Thương tiếc Nhà báo - Nhà văn Hàm Châu

Dân trí Trong cuộc gặp mặt của báo Nhân Dân gần đây, ngồi bên anh Hàm Châu, tôi còn có dịp tặng Anh tập thơ mới xuất bản “Qua vườn xuân”, vậy mà bây giờ Anh đã trở thành người thiên cổ!
>>Nhà báo "khoa học" Hàm Châu qua đời ở tuổi 83

Thương tiếc Nhà báo - Nhà văn Hàm Châu - Ảnh 1.

Nhà báo - Nhà văn Hàm Châu đột ngột ra đi ở tuổi 83

Cho đến nay, tôi vẫn còn nhớ chuyến đi đầu tiên vào vùng đất chua phèn Đồng Tháp Mười sau khi đất nước thống nhất, do GS Võ Tòng Xuân hồi đó ở Đại học Cần Thơ dẫn đầu đoàn khảo sát, có hai nhà báo đi theo là anh Hàm Châu và tôi. Chuyến đi này tuy vất vả nhưng rất thú vị vì thấy được một vùng đất mới rất giầu tiềm năng phát triển nông nghiệp nhưng đang cần tìm ra ra biện pháp khoa học để khắc phục tình trạng chua phèn. Hồi đó chưa có con kênh Hồng Ngự.

Đây là dịp cho người làm báo được thấy tận mắt “vùng đất trẻ” Đồng Tháp Mười cũng như được nghe các nhà khoa học, nhất là ý kiến sắc sảo của nhà khoa học Võ Tòng Xuân. Cùng ở một phòng, đêm đó anh Hàm Châu còn “tâm sự” đến khuya về cảm nghĩ đầy hứng khởi trong chuyến đi, vậy mà không ngờ tối hôm đó anh Hàm Châu đổ bệnh và sáng hôm sau phải trở lại TP. Hồ Chí Minh để điều trị. Chúng tôi đành chia tay nhau! Đấy là điều bất ngờ mà tôi không thể lường trước được và hôm nay nghe tin anh Hàm Châu đã ra đi, thật là sự “bất ngờ” lớn lao đối với nhiều bạn bè thân thiết của Anh cũng như đông đảo bạn đọc đã từng đọc những tác phẩm của Anh!

Với tôi cũng như nhiều đồng nghiệp khác đều không nghĩ rằng anh Hàm Châu đã ra đi. Anh Hàm Châu vẫn còn đó với bao ấp ủ dang dờ về việc viết các tập bút ký khoa học bằng song ngữ Anh Việt và chú giải bằng nhiều ngoại ngữ khác. Trước sau nhà báo-nhà văn Hàm Châu là người có nghề và say nghề.

Viết về lĩnh vực khoa học nói chung và viết về những chân dung khoa học nói riêng, quả thật không đơn giản, nhất là anh Hàm Châu trước đây không theo học một ngành khoa học tự nhiên như toán, vật lý, sinh học…mà theo học ngành kinh tế, cho nên không được trang bi vốn kiến thức cơ bản về khoa học tự nhiên. Vì vậy, không dễ dàng gì khi viết về những thành tựu khoa học tự nhiên (như toán học, vật lý, sinh học…) gắn liền với những con người làm khoa học. Vậy mà qua quá trình vừa làm vừa học dựa trên cơ sở có vốn ngoai ngữ khá tốt về Pháp văn, Trung văn và trau dồi thêm tiếng Anh, cùng với cách làm việc thận trọng và học hỏi trực tiếp ở các nhà khoa học, Nhà báo Hàm Châu đã từng bước xác lập được vị trí một cây bút hàng đầu viết về lĩnh vực khoa học nói chung.

Viết về thành tựu của những công trình khoa và công nghệ thường khô khan và khó hiểu, làm sao để tạo nên sự hấp dẫn đối với đông đảo bạn đọc quả thật không dễ dàng, nhưng Nhà báo- Nhà văn Hàm Châu có lối viết giầu chất văn, giầu hình tượng, giầu cảm xúc, và biết “hư cấu” trong giới hạn cho phép trên cơ sở của sự thật và mang bản chất khoa học. Chính vì vậy, những bài viết và những tập bút ký của tác giả Hàm Châu có sức thuyết phục và cảm hóa mạnh mẽ đối với đông đảo bạn đọc.

Theo thống kê chưa đầy đủ, nhà báo-nhà văn Hàm Châu đã viết hơn 2.500 bài báo, hơn 10 tác phẩm in riêng và 23 tác phẩm in chung trong đó có những tác phẩm đồ sộ như “Trí thức tinh hoa Việt Nam đương đại” dày 1.200 trang. Tác phẩm viết về Nhà toán học nổi tiếng Ngô Bảo Châu - giải thưởng Fields - được tác giả Hàm Châu đầu tư nhiều tâm huyết thể hiện thành một tác phẩm có sức thu hút người đọc.

Quyển sách mới nhất nhà báo Hàm Châu vừa hoàn thành là tác phẩm “Ánh sáng nhân văn trong thế giới các nhà Vật lý”, một ký sự văn học dày 830 trang, thể hiện giác quan tinh tế, giầu cảm xúc, qua lần tham dự Gặp gỡ Moriond; bảy lần dự Gặp gỡ Blois và tất cả 11 lần dự Gặp gỡ Việt Nam, những lần dự các hội nghị vật lý quốc tế ở Mỹ, Nga, Pháp, Italy, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và cả chân dung của các nhà bác học đạt giải Nobel, các nhà khoa học gốc Việt nổi tiếng thế giới...

Nhận được tin Nhà báo - Nhà văn Hàm Châu vĩnh biệt chúng ta, GS Trần Thanh Vân - Chủ tịch Hội Gặp gỡ Việt Nam đã ngỏ bày lời tiếc thương: “Chúng ta mất đi một nhà báo tâm huyết. Nhà báo Hàm Châu đã gắn bó với chúng tôi từ năm 1993 khi ông đến đưa tin về Hội nghị Gặp gỡ Việt Nam. Tôi chưa thấy nhà báo nào tâm huyết với khoa học như Hàm Châu. Cả 12 lần hội nghị Gặp gỡ Việt Nam ông đều có mặt, cả những lần hội nghị ở Pháp hay khi Viện Hàn lâm khoa học Nga tổ chức buổi trao tiến sĩ danh dự cho tôi năm tôi 65 tuổi, ông cũng cùng dự.”

Làm nên một sự nghiệp báo chí và văn học để đời như Hàm Châu quả thật đáng trân trọng. Những tác phẩm của Anh để lại là những Gương Mặt tiêu biểu của nền khoa học Việt Nam trong giai đoạn cận đại và đương đại.

Thao Lâm

MỚI NHẤT
Điều mà bạn chưa biết về giáo sư hàng đầu của Mỹ từng gặp nạn ở Việt Nam
Điều mà bạn chưa biết về giáo sư hàng đầu của Mỹ từng gặp nạn ở Việt Nam

(Dân trí) - Giáo sư Seymour Papert, người vừa qua đời ở tuổi 88 là nhà toán học nổi tiếng thế giới và cũng là nhà lý luận có tầm nhìn chiến lược về công nghệ và giáo dục, đồng thời là thành viên sáng lập ra phòng thí nghiệm MIT Media. Chính ông là người có những ý tưởng và phát minh về sáng tạo và học tập làm thay đổi hàng triệu trẻ em trên toàn thế giới.

Thứ năm, 04/08/2016 - 02:05

Biến khí thải CO2 thành nhiên liệu
Biến khí thải CO2 thành nhiên liệu

(Dân trí) - Các nhà khoa học và các nhà hoạch định chính sách trên toàn thế giới đang cố gắng hạn chế tốc độ gia tăng biến đổi khí hậu và tập trung vào thủ phạm chính là carbon dioxide (CO2).

Thứ năm, 04/08/2016 - 11:16

Lần tuyệt chủng hàng loạt đầu tiên do động vật cổ đại
Lần tuyệt chủng hàng loạt đầu tiên do động vật cổ đại

(Dân trí) - Những bằng chứng hoá thạch mới được phát hiện ở Namibia ủng hộ giả thiết rằng đợt tuyệt chủng trên diện rộng đầu tiên trên thế giới được tạo ra do những “kĩ sư sinh thái” – những sinh vật hữu cơ mới tiến hoá đã thay đổi môi trường sống mạnh mẽ đến nỗi khiến cho những loài động vật cũ tuyệt chủng.

Thứ năm, 04/08/2016 - 09:02

Phát hiện cung điện hoàng gia có niên đại từ thế kỷ thứ 6
Phát hiện cung điện hoàng gia có niên đại từ thế kỷ thứ 6

(Dân trí) - Một cung điện hoàng gia đã được phát hiện ở khu vực được cho là nơi sinh của vị Hiệp sĩ nổi tiếng nhất nước Anh. Các nhà khảo cổ học tin rằng họ đã tìm thấy một cung điện Dark Age ở Tintagel, Cornwall mà từ lâu các học giả đã tranh luận rằng đó là nơi sinh ra của Vua Arthur.

Thứ năm, 04/08/2016 - 05:19

Khi nào thì cha mẹ cần lo lắng nếu con mình quá nhút nhát?
Khi nào thì cha mẹ cần lo lắng nếu con mình quá nhút nhát?

(Dân trí) - Khi các bậc phụ huynh quan sát sự nhút nhát ở con của họ, họ thường tự hỏi điều đó là bình thường hay đáng lo ngại?

Thứ năm, 04/08/2016 - 04:56

Trồng cỏ bồ công anh để sản xuất cao su
Trồng cỏ bồ công anh để sản xuất cao su

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu tại trường Đại học Ohio đã phát triển được giống cỏ bồ công anh chứa cao su tự nhiên ở trong rễ. Đây là loại cỏ dại tràn ngập các vùng ngoại ô, có thể trở thành cây cao su thế hệ mới. Nhóm nghiên cứu đang tìm cách cải tiến giống cỏ này để nó có thể sinh trưởng nhanh và hiệu quả đến mức trở một nguồn cao su bền vững.

Thứ tư, 03/08/2016 - 04:25

Chế tạo thành công rô-bốt chuyển động dạng sóng đơn
Chế tạo thành công rô-bốt chuyển động dạng sóng đơn

(Dân trí) - Mới đây, lần đầu tiên nhóm nghiên cứu trường Đại học Ben-Gurion Negev (Israel) đã phát triển thành công rô-bốt chuyển động dạng sóng đơn (SAW). Nó tạo ra các chuyển động hình sóng bằng cách sử dụng chỉ một động cơ duy nhất. Rô-bốt SAW có thể ứng dụng trong y tế, bảo dưỡng, các tình huống tìm kiếm, cứu nạn và an ninh.

Thứ tư, 03/08/2016 - 11:56

Vườn sinh học Israel lâm vào khủng hoảng viện trợ
Vườn sinh học Israel lâm vào khủng hoảng viện trợ

(Dân trí) - 11 vườn sinh học của Israel đang chật vật để có thể xoay sở khi Bộ nông nghiệp của quốc gia này cắt giảm mạnh nguồn kinh phí. Những vườn sinh học này là nơi tổ chức các chương trình nghiên cứu và giáo dục và thường kết hợp với các đại học, được biết nguồn đầu tư từ chính phủ năm nay sẽ giảm hơn 50%.

Thứ tư, 03/08/2016 - 09:52

Pin lithium-oxy mới cải thiện đáng kể hiệu quả năng lượng, tuổi thọ cao
Pin lithium-oxy mới cải thiện đáng kể hiệu quả năng lượng, tuổi thọ cao

(Dân trí) - Pin Lithium-không khí được đánh giá là công nghệ đầy hứa hẹn dành cho công nghiệp sản xuất ô tô điện và các thiết bị điện tử cầm tay do tiềm năng cung cấp hiệu suất năng lượng cao tỷ lệ với trọng lượng của thiết bị. Tuy nhiên, loại pin này có một số nhược điểm như: tiêu tốn nhiều năng lượng đưa vào ở dạng nhiệt và sụt pin rất nhanh.

Thứ tư, 03/08/2016 - 06:33

Thức ăn thừa được tái sử dụng ở các nhà hàng Trung Quốc
Thức ăn thừa được tái sử dụng ở các nhà hàng Trung Quốc

(Dân trí) - Theo báo cáo của The Epoch Times, tại Trung Quốc, hàng tấn thức ăn thừa như thịt lợn chua ngọt, bánh bao, chả giò, nem cuốn, hoành thánh và moo goo gai pan (là món ăn Trung Quốc được làm từ gà và nấm) được chế biến thành những sản phẩm có thể bán được nhờ các kỹ năng tái chế hoàn hảo của các chủ nhà hàng Trung Quốc.

Thứ tư, 03/08/2016 - 06:11

Dấu chân khủng long lớn nhất từng thấy ở Bolivia
Dấu chân khủng long lớn nhất từng thấy ở Bolivia

(Dân trí) - Một dấu chân rộng khoảng 1 mét của kẻ săn mồi ăn thịt cách đây 80 triệu năm được phát hiện ở Bolivia, đây là một trong những dấu chân lớn nhất từng thấy về loài này.

Thứ ba, 02/08/2016 - 05:57

Nhà báo Hàm Châu từng nghĩ mình sẽ thượng thọ 106 tuổi
Nhà báo Hàm Châu từng nghĩ mình sẽ thượng thọ 106 tuổi

(Dân trí) - Nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại cho rằng, lúc sinh thời, nhiều anh em bạn bè, đồng nghiệp và cộng sự khuyên nhà báo Hàm Châu nên viết hồi ký hoặc di chúc nhưng ông cho rằng mình đang khoẻ và có thể sống đến 106 tuổi nên chưa phải vội.

Thứ ba, 02/08/2016 - 01:36

ĐÁNG QUAN TÂM
Cận cảnh máy chữa lành vết thương không cần kháng sinh "made in Việt Nam"
Cận cảnh máy chữa lành vết thương không cần kháng sinh "made in Việt Nam"

(Dân trí) - Sau một thời gian nghiên cứu chế tạo rồi đưa vào thử nghiệm mang lại những hiệu quả tích cực, được kiểm nghiệm và thử nghiệm lâm sàng tại nhiều bệnh viện lớn, chiếc máy PlasmaMed của tiến sỹ 8X Đỗ Hoàng Tùng đã được Bộ Y tế cấp giấy chứng nhận đăng ký lưu hành sản phẩm thiết bị y tế. Đây được coi là chiếc máy PlasmaMed "made in Việt Nam" đầu tiên được đưa vào thử nghiệm chữa lành vết thương mà không cần kháng sinh.

Thứ ba, 02/08/2016 - 11:29

Robot có khả năng tự động xây dựng căn nhà trong hai ngày
Robot có khả năng tự động xây dựng căn nhà trong hai ngày

(Dân trí) - Một công ty Úc vừa giới thiệu một robot có khả năng tự động xây dựng và hoàn thiện một căn nhà chỉ trong vòng hai ngày, với tên gọi Hadrian X.

Thứ ba, 02/08/2016 - 09:21

Liều thuốc “giải độc” cho người làm công việc bàn giấy?
Liều thuốc “giải độc” cho người làm công việc bàn giấy?

(Dân trí) - Chỉ một giờ mỗi ngày có thể tránh xa cái chết. Một phân tích dữ liệu từ một triệu người đã phát hiện ra rằng: một giờ hoạt động thể chất điều độ mỗi ngày là đủ để hủy bỏ các tác động chết người của việc ngồi làm việc tại bàn cả ngày.

Thứ ba, 02/08/2016 - 09:12

Nhà báo "khoa học" Hàm Châu qua đời ở tuổi 83
Nhà báo "khoa học" Hàm Châu qua đời ở tuổi 83

(Dân trí) - Nhà báo, nhà văn Hàm Châu - cây bút nổi tiếng viết về chân dung các nhà khoa học Việt Nam vừa qua đời ở tuổi 83 tại Hà Nội sau một cơn đột quỵ. Sự ra đi của ông đã khiến khá nhiều nhà khoa học Việt Nam bất ngờ bởi ông vẫn đang rất hăng say với nghề báo.

Thứ ba, 02/08/2016 - 08:51

Sản xuất chai nhựa từ phần thừa của cây ngô
Sản xuất chai nhựa từ phần thừa của cây ngô

(Dân trí) - Các nhà hóa học từ Đại học Stanford đã phát triển một phương pháp sản xuất chai nhựa mới mà không để lại “dấu chân carbon”.

Thứ ba, 02/08/2016 - 12:23

Sóng điện từ của điện thoại di động có thể gây ung thư não
Sóng điện từ của điện thoại di động có thể gây ung thư não

(Dân trí) - Viện Đại học Ung thư Pittsburg (UPCI) từng cho rằng, có sự liên quan giữa việc sử dụng điện thoại di động và bệnh ung thư não, bao gồm những cảnh báo đối với trẻ em không sử dụng điện thoại di động, trừ khi có trường hợp khẩn cấp.

Thứ ba, 02/08/2016 - 12:11

Phát hiện ung thư trong chân của tổ tiên người cổ đại
Phát hiện ung thư trong chân của tổ tiên người cổ đại

(Dân trí) - Nhóm các nhà khoa học quốc tế đã phát hiện ra bằng chứng lâu đời nhất của bệnh ung thư trong mẫu ngón chân hóa thạch của tổ tiên người cổ đại tại hang động Swartkran ở Nam Phi. Phát hiện này chứng minh ung thư không phải là căn bệnh của xã hội hiện đại như một số người nhận đinh.

Thứ hai, 01/08/2016 - 12:11

Con người đang là nỗi khiếp sợ của các loài thú
Con người đang là nỗi khiếp sợ của các loài thú

(Dân trí) - Một nghiên cứu mới của Đại học Western chỉ ra rằng ngày nay trên toàn thế giới, số lượng thú săn mồi bị con người săn bắn lớn hơn nhiều lần số lượng thú chết bởi những loài ăn thịt khác, và những kết quả này đã chỉ ra rằng những loài thú săn mồi nhỏ đã biết sợ con người hơn bất kì một thiên địch nào khác.

Thứ hai, 01/08/2016 - 11:11

Chim biển có thể giúp nâng cao độ chính xác của dự báo thời tiết
Chim biển có thể giúp nâng cao độ chính xác của dự báo thời tiết

(Dân trí) - Chim hải âu lớn (wandering albatross) có thể bay được hơn 16.000 km mà không hạ cánh - bằng khoảng cách từ TP. New York (Mỹ) đến TP. Sydney (Úc). Như vậy, chim biển, cùng với loài hải âu mặt trắng và Hải âu Laysan, là những ứng cử viên lý tưởng cho nỗ lực nghiên cứu nhằm lập bản đồ tốc độ gió trên đại dương.

Thứ hai, 01/08/2016 - 06:37

Các hành tinh già thường trở nên quá nóng hoặc quá lạnh
Các hành tinh già thường trở nên quá nóng hoặc quá lạnh

(Dân trí) - Việc tìm kiếm sự sống ngoài trái đất ở những hành tinh đang quay theo quỹ đạo của các ngôi sao già hơn có thể sẽ không có kết quả bởi chúng thường có chiều hướng trở nên quá nóng hoặc quá lạnh.

Thứ hai, 01/08/2016 - 06:21

Có bao nhiêu tiến sĩ tham gia nghiên cứu và phát triển ở Việt Nam?
Có bao nhiêu tiến sĩ tham gia nghiên cứu và phát triển ở Việt Nam?

(Dân trí) - Số liệu thống kê của sách “Khoa học và Công nghệ Việt Nam 2015” cho hay, cả nước có khoảng gần 130.000 cán bộ nghiên cứu ở 6 khu vực hoạt động. Trong đó khu vực đại học chiếm gần 50%. Vậy trong số này có bao nhiêu người là tiến sĩ?

Thứ hai, 01/08/2016 - 12:49

Sự khác biệt đối với sức khỏe khi sử dụng dầu cá thay vì mỡ
Sự khác biệt đối với sức khỏe khi sử dụng dầu cá thay vì mỡ

(Dân trí) - Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa có thể gây khó khăn cho não của bạn trong việc kiểm soát những gì bạn ăn, một nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Khoa học thần kinh tế bào nêu rõ: Tiêu thụ dầu cá thay vì mỡ có thể làm cho một sự khác biệt đáng kể theo chiều hướng tốt.

Chủ nhật, 31/07/2016 - 07:29