Văn hóa công bố quốc tế đã được thiết lập

Khoảng 5 năm trở lại đây, văn hóa công bố quốc tế được thiết lập ở nhiều đơn vị nghiên cứu và đào tạo ở Việt Nam. GS.TS Nguyễn Hữu Đức, Phó Giám đốc ĐHQG Hà Nội trao đổi với VietNamNet về vấn đề này, sau thống kê của Bộ Khoa học - Công nghệ về một vài chỉ số khoa học, trong đó đáng lưu ý có chỉ số về công bố quốc tế.

GS.TS Nguyễn Hữu
  Đức

GS.TS Nguyễn Hữu Đức

GS.TS Nguyễn Hữu Đức cho biết, những năm đầu, việc này triển khai không dễ, nhưng dần dần thì nhiều nhà khoa học đã thấy quen, hứng khởi và hội nhập một cách vững vàng.

Đối với ĐHQGHN, văn hóa này được quan tâm hơn còn nhằm mục tiêu hỗ trợ nâng cao chất lượng đào tạo và sứ mệnh xây dựng đại học định hướng nghiên cứu, và cũng xuất phát từ nhu cầu nội tại của mình về đào tạo chất lượng cao, nhất là đào tạo sau đại học.

Nhóm nghiên cứu đủ mạnh mới có hợp tác quốc tế

Ngoài yếu tố số lượng, thì ông đánh giá chất lượng các bài báo quốc tế như thế nào? ĐHQGHN có quan tâm thống kê số lần trích dẫn không?

- Chúng tôi không những khuyến khích công bố quốc tế, mà còn khuyến khích các nhà khoa học đăng ở các tạp chí có uy tín. Câu lạc bộ các nhà khoa học của ĐHQGHN đã thí điểm việc này rất tốt.

Theo thông lệ quốc tế, các tạp chí quốc tế trong từng chuyên ngành, lĩnh vực được phân thành 4 nhóm Q1, Q2, Q3 và Q4 (mỗi nhóm 25% tổng số tạp chí) tùy theo chỉ số ảnh hưởng và uy tín. Các nhà khoa học nào có bài đăng trong tạp chí nhóm Q1 và Q2 được hỗ trợ tài chính ở mức cao hơn. Trong thời gian tới, sáng kiến này được chuyển giao áp dụng ở Quỹ Nafosted.

ĐHQGHN cũng rất quan tâm đến các công bố quốc tế có số lần trích dẫn cao. Thống kê mà chúng tôi có được từ nguồn ISI, từ năm 2012 – 2015 ĐHQGHN có 845 bài báo quốc tế, với tổng cộng hơn 3.348 lần trích dẫn, bài cao nhất 186 lần trích dẫn. Trung bình một bài báo có 3,96 lần trích dẫn.

So sánh với trường ĐH Chulalongkorn của Thái Lan, trong khoảng thời gian này họ có số bài báo rất nhiều (4955 bài với 16.336 lượt trích dẫn, bài cao nhất là 2.285 lần trích dẫn). Nhưng trung bình mỗi bài báo của họ cũng chỉ có 3,3 lần trích dẫn. Mức độ trích dẫn đang từng bước được chúng tôi xem xét để đánh giá, xét tăng giải thưởng…

GS.TS Nguyễn Hữu
  Đức

Các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm máy gia tốc đang giới thiệu quy trình vận hành máy Pelletron 5SDH-2 là loại máy gia tốc tĩnh điện kép (Tandem) được sản xuất tại hãng National Electrostatics Corporation (NEC) – Hoa Kỳ. Đây là máy gia tốc tĩnh điện hiện đại, lần đầu tiên lắp đặt tại Việt Nam. (Ảnh Bùi Tuấn)

Ông nghĩ gì về thống kê cho thấy các công trình có hợp tác nước ngoài thì chất lượng cao hơn so với các công trình hoàn toàn bằng nội lực?

- Về tổng thể, tôi có thông tin mức độ hợp tác quốc tế và hợp tác với doanh nghiệp trong các bài báo của ĐHQGHN là 59,4% và 0,8% (số liệu tương ứng của Việt Nam là 68,4% và 0,8%). Mức độ hợp tác quốc tế, số tác giả có địa chỉ từ các quốc gia khác nhau là một chỉ số đánh giá của các bảng xếp hạng quốc tế. Thông tin có thể được phân tích và khai thác khác nhau.

Quan điểm của tôi là, các nhóm nghiên cứu đủ mạnh mới có hợp tác quốc tế. Không ai hợp tác với các nhóm không có tiếng tăm gì. Theo cách tiếp cận này, ĐHQGHN đã một số nhóm có những hợp tác quốc tế rất hiệu quả, có nhiều công trình tốt và có trích dẫn rất cao, ví dụ như nhóm của GS Phạm Hùng Việt trong lĩnh vực địa môi trường, hay nhóm của GS Lưu Văn Bôi trong các nghiên cứu nhiên liệu sinh học. Một số bài báo của nhóm GS Việt đã có số trích dẫn trên 300 lần.

Theo tiếp cận khác thì chúng ta cũng nên tự hào và đánh giá cao các công bố quốc tế hoàn toàn thực hiện bằng nội lực. Điều này phản ánh tiềm lực và khả năng giải quyết độc lập các vấn đề KHCN của các nhà khoa học ở nước ta. Trong trường hợp này, có thể nêu tên một số nhóm vừa có xuất bản quốc tế vừa có ứng dụng rất tốt, như nhóm của PGS Đỗ Thị Hương Giang trong lĩnh vực vật liệu và linh kiện nano.

Xác định nhiệm vụ khoa học không bằng cách … đoán

Có ý kiến cho rằng chỉ có khoa học cơ bản mới chú trọng công bố quốc tế, còn nghiên cứu ứng dụng thì không cần. Quan điểm này có thỏa đáng không, thưa ông?

- Câu hỏi này còn nhiều bàn luận khác nhau lắm. Bản thân tôi đang tiếp cận cận theo thông lệ và quy định của các bảng xếp hạng quốc tế. Bảng xếp hạng QS star (xếp hạng gắn sao) quan niệm rằng một chương trình, đề tài khoa học được tính là một hợp tác của đại học và doanh nghiệp nếu chương trình, đề tài đó có công bố quốc tế và chuyển giao được các kết quả đó cho doanh nghiệp.

Thiết nghĩ, doanh nghiệp người ta chỉ cần các phát kiến mới, chưa ai có để phát triển các sản phẩm có tính cạnh tranh cao, còn những điều đã tìm thấy trong sách, trên mạng thì chắc doanh nghiệp tự tìm được. Vậy nên, có thể phân loại rất rõ, có thể có các nghiên cứu ứng dụng không ưu tiên (chứ không phải không cần), nhưng các ứng dụng chuyên nghiệp, trình độ cao thì công bố khoa học là một thước đo. Cách tiếp cận này đang được khuyến khích ở ĐHQGHN - nghiên cứu cơ bản đi trước hoặc đồng thời với nghiên cứu ứng dụng.

Ví dụ như công trình nghiên cứu xây dựng hệ gen người Việt của nhóm PGS Lê Sĩ Vinh. Đây là nghiên cứu làm chủ và phát triển công nghệ tin-sinh trình độ cao. Nghiên cứu này đi trước, có công bố quốc tế, được phản biện quốc tế rồi mới đến bước áp dụng vào rất nhiều ứng dụng trong y học. Ví dụ nữa về thiết kế chip, nhóm của PGS Trần Xuân Tú vừa rồi đã công bố vi mạch VENGME H.264/AVC. Trong quá trình nghiên cứu đi đến sản phẩm này, nhóm đã có tất cả 10 công bố quốc tế với tổng cộng gần 30 lần được trích dẫn.

Phòng
  Thí nghiệm Robottic Trường ĐH Công nghệ, ĐHQGHN

Phòng Thí nghiệm Robottic Trường ĐH Công nghệ, ĐHQGHN

(Ảnh Bùi Tuấn)

Theo ông, cần phải làm gì để chọn được những đề tài và định hướng phát triển khoa học và công nghệ tốt?

- Theo truyền thống, đặc biệt là ở Việt Nam hiện nay, việc xây dựng kế hoạch trung hạn, chiến lược phát triển khoa học công nghệ hay là xét chọn đề tài nghiên cứu, thường dựa vào ý kiến chuyên gia. Cách làm này bắt đầu có nhiều bất cập, vì một số chuyên gia chỉ phát huy kinh nghiệm và sự suy đoán của mình.

Hiện nay, như đã minh họa ở trên, cơ sở dữ liệu khoa học phát triển rất mạnh, đặc biệt là cơ sở dữ liệu của ISI (Thomson Reuters) và Scopus (Elsevier). Phân tích các cơ sở dữ liệu này, có thể biết được tình hình và các xu thế nghiên cứu đang thịnh hành, được trích dẫn nhiều nhất trên thế giới. Từ đó có thể tiên đoán xu hướng phát triển của khoa học công nghệ trong những năm tới.

Đây là một nguồn thông tin mà các quốc gia, tổ chức giáo dục và nghiên cứu sử dụng để xây dựng chiến lược phát triển. Đối với nhiều trường đại học trên thế giới, các quỹ phát triển khoa học công nghệ, ngoài hệ thống chuyên viên và quy trình xét chọn có tính chất hành chính bình thường, còn có thêm một nhóm hỗ trợ ra quyết định dựa trên phân tích cơ sở dữ liệu khoa học từ các nguồn Web of Science và Scopus. Cũng từ các nguồn này, người ta cũng có thể đánh giá hiệu quả hoạt động khoa học công nghệ của các các nhân, tổ chức… Như vậy, việc quản lý khoa học không còn như còn như trước nữa mà đã trở nên định lượng, minh bạch và tin cậy.

Việc sử dụng các cơ sở dữ liệu như vậy thời gian vừa qua đã được Quỹ Nafosted triển khai rất tốt. Rõ ràng là công tác quản lý khoa học, xác định các nhiệm vụ khoa học chủ lực không còn phải … đoán nữa.

Xin cảm ơn ông.

Ngân Anh thực hiện


"Theo thống kê của tôi thì các công bố quốc tế trên các tạp chí ISI và Scopus ở khối khoa học xã hội nhân văn chỉ chiếm 7 - 10%. Ở ĐHQGHN hiện nay chiếm khoảng 8%. Đối với các lĩnh vực này, thế mạnh và đặc trưng có lẽ là các sách chuyên khảo. Vậy nên, có lần tôi đã đề nghị Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước nên có sự điều chỉnh tiêu chuẩn cho các lĩnh vực khác nhau. Đối với khối tự nhiên, công nghệ nên tăng tiêu chuẩn về bài báo và giảm điểm về sách. Còn đối khối khoa học xã hội – nhân văn thì nên ngược lại" -GS.TS Nguyễn Hữu Đức.




Theo Vietnamnet

MỚI NHẤT
Mời bạn thử sức với bài toán “Khỉ bán chuối”
Mời bạn thử sức với bài toán “Khỉ bán chuối”

(Dân trí) - Một con Khỉ có 3000 quả chuối để đem bán cho một cái chợ ở cách chỗ nó những 1000 km… Hỏi rằng con khỉ sẽ mang được đến chợ nhiều nhất là bao nhiêu quả chuối để bán? Bài toán này tuy đơn giản nhưng đã làm “điên đầu” nhiều học sinh, thậm chí cả người lớn. Mời bạn thử sức với bài toán thú vị và thực tế “Khỉ bán chuối” này.

Thứ ba, 16/06/2015 - 03:30

Xuất hiện thí sinh 60 tuổi đăng ký thi THPT quốc gia
Xuất hiện thí sinh 60 tuổi đăng ký thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Trong kỳ thi THPT quốc gia sẽ diễn ra vào đầu tháng 7 tới, tại TPHCM có một thí sinh khá đặc biệt vì đã ở tuổi 60. Tính đến thời điểm này, đây là thí sinh có độ tuổi lớn nhất kỳ thi năm nay.

Thứ ba, 16/06/2015 - 03:25

Giữ trẻ 6 - 18 tháng tuổi: Vẫn nhiều vướng mắc
Giữ trẻ 6 - 18 tháng tuổi: Vẫn nhiều vướng mắc

(Dân trí) - Sau một năm thí điểm giữ trẻ 6 - 18 tháng tuổi tại 8 quận huyện, năm học mới TPHCM sẽ tiếp tục lộ trình mở rộng đề án ở nhiều địa bàn. Tuy nhiên, vẫn rất nhiều vướng mắc chưa tháo gỡ được.

Thứ ba, 16/06/2015 - 03:05

Sở GD –ĐT vận động gần 200 triệu đồng giúp sĩ tử nghèo đi thi
Sở GD –ĐT vận động gần 200 triệu đồng giúp sĩ tử nghèo đi thi

(Dân trí) - Sau khi tiếp nhận danh sách các thí sinh có hoàn cảnh khó khăn trong kỳ thi THPT quốc gia 2015, ngày 15/6 Sở GD –ĐT tỉnh Kiên Giang khởi động Chương trình tiếp sức mùa thi, đồng thời vận động các mạnh thường quân được 182 triệu đồng nhằm hỗ trợ các thí sinh khó khăn này.

Thứ ba, 16/06/2015 - 03:01

ĐH Ngoại thương thắng lớn ở cuộc thi Vô địch Tin học Văn phòng
ĐH Ngoại thương thắng lớn ở cuộc thi Vô địch Tin học Văn phòng

(Dân trí) - Trong 3 đại sứ đại diện cho Việt Nam tham dự Vòng Chung kết Tin học Văn phòng Thế giới (MOSWC) ở Dallas, Texas, Hoa Kỳ thì có hai thành viên đến từ trường ĐH Ngoại Thương Hà Nội. Đây là những gương mặt xuất sắc được trao giải nhất cuộc thi MOSWC 2015 tại Việt Nam.

Thứ ba, 16/06/2015 - 02:31

Học Trường THPT FPT, học sinh được phát triển toàn diện
Học Trường THPT FPT, học sinh được phát triển toàn diện

Chương trình Phát triển cá nhân (Personal Development Program - PDP) của trường THPT FPT nhằm giúp học sinh phát triển tối ưu năng lực cá nhân, giúp học sinh tự lập, trưởng thành, đáp ứng yêu cầu cơ bản của sự phát triển xã hội trong thế kỷ 21.

Thứ ba, 16/06/2015 - 02:14

Một giảng viên được vinh danh Viện sĩ Viện hàn lâm của Ukraine
Một giảng viên được vinh danh Viện sĩ Viện hàn lâm của Ukraine

(Dân trí) - Với nhiều đóng góp to lớn trong nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước, PGS.TSKH. Trần Đức Chính, giảng viên Trường ĐH Giao thông Vận tải TPHCM vừa được vinh danh Viện sĩ Viện Hàn lâm người nước ngoài của ABU (Ukraine).

Thứ ba, 16/06/2015 - 02:10

“Cô gái vàng” Ánh Viên vào đề thi Văn lớp 10
“Cô gái vàng” Ánh Viên vào đề thi Văn lớp 10

(Dân trí) - Trong đề thi môn Ngữ Văn kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu xuất hiện hình ảnh “cô gái vàng” Ánh Viên với kỷ lục đáng nể trong SEA Games 28.

Thứ ba, 16/06/2015 - 11:16

Các chương trình đào tạo tại Khoa Quốc tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
Các chương trình đào tạo tại Khoa Quốc tế - Đại học Quốc gia Hà Nội

Là một đơn vị trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN), Khoa Quốc tế tổ chức thực hiện các chương trình đào tạo theo các nhóm ngành kinh tế, kinh doanh, quản lí, công nghệ thông tin bằng các thứ tiếng Anh, Nga, Pháp… ở bậc đại học và sau đại học.

Thứ ba, 16/06/2015 - 08:20

Một chuyện nghẹn ngào về lòng tự trọng
Một chuyện nghẹn ngào về lòng tự trọng

Một nữ sinh viên nghèo khó từ chối suất học bổng 500.000 đồng/tháng từ những người hảo tâm, em xin nhường cho những bạn nghèo hơn.

Thứ ba, 16/06/2015 - 08:15

Hà Nội rà soát các trường học thiệt hại trong cơn giông lớn
Hà Nội rà soát các trường học thiệt hại trong cơn giông lớn

(Dân trí) - Cơn giông chiều 13/6 không chỉ khiến nhiều cây xanh ở Thủ đô bị gãy, bật gốc mà còn khiến một số cơ sở giáo dục bị ảnh hưởng.

Thứ ba, 16/06/2015 - 08:13

E-Learning - Bước nhảy ngoạn mục của nền giáo dục mới
E-Learning - Bước nhảy ngoạn mục của nền giáo dục mới

“Tương lai sẽ nằm ngoài những khuôn viên truyền thống, những lớp học truyền thống. Đào tạo trực tuyến đang đến rất nhanh.” (Peter Drucker - cha đẻ của ngành Quản trị kinh doanh hiện đại – 1997)

Thứ ba, 16/06/2015 - 08:12

ĐÁNG QUAN TÂM
Khát khao vươn tới MBA của “dân đi làm”
Khát khao vươn tới MBA của “dân đi làm”

Khi chúng ta muốn mua ngôi nhà, chiếc ô tô là vì nó đáp ứng cho một nhu cầu, khát khao trong một giai đoạn nào đó của cuộc đời. Việc đi học MBA của dân đi làm cũng vậy, không bao giờ là chuyện “đi học cho vui” hay chỉ để sở hữu bằng cấp. Tích lũy kiến thức Quản trị kinh doanh ở bậc thạc sĩ cần đáp ứng được một nhu cầu, mục tiêu rõ ràng, cụ thể.

Thứ ba, 16/06/2015 - 07:00

Không cấm thi gần 200 sinh viên bị ngừng trợ cấp học phí
Không cấm thi gần 200 sinh viên bị ngừng trợ cấp học phí

(Dân trí) - Liên quan đến vụ việc gần 200 sinh viên quê Hậu Giang đang theo học bác sĩ, dược sĩ ở trường ĐH Y dược Cần Thơ bị ngừng trợ cấp học phí khiến các em vô cùng hoang mang, mới đây lãnh đạo tỉnh này hứa sẽ giải quyết vụ việc sớm.

Thứ ba, 16/06/2015 - 01:07

Việt Nam lọt vào top 10 thế giới về số lượng sinh viên tốt nghiệp ngành kỹ thuật
Việt Nam lọt vào top 10 thế giới về số lượng sinh viên tốt nghiệp ngành kỹ thuật

Theo báo cáo nguồn nhân lực toàn cầu năm 2015 do Diễn đàn Kinh tế Thế giới công bố dựa trên số liệu nghiên cứu từ 124 quốc gia, nguồn nhân lực Việt Nam hiện đang xếp ở vị trí thứ 59 với 68,48 điểm.

Thứ hai, 15/06/2015 - 09:03

Phát triển trường ĐH Mở TP.HCM thành ĐH định hướng ứng dụng
Phát triển trường ĐH Mở TP.HCM thành ĐH định hướng ứng dụng

(Dân trí) - Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Đề án thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động của Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2015 - 2017.

Thứ hai, 15/06/2015 - 08:57

Không thay đổi cụm thi Phú Yên
Không thay đổi cụm thi Phú Yên

(Dân trí) - “Nếu thay đổi từ trước sẽ thuận lợi cho thí sinh trong việc đi lại, đỡ tốn kém. Nhưng hiện tại nhiều thí sinh đã vào Khánh Hòa ôn thi nên việc thay đổi sẽ gây xáo trộn, bất ổn…”, ông Ngô Ngọc Thư, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Phú Yên cho biết.

Thứ hai, 15/06/2015 - 06:23

TPHCM công bố đáp án thi lớp 10 công lập
TPHCM công bố đáp án thi lớp 10 công lập

(Dân trí) - Chiều nay (15/6), Sở GD-ĐT TPHCM chính thức công bố đáp án các môn thi tại kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm nay diễn ra trong hai ngày 11 - 12/6 vừa qua.

Thứ hai, 15/06/2015 - 03:25

Bộ Giáo dục công bố các quyết định bổ nhiệm cán bộ chủ chốt
Bộ Giáo dục công bố các quyết định bổ nhiệm cán bộ chủ chốt

(Dân trí) - Sáng 15/6, Bộ GD-ĐT đã công bố các quyết định bổ nhiệm cán bộ chủ chốt. Ngoài việc công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm lại GS.TS Bùi Văn Ga giữ chức vụ Thứ trưởng thì Bộ GD-ĐT cũng công bố hàng loạt Quyết định quan trọng khác.

Thứ hai, 15/06/2015 - 03:18

Đông nghịt thí sinh trong ngày đầu nhận giấy báo dự thi THPT quốc gia
Đông nghịt thí sinh trong ngày đầu nhận giấy báo dự thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Hôm nay (15/6) là ngày các thí sinh được nhận giấy báo dự thi kỳ thi THPT quốc gia. Tại Cơ quan đại diện Bộ GD-ĐT tại TPHCM từ sáng sớm đã có đông nghịt thí sinh tự do đến đăng ký lấy giấy báo thi. Nhờ bố trí tốt nên chưa xảy ra tình trạng chen lấn, xô đẩy.

Thứ hai, 15/06/2015 - 02:28

Các địa phương sẵn sàng cho kỳ thi THPT quốc gia
Các địa phương sẵn sàng cho kỳ thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Chỉ còn 2 tuần nữa là diễn ra kỳ thi THPT quốc gia 2015, các địa phương đã triển khai các hoạt động chuẩn bị sẵn sàng kỳ thi trọng đại này.

Thứ hai, 15/06/2015 - 02:25

Trường ngoài công lập “tung chiêu” tuyển sinh
Trường ngoài công lập “tung chiêu” tuyển sinh

Trong khi các em học sinh lớp 9 tại TPHCM đang tranh nhau suất vào lớp 10 công lập thì các trường ngoài công lập cũng đang “tung chiêu” để thu hút những học sinh rớt lớp 10 trường công trong những ngày sắp tới.

Thứ hai, 15/06/2015 - 10:09

Nghịch lý: Dân trí Việt Nam lúc cao lúc thấp
Nghịch lý: Dân trí Việt Nam lúc cao lúc thấp

Ở nước ta có một nghịch lí rất đáng chú ý: dân trí được đánh giá lúc cao, lúc thấp… tùy vào bối cảnh.

Thứ hai, 15/06/2015 - 10:04

Đề cử Nhà giáo Việt nhiều cống hiến cho giải “Nobel Giáo dục”
Đề cử Nhà giáo Việt nhiều cống hiến cho giải “Nobel Giáo dục”

Ngày 11/06/2015, Quỹ Varkey Foundation đã chính thức khởi động kêu gọi đề cử cho Giải thưởng Nhà giáo Toàn cầu (Global Teacher Prize) năm 2016. Đây là giải thưởng được coi là “Nobel Giáo dục”, với 1 triệu USD được trao hàng năm cho Nhà giáo có nhiều cống hiến nhất toàn cầu.

Thứ hai, 15/06/2015 - 10:01