PISA 2025: Gần 60% học sinh Việt Nam chưa đạt mức đọc hiểu cơ bản

Cụ thể, học sinh Việt Nam đạt trung bình 457 điểm khoa học, 443 điểm toán, 392 điểm đọc hiểu và 461 điểm giải quyết vấn đề bằng máy tính.

Trong đó, khoa học là lĩnh vực có kết quả tích cực nhất với 71% học sinh đạt từ mức 2 trở lên, gần mức 74% của OECD.

Trong PISA, mức 2 được xem là mức năng lực cơ bản. Ở mức này, học sinh bắt đầu có thể dùng kiến thức và thông tin để xử lý những tình huống quen thuộc trong thực tế.

Ở môn toán, tỷ lệ này là 58%, so với 65% của OECD. Với kỹ năng đọc hiểu, chỉ 41% học sinh Việt Nam đạt từ mức 2 trở lên, trong khi trung bình OECD là 69%.

Nói cách khác, gần 60% học sinh Việt Nam chưa đạt mức đọc hiểu cơ bản theo cách đánh giá của PISA. Số học sinh đạt mức năng lực cao cũng còn ít.

Theo đánh giá của PISA, học sinh Việt Nam dành trung bình 2,2 giờ mỗi ngày sử dụng thiết bị số tại trường cho hoạt động học tập, cao hơn mức 1,7 giờ của OECD.

Đồng thời, các em dành khoảng 1,5 giờ mỗi ngày cho hoạt động không phục vụ học tập, so với 1,1 giờ của OECD.

“Những con số này đặt giáo dục Việt Nam trước hai yêu cầu song hành là nâng mặt bằng năng lực tối thiểu cho số đông, nhất là đọc hiểu, đồng thời tạo điều kiện để phát triển nhóm học sinh có năng lực ở mức cao”, Bộ GD&ĐT nhận định.

Theo Bộ GD&ĐT, kết quả này cho thấy đọc hiểu cần được ưu tiên. Đây không chỉ là việc của môn ngữ văn.

"Muốn giải một bài toán có lời văn, hiểu một hiện tượng khoa học, đọc bản đồ, biểu đồ hay hướng dẫn trên mạng, học sinh đều cần biết đọc, chọn thông tin quan trọng, so sánh và đưa ra nhận xét. Vì vậy, rèn đọc hiểu cần được thực hiện trong tất cả môn học", theo Bộ GD&ĐT.

Do đó Bộ GD&ĐT cho rằng, việc đổi mới dạy học và đánh giá theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 cần tiếp tục theo hướng tăng khả năng vận dụng.

Cách tiếp cận và kỹ thuật đánh giá của PISA nên được vận dụng phù hợp để xây dựng nhiệm vụ gắn với bối cảnh thực tiễn, yêu cầu học sinh giải thích, lập luận, xử lý thông tin, giải quyết vấn đề và phản biện. Mục tiêu là cải thiện dạy và học, không chuyển PISA thành một kỳ thi hay tổ chức luyện thi PISA.

PISA là chương trình đánh giá học sinh quốc tế với ba môn toán, đọc hiểu và khoa học, diễn ra theo chu kỳ ba năm một lần, đánh giá năng lực của học sinh 15 tuổi ở ba lĩnh vực là đọc hiểu, toán, khoa học.

Mỗi kỳ sẽ có một lĩnh vực được lựa chọn để đánh giá sâu hơn, gọi là lĩnh vực trọng tâm và sử dụng làm căn cứ để xếp loại chất lượng giáo dục của các quốc gia. 

Chu kỳ năm nay còn đánh giá khả năng giải quyết vấn đề bằng máy tính trong khuôn khổ học tập trong thế giới số. Đây cũng là lần đầu tiên Việt Nam chuyển từ làm bài trên giấy sang làm bài trên máy tính.

Kỳ đánh giá PISA 2025 có khoảng 765.000 học sinh đến từ 91 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự.

Nhìn chung, học sinh châu Á vượt trội ở cả ba lĩnh vực, trong đó Trung Quốc dẫn đầu về toán học và khoa học, còn Singapore đứng đầu về đọc hiểu.