Tản mạn về giáo dục công dân

Nhà trường và gia đình phải hướng đến một mục tiêu là không làm điều gì kìm hãm óc sáng tạo, tầm nhìn hay tính tìm tòi, khám phá của con cái.

Câu chuyện nhà trường ở nước ngoài không dạy môn giáo dục công dân

Ở nước ngoài, các gia đình người Việt mới đến định cư thường phàn nàn là nhà trường tại nước sở tại không dạy giáo dục công dân cho học sinh như ở Việt Nam. Thật vậy, nhà trường tại các nước tôi có dịp đến thăm hoặc sống trong một thời gian khá dài như Mỹ, Canada, New Zealand, Úc... không đưa vào dạy thuộc lòng môn giáo dục công dân, đại loại như “Công cha như núi Thái Sơn”, “Tiên học lễ hậu học văn”, “Con cái phải vâng lời cha mẹ...”.
 
Cần có cách dạy dỗ để trẻ em trở thành những công dân tốt. (Ảnh: Giang Huy)

Nhưng họ có cách dạy để học sinh trở thành những người công dân tốt. Họ dạy bằng từng việc làm cụ thể: Ai làm gì mình cũng phải biết nói tiếng cảm ơn, đi đứng ở chỗ công cộng không được chen lấn, nhỡ đi nhanh qua mặt người khác phải có lời xin lỗi, ở chỗ có hai người trở lên phải tự động xếp hàng, thấy người vứt rác không đúng chỗ quy định các em nên lặng lẽ nhặt rác bỏ vào thùng.

Môi trường học đường phải hoàn toàn thân thiện, bình yên, không sợ hãi, nghiêm túc trong thi cử, khuyến khích phát huy các sáng kiến nhưng nghiêm cấm cạnh tranh trong học đường.

Nhưng cốt lõi trong loại các bài học “công dân” này là dạy cho học sinh bài học về tinh thần dân chủ, ý niệm công bằng, đức tính chính trực, sự ngay thẳng, trật tự, đúng giờ giấc, có kế hoạch, biết giúp đỡ và chia sẻ, khuyến khích tinh thần học tập chủ động và sáng tạo. Môi trường học đường phải hoàn toàn thân thiện, bình yên, không sợ hãi, nghiêm túc trong thi cử, khuyến khích phát huy các sáng kiến nhưng nghiêm cấm cạnh tranh trong học đường.

Ứng xử của các em học sinh trong xã hội phương Tây

Tuy không bắt học thuộc lòng nhưng học sinh nhớ rất lâu, tích luỹ và ứng dụng suốt đời. Có lần gặp tôi vào trường, một em học sinh nhanh nhẹn chạy đến hỏi: Ông có cần cháu giúp gì không? Tại nhà ăn, mọi em học sinh không ai bảo ai tự động xếp hàng mua thức ăn. Thấy một người khách vô ý không vứt rác vào thùng rác, một em bé đứng nhìn và đợi lúc khách đi qua rồi lặng lẽ nhặt rác bỏ vào thùng.

Rất thấm thía về câu chuyện một bà mẹ người Việt sống tại Úc mắng con bằng từ “ngu”. Một lúc sau bà thấy mình quá lời, đến bên con nói nhiều lần lời xin lỗi. Sau một hồi đứa con mới trả lời: Con sẵn sàng bỏ lỗi cho mẹ với điều kiện là từ nay mẹ phải hứa là mẹ không bao giờ dùng từ “stupid” để mắng con. Đó là bài học công bằng, dân chủ, lễ độ mà cháu bé 6 tuổi đã học được ở nhà trường.

Một trường hợp khác đã xảy ra trên 30 năm rồi mà đến nay tôi vẫn còn nhớ. Bố mẹ một gia đình người Việt bạn tôi chuyển thức ăn từ trong một tủ lạnh mới vừa bị hỏng qua một tủ lạnh cũ và ngồi ghi tên các thức ăn ấy lên một tờ giấy. Một đứa con trong gia đình khoảng 14 tuổi đi qua hỏi bố mẹ đang làm gì. Ông bà trả lời là bố mẹ đang ghi các thức ăn trong tủ lạnh để đòi cơ quan bảo hiểm bồi thường. Đứa con quá ư ngạc nhiên nói: “Không được, không được, các thức ăn đã được chuyển vào tủ lạnh cũ, đâu có thứ gì bị hỏng đâu mà bắt công ty bảo hiểm bồi thường. Làm như vậy là không công bằng (unfair)”. Đó là bài học ngay thẳng, chính trực và công bằng mà nhà trường đã dạy cho em lúc còn ở bậc tiểu học và chính bài học ấy nay lại được con chuyển đến cho bố mẹ.

Bài học công dân được áp dụng tại Vũng Tàu

Tôi không nhớ rõ lắm, có lẽ vào giữa năm 2007, khi có cơn bão lần đầu tiên trong hơn nửa thế kỷ thổi qua thành phố Vũng Tàu, lúc đó còn sớm, khoảng chưa đến 5 giờ, chưa có người đi tập thể dục buổi sáng. Trận bão làm nhiều ngôi nhà sập, nhiều nhà tốc mái, cây ngã, tàu thuyền bị chìm, có cả nhiều người chết.

Khi trận bão vừa đi qua, con đường từ Bãi Sau đến Bãi Trước, và rất nhiều khu trong thành phố Vũng Tàu bị cây ngã và các mái tôn thổi bật chắn đường. Trên đường đi kiểm tra tình hình thiệt hại của cơn bão, chính quyền thành phố chỉ thấy người dân và những người nước ngoài đang du lịch ở Vũng Tàu không biết mệt mỏi, cần mẫn lao vào thu dọn đường sá, cây cối. Còn khách du lịch người Việt Nam thì lên xe vội vã về lại TPHCM để tránh những cơn bão có thể sẽ xảy ra sau đó.

Những câu chuyện tản mạn này cho ta thấy giáo dục của người phương Tây khác với người phương Đông, suy nghĩ của tuổi trẻ phương Tây khác thanh niên Việt Nam. Nhà trường và gia đình của họ đều hướng đến một mục tiêu là không làm điều gì kìm hãm óc sáng tạo, tầm nhìn, hay tính tìm tòi, khám phá của con cái. Với tuổi trẻ, chân trời phải khám phá của họ là mọi miền đất trên thế giới.

Theo Nguyễn Xuân Thu
Lao Động
Tag :
MỚI NHẤT
“Giờ học thay đổi, không biết phải đón con như thế nào?”
“Giờ học thay đổi, không biết phải đón con như thế nào?”

(Dân trí) - Ngày mai 1/2, các trường học của 12 quận huyện thuộc địa bàn thủ đô bắt đầu áp khung giờ mới do UBND thành phố ban hành. Tuy nhiên, lãnh đạo nhiều trường học cũng như các phụ huynh bày tỏ những bất cập của việc điều chỉnh giờ học này.

Thứ ba, 31/01/2012 - 06:50

Cuộc thi "Tài năng trẻ Việt Nam tại Pháp 2012"
Cuộc thi "Tài năng trẻ Việt Nam tại Pháp 2012"

Đêm chung kết cuộc thi "Tài năng trẻ Việt Nam tại Pháp 2012" vừa diễn ra tại nhà hát Armande Béjart, cách thủ đô Paris, Pháp khoảng 25km, trong không khí tươi trẻ, sống động và đậm chất Việt Nam.

Thứ ba, 31/01/2012 - 02:13

Những tấm huy chương quốc tế từ đất học Ý Yên
Những tấm huy chương quốc tế từ đất học Ý Yên

Những năm gần đây, huyện Ý Yên (Nam Định) đã trở thành huyện duy nhất trong toàn quốc liên tiếp có 3 học sinh bước lên đài vinh quang trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc tế với những tấm Huy chương Vàng, Huy chương Bạc, đem lại niềm tự hào cho quê hương, đất nước.

Thứ ba, 31/01/2012 - 11:28

Hà Tĩnh: Thanh tra công tác dạy học sau Tết
Hà Tĩnh: Thanh tra công tác dạy học sau Tết

(Dân Trí) - Nhằm đưa công tác dạy học trở lại đúng với nề nếp vốn có Sở GD-ĐT Hà Tĩnh đã triển khai các đoàn thanh tra về tận các cơ sở giáo dục trong tỉnh để “mục sở thị” công tác dạy, học đầu năm.

Thứ ba, 31/01/2012 - 10:19

Nghệ An: Sau Tết, HS đến trường bằng xe máy giảm
Nghệ An: Sau Tết, HS đến trường bằng xe máy giảm

(Dân trí) - Ngày đầu tiên trở lại trường sau kỳ nghỉ Tết, nhìn chung học sinh các trường học trên địa bàn tỉnh Nghệ An khá nghiêm túc trong việc chấp hành Luật ATGT đường bộ. Thế nhưng phụ huynh học sinh lại lơ là với Luật Giao thông khi đưa con tới trường.

Thứ ba, 31/01/2012 - 09:21

Tuyển sinh 2012: Thí sinh có nhiều cơ hội trúng tuyển
Tuyển sinh 2012: Thí sinh có nhiều cơ hội trúng tuyển

(Dân trí) - Hôm nay 31/1 là ngày cuối cùng để các ĐH, học viện, trường ĐH, CĐ và TCCN phải gửi đăng ký chỉ tiêu tuyển sinh năm 2012 và kết quả tuyển sinh 2011 về Bộ GD-ĐT.
 >>  Thay đổi trong tuyển sinh ĐH 2012

Thứ ba, 31/01/2012 - 05:31

Trẻ nhõng nhẽo quay lại lớp sau Tết
Trẻ nhõng nhẽo quay lại lớp sau Tết

(Dân trí) - Mè nheo không chịu đi học, đến lớp thì khóc nhè hoặc không tập trung bài giảng… - đó là tình cảnh chung của học trò những ngày đầu quay lại trường sau kỳ nghỉ Tết dài. Phụ huynh và giáo viên cũng vất vả hơn để xây dựng lại nề nếp cho trẻ.

Thứ hai, 30/01/2012 - 03:23

Trưa nay, tác giả bài văn “lạ” lên đường du học Mỹ
Trưa nay, tác giả bài văn “lạ” lên đường du học Mỹ

(Dân trí) - 11h trưa nay 30/1, Nguyễn Trung Hiếu - tác giả bài văn “lạ” đã chính thức lên đường du học chương trình phổ thông tại Trường Besant Hill (California, Mỹ).

Thứ hai, 30/01/2012 - 12:23

Từ 1/2, Hà Nội điều chỉnh giờ học ở 12 quận, huyện
Từ 1/2, Hà Nội điều chỉnh giờ học ở 12 quận, huyện

(Dân trí) - Sở GD-ĐT Hà Nội vừa chính thức thông báo thay đổi giờ học của 12 quận huyện thuộc địa bàn thủ đô. Việc thay đổi này sẽ được thực hiện bắt đầu từ ngày 1/2/2012.

Thứ hai, 30/01/2012 - 08:25

Đưa hàng nghìn giảng viên ra nước ngoài học kỹ năng nghề
Đưa hàng nghìn giảng viên ra nước ngoài học kỹ năng nghề

(Dân trí) - “Năm 2012, dự kiến sẽ đưa hàng nghìn giảng viên ở nhiều trường ĐH,CĐ nghề sang Malaysia học kỹ năng nghề. Đây là bước đột phá về đào tạo nguồn nhân lực nghề chất lượng cao”.

Thứ hai, 30/01/2012 - 08:13

“Căng” với thiết bị dạy học
“Căng” với thiết bị dạy học

Từ nay đến hết năm, khoảng 130 tỉ đồng sẽ được đầu tư cho việc thí điểm tự làm thiết bị dạy học của giáo dục mầm non và phổ thông trên cả nước.

Thứ hai, 30/01/2012 - 07:49

Nhiệm vụ rất nặng nề nhưng nhiều hứa hẹn!
Nhiệm vụ rất nặng nề nhưng nhiều hứa hẹn!

(Dân trí) - Tính đến mùa xuân này, Hội Khuyến học Việt Nam mới bước sang năm thứ 16 kể từ ngày thành lập. Tuy tuổi đời còn rất trẻ nhưng Hội Khuyến học Việt Nam đã trở thành một tổ chức quần chúng sâu rộng có trên 8,5 triệu hội viên…

Thứ hai, 30/01/2012 - 06:03

ĐÁNG QUAN TÂM
TPHCM sẽ chăm lo tốt hơn cho thiếu nhi
TPHCM sẽ chăm lo tốt hơn cho thiếu nhi

Đó là khẳng định của Bí thư Thành ủy TPHCM Lê Thanh Hải tại buổi gặp 130 thiếu nhi TPHCM trong chương trình “Lãnh đạo TP gặp gỡ thiếu nhi xuân Nhâm Thìn 2012” ngày 28/1.

Chủ nhật, 29/01/2012 - 01:14

Một tài năng trẻ về Đông phương học
Một tài năng trẻ về Đông phương học

(Dân trí) - Tuy chặng đường phía trước còn dài và lắm chông gai, thành công hôm nay của Hoàng Thị Anh Đào vẫn rất đáng khen: 22 tuổi, bảo vệ xuất sắc luận văn cử nhân, được chuyển tiếp viết luận án tiến sĩ, bỏ qua bậc thạc sĩ.

Chủ nhật, 29/01/2012 - 11:05

Rau quả sạch từ giảng đường đến với Hội hoa Xuân
Rau quả sạch từ giảng đường đến với Hội hoa Xuân

(Dân trí) - Thầy trò 2 trường đại học Nông lâm và Khoa học tự nhiên TPHCM đem đến Hội hoa Xuân Tao Đàn năm nay nhiều sản phẩm thú vị: sau mầm sạch, mật ong ít đường, nấm linh chi… đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng.

Chủ nhật, 29/01/2012 - 08:39

Góp sức trên quê nhà
Góp sức trên quê nhà

Bạn trẻ Việt dấn thân ra biển lớn, thành công dân toàn cầu, nay trở về, đơn giản là để góp sức trẻ với quê nhà.

Chủ nhật, 29/01/2012 - 05:28

Người chắp cánh cho giấc mơ của SV Việt Nam
Người chắp cánh cho giấc mơ của SV Việt Nam

Đó là một người đàn ông lặng lẽ. Ông sống một mình trong một căn hộ nhỏ, cách xa khỏi khu trung tâm của thành phố Bordeaux. Tôi không biết vợ ông, con cái ông là ai. Tôi chỉ biết sinh viên Việt Nam tại Làng Nho vẫn luôn trìu mến gọi ông là Antoine.

Chủ nhật, 29/01/2012 - 01:49

Năm 2012, ĐHQGHN tuyển sinh ngành Bác sĩ đa khoa và Dược học
Năm 2012, ĐHQGHN tuyển sinh ngành Bác sĩ đa khoa và Dược học

(Dân trí) - Thông tin từ ĐH Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN), năm 2012, ĐHQGHN tổ chức tuyển sinh đào tạo hai ngành Bác sĩ đa khoa và Dược học.

Thứ bảy, 28/01/2012 - 11:25

Người Việt ở Vương quốc Anh mừng xuân Nhâm Thìn
Người Việt ở Vương quốc Anh mừng xuân Nhâm Thìn

(Dân trí) - Đại sứ quán Việt Nam tại Vương quốc Anh đã tổ chức Tết cộng đồng mừng xuân Nhâm Thìn từ khá sớm trong khi các hội SV Việt Nam ở xứ sương mù cũng có nhiều hoạt động để đón Tết cổ truyền của dân tộc.

Thứ bảy, 28/01/2012 - 10:37

Người thầy chuyên đẩy trò lên... núi
Người thầy chuyên đẩy trò lên... núi

Ai đó ví von người thầy như ông lái đò suốt đời đưa đàn em qua sông, còn tôi lại thấy lão chỉ chuyên trị “đẩy” học trò lên... núi. Ngọn núi mơ hồ có tên Olympia theo thần thoại Hy Lạp cổ xưa, nhưng với lão thì đó là đỉnh cao trí tuệ, không hề ảo ảnh.

Thứ bảy, 28/01/2012 - 12:27

Triển lãm “phao thi” tại Nga hút khách thăm quan
Triển lãm “phao thi” tại Nga hút khách thăm quan

Triển lãm “phao thi” tại thành phố Yekaterinburg của Nga đang phá vỡ mọi kỷ lục về lượng khách đến thăm quan. Học sinh và sinh viên đến xem với mục đích thiết thực là chia sẻ kinh nghiệm và tìm hiểu về “sản phẩm” mới.

Thứ bảy, 28/01/2012 - 10:05

"Chúng tôi đánh giá cao hiệu quả hoạt động của Hội Khuyến học VN"
"Chúng tôi đánh giá cao hiệu quả hoạt động của Hội Khuyến học VN"

(Dân trí) - Nếu nền giáo dục Việt Nam như một con tàu thì Bộ GD-ĐT và Hội Khuyến học Việt Nam như hai cỗ máy trên con tàu đó.

Thứ bảy, 28/01/2012 - 09:15

Người kết nối hoạt động của 16.000 sinh viên ĐH Kinh tế Quốc dân
Người kết nối hoạt động của 16.000 sinh viên ĐH Kinh tế Quốc dân

"Sao Tháng Giêng" Lâm Tùng (sinh 1990), Chủ tịch Hội Sinh viên trường ĐH Kinh tế Quốc dân quan niệm: "Người đứng đầu không nhất thiết phải là người giỏi nhất, nhưng phải là người thích hợp nhất".

Thứ bảy, 28/01/2012 - 06:03

Tết của lưu học sinh ở xứ sở tuyết Niigata
Tết của lưu học sinh ở xứ sở tuyết Niigata

(Dân trí) - Để giúp những bạn phải đón Tết xa nhà có được không khí ấm cúng với sự quan tâm và tình cảm chân thành của bạn bè, Hội TNSV Việt Nam tại Niigata (Nhật Bản) đã chuẩn bị một cái Tết nhỏ nhưng thật ý nghĩa với sự tham gia của 80 thành viên.

Thứ sáu, 27/01/2012 - 10:50