Kỳ giông mọc lại đuôi gần như hoàn chỉnh nhưng thằn lằn thì không?

Dân trí Những khác biệt ở tế bào gốc trong tủy sống giúp lý giải khả năng tái tạo bộ phận cơ thể của loài động vật lưỡng cư này.

Kỳ giông và thằn lằn đều có thể mọc lại đuôi, nhưng không đạt được độ hoàn chỉnh như nhau.

Kỳ giông mọc lại đuôi gần như hoàn chỉnh nhưng thằn lằn thì không? - 1

Trong khi đuôi kỳ giông mọc lại gần như giống đuôi gốc, cả xương và mọi thứ, đuôi thay thế của thằn lằn lại toàn sụn và thiếu các tế bào thần kinh. Theo báo cáo của các nhà nghiên cứu trên Proceedings of the National Academy of Sciences hôm 13/8, sự tương phản này là do sự khác biệt giữa các tế bào gốc ở tủy sống của hai loài.

Khi một con kỳ giông mất đuôi, các tế bào gốc thần kinh trong tủy sống của nó có thể phát triển thành bất kì dạng tế bào hệ thần kinh nào, gồm cả các tế bào thần kinh hay nơ-ron.

Nhưng đồng tác giả nghiên cứu Thomas Lozito, một nhà sinh vật học đến từ Đại học Pittsburgh cho biết, thông qua quá trình tiến hóa, tế bào gốc thần kinh của thằn lằn “đã mất khả năng này”. Trong khi có thể mọc lại sụn và da, thằn lằn không thể tái tạo các tế bào thần kinh.

Lozito và các đồng nghiệp đã nghiên cứu các tế bào gốc thần kinh từ kỳ giông axolotl (tên khoa học là Ambystoma mexicanum) và hai loài thằn lằn – thằn lằn xanh (tên khoa học là Anolis carolinensis) và thạch sùng vảy nhẵn (tên khoa học là Lepidodactylus lugubris).

Đội nghiên cứu cũng muốn biết liệu có phải tế bào gốc của thằn lằn không có khả năng phát triển thành tế bào thần kinh hoặc liệu có liên quan gì đến môi trường của đuôi thằn lằn ngăn cản chúng mọc lại hay không. Nên các nhà nghiên cứu đã cấy tế bào gốc thần kinh của kỳ giông vào năm gốc đuôi của tắc kè. Một số tế bào đã trở thành tế bào thần kinh trong chiếc đuôi mọc lại, cho thấy vấn đề nằm ở tế bào gốc của thằn lằn.

Phát hiện cho thấy các nhà khoa học sẽ chỉ phải thay tế bào gốc của thằn lằn thay vì các bộ phận khác của đuôi để chúng lại có một chiếc đuôi hoàn chỉnh hơn.


Mặt cắt ngang đuôi gốc của thằn lằn và kỳ giông (bên trái) cho thấy sụn (màu xanh lá) và các tế bào thần kinh (màu đỏ). Trong ảnh đuôi tái tạo (bên phải), đuôi thằn lằn cấu thành chủ yếu từ sụn, trong khi đuôi kỳ giông cũng phát triển các tế bào thân kinh mới. Ảnh từ T.P. Lozito

Mặt cắt ngang đuôi gốc của thằn lằn và kỳ giông (bên trái) cho thấy sụn (màu xanh lá) và các tế bào thần kinh (màu đỏ). Trong ảnh đuôi tái tạo (bên phải), đuôi thằn lằn cấu thành chủ yếu từ sụn, trong khi đuôi kỳ giông cũng phát triển các tế bào thân kinh mới. Ảnh từ T.P. Lozito

Thằn lằn mất khả năng tái tạo tế bào thần kinh như thế nào trong khi kỳ giông thì không vẫn là một bí ẩn. Các nhà khoa học biết rằng vị trí của các loài trên cây tiến hóa có liên quan tới khả năng mọc lại các bộ phận cơ thể của sinh vật.

Nhà sinh vật học phát triển Katharina Lust đển từ Viện Nghiên cứu Bệnh lý Phân tử tại Vienna, người không tham gia nghiên cứu, cho biết: “Các loài càng phức tạp càng ít có khả năng tái tạo bộ phận cơ thể”. Động vật bò sát như thằn lằn là những sinh vật phức tạp hơn động vật lưỡng cư như kỳ giông.

Các nhà nghiên cứu dự định sẽ sử dụng công nghệ chỉnh sửa gien CRISPR/Cas9 để xem liệu các tế bào gốc thần kinh của thằn lằn có thể biến đổi để tái tạo một chiếc đuôi hoàn hảo không. Cuối cùng, đội nghiên cứu hi vọng sẽ có một ngày khiến các tế bào gốc ở động vật có vú tái tạo được các bộ phận cơ thể.

Lozito cho biết: “Mục tiêu của tôi là tạo ra con chuột đầu tiên có thể tái tạo đuôi của mình. Chúng tôi đang dùng thằn lằn làm một bước đệm”.

Lộc Ninh (Theo Science News)

MỚI NHẤT
Nửa thập kỷ tới, nhiệt độ sẽ nóng hơn dự kiến?
Nửa thập kỷ tới, nhiệt độ sẽ nóng hơn dự kiến?

(Dân trí) - Các mô phỏng mới đã giải thích hiện tượng thời tiết xảy ra dưới những tác động vắng mặt của con người - những “sự thay đổi nội tại của khí hậu”.

Thứ tư, 22/08/2018 - 06:36

Người sống cách đây 13.600 năm, cổ nhất châu Mỹ trông như thế này?
Người sống cách đây 13.600 năm, cổ nhất châu Mỹ trông như thế này?

Công nghệ phục dựng 3D đã hé lộ khuôn mặt người phụ nữ cổ xưa từng sống ở châu Mỹ cách đây 13.600 năm.

Thứ ba, 21/08/2018 - 08:07

Khám phá gờ giảm tốc “thông minh” chỉ gây xóc với xe phóng nhanh
Khám phá gờ giảm tốc “thông minh” chỉ gây xóc với xe phóng nhanh

(Dân trí) - Bạn nghĩ sao về một chiếc gờ giảm tốc thông minh chỉ gây xóc với các “quái xế” đang phóng nhanh và sẽ gần như biến mất, để lại mặt đường bằng phẳng cho những chiếc xe đi đúng tốc độ?

Thứ ba, 21/08/2018 - 07:41

Hơn 100 nhà khoa học tham dự "Hội nghị Diên Hồng" về Trí tuệ nhân tạo
Hơn 100 nhà khoa học tham dự "Hội nghị Diên Hồng" về Trí tuệ nhân tạo

(Dân trí) - Ngày 21/8, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) chủ trì tổ chức Hội thảo Trí tuệ nhân tạo (AI) Việt Nam 2018 với sự tham dự của hơn 100 chuyên gia công nghệ là các nhà khoa học. Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy cho rằng, có thể coi đây là một “Hội nghị Diên Hồng” để giải quyết bài toán AI cho Việt Nam.

Thứ ba, 21/08/2018 - 12:09

Tìm hiểu sự đột phá và khả năng ứng dụng to lớn của công nghệ “in 4D”
Tìm hiểu sự đột phá và khả năng ứng dụng to lớn của công nghệ “in 4D”

(Dân trí) - Với công nghệ in 4D, chúng ta sẽ không cần phải in 3D trực tiếp ra sản phẩm, mà thứ sau khi ra lò chỉ đơn giản là một tấm vật liệu phẳng, và sau khi cho vào nước nóng, nó sẽ tự lắp ráp thành kết cấu mà bạn đã định sẵn từ đầu.

Thứ ba, 21/08/2018 - 10:17

Nọc độc của nhện sẽ giúp các nhà khoa học bảo vệ tế bào não khỏi bị tổn thương?
Nọc độc của nhện sẽ giúp các nhà khoa học bảo vệ tế bào não khỏi bị tổn thương?

(Dân trí) - Các nhà khoa học Nga và các đồng nghiệp nước ngoài đã phát hiện ra rằng, nọc độc của nhện Argiope lobata chứa thành phần bào chế thuốc giảm đau, mà sau khi nghiên cứu chất này, nó sẽ giúp tạo ra các loại thuốc ức chế hoạt động quá mức của các tế bào thần kinh và bảo vệ chúng khỏi sự hủy diệt hàng loạt.

Thứ ba, 21/08/2018 - 07:58

Ứng dụng robot AI giúp học sinh nâng cao kỹ năng học ngoại ngữ
Ứng dụng robot AI giúp học sinh nâng cao kỹ năng học ngoại ngữ

(Dân trí) - Việc sử dụng robot thông minh, robot trí tuệ nhân tạo trong việc đào tạo ngoại ngữ đang được nhiều nước áp dụng và xu hướng này ngày càng phổ biến.

Thứ ba, 21/08/2018 - 07:08

Hàng loạt trận động đất lớn 'tấn công' Indonesia, vì sao?
Hàng loạt trận động đất lớn 'tấn công' Indonesia, vì sao?

Trong vòng 3 tuần qua, đảo Lombok của Indonesia đã liên tục bị rung chuyển bởi một loạt trận động đất với cường độ cao khiến hơn 500 người thiệt mạng và hàng trăm nghìn người phải sống cảnh "màn trời chiếu đất".

Thứ ba, 21/08/2018 - 07:02

Sứa thống trị biển cả bằng cách nào khi không có não?
Sứa thống trị biển cả bằng cách nào khi không có não?

(Dân trí) - Không có não và phần lớn cơ thể là nước, nhưng sứa có rất nhiều siêu năng lực.

Thứ ba, 21/08/2018 - 06:44

3 quái vật khổng lồ thời tiền sử có thể tồn tại đến ngày nay
3 quái vật khổng lồ thời tiền sử có thể tồn tại đến ngày nay

Những quái thú thời tiền sử tương tự như cá mập khổng lồ megalodon dài 30 mét có thể vẫn còn sống trên Trái đất ngày nay, theo các giả thuyết.

Thứ hai, 20/08/2018 - 04:47

Nhãn thực phẩm: Miếng giấy nhỏ, lợi ích to!
Nhãn thực phẩm: Miếng giấy nhỏ, lợi ích to!

(Dân trí) - Nhãn thực phẩm là bảng thông tin dinh dưỡng dán trên các bao bì nhằm chỉ rõ các thành phần dinh dưỡng chứa trong món ăn cho khách hàng.

Thứ hai, 20/08/2018 - 03:51

Tìm ra công thức ướp xác của người Ai Cập cổ đại
Tìm ra công thức ướp xác của người Ai Cập cổ đại

Các nhà khoa học đã xác định được các thành phần trong hợp chất ước xác cổ xưa nhất mà người Ai Cập từng sử dụng.

Thứ hai, 20/08/2018 - 06:45

ĐÁNG QUAN TÂM
Tuổi thọ của con gái có liên quan đến tuổi thọ của mẹ?
Tuổi thọ của con gái có liên quan đến tuổi thọ của mẹ?

(Dân trí) - Nghiên cứu chỉ ra rằng phụ nữ có mẹ thọ đến 90 tuổi cũng có nhiều khả năng đạt cột mốc tuổi thọ tương tự và có sức khỏe tốt.

Thứ hai, 20/08/2018 - 06:32

Nửa tháng xem cảnh tò vò làm tổ cực kỳ thú vị
Nửa tháng xem cảnh tò vò làm tổ cực kỳ thú vị

(Dân trí) - Có dịp may mắn được theo dõi cảnh một con tò vò làm tổ cần mẫn trong gần nửa tháng, phóng viên đã ghi nhận qua nhiều hình ảnh và video về loài côn trùng độc đáo này.

Thứ hai, 20/08/2018 - 06:24

Thủ tướng cam kết tạo mọi điều kiện để trí thức Việt kiều tham gia phát triển KHCN
Thủ tướng cam kết tạo mọi điều kiện để trí thức Việt kiều tham gia phát triển KHCN

Sáng 19/8, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp mặt Đoàn đại biểu người Việt Nam tài năng trong lĩnh vực khoa học và công nghệ về dự Chương trình kết nối mạng lưới đổi mới sáng tạo Việt Nam.

Chủ nhật, 19/08/2018 - 03:21

Nguy cơ khó lường của khói thuốc thụ động đối với trẻ em
Nguy cơ khó lường của khói thuốc thụ động đối với trẻ em

(Dân trí) - Trẻ em tiếp xúc với khói thuốc thụ động vẫn có thể dễ bị chết vì bệnh phổi mãn tính như người lớn.

Chủ nhật, 19/08/2018 - 07:43

Thành công  khôi phục thị lực ở chuột nhờ liệu pháp gien
Thành công khôi phục thị lực ở chuột nhờ liệu pháp gien

(Dân trí) - Hi vọng trong tương lai có thể chữa khỏi bệnh mất thị lực ở người ngày càng tăng sau khi một nhóm các nhà khoa học thành công khôi phục thị lực của chuột, nhờ sử dụng kĩ thuật liệu pháp gien cải tiến mới.

Chủ nhật, 19/08/2018 - 07:36

Làm thế nào để không nghiến răng khi ngủ?
Làm thế nào để không nghiến răng khi ngủ?

(Dân trí) - Nghiến răng khi ngủ chẳng những gây khó chịu cho người ngủ bên cạnh mà còn có thể là khởi đầu dẫn tới hiện tương ngưng thở khi ngủ. Vậy có cách nào để khắc phục?

Chủ nhật, 19/08/2018 - 07:27

Phát hiện ve kí sinh nhiệt đới nguy hiểm ở Đức
Phát hiện ve kí sinh nhiệt đới nguy hiểm ở Đức

(Dân trí) - Các nhà khoa học đã phát hiện một loài ve khổng lồ tại Đức và lo ngại chúng sẽ truyền căn bệnh nhiệt đới chết người sốt xuất huyết Crimean-Congo ra khắp châu Âu.

Thứ bảy, 18/08/2018 - 04:12

Hình xăm sinh học – sự kết hợp hoàn hảo khoa học và nghệ thuật
Hình xăm sinh học – sự kết hợp hoàn hảo khoa học và nghệ thuật

(Dân trí) - Nhờ vào một nghiên cứu của các nhà khoa học đến từ Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và trường đại học Harvard, những hình xăm sẽ không chỉ đơn thuần mang yếu tố thẩm mỹ, mà còn là phương tiện giúp con người biết được tình trạng sức khỏe của mình!

Thứ bảy, 18/08/2018 - 01:00

Tìm ra loại hóa chất có thể tiêu diệt tế bào ung thư não
Tìm ra loại hóa chất có thể tiêu diệt tế bào ung thư não

(Dân trí) - Nghiên cứu mới chỉ ra rằng các tế bào ung thư não xâm lấn được lấy ra từ người bệnh đã “tự hủy diệt” sau khi tiếp xúc với một loại hóa chất trong phòng thí nghiệm.

Thứ bảy, 18/08/2018 - 06:35

Vì sao phụ nữ hay bị chứng đau nửa đầu?
Vì sao phụ nữ hay bị chứng đau nửa đầu?

(Dân trí) - Kết quả nghiên cứu cho đến này đã làm sáng tỏ nguyên nhân sâu xa của chứng bệnh này ở phụ nữ và mở ra con đường mới cho các phương pháp điều trị làm giảm chứng đau nửa đầu cho hàng triệu phụ nữ.

Thứ bảy, 18/08/2018 - 06:28

Bạn có tin những mảnh vụn này có thể tự lắp ráp thành một chiếc ghế?
Bạn có tin những mảnh vụn này có thể tự lắp ráp thành một chiếc ghế?

(Dân trí) - Bạn có tin rằng, trong tương lai trong các nhà máy sản xuất sẽ không còn có sự hiện diện của đội ngũ nhân công hay thậm chí là robot lắp ráp, mà các chi tiết, linh kiện sau khi được ra lò sẽ tự mình hợp thành một sản phẩm hoàn chỉnh?

Thứ bảy, 18/08/2018 - 06:15

Phô mai 3.200 năm chứa vi khuẩn chết người trong ngôi mộ Ai Cập
Phô mai 3.200 năm chứa vi khuẩn chết người trong ngôi mộ Ai Cập

Người ta hay nói rằng để phô mai càng lâu sẽ càng ngon hơn, nhưng có lẽ điều này không đúng với hũ phô mai ngàn năm trong mộ quan chức Ai Cập.

Thứ sáu, 17/08/2018 - 07:46