm của chủ nhân.

Thứ năm, 26/07/2018 - 09:40

Lợi ích sức khỏe của trà bạc hà
Lợi ích sức khỏe của trà bạc hà

(Dân trí) - Bạc hà là một loại cây thảo mộc rất dễ chăm sóc, có hương thơm dễ chịu và thường được chiết xuất để làm tinh dầu. Bạc hà cũng có thành phần dinh dưỡng phong phú.

Thứ năm, 26/07/2018 - 09:34

Đã nhận diện được bàn chân khủng long lớn nhất thế giới
Đã nhận diện được bàn chân khủng long lớn nhất thế giới

(Dân trí) - Một hóa thạch mới được mô tả, rộng gần một mét, có lẽ thuộc về một con khủng long chân thằn lằn.

Thứ năm, 26/07/2018 - 05:52

Thiết bị giúp phái nữ không còn cảm thấy đau khi đến ngày “đèn đỏ”
Thiết bị giúp phái nữ không còn cảm thấy đau khi đến ngày “đèn đỏ”

(Dân trí) - Những cơ đau ngày “đèn đỏ” có lẽ chính là một trong những nỗi ám ảnh lớn nhất đối với phái nữ. Và thật bất ngờ khi vấn đề nan giải hàng đầu của “một nửa thế giới” này lại có thể giải quyết chỉ với một thiết bị bỏ vừa túi quần, mới được ra mắt cách đây không lâu!

Thứ năm, 26/07/2018 - 05:46

Sởn gai ốc với loài động vật đến từ “địa ngục”- Mực Ma cà rồng
Sởn gai ốc với loài động vật đến từ “địa ngục”- Mực Ma cà rồng

(Dân trí) - Chắc hẳn bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng, “mực Ma cà rồng” không phải chỉ là biệt danh của một loài động vật, mà nó thực sự là tên thật, được dịch sát nghĩa từ tên khoa học, của một sinh vật sống dưới đại dương. Và khi được mục sở thị thực thể sống này bạn sẽ hiểu vì sao nó lại được đặt cho cái tên “kinh dị” như vậy!

Thứ năm, 26/07/2018 - 05:42

Hóa chất bảo quản thực phẩm gây hại cho trẻ nhỏ ra sao?
Hóa chất bảo quản thực phẩm gây hại cho trẻ nhỏ ra sao?

(Dân trí) - Ăn nhiều rau và trái cây, đừng cho túi ni-lông, hộp nhựa vào lò vi sóng hoặc rửa đồ nhựa bằng nước rửa bát, kiểm tra mã tái chế của hộp nhựa để giảm thiểu khả năng bị ngộ độc hóa chất.

Thứ tư, 25/07/2018 - 07:11

Bạn có biết: Giặt khô là gì?
Bạn có biết: Giặt khô là gì?

(Dân trí) - Giặt khô có nghĩa là không dùng nước mà dùng một số dung dịch để làm sạch vải. Nước có thể làm hỏng một số loại vải, như là len lông cừu, da và lụa; đôi khi giặt bằng máy giặt thông thường sẽ làm hỏng cúc áo, vải ren, kim sa và các phụ kiện trang trí mỏng manh khác. Vì thế những đồ này cần được giặt khô.

Thứ tư, 25/07/2018 - 07:03

Chiêm ngưỡng khoảnh khắc cây ăn thịt sử dụng “ngón tay quỷ” tóm gọn con mồi
Chiêm ngưỡng khoảnh khắc cây ăn thịt sử dụng “ngón tay quỷ” tóm gọn con mồi

(Dân trí) - Dám chắc bạn sẽ cảm thấy thực sự kích thích khi chứng kiến cách mà loài cây ăn thịt dưới đây dùng những “ngón tay của quỷ” bắt trọn con mồi của mình!

Thứ tư, 25/07/2018 - 06:51

Người đeo kính không chỉ trông “trí thức” mà họ có thể thực sự thông minh hơn!
Người đeo kính không chỉ trông “trí thức” mà họ có thể thực sự thông minh hơn!

(Dân trí) - Một nghiên cứu được mới đây đã chỉ ra rằng, việc đeo kính không chỉ khiến một người trông có vẻ “trí thức” hơn, mà rất có thể họ thực sự thông minh hơn người bình thường.

Thứ tư, 25/07/2018 - 06:47

Tiết lộ mới bất ngờ về nơi sống của “người ngoài hành tinh”
Tiết lộ mới bất ngờ về nơi sống của “người ngoài hành tinh”

Người ngoài hành tinh có thể từng tồn tại ở một nơi khá gần Trái Đất, theo các nhà khoa học.

Thứ ba, 24/07/2018 - 06:54

Nga dự kiến đưa 2 robot hình người vào không gian trong năm tới
Nga dự kiến đưa 2 robot hình người vào không gian trong năm tới

(Dân trí) - Một nguồn tin trong ngành công nghiệp không gian và tên lửa của Nga đã chia sẻ với Sputnik rằng một nhóm gồm hai rô bốt của FEDOR (robot viết tắt của Final Experimental Demonstration Object Research - Nghiên cứu Đối tượng Trình diễn Thử nghiệm cuối cùng của Nga) có thể được gửi đến Trạm vũ trụ quốc tế ISS trên tàu vũ trụ Soyuz không người lái vào tháng 8 tới.

Thứ ba, 24/07/2018 - 06:46