Lần đầu tiên các nhà thiên văn đo chính xác lượng oxy trong thiên hà xa

Dân trí Các nhà thiên văn tại trường Đại học California, Los Angeles (UCLA) đã đo chính xác chưa từng có về sự dồi dào của oxy trong một thiên hà xa. Oxy, nguyên tố hóa học có số lượng lớn thứ ba trong vũ trụ, được hình thành bên trong các ngôi sao và được giải phóng dưới dạng khí trong không gian giữa các vì sao khi những ngôi sao này chết.

Việc định lượng oxy là yếu tố quan trọng để tìm hiểu chu kỳ vật chất trong và ngoài các thiên hà. Nghiên cứu đã được công bố trực tuyến trên tạp chí Letters Astrophysical, dựa vào dữ liệu tại Đài thiên văn W.M.Keck ở Mauna Kea, Hawaii.

Lần đầu tiên các nhà thiên văn đo chính xác lượng oxy trong thiên hà xa - 1

"Cho đến nay, đây là thiên hà xa nhất mà các nhà khoa học có thể đo được sự dồi dào của oxy”, Alice Shapley, Giáo sư thiên văn học tại trường Đại học UCLA, đồng tác giả nghiên cứu nói. "Chúng tôi đang trở lại thời điểm thiên hà này xuất hiện cách đây 12 tỷ năm".

Việc xác định được sự phong phú của oxy trong thiên hà COSMOS-1908 là bước tiến quan trọng cho phép các nhà thiên văn hiểu rõ hơn quần thể thiên hà mờ và xa được quan sát thấy khi vũ trụ chỉ vài tỷ năm tuổi và có sự phát triển của thiên hà.

Thiên hà COSMOS-1908 chứa khoảng 1 tỷ ngôi sao. Trái lại, thiên hà Milky Way chỉ có khoảng 100 tỷ ngôi sao; một số thiên hà trong vũ trụ chứa nhiều sao hơn, trong khi các thiên hà khác lại có ít sao. Hơn nữa, thiên hà COSMOS-1908 là nơi chứa đựng khoảng 20% lượng oxy được quan sát thấy từ Mặt trời.

Thông thường, các nhà thiên văn phải dựa vào kỹ thuật gián tiếp và không chính xác để ước tính sự dồi dào của oxy trong phần lớn các thiên hà xa. Nhưng trong trường hợp này, các nhà nghiên cứu tại UCLA đã sử dụng phương pháp đo trực tiếp.

"Các thiên hà gần sáng hơn nhiều và chúng tôi có một phương pháp rất hiệu quả để xác định lượng oxy trong các thiên hà gần", GS. Sanders nói. Trong các thiên hà mờ ở xa, nhiệm vụ trở nên khó khăn hơn nhiều, nhưng thiên hà COSMOS-1908 là trường hợp được nhóm nghiên cứu áp dụng phương pháp thường dùng cho các thiên hà gần.

"Lượng oxy trong thiên hà được xác định chủ yếu bởi ba yếu tố: lượng oxy đến từ các ngôi sao lớn ngừng hoạt động trong các vụ nổ của siêu tân tinh, một hiện tượng phổ biến trong vũ trụ sơ khai khi tỷ lệ sinh của ngôi sao cao hơn đáng kể so với trong vũ trụ ngày nay; lượng oxy được giải phóng ra từ thiên hà thông qua "siêu gió" (super wind), đã đẩy oxy và các khí khác ra khỏi các thiên hà với tốc độ lên đến hàng trăm nghìn dặm mỗi giờ; và lượng khí nguyên sơ đi vào thiên hà từ môi trường giữa các thiên hà không chứa nhiều oxy”.

Shapley hy vọng các số đo về lượng oxy sẽ tiết lộ vai trò rất quan trọng của siêu gió đối với sự phát triển của thiên hà. "Việc định lượng oxy của các thiên hà trong vũ trụ theo thời gian là một trong những phương pháp chính mà chúng tôi có để tìm hiểu sự hình thành của các thiên hà và phương thức chúng giải phóng khí vào trong môi trường giữa các thiên hà", Shapley nói.

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng một công cụ tiên tiến và tinh vi được gọi là MOSFIRE (Quang phổ thăm dò hồng ngoại đa vật thể) được lắp đặt trên kính thiên văn Keck I tại Đài quan sát Keck. Công cụ 5 tấn này được thiết kế để nghiên cứu các thiên hà xa và mờ nhất.

MOSFIRE thu thập photon ánh sáng nhìn thấy từ các vật thể cách hàng tỷ năm ánh sáng, có chiều dài bước sóng được kéo dài hay "dịch chuyển đỏ" tới hồng ngoại do sự mở rộng của vũ trụ. Do tốc độ hữu hạn của ánh sáng, MOSFIRE đang cung cấp cái nhìn về những thiên hà này khi chúng tồn tại hàng tỷ năm trước đây, khi ánh sáng đầu tiên bắt đầu đi đến Trái đất.

MOSFIRE là công cụ "quang phổ" truyền ánh sáng từ các vật thể thiên văn thành quang phổ của các bước sóng riêng biệt (màu sắc), thể hiện mức năng lượng cụ thể được phát ra ở mỗi bước sóng. Máy quang phổ cho phép các nhà thiên văn xác định thành phần hóa học của các thiên hà vì mỗi nguyên tố hóa học khác nhau như oxy, cácbon, sắt hoặc hydro cung cấp một tín hiệu quang phổ duy nhất bằng cách phát xạ ánh sáng với bước sóng cụ thể.

Để mô tả thành phần hóa học của thiên hà COSMOS-1908, nhóm nghiên cứu đã sử dụng công cụ MOSFIRE để phân tích bước sóng đặc biệt trong quang phổ của thiên hà nhạy cảm với lượng oxy.

N.P.D-NASATI (Theo Phys)

MỚI NHẤT
Chế độ ăn hữu cơ trong một tuần giúp giảm 90% độc tố trong cơ thể
Chế độ ăn hữu cơ trong một tuần giúp giảm 90% độc tố trong cơ thể

(Dân trí) - Hàng chục triệu người đang áp dụng chế độ ăn hữu cơ với lý do tốt là làm giảm mức độ nguy hiểm của thực phẩm biến đổi gen và thuốc trừ sâu đang gây ô nhiễm môi trường, và cách duy nhất để đảo ngược mối nguy hại này đó là tránh xa chúng. Ăn hữu cơ lành mạnh giúp cơ thể chúng ta thoát khỏi các chất độc tố trong cơ thể.

Thứ bảy, 13/08/2016 - 07:11

Cá mập Greenland có thể sống đến 400 tuổi
Cá mập Greenland có thể sống đến 400 tuổi

(Dân trí) - Rùa Lonesome George từ lâu được coi như một trong những động vật có xương sống lâu nhất trên Trái đất, nhiều trường hợp thọ hơn 150 tuổi, mặc dù cá voi đầu cong cũng nằm trong số những loài động vật sống lâu. Tuy nhiên hiện nay, một đối thủ khác đã đẩy cả hai loài trên ra khỏi kỷ lục sống lâu dưới nước đó là cá mập Greenland.

Thứ bảy, 13/08/2016 - 07:05

Trăn gặp sự cố hy hữu khi đang ăn thịt linh dương
Trăn gặp sự cố hy hữu khi đang ăn thịt linh dương

(Dân trí) - Một con trăn đá châu Phi đã gặp phải một sự cố khá hy hữu trong khi đang nuốt trọn một con linh dương đã chết thì bị cặp sừng của linh dường đâm thủng vòm miệng, khiến con trăn bị mắc kẹt và đau đớn.

Thứ bảy, 13/08/2016 - 06:37

Tại sao hoa hướng dương quay theo hướng mặt trời?
Tại sao hoa hướng dương quay theo hướng mặt trời?

(Dân trí) - Khi bình minh lên, cả cánh đồng hoa hướng dương đều hướng về phía đông, và bắt đầu mối tình lãng mạn với mặt trời. Như một ngôi sao đặc biệt di chuyển trên bầu trời, những bông hoa nhỏ hướng lên trên, sau đó di chuyển về phía Tây theo ánh mặt trời, và liếc một lần cuối khi mặt trời biến mất về phía chân trời.

Thứ sáu, 12/08/2016 - 04:20

Kỳ vọng tạo ra các đối tượng nghiên cứu không tồn tại
Kỳ vọng tạo ra các đối tượng nghiên cứu không tồn tại

(Dân trí) - Các nhà tâm lý học Anh phát hiện ra rằng khi người ta mong đợi để xem một trò ảo thuật, đôi khi họ cảm nhận được những vật thể không có ở đó.

Thứ sáu, 12/08/2016 - 01:30

Giải thích hiện tượng hình thành bong bóng nước ở đầu vòi bình tưới cây
Giải thích hiện tượng hình thành bong bóng nước ở đầu vòi bình tưới cây

(Dân trí) - Ngày hôm qua chúng tôi đã đưa ra một hiện tượng khá thú vị xung quanh chiếc vòi của bình tưới cây cảnh. Các tia nước phun ra lại tạo thành những bong bóng nước ở đầu vòi. Nếu ai đã từng biết đến định luật Bernoulli thì không khó để giải thích hiện tượng này.

Thứ sáu, 12/08/2016 - 10:15

Rô-bốt lai sinh học chế tạo từ mô sống có hình dạng như động vật
Rô-bốt lai sinh học chế tạo từ mô sống có hình dạng như động vật

(Dân trí) - Bằng cách kết hợp rô-bốt với kỹ thuật mô, các nhà khoa học đang bắt đầu chế tạo những rô-bốt chuyển động bằng các mô hoặc tế bào sống. Các thiết bị này có thể kích hoạt bằng điện hoặc ánh sáng để làm cho các tế bào co lại để uốn cong xương của chúng, khiến cho các rô-bốt bơi hoặc bò.

Thứ sáu, 12/08/2016 - 07:08

Chế độ ăn uống khi mang thai ảnh hưởng đến đường ruột của trẻ?
Chế độ ăn uống khi mang thai ảnh hưởng đến đường ruột của trẻ?

(Dân trí) - Các nhóm vi khuẩn - những microbiome - sống trong ruột của trẻ sơ sinh có thể bị ảnh hưởng bởi chế độ ăn uống của người mẹ trong quá trình mang thai.

Thứ sáu, 12/08/2016 - 06:46

Vi khuẩn có thể tiết lộ sự thay đổi từ trường Trái đất
Vi khuẩn có thể tiết lộ sự thay đổi từ trường Trái đất

(Dân trí) - Từ trường Trái đất giống như một nam châm khổng lồ bảo vệ con người khỏi bức xạ vụ trụ và giúp động vật di cư di chuyển vòng quanh thế giới. Tuy nhiên, từ trường của hành tinh không phải lúc nào cũng vậy.

Thứ năm, 11/08/2016 - 03:23

Ngắm nhìn những hình ảnh ấn tượng của chất lỏng từ
Ngắm nhìn những hình ảnh ấn tượng của chất lỏng từ

(Dân trí) - Để tạo nên những bức ảnh lỗng lẫy từ chất lỏng từ (nước từ), nhiếp ảnh gia Andrew Hall đã sử dụng một cục nam châm cực mạnh đặt bên dưới một khay nước từ gồm một ít dầu và các hạt từ tính.

Thứ năm, 11/08/2016 - 03:08

Khoảnh khắc voi con xấu số trở thành mồi ngon cho sư tử
Khoảnh khắc voi con xấu số trở thành mồi ngon cho sư tử

(Dân trí) - Nhiếp ảnh gia thiên nhiên người Anh Brent Staplekemp đã chụp lại được khoảnh khắc voi con đi lạc bị sư tử tấn công và giết chết.

Thứ năm, 11/08/2016 - 02:47

Cử động chân khi ngồi có thể phòng ngừa bệnh động mạch
Cử động chân khi ngồi có thể phòng ngừa bệnh động mạch

(Dân trí) - Một nghiên cứu mới đã chỉ ra rằng, cử động chân khi ngồi tại chỗ có thể bảo vệ các mạch máu ở chân và có khả năng giúp ngăn ngừa bệnh động mạch. Nếu phải ngồi nhiều trước máy tính hay ti vi, bạn nên thường xuyên cử động chân của mình.

Thứ năm, 11/08/2016 - 09:15

ĐÁNG QUAN TÂM
Giác hơi: Bí quyết thành công của kình ngư Mỹ Michael Phelps?
Giác hơi: Bí quyết thành công của kình ngư Mỹ Michael Phelps?

(Dân trí) - Một số vận động viên Olympic, bao gồm cả kình ngư Micheal Phelps, đã xuất hiện ở Rio với những dấu vết hình tròn nằm rải rác trên cơ thể. Những dấu vết này là kết quả của “liệu pháp giác hơi”, một phương pháp y học cổ truyền của Trung Hoa để chữa đau cơ. Nhưng phương pháp này có thực sự hiệu quả?

Thứ năm, 11/08/2016 - 06:06

Thử tài khoa học: Bí ẩn xoay quanh chiếc vòi của bình tưới cây cảnh
Thử tài khoa học: Bí ẩn xoay quanh chiếc vòi của bình tưới cây cảnh

(Dân trí) - Nhiều người trong số chúng ta hàng ngày vẫn dùng những chiếc bình để tưới cây cảnh, nhưng có những bí mất xoay quanh nó mà không phải ai cũng biết. Vậy bí mật xoay quanh chiếc vòi của bình tưới cây cảnh là gì? và có gì thú vị?. Hãy thử trổ tài hiểu biết của mình để giải mã bí mật này nhé. Chúng tôi sẽ đưa ra đáp án vào ngày mai.

Thứ năm, 11/08/2016 - 02:22

Rắn hổ mang chúa “trả giá” vì tham ăn
Rắn hổ mang chúa “trả giá” vì tham ăn

(Dân trí) - Đoạn clip ghi lại khoảnh khắc hiếm gặp khi một con rắn hổ mang chúa phải nôn ra 6 quả trứng sau khi tham lam nuốt một lúc 7 quả trứng cỡ lớn vào bụng.

Thứ tư, 10/08/2016 - 04:17

Công nghệ mới có thể ngăn ngừa sẹo do bỏng
Công nghệ mới có thể ngăn ngừa sẹo do bỏng

(Dân trí) - Mặc dù các vết bỏng có thể được điều trị hiệu quả, nhưng sẹo do nhiều vết bỏng gây ra, lại khó dự đoán hoặc ngăn ngừa. Giờ đây, các nhà nghiên cứu Israel đã tìm ra cách để ngăn chặn hiện tượng này.

Thứ tư, 10/08/2016 - 02:57

Chiêm ngưỡng ánh sáng huyền ảo của bắc cực quang được chụp từ vũ trụ
Chiêm ngưỡng ánh sáng huyền ảo của bắc cực quang được chụp từ vũ trụ

(Dân trí) - Ánh sáng rực rỡ, chiếu vào tận thinh không của cực quang; Bề mặt Trái đất với những miệng núi lửa lỗ chỗ và quầng sáng yếu ớt phát ra từ bầu khí quyển bên trên hành tinh… Tất cả những hình ảnh ấn tượng này đã được chụp lại trong một bức ảnh ban đêm duy nhất do một phi hành gia trên Trạm Vũ trụ Quốc tế thực hiện

Thứ tư, 10/08/2016 - 11:28

Phát hiện công cụ lao động đầu tiên của loài người
Phát hiện công cụ lao động đầu tiên của loài người

(Dân trí) - Được công bố mới đây trong tạp chí Khoa học khảo cổ, những phát hiện của nhóm khoa học do nhà nhân chủng học cổ đại April Nowell thuộc đại học Victoria dẫn đầu đã hé lộ những công cụ tinh xảo đến bất ngờ của người tối cổ từ 250.000 năm trước tại một ốc đảo gần Azraq, Jordan.

Thứ tư, 10/08/2016 - 08:55

Các hố đen của LIGO có thể là vật chất tối
Các hố đen của LIGO có thể là vật chất tối

(Dân trí) - Các hố đen tạo ra các sóng hấp dẫn được phát hiện đầu tiên có thể có nguồn gốc ngoại lai trong vũ trụ sơ khai. Khi aLIGO thoáng thấy sóng hấp dẫn từ hai lỗ đen đang hợp nhất, các nhà khoa học đã hết sức ngạc nhiên về độ lớn của các lỗ đen này – khoảng 30 lần khối lượng mặt trời.

Thứ tư, 10/08/2016 - 06:38

8 lối sống có thể giúp ngăn ngừa ung thư
8 lối sống có thể giúp ngăn ngừa ung thư

(Dân trí) - Câu hỏi đầu tiên mà chúng ta tự hỏi bản thân khi phát hiện ung thư là: “Làm sao tôi lại mắc bệnh này?”. 99% số người này không bao giờ tìm ra câu trả lời cho câu hỏi đó. Tại sao?

Thứ tư, 10/08/2016 - 06:16

Khoai tây xanh hay mọc mầm có độc không?
Khoai tây xanh hay mọc mầm có độc không?

(Dân trí) - Khi bạn mua khoai tây về và để quên trong tủ bếp, sau một thời gian bạn mở tủ ra và thấy hiện tượng khoai tây bắt đầu mọc mầm. Vậy bạn sẽ làm gì? cắt phần mầm và mang đi nấu hay bỏ vào thùng rác vì cho rằng chúng không thể ăn được?

Thứ tư, 10/08/2016 - 12:17

Ở Hà Nội có thể ngắm được mưa sao băng?
Ở Hà Nội có thể ngắm được mưa sao băng?

(Dân trí) - Mưa sao băng Perseid thường diễn ra vào khoảng tháng 8 hàng năm, khi Trái Đất đi xuyên qua phần đuôi gồm những mảnh vỡ do một ngôi sao chổi cổ đại để lại. Dự báo thời tiết đang dự đoán về một lần bùng nổ của Perseid năm nay với số lượng sao băng gấp đôi bình thường vào đêm ngày 11 - 12/8. Ở Việt Nam, chúng ta hoàn toàn có thể quan sát tốt được hiện tượng này.

Thứ ba, 09/08/2016 - 05:30

Tảo độc lục lam thích ứng với CO2 tăng
Tảo độc lục lam thích ứng với CO2 tăng

(Dân trí) - Một loại tảo lục lam phổ biến dễ dàng được phát hiện thích ứng với sự gia tăng lượng CO2 của trái đất, nghĩa là tảo lục lam - trong đó có rất nhiều loại sinh ra độc tố - xử lý việc thay đổi các điều hiện khí hậu chuyên nghiệp hơn so với những giả thuyết của các nhà khoa học đưa ra trước đây. Một nhóm các nhà vi sinh học thuộc Đại học Amsterdam (UvA) đã báo cáo nghiên cứu này trên tạp chí PNAS và chỉ ra các tác động đối với nước uống sạch, an toàn khu vực bơi và các hệ sinh thái nước ngọt.

Thứ ba, 09/08/2016 - 03:23

Số lượng công bố khoa học quốc tế của Việt Nam vượt ngưỡng 3.000 bài/năm
Số lượng công bố khoa học quốc tế của Việt Nam vượt ngưỡng 3.000 bài/năm

(Dân trí) - Cục Thông tin khoa học và công nghệ Quốc gia cho biết, năm 2015, lần đầu tiên Việt Nam đã có số công bố khoa học được xử lý vào cơ sở dữ liệu Web of Science vượt ngưỡng 3.000 bài/năm. Thế mạnh công bố quốc tế của Việt Nam là các lĩnh vực vật lý, toán học, hóa học và kỹ thuật.

Thứ ba, 09/08/2016 - 11:12