Tại sao người Nhật không ăn cá ở các kênh mương bên đường dù nước trong vắt

Người Nhật không ăn cá dưới kênh mương

Trên nhiều nền tảng mạng xã hội được du khách ghi lại khoảnh khắc các đàn cá bơi lội tung tăng dưới mương thoát nước ở Nhật Bản.

Quan sát bằng mắt thường, nhiều du khách cho rằng nước trong vắt nên cá sống tại đây có thể dùng làm thực phẩm. Nhưng trên thực tế, người Nhật không sử dụng loại cá này với mục đích ăn uống.

Theo lý giải của kênh "One Hundred Thousand Whys", dù nước ở kênh mương tại Nhật có vẻ trong và sạch nhưng đó chỉ là yếu tố thị giác. Đây thực chất là hệ thống thoát nước mưa và nước thải sinh hoạt đã qua xử lý.

Nguồn nước này có thể tiềm ẩn nguy cơ nhiễm kim loại nặng từ hóa chất sinh hoạt, vi nhựa, dư lượng phân bón từ hoạt động nông nghiệp. Những loài cá sống ở kênh mương như cá chép Koi thường xuyên sục bùn tích tục ký sinh trùng. Chúng không phải là nguồn thực phẩm được cơ quan chức năng kiểm định.

Tại Nhật Bản, vấn đề an toàn thực phẩm được quy định nghiêm ngặt. Người dân chỉ sử dụng thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, trải qua quy trình kiểm soát chất lượng đầy đủ.

Trong khi đó, cá sống ở kênh mương thuộc hệ sinh thái công cộng và được xem là tài sản chung của cộng đồng, vì vậy không ai có quyền tự ý đánh bắt.

Chúng được thả để trở thành biểu tượng của cộng đồng, góp phần tạo cảnh quan và thu hút khách du lịch.

Các tuyến mương này cũng không phải nơi đánh bắt cá mà được xem như không gian công cộng để người dân và du khách thưởng ngoạn.

Một điểm đáng chú ý khác là thái độ của người dân địa phương đối với những đàn cá Koi. Dù cá bơi ngay sát lề đường và rất dễ tiếp cận, gần như không có chuyện người dân tự ý bắt cá.

Điều này xuất phát từ ý thức tôn trọng tài sản công cộng, quy định pháp luật cũng như văn hóa ứng xử của người Nhật. Vì vậy, việc bắt cá tại đây bị xem là hành vi không phù hợp về mặt xã hội, thậm chí có thể bị coi là hành vi trộm cắp hoặc vi phạm Luật Đánh bắt Thủy sản.

Không phải kênh mương nào ở Nhật cũng có cá

Nhật Bản nổi tiếng với môi trường sạch sẽ, nhưng điều đó không đồng nghĩa tất cả các cống rãnh đều trong vắt hay đủ điều kiện để cá sinh sống.

Nếu đi dạo ở các đô thị lớn như Tokyo hay Osaka, du khách vẫn có thể bắt gặp những rãnh thoát nước có màu đục, có mùi hoặc chỉ đơn thuần làm nhiệm vụ thoát nước như ở nhiều quốc gia khác.

Các chuyên gia du lịch cho biết, để cá koi có thể sinh sống, những mương này phải được cấp nước liên tục từ nguồn nước suối hoặc nước ngầm sạch, đồng thời được chăm sóc, vệ sinh và quản lý thường xuyên.

Điều đó lý giải vì sao hiện tượng cá bơi trong mương chỉ xuất hiện ở một số địa phương nhất định.

Một trong những nơi nổi tiếng nhất để du khách có thể ngắm nhìn đàn cá Koi bơi lội dưới cống, mương đó là thị trấn Tsuwano, thuộc tỉnh Shimane hoặc Shimabara thuộc tỉnh Nagasaki.

Nơi đây từ lâu đã gây sốt trên mạng xã hội với những đoạn video ghi lại cảnh hàng chục con cá koi đủ màu sắc bơi ngay dưới các rãnh nước ven đường.

Chính quyền địa phương xác nhận những con cá này được thả có chủ đích vào hệ thống mương sử dụng nguồn nước suối trong lành nhằm tạo điểm nhấn du lịch.

Dù không nằm trên những tuyến du lịch phổ biến như Tokyo, Kyoto hay Osaka, 2 địa phương này lại mang đến trải nghiệm rất khác biệt với không gian yên bình, những con phố cổ và hệ thống mương nước trong vắt có đàn cá koi bơi lội ngay dưới chân người đi bộ.   

Đây cũng là minh chứng cho cách các địa phương ở Nhật Bản kết hợp giữa bảo vệ môi trường, gìn giữ cảnh quan và phát triển du lịch bền vững, biến những dòng mương bình dị thành điểm đến được hàng triệu du khách trên thế giới biết đến.