Ba “lỗ hổng” trong thương mại hoá kết quả nghiên cứu

Dân trí Tại Diễn đàn "Kết nối đào tạo, nghiên cứu khoa học và hỗ trợ khởi nghiệp" của Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam (VAST) tổ chức mới đây, đã có nhiều diễn giả là người quản lý khoa học, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp chỉ rõ những điểm còn yếu và những giải pháp cụ thể để phát triển thị trường KH&CN theo Luật Chuyển giao công nghệ 2017.


Ông Phan Văn Hiệu thẳng thắn chia sẻ tại diễn đàn Kết nối đào tạo, nghiên cứu khoa học và hỗ trợ khởi nghiệp.

Ông Phan Văn Hiệu thẳng thắn chia sẻ tại diễn đàn "Kết nối đào tạo, nghiên cứu khoa học và hỗ trợ khởi nghiệp".

Tại diễn đàn này, ông Phan Văn Hiệu - Chủ tịch HĐQT cuả Công ty CP Dược Mỹ phẩm CVI, một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực KH&CN đã thẳng thắng chỉ ra ba lỗ hổng cần phải lấp đầy trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu, thậm chí được ví như việc vượt qua một “Thung lũng Tử thần”.

Theo ông Hiệu, ba lỗ hổng đó là: Lỗ hổng khám phá công nghệ; Lỗ hổng thương mại hoá; và Lỗ hổng thành lập doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.


Ông Phan Văn Hiệu - Chủ tịch HĐQT của Công ty CP Dược Mỹ phẩm CVI.

Ông Phan Văn Hiệu - Chủ tịch HĐQT của Công ty CP Dược Mỹ phẩm CVI.

Để bạn đọc hiểu hơn về câu chuyện này, Dân trí đã có cuộc trao đổi với ông Phan Văn Hiệu.

Thưa ông, với góc nhìn của một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực KH&CN, sau 5 năm khởi nghiệp, doanh nghiệp của ông được định giá 500 tỷ VNĐ. Vậy bí quyết ở đây là gì?

Ông Phan Văn Hiệu: Bài học quan trọng nhất của một doanh nghiệp vừa và nhỏ như CVI chúng tôi – là sự đổi mới tư duy về vai trò của KH&CN. Chúng ta đều thấy sức mạnh công nghệ đang hiện diện mọi nơi. Nó khiến vai trò của các doanh nghiệp truyền thống không còn như trước và các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (startups) đã trở thành những người chơi chiếm ưu thế.

Và KH&CN suy cho cùng là hướng tới phục vụ cho nhu cầu ngày càng cao của con người, tạo ra nhiều công ăn việc làm cho người dân. KH&CN là vị nhân sinh. OECD, UN đã bắt đầu sử dụng những cách thức đánh giá và số liệu khác nhau từ chỉ số phát triển con người cho tới phương pháp đo lường hạnh phúc con người của Buhtan nhằm đánh giá chuẩn xác các giá trị mà công nghệ mang lại. Hướng đi và tốc độ phát triển của công nghệ đang quyết định các vấn đề như tuyển dụng, giáo dục, tìm kiếm thông tin, giải trí và làm việc.

Điều này đặt ra cho CVI một thách thức. Bởi vậy, trong 5 năm qua CVI đã đi tìm đề tài có sẵn tại các trường ĐH, viện nghiên cứu để thương lượng, phát triển sản phẩm. Hoặc đặt hàng xuất phát nhu cầu R&D và thị trường. CVI thường tài trợ ngân sách cho việc nghiên cứu, chế thử sản phẩm trong giai đoạn đầu. CVI cũng đã thành lập Trung tâm R&D.

Vậy trong quá trình hợp tác giữa doanh nghiệp với các nhà khoa học và các đơn vị nghiên cứu khoa học, doanh nghiệp có gặp khó khăn, trở ngại gì không?

Ông Phan Văn Hiệu: Trong những năm qua, nhiều chính sách của nhà nước đã khuyến khích mối lương duyên này thông qua các Hội chợ Techmart, Techfesh, TechDemo. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng may mắn có được cơ hội tiếp cận với các nhà khoa học và hình thành nên được một sự hợp tác hai bên cùng phát triển như doanh nghiệp chúng tôi.

Ở đây tôi muốn nói đến 3 bất cập hiện nay. Thứ nhất, bất cập về “Chợ thông tin KH&CN”: kết quả nghiên cứu chào bán chưa được công khai, minh bạch về thông tin (về kết quả của đề tài nghiên cứu khoa học gồm: khả năng ứng dụng, mức độ hoàn thành, chi phí để hoàn thiện thành sản phẩm hoàn chỉnh, khả năng phát triển và cải tiến, năng lực nghiên cứu khoa học của các nhà khoa học hoặc các tổ chức nghiên cứu khoa học, cơ sở vật chất kỹ thuật có thể tham gia hợp tác,....).

Thứ 2, bất cập về cơ chế định giá và hợp tác chuyển giao: Hiện nay, mặc dù đã có Luật Chuyển giao công nghệ 2017 nhưng việc định giá một sản phẩm KH&CN đang dựa trên sự thỏa thuận giữa doanh nghiệp và đơn vị nghiên cứu - vì thế, đôi khi, mức chi phí đắt hay rẻ lại phụ thuộc vào bản thân mối quan hệ giữa doanh nghiệp và đơn vị nghiên cứu.

Thứ 3, bất cập về sở hữu trí tuệ và truyền thông, quảng bá các sản phẩm KHCN: Điều gì sẽ xảy ra nếu một nhãn hiệu sản phẩm doanh nghiệp sau nhiều năm gây dựng được dấu ấn trong lòng công chúng, bỗng dưng một ngày, vì một lý do nào đó mà mối quan hệ với chủ công trình nghiên cứu khoa học có vấn đề và không được tạo điều kiện chuyển giao công nghệ để phát triển nữa? Rồi theo Luật Quảng cáo và văn bản hướng dẫn thi hành hiện nay quy định doanh nghiệp không quy định rõ việc sử dụng tên tuổi, hình ảnh các nhà khoa học hoặc các trường ĐH/viện nghiên cứu vào việc quảng bá thương hiệu, sản phẩm. Điều này khiến cho thông điệp truyền thông của doanh nghiệp bị giảm đi sức mạnh, không giúp người tiêu dùng phân biệt được sản phẩm có giá trị tri thức với các dòng sản phẩm đại trà.

Đúng là còn nhiều bất cập, nhưng điểm đáng mừng là Luật Chuyển giao công nghệ 2017 đã có hiệu lực. Hy vọng sẽ có một bức tranh mới cho việc hợp tác công - tư này.

Từ kinh nghiệm thực tiễn của doanh nghiệp mình, ông có khuyến nghị gì để thúc đẩy việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu?

Ông Phan Văn Hiệu: Theo quan điểm của tôi thì chúng ta nên quan tâm đến 3 vấn đề. Thứ nhất, đối với nhà khoa học, trường ĐH/viện nghiên cứu: Chính phủ và các cơ quan quản lý của Việt Nam nên tuyên truyền, phổ biến các Nghị định và Thông tư hướng dẫn thực hiện Luật chuyển giao công nghệ 2017 mới ban hành.

Và để Luật đi vào cuộc sống thì phải tính đến việc đồng bộ hóa các luật liên quan. Và cần hạn chế tối đa các thủ tục để khỏi làm phiền đến các doanh nghiệp. Bộ KH&CN nên tập trung cải thiện thông tin trong thị trường KH&CN, tiếp tục phát triển các Sàn giao dịch công nghệ quốc gia, vùng miền và địa phương, đặc biệt là tại các thành phố lớn.

Bên cạnh đó, nên đào tạo quản trị viên, thẩm định viên đủ nghiệp vụ thẩm định giúp cho việc xử lý thủ tục định giá sản phẩm được nhanh gọn, linh hoạt hơn. Thêm nữa, cần khuyến khích thương mại hóa tài sản trí tuệ thông qua công tác thi đua, khen thưởng với những giải thưởng lớn về KH&CN.

Đối với nhà khoa học, trường ĐH/viện nghiên cứu: phải mạch hóa thông tin nghiên cứu, không dấu thông tin về sản phẩm thương mại hóa với doanh nghiệp. Đồng thời, các nhà khoa học, cơ quan chủ trì các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học phải là người đồng hành với doanh nghiệp để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện sản phẩm theo tiến độ và cấp độ và thích ứng với công nghệ sản xuất mới từ quy mô phòng thí nghiệm đến quy mô sản xuất đại trà.

Đối với các doanh nghiệp/nhà đầu tư: hãy là các nhà đầu tư thông minh - hiểu rõ năng lực của doanh nghiệp trong việc tổ chức phát triển sản phẩm, có kế hoạch nâng cấp, truyền thông và xây dựng hình ảnh của sản phẩm. Cũng như vậy, hệ sinh thái cũng phải là sự kết hợp của cả hai bên - cơ chế xây dựng niềm tin ở đây rất quan trọng, đặc biệt ở Việt Nam khi mà luật hóa chưa thực sự tốt. Để tránh đổ vỡ, cần mạch hóa thông tin thông qua hợp đồng, cũng cần nâng cao nhận thức về những cơ hội chiến lược được cung cấp bởi các thị trường công nghệ và các quyền Sở hữu trí tuệ.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Nguyễn Hùng (Thực hiện)

MỚI NHẤT
Hãi hùng dê đẻ ra sinh vật nửa người, nửa lợn
Hãi hùng dê đẻ ra sinh vật nửa người, nửa lợn

(Dân trí) - Con dê ở một trang trại Philippines đã khiến chủ trang trại tá hoả khi phát hiện sinh ra một sinh vật dị dạng.

Thứ tư, 21/11/2018 - 06:07

Bí ẩn những gò mối 4.000 năm tuổi ở Brazil
Bí ẩn những gò mối 4.000 năm tuổi ở Brazil

(Dân trí) - Khoảng 200 triệu gò mối có niên đại lên đến 4.000 năm ở Brazil vẫn là bí ẩn đang được các nhà khoa học nghiên cứu. Khu vực có các gò mối kì lạ nằm ở phía đông bắc Brazil.

Thứ tư, 21/11/2018 - 06:01

Tăng kết nối đầu tư thông qua Techfest: Hướng đi cho Startup Việt vươn ra thế giới
Tăng kết nối đầu tư thông qua Techfest: Hướng đi cho Startup Việt vươn ra thế giới

(Dân trí) - Những vấn đề như “Làm thế nào giải quyết bài toán kết nối giữa hệ sinh thái khởi nghiệp trong nước và quốc tế?”, “Làm thế nào quảng bá, giới thiệu các startup tiêu biểu của Việt Nam ra quốc tế…?” được các nhà quản lý, chuyên gia và startup giải đáp vào sáng 21/11.

Thứ tư, 21/11/2018 - 05:54

Nhân tài Đất Việt 2018 vinh danh công trình đột phá trong công nghệ khai thác than hầm lò
Nhân tài Đất Việt 2018 vinh danh công trình đột phá trong công nghệ khai thác than hầm lò

(Dân trí) - Tối 20/11, Nhóm tác giả của công trình đột phá trong công nghệ khai thác than hầm lò tại Công ty Cổ phần than Hà Lầm được vinh danh ở lĩnh vực khoa học công nghệ của Giải thưởng Nhân tài Đất Việt 2018. Đây là công trình nghiên cứu đã đưa vào sử dụng và khẳng định được nhiều tính ưu việt.

Thứ ba, 20/11/2018 - 09:34

80% cá ở sông Amazon có nhựa trong dạ dày
80% cá ở sông Amazon có nhựa trong dạ dày

(Dân trí) - Tình trạng ô nhiễm nhựa ở Amazon đang ở mức đáng báo động khi các nhà khoa học tìm thấy những bằng chứng đáng lo ngại.

Thứ ba, 20/11/2018 - 05:01

Sao Hoả là “cứu tinh” của loài người khỏi tuyệt chủng trong tương lai
Sao Hoả là “cứu tinh” của loài người khỏi tuyệt chủng trong tương lai

(Dân trí) - Nhà vật lý lý thuyết nổi tiếng Michio Kaku cho rằng, sao Hỏa là một trong những hy vọng tốt nhất để loài người tránh khỏi "tuyệt chủng".

Thứ ba, 20/11/2018 - 04:57

Vật thể bí ẩn xuất hiện trên bầu trời Mỹ
Vật thể bí ẩn xuất hiện trên bầu trời Mỹ

(Dân trí) - Những cư dân địa phương ở Nevada (Mỹ) hiện vẫn đang xôn xao trước video ghi lại được hình ảnh một vật thể bay không xác định sát khu vực vùng 51 nổi tiếng.

Thứ ba, 20/11/2018 - 04:54

Phát hiện sinh vật kì lạ dưới biển sâu 1.300m
Phát hiện sinh vật kì lạ dưới biển sâu 1.300m

(Dân trí) - Một máy ảnh đặc biệt đã được các nhà khoa học đưa xuống độ sâu 1.300m dưới bề mặt đại dương và phát hiện ra một sinh vật kì lạ.

Thứ ba, 20/11/2018 - 02:24

Có thể nuốt “Máy điều khiển”  để chơi trò chơi bằng dạ dày?
Có thể nuốt “Máy điều khiển” để chơi trò chơi bằng dạ dày?

(Dân trí) - Giống như bộ phim “Trở về Tương lai 2” dự đoán, tay cầm chơi game đã quá lỗi thời. Có cách khác tiện lợi và lý thú hơn.

Thứ ba, 20/11/2018 - 10:37

Con người đã để lại trên mặt trăng gần 200 tấn rác!
Con người đã để lại trên mặt trăng gần 200 tấn rác!

(Dân trí) - Có một thông tin khoa học sẽ làm bạn phải kinh ngạc, đó chính là lượng rác mà con người bỏ lại trên mặt trăng có thể đã lên đến gần với con số 200 ngàn kg!

Thứ ba, 20/11/2018 - 05:16

Khám phá những cách mai táng không tưởng nhờ sự góp sức của khoa học
Khám phá những cách mai táng không tưởng nhờ sự góp sức của khoa học

(Dân trí) - Sự phát triển của công nghệ đã đem đến cho con người rất nhiều giải pháp mai táng mới. Trong tương lai sau khi qua đời, thân xác của bạn hoàn toàn có thể an nghỉ trên không trung, được biến đổi thành kim cương hay thậm chí là “sống tiếp” dưới dạng một khối san hô!

Thứ ba, 20/11/2018 - 05:15

Lần đầu trích xuất thành công DNA loài khỉ bí ẩn ở Jamaica
Lần đầu trích xuất thành công DNA loài khỉ bí ẩn ở Jamaica

(Dân trí) - Một nhóm các nhà khoa học quốc tế đã trích xuất thành công DNA từ mẫu hoá thạch của một loài khỉ bí ẩn ở Jamaica có danh pháp khoa học: Xenothrix mcgregori.

Thứ hai, 19/11/2018 - 09:35

ĐÁNG QUAN TÂM
Tìm thấy hoá thạch được cho của tàu Noah cứu thế
Tìm thấy hoá thạch được cho của tàu Noah cứu thế

(Dân trí) - Một nhóm các học giả chuyên nghiên cứu sự thật liên quan đến Kinh Thánh đã tuyên bố vừa tìm thấy các bằng chứng là những mảnh gỗ hoá thạch trên một đỉnh núi ở Iran.

Thứ hai, 19/11/2018 - 10:40

Phát hiện cá heo bị bắn chết trên bờ biển California
Phát hiện cá heo bị bắn chết trên bờ biển California

(Dân trí) - Một tổ chức giải cứu động vật đang đề nghị trao thưởng cho ai cung cấp thông tin về vụ việc một con cá heo bị bắn chết trên Bờ biển Manhattan, California.

Thứ hai, 19/11/2018 - 10:30

Các nhà khoa học dự đoán núi lửa ở châu Âu sắp phun trào
Các nhà khoa học dự đoán núi lửa ở châu Âu sắp phun trào

(Dân trí) - Các nhà khoa học quốc tế đã khám phá ra rằng một khối lượng lớn magma đang tích tụ dưới cánh đồng Flegrei (Ý).

Thứ hai, 19/11/2018 - 08:08

Mũi bạn co lại khi bạn nói dối vì “hiệu ứng Pinocchio” ngược
Mũi bạn co lại khi bạn nói dối vì “hiệu ứng Pinocchio” ngược

(Dân trí) - Trong khi mũi Pinocchio sẽ dài ra khi cậu ta nói dối, có vẻ như trong thực tế, điều ngược lại mới là đúng.

Thứ hai, 19/11/2018 - 07:25

NASA phát triển máy bay siêu thanh để… chở khách thương mại
NASA phát triển máy bay siêu thanh để… chở khách thương mại

(Dân trí) - Công ty quốc phòng hàng đầu thế giới Lockheed Martin tiết lộ đang cùng NASA phát triển mẫu máy bay siêu thanh có thể sử dụng cho các mục đích thương mại trong tương lai.

Thứ hai, 19/11/2018 - 07:13

Bí ẩn những những hình tròn kì lạ ở bãi biển Tây Ban Nha
Bí ẩn những những hình tròn kì lạ ở bãi biển Tây Ban Nha

(Dân trí) - Công ty khảo cổ học Merlin Burrows ở Anh sau nhiều năm nghiên cứu những bức ảnh vệ tinh đã tiết lộ phát hiện ra những cấu trúc bí ẩn ở bãi biển khu vực miền nam Tây Ban Nha.

Thứ hai, 19/11/2018 - 07:10

Sinh viên Trung Quốc sáng chế thiết bị đọc sách bằng cách… chớp mắt
Sinh viên Trung Quốc sáng chế thiết bị đọc sách bằng cách… chớp mắt

(Dân trí) - Nhóm sinh viên đại học ở đến từ Đại học Khoa học và Công nghệ Trường Xuân, tỉnh Cát Lâm, vùng đông bắc Trung Quốc vừa sáng chế ra một thiết bị đọc sách đặc biệt.

Chủ nhật, 18/11/2018 - 09:33

Phát hiện hình vẽ 12.000 năm tuổi có từ Kỷ băng hà
Phát hiện hình vẽ 12.000 năm tuổi có từ Kỷ băng hà

(Dân trí) - Các nhà khảo cổ học có một phát hiện đáng chú ý với những hình vẽ trong hang động ở miền đông nước Pháp có niên đại lên tới 12.000 năm tuổi, nằm ẩn dưới một lớp hình vẽ khác.

Chủ nhật, 18/11/2018 - 09:28

Định hướng phát triển ngành kiến trúc Việt Nam trong cách mạng 4.0
Định hướng phát triển ngành kiến trúc Việt Nam trong cách mạng 4.0

(Dân trí) - Ngày 17/11 tại TP Huế, Hội Kiến trúc sư (KTS) Việt Nam đã tổ chức chương trình “Gặp gỡ mùa thu 2018” với hội nghị “Lý luận và phê bình kiến trúc ở Việt Nam” với sự tham gia nhiều lãnh đạo các Bộ, ban, ngành, hội Trung ương và hơn 300 KTS đại diện cho hàng vạn KTS trên cả nước.

Chủ nhật, 18/11/2018 - 02:15

Phát hiện căn phòng bí ẩn có thể chứa xác ướp vị vua nổi tiếng bậc nhất Ai Cập cổ đại
Phát hiện căn phòng bí ẩn có thể chứa xác ướp vị vua nổi tiếng bậc nhất Ai Cập cổ đại

(Dân trí) - Khufu, vị vua nổi tiếng trong lịch sử Ai Cập đến nay xác ướp thực sự đang ở đâu vẫn là câu hỏi lớn với giới khảo cổ học. Tuy nhiên, mới đây một nhà sử học người Anh đã tuyên bố có khả năng đã tìm ra căn phòng bí ẩn của vua Khufu.

Chủ nhật, 18/11/2018 - 11:40

Giới khoa học chỉ ra thời kỳ tồi tệ nhất trong lịch sử nhân loại
Giới khoa học chỉ ra thời kỳ tồi tệ nhất trong lịch sử nhân loại

(Dân trí) - Các nhà khoa học Mỹ kết luận rằng, năm 536 sau Công nguyên là điểm khởi đầu một trong những thời kỳ khủng khiếp nhất lịch sử loài người.

Chủ nhật, 18/11/2018 - 09:52

Biến phân người thành nhiên liệu và phân bón giàu dinh dưỡng
Biến phân người thành nhiên liệu và phân bón giàu dinh dưỡng

(Dân trí) - Phân của bạn có thể sẽ sớm được sử dụng như một nhiên liệu có thể tái sử dụng, nhờ một kĩ thuật mới được các nhà nghiên cứu sáng chế.

Chủ nhật, 18/11/2018 - 06:42