Chuẩn quốc tế cần phù hợp với người học tại Việt Nam

Khi “quốc tế” không thể chỉ nằm ở tên gọi

Cùng với quá trình hội nhập, bức tranh giáo dục Việt Nam ngày càng phong phú với nhiều trường học, chương trình đào tạo và mô hình liên kết mang yếu tố quốc tế. Điều này mở rộng cơ hội cho người học, nhưng cũng khiến không ít phụ huynh băn khoăn đâu là một môi trường quốc tế thực chất.

NGƯT.TS Nguyễn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch Hội Tâm lý Giáo dục học Hà Nội, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục, Ban Khoa giáo Trung ương, cho rằng không thể đánh giá một cơ sở giáo dục quốc tế chỉ qua tên gọi, ngôn ngữ giảng dạy hay xuất xứ của chương trình. Điều cần xem xét là chương trình được triển khai như thế nào và có phù hợp với người học Việt Nam hay không.

“Giáo dục là vấn đề con người, mà con người của mỗi dân tộc lại gắn rất chặt với văn hóa dân tộc. Một nền giáo dục được cho là tốt ở nước ngoài, nếu đưa vào nhưng không phù hợp với văn hóa Việt Nam thì chưa hẳn đã là tốt”, ông nhận định.

Theo ông, mô hình giáo dục quốc tế cần kết hợp được hai chiều giá trị: tiếp nhận những chuẩn mực, phương pháp và tư duy tiến bộ của thế giới, đồng thời duy trì sự gắn kết với văn hóa, điều kiện xã hội và nhu cầu phát triển trong nước.

Vì vậy, quốc tế hóa giáo dục không đơn thuần là đưa nguyên một chương trình nước ngoài vào Việt Nam. Phụ huynh cần nhìn vào uy tín của đơn vị đào tạo, nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy và những giá trị thực tế mà sinh viên nhận được. Môi trường tốt phải giúp người học tiếp cận thế giới nhưng không tách rời xã hội nơi các em đang trưởng thành.

Công dân toàn cầu không nhất thiết phải học tập ở nước ngoài

Theo NGƯT.TS Thanh Sơn, thế hệ trẻ ngày nay có nhiều cơ hội tiếp cận các môi trường giáo dục và văn hóa khác nhau. Nếu trước đây, học tập ở nước ngoài là lựa chọn dành cho số ít, sinh viên hiện có thể trải nghiệm môi trường quốc tế ngay tại Việt Nam thông qua chương trình đào tạo, trao đổi học kỳ, chuyển tiếp và hợp tác xuyên quốc gia.

Việc học tập trong môi trường đa văn hóa giúp sinh viên làm quen với những cách tư duy, giao tiếp và làm việc khác nhau. Qua đó, các em học cách tôn trọng khác biệt, phối hợp với những người đến từ nhiều quốc gia và thích nghi tốt hơn khi bước vào thị trường lao động.

Tuy nhiên, trải nghiệm quốc tế không nên chỉ được đo bằng số chuyến đi hay số lượng đối tác mà nhà trường công bố. Mạng lưới hợp tác có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành cơ hội thực tế cho sinh viên, từ trao đổi học thuật, học kỳ quốc tế, chuyển tiếp đến dự án và trải nghiệm nghề nghiệp.

Trước câu hỏi sinh viên có nhất thiết phải ra nước ngoài trong thời gian dài, ông Sơn cho rằng du học nước ngoài và du học tại chỗ là hai phương thức khác nhau. Lựa chọn cần bắt đầu từ năng lực, nguyện vọng và mức độ sẵn sàng của người học, cùng điều kiện thực tế của gia đình.

“Điều đầu tiên cần bàn là năng lực và ước vọng của các em. Nếu lựa chọn đúng môi trường, phù hợp với nhu cầu và phát huy được năng lực của người học, hiệu quả giáo dục sẽ cao”, ông nói.

Với nhiều gia đình, du học tại chỗ giúp con tiếp cận chương trình và môi trường học tập quốc tế nhưng vẫn duy trì sự gắn kết với gia đình và đời sống Việt Nam. Đây cũng có thể là bước chuyển tiếp để sinh viên hình thành tính tự lập, khả năng thích ứng và sự tự tin trước khi tham gia những trải nghiệm dài hơn ở nước ngoài.

Ông lấy Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) làm ví dụ cho mô hình đưa giáo dục quốc tế đến gần người học Việt Nam. Theo ông, bên cạnh kiến thức lý thuyết, sinh viên được tham gia các hoạt động thực tế và tiếp xúc với nhiều môi trường văn hóa.

“Tôi thấy phụ huynh và học sinh nhận ra rằng, sau những năm tháng trải nghiệm ở đây, các em lớn lên và trưởng thành rất nhiều. Nhà trường có những hoạt động vừa gắn với địa phương và cuộc sống, vừa tạo điều kiện để các em tiếp cận nhiều quốc gia, nhiều nền văn hóa”, ông nhận xét.

Tại BUV, sinh viên học tập trong môi trường giáo dục theo chuẩn Anh tại Việt Nam, đồng thời có thể tiếp cận mạng lưới hơn 70 trường đại học đối tác tại 15 quốc gia trên năm châu lục. Các chương trình ngắn hạn, trao đổi học kỳ và chuyển tiếp giúp sinh viên lựa chọn trải nghiệm phù hợp với mục tiêu và điều kiện cá nhân.

Đưa chuẩn quốc tế vào phục vụ nhu cầu người học tại Việt Nam

Trong bối cảnh Việt Nam thu hút ngày càng nhiều doanh nghiệp và dòng vốn đầu tư quốc tế, người trẻ không nhất thiết phải ra nước ngoài mới có thể làm việc trong môi trường toàn cầu. Các doanh nghiệp FDI và tập đoàn đa quốc gia tại Việt Nam đang cần nguồn nhân lực vừa có chuyên môn, ngoại ngữ và tư duy quốc tế, vừa hiểu thị trường và văn hóa trong nước.

Theo NGƯT.TS Thanh Sơn, đây là lý do các trường đại học cần gắn chương trình giảng dạy với sự phát triển của nền kinh tế, công nghiệp, khoa học và công nghệ Việt Nam. Những năm đại học là giai đoạn chuẩn bị nền tảng cho vài chục năm làm việc sau đó, vì vậy kiến thức trong giảng đường cần được kết nối với thực tiễn từ sớm.

“Các trường cần gắn lý thuyết giảng dạy với sự phát triển của công nghiệp, khoa học và kỹ thuật trong nước. Khi đó, sinh viên không nhất thiết phải đi nước ngoài mà vẫn có thể làm việc tại các doanh nghiệp quốc tế ở Việt Nam, thể hiện tài năng và đóng góp cho đất nước”, ông nhấn mạnh.

Tại BUV, mạng lưới hơn 500 doanh nghiệp đối tác tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận môi trường nghề nghiệp thông qua dự án thực tế, hoạt động hướng nghiệp và cơ hội thực tập. Bên cạnh đó, chương trình Phát triển Cá nhân và Xã hội (PSG) hướng đến phát triển đồng thời thái độ, kỹ năng và kiến thức, trong đó có tư duy phản biện, khả năng giao tiếp, hợp tác và thích ứng.

Theo ông, đích đến của giáo dục quốc tế tại Việt Nam không chỉ là đào tạo những người trẻ có khả năng làm việc ở bất cứ đâu. Ý nghĩa lớn hơn là hình thành những công dân toàn cầu biết vận dụng kiến thức và năng lực quốc tế để đóng góp cho quê hương.

“Các em có thể phát triển, thành công ngay trên quê hương, vẫn gắn bó với bố mẹ, gia đình và đóng góp cho đất nước. Theo tôi, đó mới đúng là hạnh phúc”, NGƯT.TS Thanh Sơn kết luận.