Ecobrick: Cách xử lý rác nhựa khả thi

Dân trí Hiện nay, ô nhiễm môi trường là vấn nạn lớn cho con người. Đặc biệt, ô nhiễm với rác thải nhựa, loại rác được dùng quá nhiều, thời gian phân hủy quá lâu, và một lượng lớn đổ ra biển làm ô nhiễm lan rộng, gây hại cho cả con người và sinh vật sống ở đây.

Đã có nhiều phương cách đưa ra nhằm hạn chế, xử lý rác thải nhựa. Trong đó, Ecobrick là phương cách khá đơn giản, khả thi, và có thể áp dụng rộng rãi cho cộng đồng.

Ecobrick: Cách xử lý rác nhựa khả thi - 1
Rác thải nhựa tràn ngập cả đất liền và đại dương

Mỗi năm, con người sản xuất ra hơn 300 triệu tấn nhựa, và một năm sau, một nửa số nhựa này trở thành rác thải. Các nhà môi trường học tính ra rằng, trong số các sản phẩm nhựa được sản xuất, chỉ có 9% được tái chế; 91% còn lại là chất thải vào không khí, đất và nước gây ô nhiễm môi trường.

Ecobrick: Cách xử lý rác nhựa khả thi - 2

Một phần rác thải nhựa sẽ phân mảnh thành các hạt vi nhựa (microplastic) gây ô nhiễm môi trường sống, đặc biệt khi các vi nhựa ô nhiễm các đại dương, và gây nhiều tác hại lên sức khỏe con người và sinh vật tại đây.

Điều rất nguy hiểm là rác thải nhựa phân hủy rất chậm, từ thấp nhất là 50 năm cho đến lâu nhất là 600 năm. Do đó cho nên, nếu không được xử lý thích hợp, rác thải nhựa sẽ là chất gây ô nhiếm môi trường rất lâu dài qua nhiều thế hệ đời người chúng ta.

Ecobrick: Cách xử lý rác nhựa khả thi - 3

Những tác hại do rác thải nhựa

Theo Cơ quan Khí quyển và Đại dương Hoa Kỳ (National Oceanic and Atmospheric Administration, NOAA), các hạt nhựa siêu nhỏ, gồm (1) Hạt nhựa nguyên phát, sẵn trong các sản phẩm tiêu dùng như kem đánh răng, sữa rửa mặt và mỹ phẩm, hoặc trong công nghệ phun khí để làm sạch rỉ rét, sơn keo ở máy móc, động cơ, vỏ thuyền….; (2) Hạt nhựa thứ phát, là những mảnh nhựa rất nhỏ sản sinh từ sự phân hủy của các mảnh vụn nhựa lớn hơn, do các tác nhân vật lý, sinh học và hóa học; và (3) Hạt nhựa vi mô từ các nguồn phát thải phụ phẩm, bụi trong quá trình hao mòn của hai loại vi hạt nhựa sơ và thứ cấp như sợi nhựa vi mô khi giặt quần áo, đồ chơi bằng nhựa, hạt nhựa cao su do lốp xe hao mòn…, vì có kích thước dưới 5 milimét dễ dàng xâm nhập vào cơ thể con người và gây nhiều tác hại:

* Trong không khí

Hạt nhựa vi mô cũng là loại bụi đường hô hấp khi con người hít thở. Vào trong nhu mô phổi hoặc đi vào dòng máu khi cơ thể và không thể thoát ra ngoài. Trẻ sơ sinh, nhũ nhi bò trên sàn là dễ bị tổn thương nhất.

Ecobrick: Cách xử lý rác nhựa khả thi - 4

Với hạt nhựa vi mô có đường kính trên 10 micromet thường được hệ thống chất nhầy, lông mao đường hô hấp trên bắt giữ và loại trừ ra qua hắt hơi, ho, xỉ mũi, khạc đàm nhầy…Nếu hạt nhựa vi mô nhỏ hơn, chúng tiến sâu hơn và mắc kẹt vào các phế nang và đào thải ra khó, chậm, nên tích lũy lại gây các bệnh hô hấp gọi là bệnh bụi phổi (pneumoconiosis) như bụi sợi vải (byssinosis, brown lung disease)…

Ecobrick: Cách xử lý rác nhựa khả thi - 5

* Trong nước uống, thức ăn

Nhiều hạt nhựa vi mô cũng vào cơ thể con người khi uống nước đóng chai hoặc ăn cá từ các đại dương bị ô nhiễm các loại hạt nhựa vi mô từ trong môi trường sống của chúng trước đó.

Ecobrick: Cách xử lý rác nhựa khả thi - 6
Các nghiên cứu mới cho thấy, con muỗi có thể hấp thu hạt nhựa vi mô từ khi chúng còn giai đoạn cung quăng, các hạt này tồn tại trong cơ thể muỗi trưởng thành và lan truyền qua chim và các các sinh vật ăn côn trùng khác.

Tùy theo đường vào và kích thước hạt nhựa siêu nhỏ, con người khi bị ô nhiễm chúng cơ thể có thể mắc một số bệnh hô hấp, tim mạch, nội tiết chuyển hóa cũng như rối loạn nhiễm sắc thể gây nên các dạng ung thư….

Hai cách xử lý rác thải nhựa

Nhận biết sự tác hại của rác thải nhựa lên môi trường sống, các nhà quản lý, môi trường học, đưa ra nhiều phương cách xử lý trong hai nhóm:

* Hạn chế, không sử dụng đồ nhựa

Hiện nay, đã có nhiều phong trào “nói không” với đồ nhựa như: (1) xử dụng lá chuối, giấy tinh bột…để gói hàng; (2) dùng ly thủy tinh, ly kim loại…; (3) dùng ống hút cỏ bàng, tre nứa, thủy tinh…

* Tái sử dụng, biến đổi thành vật liệu mới

Nhiều hướng xử lý vĩ mô đang được nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng:

(1) Tái sử dụng rác thải nhựa;

(2) Biến rác thải nhựa thành năng lượng, nhờ quá trình nhiệt phân plasma lạnh (cold plasma pyrolysis), gia nhiệt từ 400-600oC trong môi trường oxy hạn chế sẽ chuyển đổi rác thải nhựa thành hydro, metan và ethylene. Hydro và metan được sử dụng làm nhiên liệu sạch, vì chúng chỉ tạo ra một lượng nhỏ các hợp chất có hại như bồ hóng, hydrocarbon không cháy và carbon dioxide.

Ecobrick: Cách xử lý rác nhựa khả thi - 7
(3) Dùng ethylene sinh ra trong nhiệt phân plasma làm vật liệu xây dựng, đây là cách xử lý được sử dụng rộng rãi trên thế giới hiện nay;

(4) Trộn rác nhựa polyetylen với với xi măng portland theo tỷ lệ 60/40 để tạo nên “xi măng nhựa” giúp giảm lượng cát xây dựng và đông kết nhanh;

(5) Sử dụng rác thải nhựa sản xuất vật liệu xây dựng như: Plasphalt được tạo thành từ các hạt nhựa được sản xuất từ chất thải nhựa chưa phân loại, thay thế cho cát và sỏi truyền thống được sử dụng trong sản xuất nhựa đường, và Ecobrick là các chai nhựa nhét đầy các bao, túi, giấy nylon để làm viên gạch sinh thái.

Ecobrick: đơn giản và khả thi

* Định danh

Eco-brick, eco (sinh thái) brick (viên gạch), gạch sinh thái, còn có tên gạch chai (bottle brick), ecoladrillo, là vật liệu xây dựng tạo nên từ các chất thải nhựa, cụ thể là các chai nhựa nhồi đầy các bao túi nilon phế thải. Những vỏ chai nhựa được nhồi rác thải này sẽ trở nên cứng chắc có khả năng thay thế cho gạch xây dựng trong các công trình ở đời sống thường ngày như nhà cửa, bàn ghế, bồn hoa…

Ecobrick: Cách xử lý rác nhựa khả thi - 8

* Quá trình phát triển

Năm 2003, Alvaro Molina lần đầu tiên nhét rác nhựa vào chai trên đảo Ometepe, theo kỹ thuật xây dựng chai (chai PET đổ đầy cát) của kiến ​​trúc sư người Đức Andreas Froese ở Nam Mỹ năm 2000.

Phải đến năm 2010, tại miền bắc Phillipines, Russell Maier và Irene Bakisan viết nên một bản hướng dẫn đơn giản về cách làm ecobrick cho người dân địa phương. Bộ Giáo dục nhận thấy tầm quan trọng tuyệt vời của ecobrick và đã đưa bản hướng dẫn này tới tổng cộng 1.700 trường học, tính tới năm 2014.

Việc phát triển ecobrick mạnh mẽ tại Phillipines đã biến nơi đây thành ngọn cờ đầu trong phong trào đáng tuyên dương này, và từ đó Liên minh Ecobrick toàn cầu hình thành và hiện tại, Liên minh đã có mặt thêm tại Nam Phi, Zambia, Mỹ, Indonesia….

* Lưu ý khi sản xuất

Khi làm các chai ecobrick cần lưu ý 3 điểm: (1) Chỉ cho rác thải nhựa mềm, túi nylon, giấy nhựa, vào trong chai; (2) Không cho thủy tinh, kim loại, giấy hay bất cứ vật liệu có thể phân hủy vào trong chai; và (3) Rác thải nhựa còn dính đồ ăn cần phải được làm sạch và phơi khô mới cho vào chai, tránh thực phẩm thừa phân hủy bên trong.

Đôi điều bàn luận

Trong cuộc sống hiện đại, đồ nhựa là nhu yếu phẩm của con người, là vật liệu đóng gói hàng hóa tiêu dùng được chuộng nhất. Tuy nhiên, tiêu thụ nhiều thì rác thải cũng tăng theo. Rác thải nhựa là vấn nạn môi trường cho cả thế giới. Đầu năm nay, trong cuộc họp của Hội đồng Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEA) tại Nairobi, Quỹ hoang dã thế giới WWF vừa phát hành báo cáo về rác thải nhựa trên thế giới. WWF cảnh báo, tới năm 2030 sẽ có thêm 104 triệu tấn nhựa gây ô nhiễm sinh thái, và đến năm 2050 rác nhựa ở các đại dương còn nhiều hơn số lượng cá. Do đó, giảm thải, tái chế và xử lý rác nhựa là yêu cầu cấp bách hiện nay.

Trên lý thuyết, đốt rác nhựa để tạo năng lượng rất hợp lý. Nhưng công nghệ nhiệt phân plasma lạnh không dễ thực hiện đại trà, và việc đốt cháy rác nhựa nếu không được kiểm soát chặt chẽ có thể làm ô nhiễm không khí.

Xử lý rác nhựa thành vật liệu xây dựng như plasphalt, xi măng vừa tiết kiệm được cát sỏi vừa giảm ô nhiễm môi trường, nhưng cần nhà máy, công nghệ phức tạp khó áp dụng cho các nước đang phát triển.

Ecobrick là cách giải quyết đơn giản, không cần công nhân, máy móc chuyên nghiệp, có thể thực hiện mọi lúc mọi nơi… Đây chính là giải pháp có tính khả thi cao nhất.

TS.BS Trần Bá Thoại

Uỷ viên BCH Hội Nội tiết Việt Nam

MỚI NHẤT
Sắp có rượu whisky đầu tiên trên thế giới do AI tạo ra
Sắp có rượu whisky đầu tiên trên thế giới do AI tạo ra

(Dân trí) - Nhà sản xuất rượu whisky Mackmyra của Thuỵ Điển vừa qua đã hợp tác với Microsoft và Fourkind để phát triển thế giới rượu whisky đầu tiên do AI tham gia sáng tạo.

Thứ năm, 23/05/2019 - 01:07

Sở thích ăn thịt… chim kì lạ của cá mập hổ
Sở thích ăn thịt… chim kì lạ của cá mập hổ

(Dân trí) - Các nhà khoa học vừa có phát hiện gây ngạc nhiên khi tìm thấy trong dạ dày những con cá mập hổ con có thịt của những… con chim bồ câu và chim sẻ.

Thứ năm, 23/05/2019 - 01:00

Bí ẩn xương cá sấu cổ đại được tìm thấy tại sa mạc cổ ở Israel
Bí ẩn xương cá sấu cổ đại được tìm thấy tại sa mạc cổ ở Israel

(Dân trí) - Các nhà khảo cổ đã gặp thử thách khi phát hiện ra những bằng chứng về xương cá sấu tại một khu vực sa mạc cổ của Israel.

Thứ năm, 23/05/2019 - 06:53

Hé lộ bí mật của những cánh cửa giả trong lăng mộ của Pharaoh
Hé lộ bí mật của những cánh cửa giả trong lăng mộ của Pharaoh

(Dân trí) - Những tên trộm mộ có thể lẻn vào những Kim tự tháp khổng lồ từ 4.500 năm trước đã khuấy động sự tò mò của nhiều nhà nghiên cứu, nhưng dường như những cánh cửa giả được xây dựng bên trong của chúng không liên quan gì đến những kẻ bất hảo.

Thứ năm, 23/05/2019 - 06:49

“Dựng tóc gáy” với những thảm họa tự nhiên được camera bắt trọn!
“Dựng tóc gáy” với những thảm họa tự nhiên được camera bắt trọn!

(Dân trí) - Con người cứ ngỡ mình là chủ nhân của địa cầu cho đến khi… mẹ thiên nhiên nổi giận!

Thứ năm, 23/05/2019 - 06:26

Học cách “thay trời làm mây” ngay tại nhà chỉ trong 5 phút
Học cách “thay trời làm mây” ngay tại nhà chỉ trong 5 phút

(Dân trí) - Không cần phải “lên trời” để được chạm vào mây, mà chỉ bằng cách ứng dụng một vài kiến thức vật lý đơn giản là bạn đã có thể tạo ra một đám mây cho riêng mình ngay tại nhà!

Thứ năm, 23/05/2019 - 06:25

Cánh tay robot khiến bậc thầy làm bánh cũng phải ngả mũ thán phục!
Cánh tay robot khiến bậc thầy làm bánh cũng phải ngả mũ thán phục!

(Dân trí) - Không chỉ còn bị bó hẹp ở bánh kẹo đóng gói sẵn, với sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ, máy móc giờ đã lấn sân cả sang những loại bánh mì nóng hổi ăn liền, một lĩnh vực từ trước đến nay vẫn được thực hiện gần như hoàn toàn thủ công.

Thứ tư, 22/05/2019 - 11:46

“Đỏ mặt” với dây chuyền sản xuất bao cao su tự động ở nước ngoài
“Đỏ mặt” với dây chuyền sản xuất bao cao su tự động ở nước ngoài

(Dân trí) - Bạn sẽ hiểu được vì sao hàng triệu chiếc bao cao su được xuất xưởng mỗi ngày, nhưng chất lượng của từng sản phẩm vẫn luôn được đảm bảo ở mức gần như tuyệt đối, sau khi xem xong video này!

Thứ tư, 22/05/2019 - 11:43

Đã xác định được nguồn gốc của cây cần sa?
Đã xác định được nguồn gốc của cây cần sa?

(Dân trí) - Từ lâu, người ta đã biết rằng cây cần sa có nguồn gốc từ Trung Á, nhưng đây có phải là nguồn gốc thực sự? Một nghiên cứu mới đã cung cấp những thông tin đáng chú ý.

Thứ tư, 22/05/2019 - 06:52

Các nhà nghiên cứu tìm ra “trung tâm chỉ huy” dòng máu trong não con người
Các nhà nghiên cứu tìm ra “trung tâm chỉ huy” dòng máu trong não con người

(Dân trí) - Một nhóm nghiên cứu do Viện khoa học thần kinh & Sức khỏe tâm thần Florey và các nhà khoa học của Đại học Macquarie (Australia) dẫn đầu đã phát hiện ra một nhóm các tế bào trong não có thể hoạt động như một bộ điều khiển chính cho hệ thống tim mạch.

Thứ tư, 22/05/2019 - 06:49

Các nhà khoa học phát hiện đại dương trên sao Diêm Vương
Các nhà khoa học phát hiện đại dương trên sao Diêm Vương

(Dân trí) - Phát hiện này làm rộ lên những phỏng đoán về sự tồn tại của người ngoài hành tinh.

Thứ tư, 22/05/2019 - 06:46

Phát hiện pháo đài cổ hơn 2.000 năm tuổi của người Ai Cập
Phát hiện pháo đài cổ hơn 2.000 năm tuổi của người Ai Cập

(Dân trí) - Các nhà khảo cổ ở Ai Cập vừa phát hiện ra tàn tích của một pháo đài cổ có niên đại từ triều đại thứ 26, triều đại cuối cùng mà người Ai Cập bản địa cai trị trước khi người Ba Tư chinh phục đất nước này vào năm 525 trước Công Nguyên.

Thứ tư, 22/05/2019 - 06:43

ĐÁNG QUAN TÂM
Tinh tinh biết cách sử dụng các công cụ để đào thức ăn dưới lòng đất
Tinh tinh biết cách sử dụng các công cụ để đào thức ăn dưới lòng đất

(Dân trí) - Theo một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí PLoS ONE, ngay những con tinh tinh còn non đã biết cách có thể sử dụng các công cụ để đào thức ăn dưới lòng đất.

Thứ ba, 21/05/2019 - 07:25

Phát hiện ra nguồn dung nham núi lửa sâu chưa từng thấy
Phát hiện ra nguồn dung nham núi lửa sâu chưa từng thấy

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu đã xác định được một nguồn dung nham núi lửa chưa từng được biết đến trước đây ở độ sâu cực độ của Trái Đất, trong vùng chuyển tiếp giữa lớp phủ trên và dưới.

Thứ ba, 21/05/2019 - 07:21

Độc đáo cánh tay robot bám dính theo ý muốn lấy cảm hứng từ… tắc kè!
Độc đáo cánh tay robot bám dính theo ý muốn lấy cảm hứng từ… tắc kè!

(Dân trí) - Lấy cảm hứng từ chân của loài tắc kè, các kỹ sư đến từ trường đại học Stanford đã chế tạo cánh tay robot có khả năng bám dính một cách linh hoạt lên vật thể theo ý muốn,

Thứ ba, 21/05/2019 - 06:44

Chuyên gia Nhật phân tích việc làm sạch sông Tô Lịch bằng công nghệ Nano - Bioreactor
Chuyên gia Nhật phân tích việc làm sạch sông Tô Lịch bằng công nghệ Nano - Bioreactor

(Dân trí) - Chuyên gia Nhật Bản cho biết, xử lý ô nhiễm sông Tô Lịch bằng công nghệ Nano - Bioreactor sẽ xử lý triệt để 3 vấn đề, đó là: mùi hôi, chất lượng nước, lượng bùn. Đặc biệt, công nghệ này có giá thành rẻ hơn nhiều so với việc xây dựng nhà máy xử lý nước thải.

Thứ ba, 21/05/2019 - 06:41

Bộ ảnh giúp “vén màn” những bí ẩn muôn thuở về thế giới!
Bộ ảnh giúp “vén màn” những bí ẩn muôn thuở về thế giới!

(Dân trí) - Vô vàn những thắc mắc về thế giới của chúng ta, từ phương pháp vận chuyển cột điện cao thế khổng lồ cho đến cách xây dựng trụ cầu dưới lòng nước, sẽ được giải mã bằng bộ ảnh dưới đây!

Thứ hai, 20/05/2019 - 10:34

Khám phá đường sinh thái làm hoàn toàn từ rác nhựa giúp chống ngập úng!
Khám phá đường sinh thái làm hoàn toàn từ rác nhựa giúp chống ngập úng!

(Dân trí) - Không chỉ đặc biệt ở chỗ được sản xuất hoàn toàn từ nhựa tái chế, loại đường này còn có kết cấu rỗng ruột để chống ngập úng, cũng như làm nơi luồn cáp ngầm và đường ống giúp cải thiện mỹ quan đô thị!

Thứ hai, 20/05/2019 - 09:52

Lỗ hổng khổng lồ trong khí quyển sao Hỏa hút toàn bộ nước vào không gian
Lỗ hổng khổng lồ trong khí quyển sao Hỏa hút toàn bộ nước vào không gian

(Dân trí) - Trước khi quá trình chậm chạp này làm khô cạn hành tinh, sao Hỏa có thể đã được bao phủ bởi một đại dương rộng lớn.

Thứ hai, 20/05/2019 - 06:36

Các loại mực xăm phổ biến được tìm thấy có chứa vi sinh vật gây nhiễm trùng da
Các loại mực xăm phổ biến được tìm thấy có chứa vi sinh vật gây nhiễm trùng da

(Dân trí) - Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa qua đã phát hiện ra các vi sinh vật có thể gây nhiễm trùng da nghiêm trọng trong một số loại mực xăm phổ biến hiện nay.

Thứ hai, 20/05/2019 - 06:30

Phát hiện những dấu chân hoàn hảo cực hiếm của người cổ đại 14.000 năm trước
Phát hiện những dấu chân hoàn hảo cực hiếm của người cổ đại 14.000 năm trước

(Dân trí) - Sau thời gian dài nghiên cứu, các nhà khảo cổ học cuối cùng đã xác định chính xác được những dấu tích trong một hang động ở Italia là của con người.

Thứ hai, 20/05/2019 - 06:27

Giải mã bí ẩn thủy tinh vàng ở lăng mộ Pharaoh Tutankhamun
Giải mã bí ẩn thủy tinh vàng ở lăng mộ Pharaoh Tutankhamun

(Dân trí) - Một vị pharaoh của Ai Cập triều đại thứ 18, Tutankhamun, trị vì từ năm 1323 TCN tới 1332 TCN. Trong lăng mộ gần như nguyên vẹn của vị pharaoh này, được phát hiện năm 1922, các nhà khảo cổ học tìm thấy trang sức được chế tác từ thứ trông như thủy tinh vàng kì lạ.

Chủ nhật, 19/05/2019 - 06:48

Phát hiện hài cốt 2.500 tuổi chôn cùng trang sức vàng và đầu ngựa
Phát hiện hài cốt 2.500 tuổi chôn cùng trang sức vàng và đầu ngựa

(Dân trí) - Một nông dân ở Nga hết sức bất ngờ sau khi vấp phải một cái nồi đồng cổ dẫn các nhà khảo cổ học tới một mô chôn cất 2.500 tuổi.

Chủ nhật, 19/05/2019 - 06:45

Cách an táng bảo vệ môi trường và những rào cản văn hoá
Cách an táng bảo vệ môi trường và những rào cản văn hoá

(Dân trí) - Chôn cất tạo rừng cây, hoả táng lạnh, thuỷ ngân kiềm… là những cách an táng bảo vệ môi trường đang được các nước Âu-Mỹ áp dụng nhiều. Nhưng vẫn còn lạ lẫm với các nước Đông Á bởi những rào cản văn hoá.

Chủ nhật, 19/05/2019 - 12:37