Nhà các quan văn triều Nguyễn sắp được trùng tu

Phía Bộ Ngoại giao CHLB Đức cam kết sẽ hỗ trợ 139.660 Euro cho dự án Tả Vu cùng với một phần kinh phí đối ứng của Trung tâm BTDTCĐ Huế để thực hiện bảo tồn phục hồi trang trí nội thất của công trình Tả Vu.

Đây là dự án hợp tác bảo tồn giữa Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế với các đối tác Đức lần thứ 3 liên tiếp được Bộ Ngoại giao Đức chọn tài trợ theo khuôn khổ Chương trình hỗ trợ quốc tế của Đức (các dự án trước đó là: Bảo tồn phục hồi nội thất Khải Tường Lâu - Cung An Định trong năm 2005-2008; Bảo tồn phục hồi Cổng và bình phong khu mộ vua - lăng Tự Đức trong năm 2009-2010; Bảo tồn tu bổ công trình Tối Linh Từ - Phủ Nội Vụ - Đại Nội Huế trong năm 2011-2012 - Dân trí đã từng đưa tin “Triển lãm dấu tích và kỳ diệu”).

Tả Vu tại Đại Nội Huế là toà nhà dành cho các quan văn (đối diện còn có Hữu Vu là toà nhà dành cho các quan võ); chuẩn bị nghi thức trước khi thiết triều, nơi làm việc của cơ mật viện, nơi tổ chức thi đình và yến tiệc. Chức năng chính của Tả Vu là nơi các quan văn sửa soạn áo mão cân đai trước khi vào bệ kiến nhà vua. Ngoài ra, Tả Vu còn là nơi để các quan đại thần thay phiên nhau trực, chờ sự sai phái của nhà vua. Đồng thời đây cũng là nơi các quan họp nhóm, bàn bạc quốc sự, nơi tập trung các công văn phiếu tấu của các nha, bộ, trước khi dâng lên vua ngự lãm.

Tả Vu và Hữu Vu đều được xây dựng vào đầu thế kỷ 19, và cải tạo vào năm 1899. Hữu Vu được trùng tu vào năm 1977, và Tả Vu vào các năm 1986, 1987-1988 và 1995-1996.

Về mặt kiến trúc, mặc dù tòa nhà này đã được tu sửa lại trong giai đoạn văn hóa Tây phương đang ảnh hưởng sâu đậm đối với Việt Nam, nhưng công trình này vẫn tuân thủ theo nguyên tắc nghệ thuật kiến trúc cổ của Đông phương với những vật liệu truyền thống như gạch vồ và vôi vữa, mái nhà lợp bằng ngói ống tráng men xanh, các hàng cột hiên, cột nhà đều bằng gỗ với chân táng bằng đá Thanh, tuy trần nhà đã được xây bằng bê tông và sàn lát gạch hoa dưới thời Thành Thái nhưng nó vẫn giữ được dáng vẻ cấu trúc ban đầu. Đặc biệt, phân nội thất công trình (tường và trần nhà) có trang trí vẽ màu theo phong cách Châu Âu (khá giống phần trang trí tranh tường của Khải Tường Lâu – Cung An Định đã được phục hồi nguyên vẹn cách đây 2 năm - hiện vẫn còn một số họa tiết còn sót lại đang được bảo quản chờ có điều kiện thuận tiện để phục hồi.)

Căn cứ vào một trong những bộ chính sử lớn của thời Nguyễn thì tòa nhà Tả Vu được làm vào năm Gia Long thứ 18 (1819) và trải qua một số lần tu sửa vào các năm 1827, 1830, 1831, 1899, 1916, 1925, 1945. Sau cuộc chiến Mậu Thân 1968 hầu hết các công trình kiến trúc nằm trong Hoàng Thành ít nhiều bị phá hủy, duy chỉ có tòa nhà Tả Vu, Hữu Vu là hai trong số ít công trình còn tồn tại cho đến ngày nay. Di tích Tả Vu là một trong những di tích có giá trị lịch sử văn hóa và kiến trúc quan trọng trong khu vực Tử Cấm Thành. Hiện nay Tả Vu đang được sử dụng làm khu vực trưng bày hiện vật của Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế (sảnh chính) và dịch vụ hàng lưu niệm (ở 2 bên chái).

Với kinh nghiệm thực hiện các dự án bảo tồn trang trí nội và ngoại  thất tại khu di tích Huế trước đó, Nhóm Dự án Bảo tồn, trùng tu và đào tạo Đức (GCREP) liên kết với Hiệp hội Bảo tồn Di sản văn hóa Đức (GEKE) sẽ tiếp tục phối hợp với Trung tâm BTDTCĐ Huế thực hiện phục hồi lại trang trí nội thất của Tả Vu, đồng thời tổ chức chương trình đào tạo nghề tại chỗ cho một số họa sĩ, thợ truyền thống trẻ của Huế về kỹ năng bảo tồn tác phẩm trang trí nghệ thuật theo tiêu chuẩn của Châu Âu và quốc tế.

Dự án còn thực hiện phần phối hợp với Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế để đưa công trình  Tả Vu vào sử dụng sau khi được bảo tồn phục hồi xong với mục đích triển lãm trưng bày về một phần lịch sử của Triều Nguyễn, và, tạo một điểm tạm dừng chân thú vị cho du khách trong khi tham quan khu vực Đại Nội để hiểu biết thêm thông tin về di sản văn hóa Huế.

Ngoài ra, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế và Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cũng đang đệ trình hai dự án  đề nghị tài trợ quốc tế khác, gồm: Dự án bảo tồn tu bổ và tôn tạo công trình Tả Trà – Cung Diện Thọ (Đại Nội Huế) đề nghị tài trợ từ chính phủ Luxembourg trong giai đoạn 2012-2013, theo nội dung cam kết hợp tác tài trợ cho tỉnh Thừa Thiên Huế trước đó của đoàn đại biểu cấp cao chính phủ Luxembourg do Đại Công tước Henri dẫn đầu, khi đến thăm tỉnh Thừa Thiên Huế vào tháng 11/2011.

Và Dự án Tập huấn Kỹ thuật Bảo tồn cho chuyên gia của các khu di sản ở Việt Nam đăng ký tài trợ theo khuôn khổ chương trình hợp tác phát triển của Ba Lan được thực hiện thông qua Bộ Ngoại giao nước CH Ba Lan trong năm 2012, nhằm tổ chức lớp đào tạo tập huấn vào cuối năm 2012. Chương trình đào tạo này dự kiến sẽ do các chuyên gia Ba-lan trực tiếp hướng dẫn tại Huế về bảo quản đá và kim loại, về bảo quản tác phẩm nghệ thuật làm từ giấy và vải cho các cán bộ bảo tồn và kỹ thuật của các khu di sản Việt Nam, đặc biệt là cho các khu di sản ở Miền Trung Việt Nam (Di sản Huế, Phố cổ Hội An, Di tích Mỹ Sơn, Thành Nhà Hồ).

Hai đề nghị dự án này hiện đang được phía Luxembourg và Ba Lan xem xét tài trợ trong thời gian sắp tới.

Đại Dương