Chinh phục môn hóa thi tốt nghiệp: Tránh học nhiều mà không lên điểm

7 tuần trước kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, nhiều học sinh lớp 12 có xu hướng tăng tốc bằng cách làm thật nhiều đề. Tuy nhiên, theo cô Trần Thị Lan Anh, giáo viên môn hoá học Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai, Hà Nội, nếu thiếu nền tảng và không nhận diện rõ điểm yếu, việc luyện đề dày đặc dễ rơi vào tình trạng “học nhiều nhưng không lên điểm”.

Cô Lan Anh tư vấn, việc đầu tiên học sinh cần làm là hệ thống lại kiến thức theo các chuyên đề đã được xây dựng bám sát cấu trúc đề thi.

Quá trình này không chỉ dừng ở việc “đọc lại” mà phải chủ động phát hiện những phần kiến thức hổng để bổ sung kịp thời. Nội dung nào chưa rõ, chưa hiểu, học sinh nên mạnh dạn hỏi lại thầy cô hoặc trao đổi với bạn học để hiểu đến nơi đến chốn.

Thực tế cho thấy, nhiều học sinh chỉ phát hiện lỗ hổng kiến thức khi đã bước vào giai đoạn sát ngày thi. Khi đó, việc “vá lại” sẽ khó khăn và tốn thời gian hơn nhiều so với việc rà soát từ sớm.

Vì vậy, trong quá trình ôn tập, học sinh nên tự đánh giá mức độ hiểu của mình theo từng chuyên đề, kết hợp sử dụng sơ đồ tư duy để hệ thống hóa kiến thức, nhìn rõ mối liên hệ giữa các phần thay vì học rời rạc.

Sau khi đã có nền tảng tương đối vững, luyện đề mới phát huy hiệu quả. Theo cô Lan Anh, luyện đề cần có chiến lược rõ ràng. Trước hết là học cách phân phối thời gian làm đề, đảm bảo hoàn thành bài thi trong khung thời gian quy định.

Học sinh nên đặt chuông đồng hồ bấm giờ, tắt bỏ mọi thiết bị điện tử có khả năng phân tán sự tập trung, ở phòng riêng nếu có thể, để giả lập như đang thi thật. 

Một lưu ý quan trọng được cô nhấn mạnh là học sinh cần đánh dấu những dữ kiện đã sử dụng trong quá trình giải để tránh bỏ sót thông tin. Với các câu hỏi dài hoặc chưa tìm được hướng giải, thí sinh nên chủ động bỏ qua để làm câu khác, tránh “sa lầy” và mất thời gian không cần thiết.

Điểm khác biệt giữa học sinh tiến bộ và học sinh “dậm chân tại chỗ” nằm ở khâu chữa đề. Sau mỗi đề thi, việc quan trọng không phải đếm số câu đúng mà tổng kết được số câu sai và hiểu vì sao lại làm sai. Cô Lan Anh khuyến nghị học sinh nên ghi lại những lỗi sai trong từng đề, đồng thời bổ sung kiến thức liên quan và tìm ra cách sửa sai phù hợp.

Ở bước chữa đề, cần phân tích kỹ từng câu hỏi, từng phương án trả lời. Với những câu có nhiều cách giải, học sinh nên chọn phương án tiết kiệm thời gian nhất, vừa nhanh vừa hạn chế nhầm lẫn. Việc này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh đề thi ngày càng chú trọng khả năng tư duy và xử lý tình huống, thay vì chỉ kiểm tra việc ghi nhớ công thức.

Ngoài ra, kỹ năng đọc hiểu đề cũng trở thành yếu tố then chốt. Nhiều câu hỏi hóa học hiện nay mang tính thực tiễn, đề bài rất dài, yêu cầu học sinh có năng lực đọc và khả năng suy luận logic. Nếu đọc đề không kỹ, suy luận vội vàng, thí sinh rất dễ rơi vào “bẫy”.

Để việc ôn tập đạt hiệu quả cao, nữ giáo viên cho rằng học sinh nên kết hợp linh hoạt giữa ôn lý thuyết và luyện đề theo từng giai đoạn. Đặc biệt, nên ưu tiên làm bài tập theo chuyên đề để rèn từng dạng. Khi đã có nền tảng, học sinh chuyển sang luyện đề tổng hợp, bấm giờ như thi thật để rèn kỹ năng làm bài và chuẩn bị tâm lý phòng thi.

Việc tập trung vào chất lượng làm đề, hiểu sâu kiến thức, sửa triệt để lỗi sai và tối ưu cách làm sẽ quyết định khả năng “lên điểm” của thí sinh thay vì chỉ học nhiều mà thiếu trọng tâm. Với môn hóa, một chiến lược ôn tập rõ ràng và kỷ luật học tập ổn định chính là chìa khóa để thí sinh bước vào phòng thi với sự tự tin và chủ động.