Rác thải nhựa trên biển – ai là thủ phạm?

Dân trí Các nước giàu, có cơ sở hạ tầng tốt để tái chế rác thải thì cho rằng Đông Nam Á phải chịu trách nhiệm cho ô nhiễm biển. Tuy nhiên, thực tế lại không phải như vậy.

Rác thải nhựa trên biển – ai là thủ phạm? - 1

Các nước giàu có xu hướng thải ra nhiều rác nhựa hơn các nước nghèo. Đức và Mỹ có lượng rác nhựa mỗi ngày nhiều gấp 10 lần so với Kenya và Ấn Độ. Châu Âu, Bắc Mỹ, Nhật và Úc đã và đang vận chuyển vô số rác thải nhựa đến Đông Nam Á để tái chế đến mức năm nay Maylaysia và Việt Nam đã quyết định ngừng nhập khẩu các kiện hàng này, còn Trung Quốc đã ngừng từ năm 2018.

Các nghiên cứu đã tiến hành về ô nhiễm biển thì đưa ra các kết quả không giống nhau. Một nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu môi trường Helmholtz, Đức, nhận định rằng phần lớn rác thải nhựa trên biển đến từ các dòng sông ở châu Á và châu Phi. Một nghiên cứu khác của Nhóm nghiên cứu Jambeck thuộc Trường đại học Georgia, Mỹ, lại kết luận rằng rác thải nhựa trên biển chỉ có thể giảm đi nếu châu Âu và Bắc Mỹ ngừng sử dụng nhựa.

Vậy rác nhựa trên biển là lỗi của ai và có ảnh hưởng gì không?

Rác thải nhựa trên biển – ai là thủ phạm? - 2

Chỉ cần một mẩu nhựa cũng có thể giết chết một con rùa biển.

Rác thải nhựa trên biển – ai là thủ phạm? - 3

Những con cá voi chết và dạt vào bờ với hàng trăm mẩu nhựa trong dạ dày.

Từ khay đựng các lon đồ uống làm rùa biển bị mắc kẹt cho đến túi ni lông đựng hàng làm cá voi tắc dạ dày mà chết, mỗi năm có hàng triệu tấn nhựa bị tống ra biển.

Nghiên cứu Helmholtz nói trên, được thực hiện vào năm 2017, đã bị truyền thông bóp méo khi đưa tin rằng 90% nhựa trên biển đến từ 10 con sông, trong đó có 8 sông ở châu Á và 2 sông ở châu Phi. Truyền thông đã bỏ qua mà không tính đến lượng nhựa đổ ra biển qua các nguồn như là do sóng thần tàn phá đất liền hay do ngư dân đánh bắt cá thải ra.

Theo bà Monique Retamal, nghiên cứu viên của Viện Tương lai Bền vững của Trường đại học Công nghệ Sydney, thì nhựa trên biển đến từ rất nhiều nguồn chứ không chỉ là rác thải từ đất liền. Có rất nhiều nhựa thải ra từ ngành đánh bắt hải sản và đổ rác phi pháp mà chúng ta không đo đếm được.

Nghiên cứu Jambeck nói trên được công bố vào năm 2015 cho rằng chỉ riêng 4 nước châu Á là Trung Quốc, Indonesia, Philippines và Việt nam đã phải chịu trách nhiệm về một nửa lượng rác nhựa từ đất liền thải ra biển. Châu Âu và Bắc Mỹ chỉ thải ra gần 5% tổng lượng rác nhựa trên biển vì đã có các hệ thống xử lý rác hiện đại. Ở các nước này, rác được đốt hoặc tái chế, phần nhựa còn lại được chôn thì không thể trôi ra biển được.

Bà Kara Law – nhà hải dương học tham gia vào Nhóm Nghiên cứu Jambeck – cho biết đây là nghiên cứu đầu tiên nhằm trả lời câu hỏi có bao nhiêu nhựa từ đất liền đổ ra biển. Nếu không tính đến lượng rác mà các nước này chở đến các nước châu Á thì dữ liệu về quản lý rác mà họ có đã cho thấy Bắc Mỹ và châu Âu quản lý được toàn bộ rác thải của họ. Tuy nhiên chúng ta biết rằng điều đó là không chính xác.

Rác thải nhựa trên biển – ai là thủ phạm? - 4

Bộ trưởng Môi trường Malaysia nói rằng nước này sẽ không trở thành “bãi rác” của thế giới.

Buôn bán rác thải

Khi Trung Quốc cấm gần như tuyệt đối không nhập rác thải nhựa nữa kể từ năm 2018, hệ thống tái chế của thế giới gặp khó khăn vô cùng. Trước đó Trung Quốc vốn là nước nhập khẩu rác thải nhựa lớn nhất thế giới, cho nên khi các nước phương Tây không còn chỗ để chuyển rác tới thì giá cả tăng vọt và các công ty ở Đông Nam Á bắt đầu mua nhiều rác hơn để tái chế lấy lãi. Nhưng họ không lường trước được khối lượng sẽ nhập vào và không có đủ nhà máy để xử lý, và chính phủ các nước ngày càng thắt chặt quy định hơn.

Trong hai tháng vừa qua, Malaysia, Indonesia và Philippines đã gửi trả hàng chục công ten nơ rác nhựa về lại châu Âu và Bắc Mỹ. Trong nhiều trường hợp, nhựa vẫn còn lẫn trong tã dùng 1 lần và trong đồ điện tử. Một số nước ở Đông Nam Á đã cấm nhập khẩu rác nhựa hoặc thu hồi giấy phép.

Bà Law cho biết bà đang xem xét kĩ hơn vấn đề đổ rác phi pháp và xuất khẩu rác để đánh giá lại phần rác nhựa mà Mỹ thải ra. Ông Arnaud Brunet – Tổng giám đốc Cơ quan Tái chế quốc tế ở Brussels, Bỉ - lại cho rằng đến nay vẫn chưa rõ bao nhiêu phần trong lượng rác được mua bán lại đổ ra biển. Trong khoảng thời gian từ 2010 đến 2016, khi Trung Quốc được coi là bãi rác của thế giới, nước này chỉ nhập khẩu rác bằng 1/10 lượng rác của chính mình. Phần lớn rác thải vẫn được xử lí tại chỗ.

Rác thải nhựa trên biển – ai là thủ phạm? - 5

Trung Quốc đã ngừng nhập khẩu rác nhựa để bảo vệ môi trường trong nước

Rác thải nhựa trên biển – ai là thủ phạm? - 6

Các nước phương Tây thiếu cơ sở hạ tầng để tái chế toàn bộ rác thải của nước mình.

Câu chuyện đổ lỗi cho nhau

Một nghiên cứu khác của Nhóm Nghiên cứu Jambeck cho biết từ năm 1950, ngành sản xuất nhựa đã tăng trưởng gấp 200 lần nhưng sau đó chỉ có 9% nhựa được tái chế, phần còn lại được đốt hoặc chôn vào bãi rác hoặc vứt bỏ vào môi trường.

Nhựa có tính bền vững rất cao nên nó tồn tại hàng trăm năm mà không bị phá hủy, hay có thể hiểu rằng nhựa được sản xuất ra trong quá khứ, mà chủ yếu là do các nước giàu sản xuất, ngày một tích tụ và chủ yếu là đổ ra biển. Các chuyên gia nhận định cùng với việc thiếu dữ liệu về nhựa thải từ ngành thủy sản và các nguồn khác thì việc đổ lỗi cho nhau xem nước nào là thủ phạm chính cũng chẳng ích gì.

Nhà hải dương học Kara Law nói rằng “điều chúng tôi lo sợ nhất khi công bố kết quả nghiên cứu Jambeck là mọi người sẽ nói rằng chính Trung Quốc là bên có lỗi, và thực tế là nhiều người đã nói như vậy”. Nhưng bà cũng nói thêm rằng “chúng tôi cũng nhận được nhiều phản hồi từ các nước Đông Nam Á nói rằng cũng may là đã có người chỉ ra vấn đề thiếu cơ sở hạ tầng”.

Một tổ chức phi lợi nhuận nhằm mục đích làm sạch nhựa trên biển có tên là Quỹ Làm sạch biển cũng đã công bố một nghiên cứu, trong đó họ ước tính rác thải nhựa không quản lý hàng năm sẽ tăng lên gấp 3 lần vào năm 2060 nếu chúng ta tiếp tục vứt rác như hiện nay, và chính châu Phi và châu Á sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất.

Các nước nghèo có thể giảm nhẹ tác hại này nếu họ kết hợp tăng trưởng đi đôi với đầu tư vào hạ tầng xử lý rác, như là xây dựng các trung tâm tái chế và các bãi chôn lấp an toàn. Các nước giàu có thể đóng góp thêm vào việc giảm nhẹ tác hại bằng cách giảm tiêu thụ hàng nhựa để giảm rác thải nhựa và tự xử lý nhiều hơn thay vì xuất khẩu sang nước khác.

Không nên để một quốc gia nào biến thành bãi rác – ông Heng Kiah Chun, một nhà vận động của tổ chức Hòa bình Xanh Malaysia nói – đây là vấn đề toàn cầu mà chúng ta cần cùng nhau giải quyết để chấm dứt.

Phạm Hường 

Theo DW

MỚI NHẤT
Cận cảnh cách cây “ăn thịt” nuốt trọn con mồi xấu số
Cận cảnh cách cây “ăn thịt” nuốt trọn con mồi xấu số

(Dân trí) - Video cận cảnh về cách cây Bắt ruồi Venus “sập” chiếc bẫy tử thần của mình để khóa chặt con côn trùng xấu số sẽ giúp chúng ta hiểu hơn về một trong những loài thực vật đặc biệt nhất thế giới này.

Thứ tư, 07/08/2019 - 06:40

Có những thứ là hiển nhiên nhưng liệu bạn có biết “tại sao lại thế?”
Có những thứ là hiển nhiên nhưng liệu bạn có biết “tại sao lại thế?”

(Dân trí) - Vì sao bốt điện thoại công cộng ở Anh lại có màu đỏ? Áo kháo bomber lại sở hữu chiếc túi nhỏ tay? Tay nắm cửa ở nơi công cộng lại được làm bằng đồng thau? Thật ra tất cả mọi thứ đều có lý do của nó!

Thứ tư, 07/08/2019 - 06:38

Tại sao tôm hùm chuyển màu đỏ khi được nấu chín?
Tại sao tôm hùm chuyển màu đỏ khi được nấu chín?

(Dân trí) - Việc tôm hùm tự nhiên có màu xanh lục cũng không có gì là bí ẩn cả khi các cá thể sống ẩn mình dưới đáy biển thường có nhiều khả năng sống sót và truyền gen cho các đời sau hơn. Tuy nhiên, bất cứ ai sành ăn tôm hùm đều biết rằng loài giáp xác này sẽ chuyển sang màu đỏ tươi khi được nấu chín. Vậy lý do của sự chuyển đổi màu sắc ấn tượng này là gì?

Thứ ba, 06/08/2019 - 09:42

Các nhà khoa học tạo ra robot nhỏ bé phục vụ cứu hộ
Các nhà khoa học tạo ra robot nhỏ bé phục vụ cứu hộ

(Dân trí) - Mặc dù nặng chưa đến 1/10 gram, một loại robot mới của Đại học California, Berkeley, có thể chịu được trọng lượng của một người nặng đến 60 kg bước lên nó.

Thứ ba, 06/08/2019 - 06:57

Phát hiện dạng vàng mới ở trung tâm Trái Đất
Phát hiện dạng vàng mới ở trung tâm Trái Đất

(Dân trí) - Phát hiện mới này dự kiến ​​sẽ tác động đến nhiều thí nghiệm hiện tại sử dụng vàng làm tiêu chuẩn.

Thứ ba, 06/08/2019 - 06:54

Tìm thấy hồ nước cổ đại bên dưới sa mạc khô nhất trên Trái Đất
Tìm thấy hồ nước cổ đại bên dưới sa mạc khô nhất trên Trái Đất

(Dân trí) - Sa mạc Negev trải dài trên khắp Israel là một trong những nơi khô cằn nhất trên Trái Đất, nhưng sâu bên dưới bề mặt của nó là một câu chuyện khác.

Thứ ba, 06/08/2019 - 06:47

Biến đổi khí hậu toàn cầu phải được dừng lại nếu loài người muốn sống sót
Biến đổi khí hậu toàn cầu phải được dừng lại nếu loài người muốn sống sót

(Dân trí) - Loài người sẽ bị xóa sổ bởi các lực lượng tự nhiên trừ khi tìm ra cách giảm bớt tác động của biến đổi khí hậu, một trong những nhà khoa học nổi tiếng nhất thế giới đưa ra cảnh báo.

Thứ ba, 06/08/2019 - 06:42

Đã tìm ra cách đối phó với bệnh chết não không thể chế ngự
Đã tìm ra cách đối phó với bệnh chết não không thể chế ngự

(Dân trí) - Các nhà khoa học tại Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ đã cố gắng làm chậm sự phát triển của nhiễm trùng prionie ở chuột thí nghiệm. Các bệnh tương tự, bao gồm bệnh dại ở bò và bệnh Creutzfeldt-Jakob, vẫn không thể chữa được và dẫn đến tử vong sớm.

Thứ hai, 05/08/2019 - 07:34

Phương pháp ghép tế bào gốc mới có thể giúp phục hồi tim bị tổn thương
Phương pháp ghép tế bào gốc mới có thể giúp phục hồi tim bị tổn thương

(Dân trí) - Theo một nghiên cứu mới do Quỹ Tim mạch Anh (BHF) tài trợ, sự kết hợp của các tế bào tim có nguồn gốc từ tế bào gốc có thể giúp ích rất nhiều trong việc điều trị đau tim.

Thứ hai, 05/08/2019 - 06:46

Mặt Trăng “già” hơn 100 triệu năm so với những gì chúng ta từng biết
Mặt Trăng “già” hơn 100 triệu năm so với những gì chúng ta từng biết

(Dân trí) - Thông tin được xác nhận theo một nghiên cứu mới từ Viện Địa chất và Khoáng vật học thuộc Đại học Cologne, Đức.

Thứ hai, 05/08/2019 - 06:42

Con người sẽ như thế nào nếu sinh nở trong không gian?
Con người sẽ như thế nào nếu sinh nở trong không gian?

(Dân trí) - Các nhà khoa học đã nghiên cứu rất nhiều động vật mang thai trong không gian, bao gồm kỳ nhông, cá và chuột, nhưng cho đến gần đây nhà khoa học mới bắt đầu đi tìm lời giải liên quan đến con người.

Thứ hai, 05/08/2019 - 06:33

Tiết lộ bất ngờ về hành tinh "địa ngục"
Tiết lộ bất ngờ về hành tinh "địa ngục"

(Dân trí) - Hành tinh "địa ngục" WASP-121b, được phát hiện bốn năm trước trong chòm sao Korma, hóa ra có hình dạng không phải là tương tự như quả bóng tròn, mà là giống quả trứng thuôn dài hoặc là quả bóng bầu dục khổng lồ.

Chủ nhật, 04/08/2019 - 07:21

ĐÁNG QUAN TÂM
Xét nghiệm máu phát hiện bệnh Alzheimer ở ​​giai đoạn đầu với độ chính xác 94%
Xét nghiệm máu phát hiện bệnh Alzheimer ở ​​giai đoạn đầu với độ chính xác 94%

(Dân trí) - Các nhà khoa học mới đây cho biết có thể chẩn đoán chính xác tới 94% các trường hợp mắc bệnh Alzheimer nhờ xét nghiệm máu theo phương pháp mới.

Chủ nhật, 04/08/2019 - 06:58

Bí ẩn bộ xương “ma cà rồng” được xác định 200 năm sau khi chôn cất
Bí ẩn bộ xương “ma cà rồng” được xác định 200 năm sau khi chôn cất

(Dân trí) - Trong một nghĩa địa ở Connecticut (Mỹ )có từ cuối thế kỷ XVIII có một ngôi mộ nổi bật được cho là mộ của “ma cà rồng” cuối cùng đã được xác định danh tính thực sự.

Chủ nhật, 04/08/2019 - 06:55

Dơi dùng lá làm… “gương” để tìm con mồi trong bóng tối
Dơi dùng lá làm… “gương” để tìm con mồi trong bóng tối

(Dân trí) - Vào những đêm không trăng trong một khu rừng nhiệt đới, những con dơi dễ dàng xuyên qua bóng tối, bắt những con côn trùng nằm im lặng trên lá cây, một điều dường như không thể nhưng thực tế vẫn có thể.

Chủ nhật, 04/08/2019 - 06:51

Hành tinh có kích thước gấp đôi Trái Đất có thể hỗ trợ sự sống
Hành tinh có kích thước gấp đôi Trái Đất có thể hỗ trợ sự sống

(Dân trí) - Các nhà thiên văn học vừa tìm thấy một ngoại hành tinh hay còn được biết đến là một "siêu Trái Đất" có khả năng hỗ trợ sự sống.

Chủ nhật, 04/08/2019 - 06:47

Gay cấn cuộc chiến sống còn giữa sư tử và voi
Gay cấn cuộc chiến sống còn giữa sư tử và voi

(Dân trí) - Sư tử cái thường đi săn theo bầy, còn voi thì cũng thường di chuyển theo đàn. Tuy nhiên, vì một lý do nào đó, một con voi đơn độc bị lạc đàn đã bị một con sư tử cái tấn công, dẫn đến một cuộc chiến sinh tử giữa hai con vật.

Thứ bảy, 03/08/2019 - 05:11

Cho chó liếm vết thương, một phụ nữ phải cắt bỏ một phần cánh tay
Cho chó liếm vết thương, một phụ nữ phải cắt bỏ một phần cánh tay

(Dân trí) - Một phụ nữ ở Ohio, Mỹ, cảm thấy như mình bị cúm, nằm xuống đi văng và tỉnh dậy 10 ngày sau đó thì thấy cả 2 cánh tay bị… cắt cụt một phần.

Thứ bảy, 03/08/2019 - 12:43

Cơ quan tình báo Mỹ đang phát triển trí tuệ nhân tạo làm gián điệp?
Cơ quan tình báo Mỹ đang phát triển trí tuệ nhân tạo làm gián điệp?

(Dân trí) - Một hệ thống vệ tinh gián điệp sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) được đặt tên “Sentient” cực kỳ bí mật giống như một bộ não nhân tạo toàn diện trên bầu trời đang được cho là sản phẩm mới của cơ quan tình báo Mỹ.

Thứ bảy, 03/08/2019 - 12:40

Một vụ phóng tên lửa trông như thế nào khi nhìn từ ngoài vũ trụ
Một vụ phóng tên lửa trông như thế nào khi nhìn từ ngoài vũ trụ

(Dân trí) - Khi những cảnh quay về tên lửa rời bệ phóng đã trở nên quá quen thuộc thông qua các phương tiện truyền thông, hãy thử tìm “cảm giác lạ bằng cách chiêm ngưỡng sự kiện kỳ vĩ này từ…vũ trụ.

Thứ bảy, 03/08/2019 - 12:36

Những sản phẩm tuyệt vời sẽ khiến bạn thán phục nhà thiết kế
Những sản phẩm tuyệt vời sẽ khiến bạn thán phục nhà thiết kế

(Dân trí) - Chỉ cần một sự thay đổi nhỏ nhưng “đúng chỗ”, các đồ vật, thiết kế quen thuộc cũng đã có thể trở nên tiện nghi và hữu dụng hơn gấp bội phần!

Thứ bảy, 03/08/2019 - 12:33

Hàng triệu hố đen đang ẩn nấp trong thiên hà của chúng ta
Hàng triệu hố đen đang ẩn nấp trong thiên hà của chúng ta

(Dân trí) - Có một tranh cãi được đưa ra bởi bộ đôi vật lý vũ trụ người Nhật Bản, những người đã đưa ra đề xuất về một cuộc truy lùng hàng triệu “hố đen biệt lập” (Isolated black holes – viết tắt là IBH) có khả năng cư ngụ ngay tại thiên hà của chúng ta.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 03:48

Hợp chất trong rượu vang đỏ có thể điều trị chứng lo âu và trầm cảm
Hợp chất trong rượu vang đỏ có thể điều trị chứng lo âu và trầm cảm

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu từ Đại học Buffalo (Mỹ) mới phát hiện ra một chất trong rượu vang đỏ có tên là resveratrol có tác dụng chống căng thẳng quá mức.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 05:29

Các nha sĩ lấy ra hơn 500 chiếc răng từ miệng của một cậu bé… 7 tuổi
Các nha sĩ lấy ra hơn 500 chiếc răng từ miệng của một cậu bé… 7 tuổi

(Dân trí) - Cậu bé 7 tuổi ở Ấn Độ đã khiến các nha sĩ tá hoả khi phát hiện đã đến hơn 500 chiếc răng trong miệng.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 05:26