Proxima b: 7 câu hỏi lớn về hành tinh mới ở ngay cạnh chúng ta

Dân trí Với vị trí nằm trong hệ sao gần với chúng ta nhất, và có khả năng duy trì sự sống, Proxima b là ngoại hành tinh thú vị nhất được tìm thấy từ trước đến nay.

Proxima b: một phát hiện lịch sử (Ảnh: ESO)
Proxima b: một phát hiện lịch sử (Ảnh: ESO)

Có người ngoài hành tinh trên Proxima b hay không?

Tại thời điểm này, không ai có thể khẳng định điều đó. Proxima b có một vài đặc điểm tương tự với Trái đất, chẳng hạn như khối lượng và nhiệt độ, những điểm này nâng cao cơ hội tìm thấy sự sống ở đó. Tuy nhiên, hành tinh này cũng rất khác với Trái đất: một mặt của hành tinh này có lẽ vĩnh viễn nằm trong ánh sáng ban ngày, mặt còn lại thì vĩnh viễn trong bóng tối. Sự sống có thể tiến hóa trong những điều kiện như vậy, nhưng cũng thật khó để nói trước, vì chúng ta chỉ biết đến mỗi một ví dụ khác – đó là chính chúng ta. Trong mọi trường hợp, nếu thực sự có sự sống tồn tại trên Proxima b, có nhiều khả năng đó sẽ là các vi khuẩn chứ không phải những con người nhỏ bé màu xanh lá cây.

Làm cách nào để có thể biết chắc chắn điều đó?

Ưu tiên số 1 là việc xác định liệu Proxima b có bầu khí quyển hay không. Nếu chúng ta có thể phát hiện bầu khí quyển của hành tinh này và nghiên cứu thành phần hóa học của nó, điều đó có thể sẽ cho chúng ta biết liệu có sự sống tồn tại hay không. Các dấu hiệu của khí ô xy và mê-tan - có thể phân tích một cách nhanh chóng – sẽ là một dấu hiệu mạnh mẽ cho sự sống vì nó cho thấy bầu khí quyển nhận được một nguồn cung cấp các loại khí này thường xuyên. Các chất khí khác, chẳng hạn như chlorofluorocarbons (CFC) có thể cho thấy những người ngoài hành tinh có trí thông minh đã làm ô nhiễm hành tinh của họ - giống như chúng ta làm ô nhiễm Trái đất, trong khi khí ê-tan có thể tiết lộ về một thế giới đã bị tuyệt chủng.

Sẽ mất nhiều thời gian để tìm hiểu điều đó?

Thật không may là đúng như vậy. Trừ phi chúng ta có may mắn, và xảy ra một trường hợp là từ trái đất có thể nhìn thấy Proxima b vượt qua phía trước ngôi sao chủ của nó. Nếu không, ít nhất trong vòng 10 năm tới, chúng ta vẫn sẽ không có kính thiên văn nào đủ mạnh để có thể nhìn được bầu khí quyển của nó.

Thay vì thế, chúng ta có thể lên thăm quan hành tinh đó hay không?

Về cơ bản, một phi thuyền mang theo cả phi hành đoàn là không thể thực hiện được với công nghệ hiện nay, thậm chí cả việc gửi một rô-bốt thăm dò cũng là một thử thách. Proxima Centauri nằm cách chúng ta 4,25 năm ánh sáng, tương đương với khoảng 40 nghìn tỉ km. Điều đó có nghĩa là tốc độ ánh sáng sẽ là tốc độ nhanh nhất có thể của một cuộc hành trình - và cũng vượt quá khả năng của chúng ta ở thời điểm hiện tại – thì cũng mất tới vài năm để đến đó. So sánh với phi thuyền New Horizon đã mất gần một thập kỷ để đi được một chặng đường khoảng 5 tỉ km để đến thiên thể Pluto vào năm ngoái, thì nhiệm vụ tương tự để tới được Proxima b sẽ kéo dài hàng thiên niên kỷ.

Chúng ta không thể chế tạo được một cái gì đó nhanh hơn nữa hay sao?

Những nỗ lực ban đầu hiện đang được tiến hành. Một dự án được gọi là Breakthrough Starshot với mục đích gửi các tàu thăm dò siêu nhỏ tới hệ sao Alpha Centauri – trong đó Proxima Centauri cũng là một phần của hệ sao này – sử dụng máy phát laser để đạt được 1/5 tốc độ ánh sáng. Điều này có thể giảm thời gian của cuộc hành trình xuống còn 20 năm. Tuy nhiên, phải mất vài thập kỷ nữa những tàu thăm dò như vậy mới có thể ra mắt, nếu thực sự có thể phóng chúng khỏi mặt đất. Dự án này sẽ cần tiêu tốn nhiều tỉ USD để đạt được thành công.

Ảnh trên cùng là góc nhìn về bầu trời phía nam và kính thiên văn ESO 3,6m tại Đài quan sát La Silla ở Chi-lê. Ở phía dưới là ảnh thật của Proxima Centauri (bên phải) và sao đôi Alpha Centauri AB (bên trái) được chụp bằng Kính viễn vọng không ain Hubble của NASA.
Ảnh trên cùng là góc nhìn về bầu trời phía nam và kính thiên văn ESO 3,6m tại Đài quan sát La Silla ở Chi-lê. Ở phía dưới là ảnh thật của Proxima Centauri (bên phải) và sao đôi Alpha Centauri AB (bên trái) được chụp bằng Kính viễn vọng không ain Hubble của NASA.

Vậy gửi một thông điệp tới đó thì thế nào?

Đó là điều chúng ta có thể làm được. Các nhà thiên văn học đã sử dụng các kính thiên văn vô tuyến khổng lồ để phát đi các thông điệp tới những hệ sao khác, mặc dù một số người cho rằng chúng ta nên giữ im lặng để đề phòng sẽ thu hút sự chú ý của những người ngoài hành tinh không thân thiện. Nếu chúng ta quyết định gửi một thông điệp tới Proxima b, nó sẽ mất 4,25 năm để tới được đó, và bất kỳ tín hiệu trả lời nào cũng sẽ mất một khoảng thời gian tương tự để quay lại Trái đất, vì thế, sẽ phải mất đến gần một thập kỷ cho tới khi chúng ta nghe được bất kỳ điều gì.

Có hành tinh nào tương tự như Proxima b hay không?

Chắc chắn là có. Hành tinh GJ 667Cc - được phát hiện vào năm 2012 bởi cùng nhóm nghiên cứu phát hiện ra Proxima b – cũng được cho rằng đó là một hành tinh đá và có khả năng sinh sống được – giống như rất nhiều các hành tinh khác. Các dữ liệu từ kính viễn vọng không gian Kepler của NASA cho thấy có khoảng 40% các ngôi sao sẽ có hành tinh có thể có sự sống giống như hệ mặt trời của chúng ta hoặc Proxima Centauri, có nghĩa là trong dải Ngân Hà sẽ có khoảng 40 tỉ hệ sao có sự sống.

Anh Thư (Tổng hợp)

MỚI NHẤT
Cuộc rượt đuổi làm "náo loạn" đại dương giữa cá mập đầu búa và cá đuối
Cuộc rượt đuổi làm "náo loạn" đại dương giữa cá mập đầu búa và cá đuối

(Dân trí) - Con cá mập đầu búa đã xác định được vị trí ẩn núp của con cá đuối ở dưới đáy đại dương. Bị hoảng loạn, con cá đuối cố vùng vẫy để lấy lại tự do – nhưng liệu hành động đó có quá trễ?

Thứ hai, 29/08/2016 - 02:36

Lần đầu tiên công bố Sách vàng Sáng tạo Việt Nam
Lần đầu tiên công bố Sách vàng Sáng tạo Việt Nam

(Dân trí) - Sáng 29/8, tại Hà Nội, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Bộ KH&CN và các bộ, ngành liên quan tổ chức lễ công bố và phát hành Sách vàng Sáng tạo Việt Nam năm 2016.

Thứ hai, 29/08/2016 - 12:20

Thiết bị cải thiện giấc ngủ làm giảm nguy cơ rối loạn căng thẳng
Thiết bị cải thiện giấc ngủ làm giảm nguy cơ rối loạn căng thẳng

(Dân trí) - Giấc ngủ bị xáo trộn là kết quả tiêu cực từ rối loạn căng thẳng sau chấn thương tâm lý (PTSD). Một thiết bị đeo trên người được phát triển bởi công ty nghiên cứu cơ bản Arizona Brain State Technologies có thể giúp cải thiện giấc ngủ và làm giảm nguy cơ phát triển rối loạn căng thẳng sau chấn thương tâm lý (PTSD).

Thứ hai, 29/08/2016 - 10:48

Bản đồ mới về “dấu chân”con người hủy hoại đa dạng sinh học
Bản đồ mới về “dấu chân”con người hủy hoại đa dạng sinh học

(Dân trí) - Một nhà khoa học của Đại học James Cook cho biết một bản đồ mới về các “dấu chân sinh thái” của loài người cho thấy 97 % các khu vực vốn đa dạng giống loài trên trái đắt đã thay đổi một cách nghiêm trọng.

Thứ hai, 29/08/2016 - 08:15

Nghiên cứu mới sử dụng huyết thanh người để phát hiện các cơn đau tim
Nghiên cứu mới sử dụng huyết thanh người để phát hiện các cơn đau tim

(Dân trí) - Một nhóm nghiên cứu đã phát triển một cảm biến mới để phát hiện sớm bệnh tim ở người. Bệnh tim là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho cả nam giới và phụ nữ. Do đó, việc chẩn đoán nhanh chóng và chính xác các cơn đau tim là rất cấp thiết.

Thứ hai, 29/08/2016 - 07:46

HUTECH nhận bàn giao Trạm quan trắc nước thải Mobilab 3 từ AKIZ (CHLB Đức)
HUTECH nhận bàn giao Trạm quan trắc nước thải Mobilab 3 từ AKIZ (CHLB Đức)

Sáng 26/8/2016, Đại học Công nghệ TP.HCM - HUTECH đã tổ chức Lễ nhận bàn giao Trạm quan trắc nước thải di động Mobilab 3 của Dự án nghiên cứu Việt - Đức (AKIZ). Đây là một sản phẩm nghiên cứu quan trọng trong khuôn khổ Dự án nghiên cứu Việt - Đức (AKIZ) về giải pháp quản lý nước thải tổng hợp cho các khu công nghiệp giai đoạn 2 được Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam hợp tác với Bộ Nghiên cứu và Giáo dục (CHLB Đức) thực hiện.

Thứ hai, 29/08/2016 - 07:40

Các nhà sinh học sắp tái cơ cấu được mã di truyền của sự sống
Các nhà sinh học sắp tái cơ cấu được mã di truyền của sự sống

(Dân trí) - Các nhà khoa học đã thiết kế được – mặc dù chưa ghép nối hoàn chỉnh – một chương trình mã hóa gen của Escherichia coli mà có thể sử dụng một chương trình mã hóa protein khác từ một trong các gen mà tất cả các cơ thể sống đều có.

Thứ hai, 29/08/2016 - 07:31

Diễn đàn Khoa học Công nghệ truyền cảm hứng khởi nghiệp cho sinh viên
Diễn đàn Khoa học Công nghệ truyền cảm hứng khởi nghiệp cho sinh viên

(Dân trí) - Ngày 28/8, tại Đà Nẵng, diễn ra Diễn đàn Khoa học Công nghệ lần thứ 2 kết hợp dự án sáng tạo - khởi nghiệp.

Chủ nhật, 28/08/2016 - 03:49

Kinh ngạc về khả năng thông minh của loài quạ
Kinh ngạc về khả năng thông minh của loài quạ

(Dân trí) - Chú quạ này đã trải qua một loạt các bài tập khác nhau chứng minh khả năng nhận biết về kích thước, cân nặng, mật độ, thành phần và thậm chí là mức độ nỗ lực mà nó nên cố gắng để chiến thắng.

Chủ nhật, 28/08/2016 - 01:05

Màn ảo thuật kỳ diệu chỉ với hai chiếc cốc và một cây nến
Màn ảo thuật kỳ diệu chỉ với hai chiếc cốc và một cây nến

(Dân trí) - Với hai chiếc cốc và một cây nến chúng ta đã có thể làm nên một điều kỳ diệu. Chỉ cần cho một cây nến vào bên trong chiếc cốc rồi đốt cháy, sau đó phủ một miếng khăn ướt lên mặt cốc rồi úp chiếc cốc còn lại lên trên. Ngay sau khi cây nến tắt hai chiếc cốc dính chặt vào nhau.

Chủ nhật, 28/08/2016 - 10:11

Béo phì làm tăng nguy cơ mắc trên 8 loại ung thư
Béo phì làm tăng nguy cơ mắc trên 8 loại ung thư

(Dân trí) - Tổng quan nghiên cứu của Cơ quan Nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế thế giới có trụ sở tại Pháp chỉ ra rằng nếu bị béo phì bạn có nguy cơ cao bị mắc trên 8 loại ung thư, trong đó có ung thư dạ dày, gan, túi mật, tuyến tụy, buồng trứng, u màng não, ung thư tuyến giáp và ung thư máu, đa u tủy.

Chủ nhật, 28/08/2016 - 08:21

Lời giải hiệu quả cho việc chuyển đổi CO2 thành nhiên liệu
Lời giải hiệu quả cho việc chuyển đổi CO2 thành nhiên liệu

(Dân trí) - Mỗi năm, con người đã làm biến đổi khí hậu và gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu do thải khoảng 30 tỷ tấn CO2 vào khí quyển. Các nhà khoa học tin rằng họ đã tìm thấy cách để chuyển đổi tất cả những khí thải thành nhiên liệu giàu năng lượng trong một chu kỳ carbon trung tính có sử dụng một nguồn tài nguyên thiên nhiên rất phong phú là silicon.

Chủ nhật, 28/08/2016 - 07:11

ĐÁNG QUAN TÂM
Hiện tượng thú vị khi úp ngược hai cốc nước
Hiện tượng thú vị khi úp ngược hai cốc nước

(Dân trí) - Có hai cốc nước nóng và lạnh, cốc nước nóng cho thêm một ít thuốc tím. Điều gì sẽ xảy ra khi cho úp ngược chiếc cốc nước thuốc tím trên miệng chiếc cốc nước lạnh và thực hiện ngược lại cốc nước lạnh úp ngược trên cốc nước thuốc tím? Hãy theo dõi clip để biết thêm về một hiện tượng vật lý nhé.

Thứ bảy, 27/08/2016 - 01:43

Các vệt tối trên sao Hỏa có chứa nước
Các vệt tối trên sao Hỏa có chứa nước

(Dân trí) - Theo một phân tích dữ liệu từ tàu Mars Odyssey của NASA, các vệt tối được xác định ở hàng chục vị trí trên bề mặt sao Hỏa dường như có chứa nước, mặc dù không nhiều lắm.

Thứ bảy, 27/08/2016 - 09:21

Mải kiếm ăn, báo suýt trở thành mồi ngon của sư tử
Mải kiếm ăn, báo suýt trở thành mồi ngon của sư tử

(Dân trí) - Đoạn clip ghi lại khoảnh khắc khá ấn tượng khi một con báo châu Phi đang chuẩn bị tận hưởng “chiến lợi phẩm” sau cuộc đi săn đã suýt trở thành miếng mồi ngon của sư tử...

Thứ bảy, 27/08/2016 - 07:18

Anh: Phần lớn các chất thải bị từ chối tái chế
Anh: Phần lớn các chất thải bị từ chối tái chế

(Dân trí) - Thông tin của BBC thấy rằng Anh đã không thể tái chế 338.000 tấn chất thải trong năm 2014-2015. Trong khi các hội nói rằng họ đang cố gắng ngăn chặn việc mọi người vứt sai phế thải vào các thùng rác, chi phí cho những chính quyền địa phương để phân loại lại các thùng rác bị coi là ô nhiễm được xem là lý do chính của việc phần lớn các chất thải bị từ chối tái chế.

Thứ bảy, 27/08/2016 - 07:14

Ứng dụng phẫu thuật nội soi trong điều trị một số bệnh lồng ngực phức tạp
Ứng dụng phẫu thuật nội soi trong điều trị một số bệnh lồng ngực phức tạp

(Dân trí) - Nhóm nghiên cứu do GS.TS. Nguyễn Thanh Liêm, Bệnh viện Nhi TW, đã nghiên cứu thành công ứng dụng phẫu thuật nội soi trong điều trị một số bệnh lồng ngực phức tạp ở trẻ em nhằm mục tiêu xây dựng thành công quy trình phẫu thuật nội soi lồng ngực, gây mê và hồi sức điều trị thoát vị cơ hoành bẩm sinh, di tật teo thực quản bẩm sinh, còn ống mạch và cắt thùy phổi ở trẻ em. Đánh giá và ứng dụng quy trình đã xây dựng trên người bệnh.

Thứ bảy, 27/08/2016 - 07:04

Thiết kế thành công một hệ thống điện toán mô phỏng não người
Thiết kế thành công một hệ thống điện toán mô phỏng não người

(Dân trí) - Trong một nghiên cứu mới, các nhà nghiên cứu đã thiết kế thành công một hệ thống điện toán mô phỏng não người để “bắt chước” các dây thần kinh có chọn lọc này bằng cách sử dụng các tế bào thần kinh có thể điều chỉnh cấp độ nhân tạo để phản ứng ưu tiên với các dạng kích thích cụ thể.

Thứ bảy, 27/08/2016 - 06:20

Kinh hãi khoảnh khắc trăn tham ăn nôn cả con linh dương ra ngoài
Kinh hãi khoảnh khắc trăn tham ăn nôn cả con linh dương ra ngoài

(Dân trí) - Người dân tại một ngôi làng ở thành phố Gorakhpur (Ấn Độ) đã rất kinh hãi khi chứng kiến cảnh tượng một con trăn cỡ “khủng” nôn ra cả một con linh dương lớn do không thể nuốt trọn con mồi.

Thứ sáu, 26/08/2016 - 04:45

Chú hải âu thông minh lừa người đàn ông để được cho đồ ăn miễn phí
Chú hải âu thông minh lừa người đàn ông để được cho đồ ăn miễn phí

(Dân trí) - Nhìn thì có vẻ như chú hải âu đang chơi cùng với người đàn ông khi anh ta giấu đồ ăn dưới một trong ba chiếc cốc và cố lừa chú hải âu về chiếc cốc có chứa đồ ăn. Tuy nhiên anh ta lại không hề biết rằng chim hải âu không hề quan tâm tới trò chơi ngớ ngẩn này, nó không chơi mà đang hoàn toàn kiểm soát quá trình.

Thứ sáu, 26/08/2016 - 01:56

Phát hiện cách sắp xếp của nguyên tử trong các loại vật liệu
Phát hiện cách sắp xếp của nguyên tử trong các loại vật liệu

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu đến từ đại học North California, viện Tiêu chuẩn và công nghệ quốc gia (NIST) và phòng thí nghiệm quốc gia Oak Ridge (ORNL) đã tìm ra cách tiếp cận tuyệt vời để nghiên cứu đặc tính của các loại vật liệu, sử dụng các nghiên cứu số liệu Bayesian để tìm các hướng nhìn mới về cấu trúc của các loại vật liệu.

Thứ sáu, 26/08/2016 - 10:55

Khoa học vui:Tuyệt chiêu làm nam châm điện bằng các vật dụng đơn giản
Khoa học vui:Tuyệt chiêu làm nam châm điện bằng các vật dụng đơn giản

(Dân trí) - Chỉ với các vật dụng đơn giản như chiếc bu lông, cuộn dây đồng và cục pin thì liệu bạn có thể làm được một chiếc nam châm? Hãy xem clip để biết đáp án nhé.

Thứ sáu, 26/08/2016 - 10:49

Cái kết bất ngờ về cuộc chiến rắn hổ mang và cầy mangut
Cái kết bất ngờ về cuộc chiến rắn hổ mang và cầy mangut

(Dân trí) - Làm thế nào để một con cầy mangut có thể đương đầu với một con rắn hổ mang? Bạn có thể sẽ ngạc nhiên với kết quả của cuộc chiến này.

Thứ sáu, 26/08/2016 - 10:25

Các nhà vật lý đề xuất phương pháp mới “bện xoắn” ánh sáng
Các nhà vật lý đề xuất phương pháp mới “bện xoắn” ánh sáng

(Dân trí) - Các nhà vật lý đề xuất một phương pháp mới “bện xoắn” ba chùm ánh sáng bằng cách dẫn hướng các chùm ánh sáng này dọc theo các sai hỏng dạng xoáy (vortex-shaped defects), hình xoáy (swirling) trong môi trường quang học do đó các chùm ánh sáng dịch chuyển.

Thứ sáu, 26/08/2016 - 07:09