Khoa học cùng với bé: Điện là gì?

Dân trí Các máy móc, đồ dùng chạy bằng điện rất phổ biến quanh ta, kể cả trong cuộc sống hàng ngày, ví dụ như đèn chiếu sáng, TV, ô tô, máy bay, điện thoại, đồ chơi của trẻ em, ..., đều chạy bằng điện. Nhưng điện là gì?

Tất cả mọi vật đều cấu tạo từ các nguyên tử

Nguyên tử bé đến nỗi chúng ta không thể nhìn thấy được, và vì chúng quá bé như vậy nên phải có vô số nguyên tử mới tạo nên được một vật. Ví dụ: một hạt gạo gồm hàng tỉ tỉ tỉ nguyên tử tạo thành. Nhiều nguyên tử liên kết với nhau thạo thành một hạt gạo cũng giống như vô vàn mảnh LEGO lắp thành một chiếc ô tô hay một ngôi nhà.

Nhưng dù một nguyên tử bé như vậy, nó vẫn do những phần tử bé hơn nữa tạo thành. Một trong những phần tử tạo thành nguyên tử được gọi là “hạt hạ nguyên tử” hay “electron”. Các electron có nhiệm vụ khác nhau. Một số electron giúp cho các nguyên tử dính kết vào nhau và các nhà khoa học gọi chúng là các electron liên kết.

Một số electron khác thì chỉ chạy tự do trong nguyên tử, chúng là những electron tự do và lúc nào cũng chuyển động. Đôi khi chúng có thể chạy từ nguyên tử này sang nguyên tử khác.

Khoa học cùng với bé: Điện là gì? - 1

Và dòng điện xuất hiện khi các electron chạy từ nguyên tử này sang nguyên tử khác.

Điện trong dây điện

Đến đây thì chúng ta đã biết có hàng tỉ tỉ tỉ nguyên tử và cũng có hàng tỉ tỉ tỉ electron trong tất cả mọi vật xung quanh mình. Một chiếc lá, một chiếc cốc, hay một con mèo, tất cả đều mang trong mình vô vàn electron. Có một số thứ như kim loại chẳng hạn, có nhiều electron tự do hơn những thứ khác, ví dụ như chiếc cốc nhựa không có nhiều electron tự do bằng chiếc cốc nhôm.

Riêng ở nhà bạn cũng thấy có bao nhiêu là đồ dùng có dây cắm điện, như là TV, máy tính, xạc điện thoại, v.v. Dây điện có rất rất nhiều các electron tự do.

Khi các electron tự do trong dây điện chạy từ nguyên tử này sang nguyên tử khác và hầu hết chỉ chạy theo một chiều thì bạn sẽ có cái gọi là “dòng điện” chạy qua sợi dây điện đó. Vậy khi nào thì các electron chạy qua dây điện? Đó chính là khi bạn cắm phích vào ổ điện trên tường.

Ổ điện cung cấp cái gọi là “điện thế”, điện thế giống như một lực vô hình đẩy các electron đi theo một chiều qua dây điện.

Khi phích được cắm vào ổ, ổ điện sẽ đẩy các electron chạy qua dây điện, giống như những chiếc ô tô chạy trên một làn đường cao tốc vậy. Các electron trong dây điện tiếp tục đẩy nhau về phía trước (và cũng có khi là đẩy đi đẩy lại theo chiều khác nhau tùy vào loại điện). Điều đó tạo ra dòng điện chạy qua dây.

Các dây điện thường có vỏ bọc để giữ cho các electron chạy qua dây điện bằng kim loại mà thôi, không truyền ra ngoài gây nguy hiểm cho mọi người.

Điện sinh ra từ đâu?

Điện chúng ta dùng để chạy máy móc, thiết bị hàng ngày là do các trạm chuyển đến, các trạm lại được cung cấp điện bởi các nhà máy, các nhà máy sản xuất ra điện bằng nhiều cách khác nhau. Một trong các cách đó là đốt than để tạo ra điện. Tuy nhiên cách này gây ô nhiễm môi trường rất nhiều. Một số nhà máy sử dụng ánh sáng mặt trời, một số khác thì tận dụng sức gió hoặc sức nước để sản xuất điện. Các cách này giảm được rất nhiều ô nhiễm đối với môi trường.

Phạm Hường 

Theo The Conversation

MỚI NHẤT
10 khung cảnh ấn tượng nhất của Trái Đất khi nhìn từ vũ trụ
10 khung cảnh ấn tượng nhất của Trái Đất khi nhìn từ vũ trụ

(Dân trí) - Không phải sông Thames, tháp Eiffel hay Kim tự tháp, đây mới thực sự là những khung cảnh kỳ vĩ nhất của Trái Đất, khi bạn chiêm ngưỡng nó từ vũ trụ.

Thứ tư, 24/07/2019 - 06:15

Bạch tuộc đại chiến với loài tôm có cú đấm nhanh như đạn bắn, ai sẽ chiến thắng?
Bạch tuộc đại chiến với loài tôm có cú đấm nhanh như đạn bắn, ai sẽ chiến thắng?

(Dân trí) - Bạch tuộc sở hữu đến tám xúc tu cùng chiếc mỏ có nọc độc và có thể xuyên thủng các lớp vỏ cứng. Trong khi đó, đối thủ của nó – tôm tít – dù nhỏ con hơn nhiều nhưng lại nắm giữ cú đấm với tốc độ tương đương một viên đạn!

Thứ tư, 24/07/2019 - 06:14

Chính phủ ủng hộ GS Trần Thanh Vân làm khoa học với tinh thần tích cực nhất
Chính phủ ủng hộ GS Trần Thanh Vân làm khoa học với tinh thần tích cực nhất

(Dân trí) - Tại buổi làm việc với tỉnh Bình Định hôm qua (22/7), Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ chỉ đạo các bộ, ngành liên quan sớm cho ý kiến về cơ chế miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất với dự án “Khu đô thị Khoa học và Giáo dục Quy Hòa” của GS Trần Thanh Vân.

Thứ ba, 23/07/2019 - 10:19

Một nhà thờ cổ ở Israel có thể đã được xây chỉ vài năm sau khi sứ giả Muhammed qua đời
Một nhà thờ cổ ở Israel có thể đã được xây chỉ vài năm sau khi sứ giả Muhammed qua đời

(Dân trí) - Một số di tích của một nhà thờ cổ vừa được phát hiện ở Rahat, Israel. Trong khi khảo sát thực địa để xây dựng công trình, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy các di tích của một nhà thờ kiểu nông thôn.

Thứ ba, 23/07/2019 - 03:02

Cậu bé bị mảnh thủy tinh xuyên vào mặt cả tháng mà không hay biết
Cậu bé bị mảnh thủy tinh xuyên vào mặt cả tháng mà không hay biết

(Dân trí) - Một cậu bé người Tây Ban Nha bị chóng mặt ngã, va vào cửa sổ kính và bị một mảnh thủy tinh sắc đâm vào mặt và mảnh thủy tinh nằm lại ở đó mà không hay biết gì.

Thứ ba, 23/07/2019 - 02:56

Hơn 80% người tham gia giải sai bài kiểm tra IQ ngắn nhất thế giới
Hơn 80% người tham gia giải sai bài kiểm tra IQ ngắn nhất thế giới

(Dân trí) - Bài kiểm tra IQ ngắn nhất đã xuất hiện trên Web, chỉ bao gồm ba câu hỏi toán học. Người phát minh ra bài kiểm tra này là Giáo sư Viện Công nghệ Massachusetts mang tên Shane Frederick.

Thứ ba, 23/07/2019 - 09:47

Cyborg sẽ thống trị Trái Đất vào cuối thế kỷ?
Cyborg sẽ thống trị Trái Đất vào cuối thế kỷ?

(Dân trí) - Tiến sĩ James Lovelock, một trong những nhà khoa học và nhà tương lai học uy tín của Vương quốc Anh nhấn mạnh sự phát triển của Cyborg, nhưng chúng sẽ không chiến thắng tất cả loài người.

Thứ ba, 23/07/2019 - 05:54

Vi khuẩn đông lạnh cổ đại dưới lớp băng Alaska có thể giúp săn lùng sự sống ngoài hành tinh
Vi khuẩn đông lạnh cổ đại dưới lớp băng Alaska có thể giúp săn lùng sự sống ngoài hành tinh

(Dân trí) - DNA của các mẫu nước muối đặc biệt được tìm thấy ở Alaska có chứa các dạng sống được cho là tương tự như vi khuẩn được phát hiện trong băng biển và trong nước mặn băng hà.

Thứ ba, 23/07/2019 - 05:50

Tinh tinh cũng thích… xem phim cùng nhau như con người
Tinh tinh cũng thích… xem phim cùng nhau như con người

(Dân trí) - Các nhà khoa học vừa phát hiện ra Tinh tinh cũng có sở thích xem phim cùng nhau như con người. Nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Proceedings of the Royal Society B.

Thứ ba, 23/07/2019 - 05:46

Phát hiện cấu trúc ngầm bí ẩn ở Nga
Phát hiện cấu trúc ngầm bí ẩn ở Nga

(Dân trí) - Cấu trúc dưới lòng đất mới được phát hiện ở Nga có thể là một phần của pháo đài cổ Naryn-Kala, một di sản văn hóa của UNESCO nằm ở thị trấn Derbent ở Cộng hòa Dagestan, miền nam nước Nga.

Thứ hai, 22/07/2019 - 04:12

Cách duy nhất để cứu con người thoát khỏi thảm họa toàn cầu
Cách duy nhất để cứu con người thoát khỏi thảm họa toàn cầu

(Dân trí) - Các nhà khoa học tại Viện nghiên cứu biến đổi khí hậu Potsdam (Đức) đã phát hiện ra rằng, có thể cứu tảng băng ở Tây Nam Cực không cho nó sụp đổ hoàn toàn với sự trợ giúp của vài nghìn tỷ tấn tuyết nhân tạo.

Thứ hai, 22/07/2019 - 07:16

Người Nga nghĩ cách biến đất Mặt trăng thành... bê tông
Người Nga nghĩ cách biến đất Mặt trăng thành... bê tông

(Dân trí) - Các nhà khoa học Nga đang nghiên cứu phát triển công nghệ nung kết đất Mặt trăng thành bề mặt cứng, để ở căn cứ Mặt trăng tương lai có thể loại bỏ lớp bụi dính dưới chân các phi hành gia.

Thứ hai, 22/07/2019 - 07:10

ĐÁNG QUAN TÂM
Chuyên gia dinh dưỡng nói về lợi ích của việc từ bỏ đường
Chuyên gia dinh dưỡng nói về lợi ích của việc từ bỏ đường

(Dân trí) - Trong thời gian cắt giảm đồ ngọt, nên uống nhiều nước và ăn nhẹ bằng trái cây rau củ.

Thứ hai, 22/07/2019 - 06:46

Điều gì sẽ xảy ra nếu Trái Đất bị cắt ra làm đôi?
Điều gì sẽ xảy ra nếu Trái Đất bị cắt ra làm đôi?

(Dân trí) - Hãy thử tưởng tượng nếu một ngày nào đó Trái Đất bị tấn công bởi người ngoài hành tinh và thật không may khi chúng ta thất bại, kẻ thù với thứ vũ khí siêu nhiên ra đòn kết liễu cắt Trái Đất ra làm đôi trong một nốt nhạc. Bạn có hình dung được những điều tồi tệ gì sẽ xảy ra ngay sau đó?

Chủ nhật, 21/07/2019 - 03:59

Phát triển công cụ giúp các thiết bị trở nên bền bỉ hơn
Phát triển công cụ giúp các thiết bị trở nên bền bỉ hơn

(Dân trí) - Các nhà khoa học từ Đại học Bách khoa Tomsk (TPU) và Đại học Kỹ thuật Irkutsk (ITU) gần đây đã phát triển một mô hình mới và cải tiến băng thử nghiệm rung.

Chủ nhật, 21/07/2019 - 07:04

Gay cấn đến phút chót: Cuộc chiến sinh tử giữa bọ cạp và bọ cánh cứng
Gay cấn đến phút chót: Cuộc chiến sinh tử giữa bọ cạp và bọ cánh cứng

(Dân trí) - Bọ cạp sở hữu cặp càng khỏe cùng cái đuôi luôn sẵn sàng để châm nọc độc vào kẻ thù. Và đối thủ của nó – bọ cánh cứng - cũng không hề kém cạnh với hàm kẹp “khủng” và bộ giáp thách thức mọi vũ khí. Theo bạn phần thắng sẽ thuộc về đấu sĩ nào?

Chủ nhật, 21/07/2019 - 06:48

Nhiều quán cà phê Đà Nẵng "khai tử" ống hút nhựa
Nhiều quán cà phê Đà Nẵng "khai tử" ống hút nhựa

(Dân trí) - Để góp phần bảo vệ môi trường, nhiều quán cà phê trên địa bàn TP Đà Nẵng đang dần chuyển sang sử dụng ống hút được làm từ inox, thủy tinh, tre… thay cho ống hút nhựa.

Chủ nhật, 21/07/2019 - 06:47

Quân đội Mỹ ứng phó với kế hoạch “gây bão” Khu vực 51
Quân đội Mỹ ứng phó với kế hoạch “gây bão” Khu vực 51

(Dân trí) - Vừa qua trên facebook, một ý tưởng đã thu hút được sự chú ý của rất nhiều người khi một người nào đó tạo ra một sự kiện “mời” mọi người tụ tập cùng nhau vào một ngày và “gây bão” Khu vực 51 nổi tiếng với các thông tin liên quan đến người ngoài hành tinh.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 04:37

Mạng 5G hoạt động ra sao và có nguy hiểm không?
Mạng 5G hoạt động ra sao và có nguy hiểm không?

(Dân trí) - Thế hệ thứ 5 của công nghệ thiết bị mạng di động, hay còn gọi là 5G, là bước nhảy vọt tiếp theo về tốc độ của thiết bị không dây. Tốc độ ở đây gồm cả tốc độ mà người sử dụng có thể download dữ liệu về thiết bị của mình và độ trễ của mạng giữa gửi và nhận thông tin.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 04:34

Hàng ngàn con cùng bơi sát nhau nhưng không hề va chạm, bí mật của loài cá là gì?
Hàng ngàn con cùng bơi sát nhau nhưng không hề va chạm, bí mật của loài cá là gì?

(Dân trí) - Một đàn cá thường không được phân chia thứ bậc hay con đầu đàn nhưng dù số lượng lên tới hàng ngàn cá thể thì khi bơi chúng không bị va chạm vào nhau và còn có thể phối hợp ăn ý để đối phó với kẻ săn mồi. Vậy bí mật ở đây là gì?

Thứ bảy, 20/07/2019 - 06:45

Xác định loài khủng long mỏ vịt mới từ hoá thạch tìm thấy từ năm... 1980
Xác định loài khủng long mỏ vịt mới từ hoá thạch tìm thấy từ năm... 1980

(Dân trí) - Hóa thạch được tìm thấy vào những năm 1980 ở Texas, Mỹ, nhưng đến gần đây mới được xác định là một chi khủng long mỏ vịt hoàn toàn mới.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 06:41

Bãi đá Stonehenge có thể được xây dựng nhờ… mỡ lợn
Bãi đá Stonehenge có thể được xây dựng nhờ… mỡ lợn

(Dân trí) - Trước đây các nhà nghiên cứu vẫn chấp nhận rằng những viên đá Stonehenge, cao tới 8 mét và nặng tới 2 tấn, đã được di chuyển hoàn toàn bằng sức của con người. Tuy nhiên, trong một nghiên cứu mới, dường như điều này có thể sẽ thay đổi.

Thứ bảy, 20/07/2019 - 06:36

Nông dân gieo xuống đồng ruộng trên 120 nghìn tấn thuốc bảo vệ thực vật và phân hóa học mỗi năm
Nông dân gieo xuống đồng ruộng trên 120 nghìn tấn thuốc bảo vệ thực vật và phân hóa học mỗi năm

(Dân trí) - Dù gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng, lâu dài, thậm chí tăng khả năng mắc bệnh ung thư, đột biến gen, tuy nhiên hiện mỗi năm nông dân Hà Tĩnh vẫn gieo xuống đồng ruộng trên 120 nghìn tấn thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) và phân hóa học.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 04:42

Các nhà nghiên cứu tìm ra vi khuẩn có thể tạo ra siêu vật liệu kỳ diệu
Các nhà nghiên cứu tìm ra vi khuẩn có thể tạo ra siêu vật liệu kỳ diệu

(Dân trí) - Siêu vật liệu graphene là một loại vật liệu mới được các nhà khoa học phát minh ra, với nhiều ưu điểm như mỏng nhẹ, siêu bền và siêu cứng. Mới đây, các nhà khoa học đã tìm ra một cách để sản xuất với giá thành cực rẻ nhờ sự trợ giúp của… vi khuẩn.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 03:19