Xu hướng đạp xe, đi bộ xuyên vùng chiến sự săn "triệu view" gây tranh cãi

Những chuyến phiêu lưu khiến hàng triệu người theo dõi

Ian Andersen (33 tuổi, Mỹ) đang thực hiện chuyến đạp xe dài 16.000km từ Bồ Đào Nha đến Nhật Bản. Trong chuyến đi, anh liên tục cập nhật hành trình lên mạng xã hội.

Tháng 6/2025, Andersen quyết định vào Iran, bất chấp khuyến cáo “không nên đi” của Bộ Ngoại giao Mỹ. Chỉ vài ngày sau, Israel mở các đợt không kích nhằm vào nhiều mục tiêu tại Iran, có nơi chỉ cách vị trí của anh khoảng 100km.

Trong video đăng tải cùng ngày, Andersen vẫn giữ vẻ bình tĩnh. Tuy nhiên, sau đó anh chia sẻ với The New York Times rằng bản thân “cực kỳ căng thẳng”. Người hướng dẫn địa phương cũng cho biết không còn đủ khả năng đảm bảo an toàn cho anh. Hai ngày sau, Andersen phải rời Iran qua Azerbaijan nhờ chương trình hỗ trợ công dân Mỹ ở nước ngoài.

“Tôi biết rõ rủi ro nhưng vẫn quyết định đi”, anh nói.

Andersen là một trong nhiều nhà sáng tạo nội dung theo đuổi các hành trình xuyên lục địa qua những khu vực bất ổn để thu hút người xem trên TikTok và Instagram.

Họ liên tục cập nhật từng chặng đường, biến khán giả thành những người đồng hành từ xa, hồi hộp theo dõi từng biến cố như đang xem một bộ phim sinh tồn ngoài đời thực.

Không chỉ Andersen, ngày càng nhiều nhà sáng tạo nội dung thực hiện các hành trình được xem là “điên rồ”: Đạp xe qua Afghanistan, quá giang từ Trung Quốc đến Nam Phi, đi bộ từ Vương quốc Anh đến Việt Nam, từ Nga đến Bồ Đào Nha hay một mình vượt đại dương trên thuyền buồm.

Họ thường cập nhật video mỗi ngày, biến người xem thành những người đồng hành từ xa. Theo Jay Van Bavel, nhà khoa học thần kinh xã hội tại Đại học New York, việc theo dõi liên tục khiến khán giả hình thành cảm giác gắn bó với người thực hiện chuyến đi, như thể chính mình cũng đang trải qua mọi cung bậc cảm xúc của hành trình.

Trong bối cảnh nhiều người trẻ cảm thấy bế tắc với cuộc sống văn phòng và áp lực kinh tế, những chuyến phiêu lưu này mang lại cảm giác tự do và truyền cảm hứng mạnh mẽ hơn so với hình ảnh du lịch xa hoa của các influencer đời đầu.

Vùng đất Afghanistan mang đến cho nhà sáng tạo nội dung người Mỹ những trải nghiệm khó quên (Ảnh: Ian Andersen).

Tuy nhiên, giới chuyên gia an ninh cho rằng đằng sau những video triệu lượt xem là hàng loạt rủi ro rất thực tế.

Theo Dan Richards, Giám đốc Global Rescue (đơn vị chuyên cứu hộ và sơ tán khẩn cấp trên toàn cầu), các chuyến đi xuyên qua vùng bất ổn tiềm ẩn nhiều nguy cơ hơn rất nhiều so với việc đạp xe hay đi nhờ xe thông thường.

Du khách có thể bị bắt giữ vô cớ, kiểm tra thiết bị điện tử, hạn chế chụp ảnh, nghi ngờ làm gián điệp hoặc mắc kẹt do quy định nhập cảnh thay đổi đột ngột.

Trong trường hợp cần sơ tán y tế, chi phí có thể lên tới 300.000 USD. Riêng tại những nước như Iran, Afghanistan hay Nga, việc giải cứu đôi khi gần như bất khả thi.

Một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ thậm chí đưa ra lời khuyên cứng rắn với những ai vẫn muốn tới các quốc gia thuộc cấp độ cảnh báo cao nhất: “Hãy lưu mẫu ADN và lập di chúc trước khi đi”. 

Theo cơ quan này, không ít du khách bị thuyết phục bởi suy nghĩ “người khác đi vẫn an toàn”, trong khi thực tế nhiều trường hợp bị bắt giữ hoặc giam giữ oan đã khiến cuộc đời họ và gia đình bị đảo lộn.

Đánh đổi rủi ro để tìm ý nghĩa cuộc đời

Dù đối mặt với vô số hiểm nguy, nhiều người vẫn cho rằng chính những hành trình đầy bất trắc lại mang đến những trải nghiệm quý giá mà các tour du lịch thông thường khó có được.

Một đêm giữa mùa đông ở Mông Cổ, Andersen mắc kẹt giữa vùng hoang vu trong giá rét dưới 0 độ C. Một gia đình bản địa đã mời anh vào nhà, cho ăn uống và ngủ lại qua đêm. Anh cho biết cũng từng nhận được sự giúp đỡ tương tự khi ở Afghanistan.

Courtney Allan, cô gái Canada một mình đi nhờ xe từ Trung Quốc đến Nam Phi, kể rằng cô từng bị xe buýt tông ở Thổ Nhĩ Kỳ và nhiều lần bị quấy rối tình dục, đến mức muốn từ bỏ chuyến đi.

Tuy nhiên, Allan cũng nhớ mãi những cuộc trò chuyện với người dân địa phương. Khi đi nhờ xe của một gia đình ở Arab Saudi, cô có dịp tìm hiểu sâu hơn về văn hóa Hồi giáo và vai trò của phụ nữ, điều mà cô cho rằng sẽ không bao giờ cảm nhận được nếu chỉ đi theo tour.

Không ít người bắt đầu những chuyến đi khắc nghiệt không chỉ vì đam mê khám phá mà còn để tìm kiếm ý nghĩa mới cho cuộc đời.

Ria Xi, người Trung Quốc, từng làm việc tại một công ty khởi nghiệp ở Thung lũng Silicon. Thế nhưng, cuộc sống lặp đi lặp lại chỉ xoay quanh công việc và những kỳ lĩnh lương khiến cô dần mất đi cảm giác về ý nghĩa của cuộc sống. Sau khi bén duyên với chạy siêu marathon, cô quyết định bắt đầu hành trình chạy bộ dài khoảng 20.000km từ Nga đến Bồ Đào Nha, dự kiến kéo dài gần 2 năm.

Xi thừa nhận bản thân có lẽ không còn đánh giá rủi ro theo cách của “một người bình thường”. Cô vẫn đang cân nhắc có nên chạy qua Iran hay đổi sang tuyến đường khác an toàn hơn.

Ria Xi thực hiện hành trình chạy bộ 20.000km từ Nga đến Bồ Đào Nha với sự hỗ trợ từ một đội ngũ hậu cần chuyên nghiệp (Ảnh: Ria Xi).

Tuy nhiên, thực tế cho thấy rủi ro không chỉ dừng ở những giả định.

Đầu năm 2025, vợ chồng người Anh Craig và Lindsay Foreman thực hiện chuyến đi vòng quanh thế giới bằng xe máy. Khi tới Iran, họ bị cáo buộc làm gián điệp và sau đó bị tuyên án 10 năm tù giam.

Năm 2024, nhà sáng tạo nội dung du lịch người Ấn Độ Aanvi Kamdar, sở hữu hơn 300.000 người theo dõi trên Instagram, đã tử vong khi quay video tại thác Kumbhe. Theo People, cô trượt chân trên đá ướt và rơi xuống vực sâu khoảng 90m.

Vụ việc làm dấy lên tranh luận về việc các nhà sáng tạo nội dung ngày càng chấp nhận mạo hiểm để tạo ra những video hút người xem.

Trước đó, năm 2021, nhà sáng tạo nội dung Sophia Cheung (Hong Kong, Trung Quốc), vốn nổi tiếng với những bức ảnh trên vách đá và thác nước, cũng tử vong sau khi trượt chân trong lúc chụp ảnh. Nhiều tờ báo quốc tế nhận định đây là mặt trái của cuộc đua săn những bức ảnh “money shot” - những khoảnh khắc ấn tượng để lan truyền trên mạng xã hội.

Một nghiên cứu được công bố trên The Conversation cho biết từ năm 2008 đến 2021, thế giới ghi nhận ít nhất 379 người tử vong trong các vụ việc liên quan đến chụp ảnh tự sướng.

Tác giả nghiên cứu ước tính con số này hiện đã vượt 500 trường hợp. Những con số trên khiến nhiều người đặt ra câu hỏi: Liệu vài triệu lượt xem hay bức ảnh lan truyền trên mạng xã hội có thực sự đáng để đánh đổi bằng tự do, sức khỏe hay thậm chí là tính mạng?

Với Andersen, người đang hướng tới mục tiêu đạp xe qua cả 7 châu lục, câu trả lời không hề đơn giản. Anh cho biết những chuyến đi giúp mình vượt qua giai đoạn khủng hoảng tinh thần, học cách chấp nhận sự bất định và cởi mở hơn với những nền văn hóa khác biệt.

Tuy nhiên, anh cũng không khuyến khích mọi người mạo hiểm một cách cực đoan.

“Bạn không cần phải thực hiện một hành trình nguy hiểm như tôi. Nhưng hãy thử bước ra khỏi vùng an toàn và trò chuyện với những con người khác mình. Khi không còn coi những nơi xa lạ hay người lạ là “vấn đề cần giải quyết”, cách bạn nhìn thế giới sẽ hoàn toàn thay đổi”, Andersen nói.