Góp ý dự thảo chương trình GDPT tổng thể:

Bỏ kỳ thi THPT quốc gia hay câu chuyện về nền giáo dục công bằng?

Dân trí Bàn về hướng tiến tới bỏ kỳ thi THPT Quốc gia và giao cấp trường xét tốt nghiệp, TS. Ngô Anh Văn (Đại học Calgary, Canada) cho rằng, bài toán khó được đặt ra là đảm bảo sự đánh giá công bằng giữa các vùng miền trong bối cảnh nền giáo dục còn tồn tại các vấn nạn xin điểm, dạy – học thêm và lạm phát điểm…
>>Bỏ kỳ thi THPT Quốc gia, giao cấp trường xét tốt nghiệp?

Đổi mới hình thức đánh giá kết quả giáo dục, tiến tới bỏ kỳ thi THPT Quốc gia là điểm mới đáng chú ý trong Dự thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể mà Bộ GD&ĐT vừa công bố lấy ý kiến. Theo đó, việc xét cấp bằng tốt nghiệp THPT sẽ được giao cho cấp trường. Học sinh hoàn thành các môn học, tích lũy đủ kết quả đánh giá năng lực theo quy định của Bộ GD&ĐT được cấp bằng tốt nghiệp mà không phải trải qua kỳ thi THPT Quốc gia như hiện nay. Tuy nhiên, từ nay đến năm 2020, Bộ GD&ĐT sẽ giữ ổn định hình thức thi THPT Quốc gia và xét tốt nghiệp như hiện nay.


Để bỏ kỳ thi THPT Quốc gia, chúng ta cần có phương án mới để giải bài toán công bằng trong đánh giá giáo dục.

Để bỏ kỳ thi THPT Quốc gia, chúng ta cần có phương án mới để giải bài toán công bằng trong đánh giá giáo dục.

Học sinh vùng quê sẽ được đánh giá thế nào so với thành phố?

Bây giờ chúng ta hãy thử so sánh giữa kì thi THPT quốc gia với việc xét tốt nghiệp giao cho cấp trường, như là một bước đệm cho học sinh xét tuyển đại học/cao đẳng.

Việc so sánh này là quan trọng vì số liệu cho thấy tới 90% học sinh phổ thông sẽ vào đại học/cao đẳng, nên sự công bằng tương đối thể hiện trong hồ sơ xét tuyển của các em cũng phải được đưa vào đánh giá.

Liệu xét tuyển tốt nghiệp của các trường có đảm bảo được tính thống nhất, để các em được đánh giá hợp lý và đầy đủ về mặt kiến thức và năng lực và các trường đại học có căn cứ để xem xét hồ sơ của các em từ các địa phương, các trường khác nhau.

Ví dụ, các em ở vùng quê được đánh giá thế nào khi so với các em ở thành phố? Việc này đưa tới câu hỏi rằng: nền giáo dục của chúng ta đã có được sự công bằng về cơ sở vật chất giữa các vùng miền hay chưa? Các em ở các vùng miền khác nhau có được sự tiếp cận như nhau đối với giáo dục hay không?

Nếu không thì việc đánh giá năng lực của các em cũng phải có sự cân nhắc cẩn thận!. Hơn nữa, mối quan hệ giữa giáo viên và gia đình còn nhiều vấn đề như chuyện xin điểm, dạy thêm, thì liệu việc đánh giá mang tính địa phương/cấp cơ sở có bị ảnh hưởng và ở mức độ như thế nào?

Để các tổ chức/ cơ quan độc lập tham gia đánh giá học sinh

Một vấn nạn nữa mà chúng ta cũng phải tính đến là lạm phát điểm, hàm ý xu hướng cho điểm cao một cách tuỳ tiện. Vấn đề này thường xảy ra ở trường chuyên, lớp chọn so với trường thường, lớp thường; giữa thành phố so với nông thôn. Vấn đề này không chỉ xảy ra ở Việt Nam, mà ở cả Bắc Mỹ nữa. Việc này đưa tới đánh giá sai lệch và thiếu công bằng đối với các em học sinh, nếu chúng ta chỉ dựa trên đánh giá của giáo viên, nhà trường và phụ huynh.

Để giúp đánh giá tốt hơn năng lực và kiến thức của học sinh khi nộp vào các trường đại học, đặc biệt là ở Bắc Mỹ, chúng ta có thể phải căn cứ vào điểm thi chuẩn, dựa trên việc hoàn thành các kì thi do các cơ quan quốc gia hoặc tổ chức độc lập khởi xướng như: hệ thống bài thi kiểm tra IQ (SB5, WAIS, WISC, WPPSI, WJ), hệ thống bài thi kiểm tra thành tích (WIAT, KTEA, WJ, PIAT-R), bài thi đánh giá Tiến bộ giáo dục Quốc gia (NAEP), các bài thi chuẩn hóa (SAT, ACT, ITBS, ELPT).

Bài kiểm tra về Phát triển Giáo dục Tổng quát (GED) sẽ đánh giá liệu học sinh có được cấp bằng tốt nghiệp trung học hay không, có thể được diễn ra độc lập hàng quý để các em tự đánh giá năng lực của mình và lựa chọn nghề nghiệp cho tương lai.

Nếu Việt Nam bỏ kỳ thi THPT quốc gia, thì việc tạo điều kiện cho các cơ quan/tổ chức độc lập tham gia đánh giá năng lực của học sinh khi nộp hồ sơ vào đại học là điều cần thiết vì có tới 90% học sinh vào học đại học, nên không thể bỏ qua được các bài thi mang tính thống nhất, chuẩn như vậy.

Việc đưa ra nhưng bài thi chuẩn thường xuyên hơn (thay vì một năm một lần) cũng giúp nhà trường, gia đình và các em có sự trao đổi nhiều hơn để xem xét những định hướng dài hạn cho tương lai của mình. Nó cũng thu hút nhiều nguồn lực khác trong xã hội tham gia vào giáo dục, dạy nghề và tư vấn.

Bỏ kỳ thi THPT Quốc gia: cần chính sách đồng bộ

Theo ý kiến riêng của tác giả, dù việc xét tuyển tốt nghiệp bằng kì thi THPT quốc gia hay không, vẫn không giải quyết tận gốc được vấn nạn dạy thêm, học thêm, xin điểm và thiếu công bằng trong giáo dục Việt Nam hiện nay.

Vấn đề này nằm ở chính sách: thứ nhất, lương bổng cho giáo viên còn thấp, không tạo được động lực tốt cho họ để đánh giá một cách khách quan đối với từng học sinh; thứ hai, cơ sở vật chất giữa thành phố và nông thôn, các vùng miền còn khác nhau quá lớn, tạo ra sự mất cân đối trong tiếp cận giáo dục của các em.

Chưa kể, việc đánh giá năng lực của học sinh từ phía giáo viên là điều rất khó chính xác, cần rất nhiều thông số được ngụ ý trong các bài thi chuẩn hay thể hiện trong bài tự luận của các em, hoặc thư giới thiệu của người có chuyên môn, cơ quan tổ chức mà các em làm nghiên cứu hay thiện nguyện.

Nhiều khi vấn đề lại nằm ở tài chính của gia đình các em. Chính sách của chúng ta cũng phải tính đến hỗ trợ tài chính lẫn tiếp cận công bằng hơn cho các em ở nông thôn hay vùng miền khó khăn. Vì đó là đầu tư dài hạn để chính những em học sinh này sẽ đóng góp vào vùng miền của họ.

Hiện tại các trường đại học vẫn ưu tiên điểm cho các em ở vùng miền dựa trên kỳ thi quốc gia, nhưng vẫn cho có đánh giá đầy đủ về năng lực lẫn ý nguyện của các em này. Khi không có kỳ thi quốc gia, các trường đại học rất có thể sẽ xét tuyển đánh giá ưu tiên các em tốt nghiệp ở thành phố hơn, thì các em ở vùng miền, nông thôn, có ít cơ hội vào đại học/cao đẳng hơn, cho nên giải quyết vần đề khác biệt trong xã hội về vùng miền sẽ khó khăn hơn.

Tóm lại về vấn đề bỏ kỳ THPT quốc gia và đẩy việc đánh giá/xét tuyển cho các trường địa phương hiện nay có thể là một bước đi hợp lý về mặt dài hạn, nhưng rất cần có số liệu so sánh giữa những năm khác nhau về mức độ dạy thêm, học thêm, và đánh giá mức độ mất công bằng trong tiếp cận giáo dục và đánh giá trên cả nước (vốn đầu tư, hỗ trợ tài chính, cơ sở vật chất, sự minh bạch, tài liệu, trình độ giáo viên).

Nếu bỏ kỳ thi THPT, thì chính sách cũng phải đồng bộ: tăng lương giáo viên và đầu tư giống nhau hay công bằng cho các cơ sở giáo dục trong cả nước, không phân biệt vùng miền hay thành phố, nông thôn. Nếu không, chúng ta sẽ không có được một nền giáo dục công bằng, và một đánh giá công bằng đối với các em học sinh.

Tôi cho rằng vai trò của Bộ GD&ĐT không chỉ là đánh giá “trên diện rộng ở cấp quốc gia” nhằm đưa ra những thông kê có chất lượng, khách quan, mà phải đặt giáo dục phổ thông trong một bức tranh lớn hơn với các trường đại học nghiên cứu/giảng dạy và với xã hội: như tạo cơ hội cho các em có tiếng nói về các vấn đề xã hội với nhiều học bổng nghiên cứu, đào tạo kĩ năng lãnh đạo, tham gia giải quyết khó khăn trong xã hội.

Có nghĩa, chúng ta phải kiến thiết một môi trường dân chủ hơn và đa chiều hơn để giúp các em học sinh/sinh viên cùng gia đình/nhà trường ở mọi vùng/mọi miền có được nền giáo dục tốt nhất, công bằng nhất để hoạch định tốt hơn cho tương lai.

TS. Ngô Anh Văn

(Đại học Calgary, Canada)

MỚI NHẤT
Sợ con theo “nghề nghèo” không đủ sống
Sợ con theo “nghề nghèo” không đủ sống

(Dân trí) - Lý do khiến nhiều phụ huynh o ép con theo nghề được cho là dễ kiếm tiền bởi họ lo con theo đuổi nghề nghiệp yêu thích, đúng với khả năng nhưng thu nhập không đủ sống.

Thứ năm, 20/04/2017 - 05:03

Đà Nẵng: Có thí sinh đăng ký đến... 20 nguyện vọng
Đà Nẵng: Có thí sinh đăng ký đến... 20 nguyện vọng

(Dân trí) - Theo số liệu thống kê sơ bộ hồ sơ thí sinh đăng ký thi THPT quốc gia và nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng của Sở GD-ĐT Đà Nẵng, đến 16h chiều 19/4, một số trường THPT trên địa bàn thành phố có thí sinh đăng ký đến 20 nguyện vọng xét tuyển ĐH, CĐ

Thứ năm, 20/04/2017 - 12:08

36 trường đại học có số lượng nguyện vọng đăng ký xét tuyển cao nhất nước
36 trường đại học có số lượng nguyện vọng đăng ký xét tuyển cao nhất nước

(Dân trí) - Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, tính đến 10h30 ngày 19/4, trường ĐH Cần Thơ vẫn là trường đứng thứ hạng cao nhất về số lượng nộp hồ sơ đăng ký xét tuyển là 93.347, tiếp đến là trường ĐH Công nghiệp Hà Nội là 79.240...

Thứ tư, 19/04/2017 - 04:43

Nghiên cứu sinh người Việt đóng góp vào “đột phá quốc tế” về năng lượng thay thế
Nghiên cứu sinh người Việt đóng góp vào “đột phá quốc tế” về năng lượng thay thế

(Dân trí) - Nhóm nghiên cứu ĐH Quốc gia Úc dẫn đầu bởi GS. Kylie Catchpole và chàng trai người Việt - Thế Dương vừa tạo lập đột phá mới về mức hiệu suất trong việc phát triển tế bào năng lượng Mặt Trời chi phí thấp.

Thứ tư, 19/04/2017 - 04:13

Học ngành thiết kế, cần phải có năng khiếu không?
Học ngành thiết kế, cần phải có năng khiếu không?

(Dân trí) - Tôi muốn học thiết kế, tôi có cần năng khiếu từ bé không? Họa sĩ và thiết kế - đâu là sự khác nhau để lựa chọn đúng hướng? Đâu là sự khác nhau giữa thiết kế kiến trúc nội thất và trang trí nội thất? Làm thế nào để biết được mình phù hợp với ngành thiết kế đồ họa hay ngành thiết kế nội thất hơn ?

Thứ tư, 19/04/2017 - 03:50

Chàng sinh viên nghèo bán đá bào nuôi giấc mơ kỹ sư
Chàng sinh viên nghèo bán đá bào nuôi giấc mơ kỹ sư

(Dân trí) - Gương mặt sáng, hàm răng trắng tinh, cách nói chuyện từ tốn lễ phép, chàng sinh viên bán đá bào kiếm tiền đóng học phí và phụ giúp gia đình đã làm lay động nhiều trái tim. Đó là Trần Hiền Hòa (19 tuổi), sinh viên năm nhất ngành Kỹ thuật công trình xây dựng trường Đại học Cần Thơ.

Thứ tư, 19/04/2017 - 02:30

“Sinh viên không khởi nghiệp thì ai khởi nghiệp?”
“Sinh viên không khởi nghiệp thì ai khởi nghiệp?”

Chiều nay, Trường Đại học FPT phối hợp với báo điện tử Dân trí tổ chức buổi tư vấn “Khởi nghiệp sinh viên - Từ khát vọng tới hiện thực” với những chia sẻ thực tế về vấn đề khởi nghiệp của sinh viên từ giảng đường. Mời bạn đọc theo dõi.

Thứ tư, 19/04/2017 - 02:15

Ngăn chặn hiện tượng “vơ bèo vạt tép” để đạt chuẩn giáo sư, phó giáo sư
Ngăn chặn hiện tượng “vơ bèo vạt tép” để đạt chuẩn giáo sư, phó giáo sư

(Dân trí) - “Đúng là để đạt chuẩn giáo sư, phó giáo sư có hiện tượng “vơ bèo vạt tép”. Tuy nhiên, nhiệm vụ của các Hội đồng cơ sở, Hội đồng ngành, Hội đồng chức danh GS Nhà nước chính là phân biệt cho được những người đạt chuẩn nhờ “bèo, tép” như vậy”.

Thứ tư, 19/04/2017 - 02:12

Hà Nội: Triển khai thực đơn chuẩn cho học sinh tiểu học bán trú
Hà Nội: Triển khai thực đơn chuẩn cho học sinh tiểu học bán trú

Sau 2 năm thử nghiệm tại một số trường trên địa bàn Hà Nội, dự án “Bữa ăn học đường” đã chính thức triển khai tại các trường tiểu học có bán trú trên toàn thành mới đây.

Thứ tư, 19/04/2017 - 02:00

Hà Nội: Nữ sinh bị túm tóc, ép quỳ gối ngay cổng trường
Hà Nội: Nữ sinh bị túm tóc, ép quỳ gối ngay cổng trường

(Dân trí) - Sáng 19/4, trên mạng xã hội xuất hiện một video dài hơn 3 phút ghi lại cảnh 3 phụ nữ túm tóc một nữ sinh và bắt quỳ gối để làm nhục ngay trước cổng trường khiến nhiều người phẫn nộ. Sự việc được xác định xảy ra tại Trường THPT Xuân Khanh (Sơn Tây, Hà Nội).

Thứ tư, 19/04/2017 - 10:24

ĐH Quốc gia Hà Nội có thêm Phó Giám đốc mới
ĐH Quốc gia Hà Nội có thêm Phó Giám đốc mới

(Dân trí) - Ngày 17/4/2017, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ký ban hành Quyết định số 509/QĐ-TTg về việc bổ nhiệm có thời hạn ông Nguyễn Hồng Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN, giữ chức vụ Phó Giám đốc ĐHQGHN.

Thứ tư, 19/04/2017 - 09:03

Cơ hội theo học trường đại học danh giá thu hút sinh viên mang 168 quốc tịch
Cơ hội theo học trường đại học danh giá thu hút sinh viên mang 168 quốc tịch

Đại học Greenwich Vương quốc Anh được xếp hạng là một trong 2 trường đại học đa dạng nhất trên toàn thế giới theo Bảng xếp hạng chỉ số đa dạng - The Hotcourses Diversity Index. Bảng xếp hạng này được tổng hợp từ nguồn dữ liệu chính thức do chính phủ của 4 quốc gia: Anh, Mỹ, Úc và New Zealand cung cấp.

Thứ tư, 19/04/2017 - 09:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Nữ sinh lớp 9 bị thiếu niên quay clip đang tắm để tống tiền
Nữ sinh lớp 9 bị thiếu niên quay clip đang tắm để tống tiền

(Dân trí) - Ngày 19/4 tin từ Công an xã Thủy Phù (Thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế) cho biết cơ quan đang cùng với Công an thị xã Hương Thủy làm rõ vụ một nữ sinh lớp 9 bị quay video clip khi đang tắm để tống tiền.

Thứ tư, 19/04/2017 - 07:59

Phát biểu chống tiêu cực, một giáo viên bị điều động công tác?
Phát biểu chống tiêu cực, một giáo viên bị điều động công tác?

(Dân trí) - Có những phát biểu liên quan đến vấn đề hiệu trưởng nhà trường nhận hồ sơ tuyển sinh không đúng quy định, bà Lê Thị Xuân Lan - nguyên giáo viên trường Tiểu học Phổ Thạnh I (huyện Đức Phổ, Quảng Ngãi) đã bị kiểm điểm, phân loại đảng viên không hoàn thành nhiệm vụ và bị điều động sang giảng dạy tại trường khác

Thứ tư, 19/04/2017 - 07:58

Huế: Lắp camera trong trường mầm non để tránh trẻ bị xâm hại
Huế: Lắp camera trong trường mầm non để tránh trẻ bị xâm hại

(Dân trí) - Trước tình trạng trẻ em bị xâm hại, lạm dụng tình dục, bạo hành thời gian qua, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thừa Thiên Huế đã đề nghị các trường mầm non trên địa bàn lắp camera tại phòng học và nhà vệ sinh.

Thứ tư, 19/04/2017 - 07:57

Đăng ký thi THPT quốc gia 2017: Khoa học xã hội khởi sắc
Đăng ký thi THPT quốc gia 2017: Khoa học xã hội khởi sắc

(Dân trí) - Ghi nhận tại nhiều trường THPT ở TPHCM, số lượng học sinh đăng ký bài thi Khoa học tự nhiên (KHTN) vẫn chiếm tỉ lệ cao. Tuy nhưng, nếu như năm ngoái nhiều trường thậm chí không có thí sinh đăng ký thi môn Sử, Địa thì năm nay số lượng đăng ký tổ hợp Khoa học xã hội (KHXH) đã khá khởi sắc.

Thứ tư, 19/04/2017 - 07:24

Tiến sĩ trẻ trở thành tân Chủ tịch hội sinh viên Việt tại Pháp
Tiến sĩ trẻ trở thành tân Chủ tịch hội sinh viên Việt tại Pháp

(Dân trí) - Ngày 15/4, Đại hội đại biểu Ban Chấp hành Hội sinh viên Việt Nam tại Pháp (UEVF) lần thứ VII nhiệm kỳ 2017 - 2019 đã được tổ chức tại Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp (phố Boileau, quận 16, Paris).

Thứ tư, 19/04/2017 - 07:00

Đố bạn nhìn hình đoán cụm từ tiếng Anh
Đố bạn nhìn hình đoán cụm từ tiếng Anh

(Dân trí) - Mỗi hình dưới đây đều miêu tả một cụm từ nổi tiếng trong tiếng Anh, điều đặc biệt là các cụm từ này đều có từ chỉ đồ ăn. Bạn thử đoán xem các cụm từ này là gì nhé.

Thứ tư, 19/04/2017 - 05:04

"Trường nước ngoài phản đối kịch liệt môn bắt buộc của Việt Nam"
"Trường nước ngoài phản đối kịch liệt môn bắt buộc của Việt Nam"

Nhiều góp ý, đề xuất đã được đưa ra trong hội thảo lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo Nghị định về hợp tác, đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục diễn ra chiều ngày 18/4.

Thứ tư, 19/04/2017 - 05:00

Khởi nghiệp sinh viên - Từ khát vọng tới hiện thực
Khởi nghiệp sinh viên - Từ khát vọng tới hiện thực

Các bạn trẻ muốn dấn thân vào con đường khởi nghiệp sẽ tìm thấy giải pháp qua những chia sẻ thực tế về vấn đề khởi nghiệp của sinh viên từ giảng đường trong buổi tư vấn “Khởi nghiệp sinh viên - Từ khát vọng tới hiện thực” do Trường Đại học FPT phối hợp với báo điện tử Dân trí tổ chức vào 14h chiều ngày 19/4.

Thứ tư, 19/04/2017 - 04:00

Thanh Hóa giải quyết “bài toán” trong điều chuyển, tuyển dụng giáo viên
Thanh Hóa giải quyết “bài toán” trong điều chuyển, tuyển dụng giáo viên

(Dân trí) - Thực tế hiện nay, tỉnh Thanh Hóa còn thiếu hàng nghìn giáo viên, nhân viên so với con số được giao và nhu cầu thực tế khiến ngành giáo dục tỉnh này gặp không ít khó khăn. Trước vấn đề trên, mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức cuộc họp để giải quyết khó khăn, vướng mắc trong điều chuyển, tuyển dụng và thực hiện lao động theo định mức tại các trường Mầm non, Tiểu học, THCS trên địa bàn.

Thứ tư, 19/04/2017 - 12:05

Chương trình GD phổ thông tổng thể: Quá tải không nằm ở số lượng môn học
Chương trình GD phổ thông tổng thể: Quá tải không nằm ở số lượng môn học

(Dân trí) - Một bài giảng mà học sinh có thể hiểu ngay trong giờ học khác với một bài giảng học sinh mất tới vài ngày vẫn chưa hiểu hết. Vì thế, quá tải không nằm ở số lượng môn mà ở lượng kiến thức và yêu cầu mà môn học đặt ra.

Thứ ba, 18/04/2017 - 04:46

Gần 500.000 thí sinh đăng ký xét tuyển từ 5 nguyện vọng trở lên
Gần 500.000 thí sinh đăng ký xét tuyển từ 5 nguyện vọng trở lên

(Dân trí) - Theo thống kê của Bộ GD&ĐT tính đến 10h sáng ngày 18/4, đã có 583.221 (74.84%) hồ sơ đăng ký xét tuyển đại học trên tổng số 779,340 hồ sơ đăng ký dự thi. Đáng chú ý, số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển từ 5 nguyện vọng trở lên khoảng gần 500.000.

Thứ ba, 18/04/2017 - 04:10

Tạm đình chỉ công tác cô giáo dùng phách nhạc gõ vào tay trẻ
Tạm đình chỉ công tác cô giáo dùng phách nhạc gõ vào tay trẻ

(Dân trí) - Nhiều lần nhắc nhở cháu Nhật dừng hành động tuột quần sờ vào vùng kín một số bạn nam trong lớp không được, cô Thảo đã dùng phách nhạc bằng gỗ gõ vào tay cháu Nhật.

Thứ ba, 18/04/2017 - 02:54