TS Lê Nguyên Phương: "Không thể biện minh cho việc dùng nhục hình để kỷ luật học sinh"

Dân trí Thầy cô chúng ta đang phải chịu những "thảm cảnh" từ phụ huynh, nhà quản lý, xã hội... Nhưng điều đó không phải là biện minh cho việc có thể dùng nhục hình để kỷ luật học sinh.
>>Học sinh bị bạo hành vì những biểu hiện... bình thường
>>Điều gì đang xảy ra với trẻ đằng sau cánh cửa lớp học, trường học?

TS Lê Nguyên Phương, chuyên gia tâm lý học đường, giảng viên chương trình cao học bộ môn Tâm lý học đường tại ĐH Chapman (Mỹ), tác giả giải Sách hay 2018 hạng mục Giáo dục chia sẻ với Dân trí quanh chủ đề đang làm nóng dư luận và cũng là vấn đề nhức nhối đã được đặt ra từ lâu: Chuyện phạt - kỷ luật học trò. 

TS Lê Nguyên Phương: Không thể biện minh cho việc dùng nhục hình để kỷ luật học sinh - 1

TS Lê Nguyên Phương trong buổi chia sẻ với phụ huynh, giáo viên về vấn đề giáo dục con trẻ

Thầy cô đang chịu đựng những "thảm cảnh"

TS Lê Nguyên Phương kể: Cách đây hai hôm, tôi nhận được một tin nhắn đầy trăn trở thế này: "Gần năm gần đây báo đài liên tục đưa tin về việc xử lý hành vi của trẻ ở trường. Con vẫn luôn thấy lưỡng lự giữa ngày trước và ngày nay. Ngày trước, việc thầy cô trách phạt trên lớp thì được phụ huynh hợp tác; ngày nay thì bị phản đối kịch liệt. Phụ huynh chưa lên tiếng thì trẻ đã tự tung tin lên trước để "phản kích" thầy cô.

Hay là thầy cô của chúng ta vẫn còn quá bao bọc học trò, vẫn còn thấm lối dạy truyền thống, còn học trò của ta thì tiếp thu văn hóa "tự do cá nhân" quá nhanh. Con vẫn thấy thương các thầy cô của chúng ta quá!".

Trong mười năm qua với hàng chục lần về Việt Nam và đã ở Việt Nam liên tục gần một năm qua, tôi đã không xa lạ với những “thảm cảnh” mà thầy cô hiện đang phải chịu đựng. 

Đồng lương không đủ sống, áp lực thi đua từ bộ phận quản lý, nội dung giảng dạy quá tải, phương pháp kỷ luật cũ không còn hiệu quả trước sự thay đổi nhận thức của học sinh (HS). Chưa kể đến một số trường hợp giáo viên (GV) còn phải chịu đựng sự sách nhiễu của bộ phận quản lý. 

Một số phụ huynh đã đi quá lố trong việc thách thức vai trò của thầy cô Có GV đã kể cho tôi nghe việc có HS, chỉ mới học mẫu giáo, đã thách thức cô: "Mẹ em bảo nếu cô phạt em mẹ sẽ vào trường cho cô biết tay". 

Hay tại một trường mà đa số HS là con của các giảng viên một đại học, một vài HS đã bắt nạt bạn cùng lớp với những lời lẽ hoạnh họe như “mẹ mày chỉ có bằng thạc sỹ, mẹ tao là giáo sư tiến sỹ.”. 

Trong một xã hội, mà “anh chị” như Khá "bảnh" được một bộ phân dân chúng trong đó có giới trẻ tôn sùng thì hiện tượng “dao búa” trong lớp học của một số HS là chuyện khó tránh. 

Thế nhưng, chúng ta cũng phải nhìn nhận, trong những năm gần đây, nhận thức của HS về quyền của mình, quyền thân thể và phẩm giá của mình - người khác không được bị xâm hại đã được nâng cao. 

Quyền bảo vệ nhân phẩm và thân thể của mình là những quyền căn bản và phổ quát nhất của con người, nhất là của trẻ em, mà pháp luật Việt Nam đã chấp nhận và ghi thành luật. Nếu GV chủ trương dùng nhục hình với trẻ em thì các bạn đã phạm pháp.  

Không thể biện minh cho việc chúng ta dùng nhục hình để kỷ luật học sinh

Tôi không cổ vũ cho một hệ thống giáo dục hoàn toàn không có trừng phạt. Tôi chỉ không cổ vũ cho việc dùng các “hành vi gây tổn hại về thể chất, tình cảm, tâm lý, danh dự, nhân phẩm của trẻ em dưới các hình thức bạo lực...".

Hay “hành hạ, ngược đãi, đánh đập; xâm hại thân thể, sức khỏe; lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; cô lập, xua đuổi và các hành vi cố ý khác gây tổn hại về thể chất, tinh thần của trẻ em” như một phương tiện để khép trẻ em hay HS vào một khuôn phép nào đó.

TS Lê Nguyên Phương: Không thể biện minh cho việc dùng nhục hình để kỷ luật học sinh - 2
TS Lê Nguyên Phương: Không thể biện minh cho việc dùng nhục hình để kỷ luật học sinh - 3

Bạo lực với con trẻ là đi lùi với sự tiến bộ, nhân văn

Trừng phạt vẫn cần được xem như một phần trong tiến trình giáo dục. Theo tôi, bỏ đi việc trừng phạt trong trường học - một xã hội thu nhỏ và một bước chuẩn bị cho trẻ em từ gia đình vào xã hội - sẽ khiến các em không hiểu được và chuẩn bị để tiếp nhận những hình phạt trong hệ thống pháp luật từ phạt tiền đến phạt tù.

Nhưng tôi không chấp nhận nhục hình là hình phạt trong nhà trường. 

Các nghiên cứu cho thấy trừng phạt không hiệu quả và có ảnh hưởng tích cực như khen thưởng. Và hiệu quả nhất vẫn là một hệ thống kỷ luật để giúp các em nhập tâm những tiêu chí đạo đức và luân lý, đặc biệt là nhân cách và phẩm chất của một con người trong xã hội.

GV đang chịu những áp lực, thảm cảnh nhưng điều đó không phải là biện minh cho việc chúng ta dùng nhục hình để kỷ luật HS.

Đừng so sánh nước này nước nọ, cái gì thấy đúng thì mình cứ làm 

Tôi yêu cầu GV chấm dứt việc dùng nhục hình làm biện pháp kỷ luật. Nhưng tôi không đòi hỏi họ một mình giải quyết được tất cả vấn đề của HS mà không có sự hỗ trợ của các chuyên viên khác trong nhà trường.

Giải quyết vấn đề đó cần có cái nhìn hệ thống, và cả hệ thống phải nhập cuộc. Hệ thống ở đây không phải chỉ là Bộ, mà còn là mỗi phụ huynh, mỗi GV, mỗi hiệu trưởng, mỗi nhân viên trong ngành giáo dục.

Nó phải bao gồm việc thiết lập lại hệ thống và phương pháp kỷ luật HS trong nhà trường, chương trình giáo dục cha mẹ cách kỷ luật con, biện pháp kỷ luật nhà trường và nhà giáo còn sử dụng nhục hình, các chế độ nghỉ ngơi và phụ cấp cho GV giảm căng thẳng,

Đừng nói là những điều này không thực tế và không làm được. Không có bắt đầu thì không có kết quả. Cũng đừng nói nước này hay nước kia còn bao nhiêu tiểu bang vẫn còn áp dụng nhục hình trong giáo dục. Đó là chuyện nước họ , điều chúng ta thấy đúng thì cứ làm không cần thiết phải theo nước này nước nọ. Cũng đừng nói cha ông chúng ta như thế. 

Những hạt giống phải bắt đầu được gieo hôm nay để con chúng ta sớm hái quả. Một câu thơ thế hệ cũ luôn ám ảnh tôi 35 năm nay: "Đường hy vọng nếu ta về quá chậm/ Đau nhức này lại đổ xuống tuổi thơ".

Phóng viên: Quan điểm giáo dục xuyên suốt của ông - thể hiện rõ qua bộ sách "Dạy con trong hoang mang" - chính là sự chuyển hóa trong mỗi con người. Theo ông, giáo viên có thể làm gì để chuyển hóa chính mình trong công việc "trồng người"?

TS Lê Nguyên Phương: Về phía phụ huynh, chuyển hóa là cơ bản. Nhưng đối với giáo viên, còn nhiều vấn đề thuộc hệ thống cần thay đổi, yêu cầu họ chuyển hóa thôi không đủ. 

Phải tạo điều kiện môi trường làm việc phù hợp, bình an, và hỗ trợ cho họ. Ngoài ra phải cung cấp cho họ những phương pháp sư phạm giảng dạy, quản lý lớp học, và can thiệp hành vi mới.

Về hệ thống hỗ trợ, cần phải có chuyên viên tâm lý học đường có kiến thức và kỹ năng đánh giá, tham vấn và can thiệp các lãnh vực trí thông minh, học tập, hành vi, cảm xúc, và kỹ năng xã hội. Vì giáo viên không thể giảng dạy hiệu quả trong một lớp học với khối HS có phổ trí năng, học lực, sức khỏe tâm thần quá rộng quá phức tạp cho dù giáo viên đã sử dụng phương pháp dạy học phân hóa.

Những học sinh có vấn đề trong các lãnh vực kể trên cần được hỗ trợ và can thiệp ở nhiều tầng mức khác nhau bởi chuyên viên tâm lý học đường. 

Song song với việc cung cấp sự hỗ trợ của chuyên viên tâm lý học đường, Ban giám hiệu phải đánh giá lại văn hóa học đường của trường mình, tổ chức những chương trình can thiệp toàn trường có hiệu quả và căn cứ trên khoa học để mọi HS đều được hưởng lợi.

Hoài Nam (ghi)

MỚI NHẤT
Cuồng điểm số, không thể chỉ đổ lỗi cho giáo viên
Cuồng điểm số, không thể chỉ đổ lỗi cho giáo viên

(Dân trí) - Thành tích đang làm khổ giáo viên quá đỗi. Khi mà chỉ tiêu thành tích phải đăng ký đầu năm học, giáo viên buộc phải xoay để đạt chỉ tiêu.

Thứ tư, 22/05/2019 - 06:21

Ba học sinh gặp nạn khi tắm thác, một học sinh tử vong
Ba học sinh gặp nạn khi tắm thác, một học sinh tử vong

(Dân trí) - Một nhóm học sinh rủ nhau đi chơi tại thác 5 tầng (xã Đắk Sin, huyện Đắk R’lấp, tỉnh Đắk Nông). Tại đây, các em nhỏ đã rủ nhau nhảy xuống hồ giữa thác để bơi, nhưng do bơi yếu nên đã có 3 em học sinh bị đuối nước khiến 1 em tử vong.

Thứ ba, 21/05/2019 - 09:47

"Mách" bố mẹ cách nuôi dạy con khôn lớn, tự lập
"Mách" bố mẹ cách nuôi dạy con khôn lớn, tự lập

(Dân trí) - Con không có thể chọn cha mẹ khi sinh ra, nhưng cha mẹ thì có thể chọn phiên bản tốt nhất của mình cho con bằng việc không ngừng học hỏi. Sự kiện đặc biệt “Lớn Cùng Con” chính là cơ hội giúp cha mẹ trang bị hành trang vững chắc khi đồng hành cùng con trưởng thành mỗi ngày.

Thứ ba, 21/05/2019 - 08:00

Thầy giáo tiểu học bị “tố” phạt học sinh đến rối loạn tinh thần?
Thầy giáo tiểu học bị “tố” phạt học sinh đến rối loạn tinh thần?

(Dân trí) - Sau khi biết thông tin phụ huynh trường tiểu học Phú Hữu 2 tố thầy giáo trù dập một em học sinh làm em này bị rối loạn ám ảnh sợ hãi UBND huyện Châu Thành (Hậu Giang) đã chỉ đạo Phòng GD&ĐT nhanh chóng xác minh sự vụ.

Thứ ba, 21/05/2019 - 04:47

Bộ trưởng Nhạ “hứa” xoá độc quyền sách giáo khoa
Bộ trưởng Nhạ “hứa” xoá độc quyền sách giáo khoa

(Dân trí) - Báo cáo Quốc hội việc thực hiện lời hứa, Bộ trưởng GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ cho biết, sau chất vấn, ông đã báo cáo và đề xuất Thủ tướng tuyển chọn tổ biên soạn sách giáo khoa không sử dụng ngân sách nhà nước. Việc này vừa để đảm bảo chất lượng, vừa để không độc quyền trong việc làm sách.

Thứ ba, 21/05/2019 - 03:10

“Nhà báo quốc tế” lừa nhiều giảng viên báo chí đăng bài trên tạp chí Chống tham nhũng
“Nhà báo quốc tế” lừa nhiều giảng viên báo chí đăng bài trên tạp chí Chống tham nhũng

(Dân trí) - PGS.TS Trương Ngọc Nam - Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết, nhiều giảng viên của Học viện bị "nhà báo quốc tế" Lê Hoàng Anh Tuấn lừa đăng bài trên tạp chí Chống tham nhũng do ông này làm Phó Tổng Biên tập.

Thứ ba, 21/05/2019 - 02:08

Trường ĐH Kinh tế Quốc dân cấp chứng chỉ ngoại ngữ trái phép
Trường ĐH Kinh tế Quốc dân cấp chứng chỉ ngoại ngữ trái phép

Hiện hoạt động của Trung tâm Ngoại ngữ - Khoa Ngoại ngữ Kinh tế của trường này đã tạm dừng trong khi hàng trăm học viên hoang mang vì thiếu thông tin.

Thứ ba, 21/05/2019 - 10:32

Không ấn định cách thi tốt nghiệp THPT kiểu “2 trong 1”
Không ấn định cách thi tốt nghiệp THPT kiểu “2 trong 1”

(Dân trí) - Không tán thành đề xuất bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT nhưng để linh hoạt cho Chính phủ trong việc tổ chức thi, dự thảo luật Giáo dục (sửa đổi) chỉ quy định nguyên tắc học sinh học hết chương trình THPT thì được dự thi để lấy bằng tốt nghiệp, không quy định phương thức cũng như quy mô tổ chức thi.

Thứ ba, 21/05/2019 - 09:04

Khảo sát lớp 6 chuyên Trần Đại Nghĩa: Mở cổng đăng ký trực tuyến
Khảo sát lớp 6 chuyên Trần Đại Nghĩa: Mở cổng đăng ký trực tuyến

(Dân trí) - Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa, TPHCM mở 8 cổng đăng ký trực tuyến phân theo từng địa bàn. Thời gian đăng ký dự khảo sát từ nay đến cuối ngày 30/5/2019.

Thứ ba, 21/05/2019 - 08:50

Một bác sĩ tại ĐH Mỹ lạm dụng tình dục ít nhất 177 sinh viên trong gần 2 thập kỷ
Một bác sĩ tại ĐH Mỹ lạm dụng tình dục ít nhất 177 sinh viên trong gần 2 thập kỷ

(Dân trí) - Richard Strauss - bác sĩ tại ĐH bang Ohio (Mỹ) đã lạm dụng tình dục ít nhất 177 sinh viên nam trong gần 20 năm nhưng chưa từng bị kỷ luật, bất kể đã có những báo cáo về hành vi phạm tội của ông.

Thứ ba, 21/05/2019 - 08:34

Trường ĐH Tây Nguyên chế tạo thành công máy phát hiện gian lận thi cử
Trường ĐH Tây Nguyên chế tạo thành công máy phát hiện gian lận thi cử

(Dân trí) - Trước vấn nạn sinh viên thường sử dụng những thiết bị công nghệ cao có kích thước siêu nhỏ, hoạt động tinh vi, giám thị khó phát hiện bằng mắt để thực hiện gian lận trong thi cử. Cán bộ trường ĐH Tây Nguyên đã nghiên cứu, chế tạo thành công chiếc máy “khắc tinh” của những thí sinh gian lận.

Thứ ba, 21/05/2019 - 08:01

Tại sao học sinh không chọn đại học?
Tại sao học sinh không chọn đại học?

(Dân trí) - Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, cả nước có hơn 886.000 thí sinh đăng ký dự thi THPT quốc gia 2019, trong đó 279.001 thí sinh dự thi chỉ để xét công nhận tốt nghiệp THPT (chiếm khoảng 27,8%). Tính riêng ở Nghệ An, có hơn 40% thí sinh không đăng kí xét tuyển vào các trường ĐH, CĐ. Tín hiệu này thể hiện nét mới trong xu hướng chọn nghề, chọn trường của học sinh và phụ huynh.

Thứ ba, 21/05/2019 - 06:29

ĐÁNG QUAN TÂM
Công nghệ 4.0 thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy - học các môn khoa học xã hội
Công nghệ 4.0 thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy - học các môn khoa học xã hội

(Dân trí) - Năm học 2018 - 2019, nhiều địa phương trên cả nước đã đẩy mạnh ứng dụng Phần mềm thiết kế bài giảng Smartschool trong việc đổi mới phương pháp dạy - học, kiểm tra đánh giá đối với môn Lịch sử và bước đầu đã mang lại những hiệu quả tích cực.

Thứ ba, 21/05/2019 - 06:00

Đơn xin nghỉ việc của hiệu trưởng Trường chuyên Lê Hồng Phong bị từ chối
Đơn xin nghỉ việc của hiệu trưởng Trường chuyên Lê Hồng Phong bị từ chối

(Dân trí) - Sở GD-ĐT TPHCM không nhất trí và bác đơn xin nghỉ việc của hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, bà Nguyễn Thị Yến Trinh.

Thứ hai, 20/05/2019 - 08:50

Thanh Hóa: Thi cử đúng chất lượng, không chạy theo bệnh thành tích
Thanh Hóa: Thi cử đúng chất lượng, không chạy theo bệnh thành tích

(Dân trí) - “Thi cử phải mang tính chất trung thực và phản ánh đúng chất lượng dạy và học; Thanh Hóa không chạy theo bệnh thành tích, không đặt nặng việc xếp thứ hạng đối với các trường trong kỳ thi THPT quốc gia; kết quả phải là kết quả thực, phản ánh chất lượng thực...”.

Thứ hai, 20/05/2019 - 08:48

Cách mạng công nghiệp 4.0: Đòi hỏi một nền giáo dục kiểu mới
Cách mạng công nghiệp 4.0: Đòi hỏi một nền giáo dục kiểu mới

(Dân trí) - Ngày 20/5/2019, ĐHQGHN phối hợp với Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức Hội thảo: “Giáo dục và đào tạo Việt Nam trong giai đoạn chuyển đổi  thích ứng với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư: vấn đề và giải pháp”.

Thứ hai, 20/05/2019 - 07:18

Buộc thôi việc cô giáo tát, đánh nhiều học sinh lớp 2 trong giờ kiểm tra
Buộc thôi việc cô giáo tát, đánh nhiều học sinh lớp 2 trong giờ kiểm tra

(Dân trí) - Liên quan đến vụ việc cô giáo Nguyễn Thị Thu Trang (giáo viên chủ nhiệm lớp 2A8), trường Tiểu học Quán Toan, quận Hồng Bàng, TP. Hải Phòng có hành vi tát, đánh nhiều học sinh lớp 2A7 (cùng trường) trong giờ kiểm tra học kỳ, chiều nay (20/5), UBND quận này đã có thông báo buộc thôi việc đối với cô giáo này

Thứ hai, 20/05/2019 - 06:00

Học sinh bị giáo viên “bêu” vì điểm số
Học sinh bị giáo viên “bêu” vì điểm số

(Dân trí) - Không chỉ gánh áp lực, kỳ vọng điểm số từ phụ huynh, không ít học sinh phải đối diện với sự "cuồng" điểm số, thành tích một cách thái quá từ giáo viên.

Thứ hai, 20/05/2019 - 04:15

"Cuộc chiến" bóng nước dịp chia tay của teen cuối cấp THPT Yên Hòa
"Cuộc chiến" bóng nước dịp chia tay của teen cuối cấp THPT Yên Hòa

(Dân trí) - Ném bóng nước là màn “liên hoan” được các bạn học sinh rất yêu thích mỗi dịp kết thúc năm học, và những cô cậu học sinh của Trường THPT Yên Hòa (Hà Nội) cũng không ngoại lệ.

Thứ hai, 20/05/2019 - 03:57

Một cổ  "3 tròng" thì sao gọi là tự chủ?
Một cổ "3 tròng" thì sao gọi là tự chủ?

(Dân trí) - Với các cơ sở giáo dục có Hội đồng trường chưa đủ năng lực thì làm thế nào, cứ một cổ 3 tròng (tròng Hội đồng trường, tròng Bộ chủ quản, tròng Bộ GD&ĐT) như thế đến bao giờ? Nếu vậy thì sao gọi là tự chủ?

Thứ hai, 20/05/2019 - 01:06

TPHCM: Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong muốn nghỉ việc
TPHCM: Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong muốn nghỉ việc

(Dân trí) - Bà Nguyễn Thị Yến Trinh - Hiệu trưởng Trường chuyên Lê Hồng Phong (một trong những trường chuyên lớn nhất ở TPHCM) vừa đưa ra nguyện vọng xin nghỉ việc từ tháng 9 tới.

Thứ hai, 20/05/2019 - 12:57

Hàng ngày giáo viên phải nhắc nhở học sinh phòng, chống đuối nước
Hàng ngày giáo viên phải nhắc nhở học sinh phòng, chống đuối nước

(Dân trí) - Đó là ý kiến của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ kêu gọi toàn ngành giáo dục quan tâm nhiệm vụ dạy bơi, học bơi, dạy kỹ năng phòng chống đuối nước cho trẻ em, học sinh và sinh viên.

Thứ hai, 20/05/2019 - 11:19

Lớn cùng con - Hành trình của yêu thương
Lớn cùng con - Hành trình của yêu thương

(Dân trí) - Trong cuộc đời của ta, mỗi hành trình lại mang đến những trải nghiệm và bài học. Vượt lên trên tất cả, lớn cùng con là một hành trình không chỉ giàu thông điệp mà còn đong đầy yêu thương và hạnh phúc.

Thứ hai, 20/05/2019 - 11:00

ĐH Quốc gia Hà Nội xây dựng môn học khởi nghiệp cho sinh viên
ĐH Quốc gia Hà Nội xây dựng môn học khởi nghiệp cho sinh viên

(Dân trí) - Môn học Khởi nghiệp tại ĐHQGHN hướng tới phổ cập kiến thức khởi nghiệp tới sinh viên, kết nối sinh viên, thanh niên với giới doanh nhân để tích lũy kinh nghiệm chuẩn bị cho thị trường lao động.

Thứ hai, 20/05/2019 - 08:52