'Cháy' hàng Tết, nhân viên mậu dịch trốn khỏi cửa hàng

"Cận Tết, "cháy" hàng lương thực, thực phẩm, cậu tôi làm ở mậu dịch phải trốn khỏi cửa hàng vì sợ người thân đến nhờ vả, không giúp đỡ được lại mang tiếng" - Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ nhớ lại.

Thời bao cấp đã lùi xa hơn 30 năm nhưng với nhiều người từng sống trong giai đoạn đó, đây là cả một miền ký ức không thể nào quên, đặc biệt là những ngày cận Tết Nguyên Đán .

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ (SN 1955) cho biết: “Thời bao cấp mọi mặt hàng từ xà phòng, que diêm cho đến nhu yếu phẩm hàng ngày như gạo, mắm, muối, thịt, cá... đều phải mua bằng tem phiếu tại các cửa hàng mậu dịch, bách hóa nhưng với định mức rất ít ỏi”.

'Cháy' hàng Tết, nhân viên mậu dịch trốn khỏi cửa hàng - 1

Nhà nghiên cứuu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ. Ảnh: Nhật Linh

Theo ông Hùng Vĩ, tất cả các loại tem phiếu này chỉ có giá trị trong tháng, hàng lại khan hiếm nên mọi người tranh nhau đi mua. Vì vậy, các cửa hàng thực phẩm luôn bị quá tải.

Có người chờ đợi, đến phiên mình thì nhân viên lại thông báo hết hàng nên mới có chuyện mậu dịch 6 giờ mở cửa mà người dân “rồng rắn” đi từ 2, 3 giờ sáng, dùng hòn gạch, lồng gà, dép nhựa giữ chỗ.

Nhiều tình huống dở khóc dở cười, người dân đánh nhau đến “sứt đầu, mẻ trán” chỉ vì chuyện xếp hàng.

'Cháy' hàng Tết, nhân viên mậu dịch trốn khỏi cửa hàng - 2

Xếp hàng mua thực phẩm là đặc trưng của thời bao cấp. Ảnh: Nguyễn Trọng Tạo

“Năm lên 10 tuổi, 2 giờ sáng tôi cùng cha đi mua thực phẩm. Giáp Tết, trời mưa phùn gió bấc, rét căm căm, tôi mặc chiếc áo len mỏng, sờn rách, ngồi phía sau xe đạp, hai hàm răng va vào nhau lập cập.

Đến nơi, trời vẫn tối om, ánh đèn đường hiu hắt vàng vọt, đã thấy bóng người nhốn nháo, tiếng trò chuyện huyên náo cả một góc phố.

Một người phụ nữ tay xách cái lồng gà đứng xếp hàng, một lúc sau bà bỏ ra ngoài đi vệ sinh. Trước khi đi bà ấy đặt lồng gà vào giữ chỗ. Khi quay lại, bà thấy lồng gà bị vứt lăn lóc ra ngoài, nơi mình đánh dấu đã có người khác đứng.

Bà đến đòi, hai người cự cãi, không ai chịu nhường, quay ra xô xát, cào nhau đến chảy máu, mọi người phải can ngăn mãi mới thôi. Việc như vậy ở thời bao cấp xảy ra như cơm bữa…” - ông Hùng Vĩ nhớ lại.

Nhà nghiên cứu sinh năm 1955 cho hay: “Ngày đó, tiêu chuẩn mỗi người chỉ được vài lạng thịt cho cả tháng, vì thế lúc nào chúng tôi cũng thèm thịt. Việc ăn một miếng thịt là điều xa xỉ với bất cứ đứa trẻ nào bởi bữa cơm hàng ngày chỉ toàn khoai mì, sắn độn, hạt bo bo hoặc ngô răng ngựa - loại ngô ngâm cả đêm, ninh cả ngày vẫn cứng như đá.

Để dành cả tháng được ít tem phiếu thịt ăn Tết, tôi cùng cha đi mua, xếp hàng từ sáng sớm đến chiều tối vào được quầy thì nhận tin hết thịt, đợi vài hôm nữa mới có.

Hai cha con định quay về, thấy tôi buồn bã, thương con, cha tôi vào gặp em vợ làm trưởng phòng thực phẩm “kêu khóc”. Kết quả, hai cha con được đôi chân trâu mang về mà chân trâu thì không thể ăn nổi, chỉ mang đi nấu keo thôi” - ông Vĩ vui vẻ kể lại kỷ niệm đáng nhớ của mình về năm tháng bao cấp.

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ cho biết thêm, thời bao cấp gia đình ai có người làm ở cửa hàng thực phẩm, lương thực thì quý lắm. Vì mua gì cũng được ưu tiên, để dành cho đồ mới, tươi ngon. Tuy nhiên, ông nói, đây là nỗi khổ không ai thấu của các nhân viên cửa hàng mậu dịch.

Có năm cận Tết, “cháy” hàng thực phẩm, cậu của ông nhiều lần phải tìm cách trốn khỏi nơi làm việc vì sợ người thân đến nhờ vả, không giúp đỡ được lại mang tiếng.

'Cháy' hàng Tết, nhân viên mậu dịch trốn khỏi cửa hàng - 3

"Thời bao cấp gia đình nào có người làm ở cửa hàng thực phẩm, lương thực thì quý lắm. Vì mua gì cũng được ưu tiên. Tuy nhiên, đây là nỗi khổ không ai thấu của các nhân viên mậu dịch" - ông Hùng Vĩ chia sẻ. Ảnh: Tư liệu

Chen chúc như vậy nên tình trạng mất cắp đồ cũng hay xảy ra. Do sống bằng tem phiếu, những tờ tem phiếu này được ví như vàng, bọc cẩn thận trong chiếc khăn tay, mang đi đổi. Nhiều người cất kỹ trong túi nhưng xếp hàng, quay ra quay vào sờ túi đã thấy tem phiếu không cánh mà bay.

“Tôi nhớ, vào 26 tháng Chạp, không khí mua sắm rất náo nhiệt, tại khu vực quầy bán bánh chưng, có người đàn ông mặc bộ quần áo công nhân màu xanh bạc phếch, đi chiếc xe đạp cũ chở theo cành đào nhỏ. Bác dựng xe bên cột điện, vào bên trong đổi tem phiếu. Hơn tiếng sau, bác hớt hải chạy ra, mặt tái nhợt dáo dác tìm xung quanh.

Vừa tìm bác vừa đưa tay quệt nước mắt lăn dài trên gò má đen sạm. Thấy vậy, vài người hỏi thăm thì biết người công nhân bị trộm rạch túi, lấy hết toàn bộ số tem phiếu thực phẩm. Ngày đó, trên mâm cỗ Tết của mỗi gia đình có được miếng thịt, miếng giò thái mỏng như chiếc lá là một niềm hạnh phúc vô cùng lớn lao. Mất tem phiếu đồng nghĩa với việc các con bác công nhân mất Tết. Trong lúc cùng cực, bác ấy đã bật khóc vì tủi thân" - ông Vĩ chậm rãi nói tiếp.

Khó khăn, thiếu thốn trăm bề như vậy vì thế ngày Tết được coi là sự kiện trọng đại trong năm. Từ già trẻ, trai gái đều háo hức mong chờ Tết đến để được ăn đồ ngon. Nhiều năm qua đi nhưng đến giờ ông Hùng Vĩ vẫn nhớ như in cảm giác mong đợi Tết khi còn là cậu bé.

"Tết vui nhất là những ngày chuẩn bị mua sắm. Dù phải xếp hàng từ sáng sớm, chen chúc nhau chỉ để mua được hộp mứt thập cẩm, vài lạng đậu xanh gói bánh chưng, vài lạng thịt, miếng bóng bì, ít mì chính, măng khô... Nhưng từng đó thôi cũng đủ khiến mọi người thêm rạo rực, háo hức. Trẻ con thì mong chờ được manh áo mới, được ăn chiếc kẹo đường, bánh quy gai mà cả năm mới được thưởng thức.

Giờ đây, cuộc sống hiện đại, Tết đến nhà nào cũng có “mâm cao cỗ đầy”, vật chất dư thừa, cảm giác sung sướng, mong chờ Tết như vậy cũng mai một dần..." - ông Nguyễn Hùng Vĩ trải lòng.

Theo Vũ Lụa - Diệu Bình

Vietnamnet

MỚI NHẤT
Những phận đời mưu sinh trong ngày đầu năm
Những phận đời mưu sinh trong ngày đầu năm

(Dân trí) - Dưới cái lạnh của những ngày đầu năm, đâu đó lại có những mảnh đời đang phải xa gia đình để mưu sinh kiếm sống. Hàng chục năm, ước ao duy nhất của họ đơn giản chỉ là đón tết cùng gia đình.

Thứ sáu, 16/02/2018 - 04:00

Rộn ràng áo dài “cô Ba Sài Gòn” ngày tết tại phố Cảng
Rộn ràng áo dài “cô Ba Sài Gòn” ngày tết tại phố Cảng

(Dân trí) - Tết Nguyên Đán năm nay tại Hải Phòng không chỉ các mẫu áo dài cách tân được lựa chọn mà người dân nơi đây còn đua nhau lựa chọn mẫu áo dài “cô Ba Sài Gòn” làm trang phục du xuân, chụp ảnh.

Thứ sáu, 16/02/2018 - 02:00

Hoa cảnh đại hạ giá chiều 30 Tết vẫn... ế
Hoa cảnh đại hạ giá chiều 30 Tết vẫn... ế

(Dân trí) - Chiều 30 Tết, tại chợ Hoa xuân TP. Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) những tiểu thương đã treo hàng loạt tấm bảng đại hạ giá, xả hàng để mong bán được nốt số hoa, cảnh tết để về nhà ăn tết nhưng lượng người mua hàng vẫn rất thưa thớt.

Thứ năm, 15/02/2018 - 05:13

Niềm vui đầu năm của dân làng chài trên cao nguyên
Niềm vui đầu năm của dân làng chài trên cao nguyên

(Dân trí) - Sau gần chục năm sống “lênh đênh” trên dòng sông Sê San giữa hai tỉnh Gia Lai-Kon Tum, người dân làng chài đã được chính quyền cấp đất, nhà cho lên bờ đón tết.

Thứ năm, 15/02/2018 - 03:49

Bánh chưng, bánh tét… đắt hàng từ “lò ra phố” ngày giáp Tết
Bánh chưng, bánh tét… đắt hàng từ “lò ra phố” ngày giáp Tết

(Dân trí) - Nhu cầu bánh tét, bánh chưng những ngày giáp Tết Nguyên đán ở TP Nha Trang (Khánh Hòa) tăng mạnh khiến các lò bánh dù đỏ lửa suốt ngày đêm, hoạt động gần như hết công suất vẫn không đáp ứng đủ.

Thứ năm, 15/02/2018 - 03:22

Chiêm ngưỡng bộ salon hình con cua "cực độc" trị giá hơn 2 tỷ đồng
Chiêm ngưỡng bộ salon hình con cua "cực độc" trị giá hơn 2 tỷ đồng

(Dân trí) - Nhiều người dân khi đến điểm dừng chân Tân Huê Viên (xã An Hiệp, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng) đều rất ngạc nhiên và thích thú khi chiêm ngưỡng vẻ đẹp khó cưỡng của bộ salon độc đáo làm bằng gỗ nguyên khối được tạo dáng như những chú cua khổng lồ.

Thứ năm, 15/02/2018 - 06:00

Đầu năm mới Mậu Tuất nên xuất hành theo hướng nào?
Đầu năm mới Mậu Tuất nên xuất hành theo hướng nào?

(Dân trí) - Chọn người xông nhà, xem hướng xuất hành đầu năm, chọn ngày giờ tốt mở hàng là tục lệ lâu đời của người Việt Nam mỗi dịp Tết. Chuyên gia phong thủy Bùi Thế Anh - Trung tâm nghiên cứu lý học Phương Đông đã đưa ra một số tư vấn để bạn đọc tham khảo.

Thứ năm, 15/02/2018 - 06:00

Mâm cỗ cúng Giao thừa và những điều cần biết
Mâm cỗ cúng Giao thừa và những điều cần biết

(Dân trí) - Lễ cúng giao thừa được cử hành vào thời khắc kết thúc năm cũ và chuyển sang năm mới. Đây được xem là nghi thức quan trọng không thể thiếu trong văn hóa của người Việt từ xưa đến nay.

Thứ năm, 15/02/2018 - 05:36

Người trồng cam phấn khởi vì được giá
Người trồng cam phấn khởi vì được giá

(Dân trí) - Nếu như năm trước cam bù loại đẹp chỉ từ 25.000 đến 30.000 đồng/kg thì năm nay lên tới 55.000 đến 60.000 đồng/kg. Người trồng cam bù Hà Tĩnh năm nay hết sức phấn khởi vì cam được giá...

Thứ năm, 15/02/2018 - 05:00

Tết Mậu Tuất 2018, chọn tuổi nào xông nhà để mang lại may mắn cả năm?
Tết Mậu Tuất 2018, chọn tuổi nào xông nhà để mang lại may mắn cả năm?

(Dân trí) - Theo các chuyên gia phong thủy, năm 2018 có thể chọn các tuổi có hàng chi là Dần, Ngọ, Mão… để xông nhà, xông đất nhằm mang lại cho gia chủ sự thuận lợi, cát tường trong năm mới.

Thứ năm, 15/02/2018 - 05:00

Làng nem Yên Mạc làm đến 30 Tết vẫn không đủ hàng bán
Làng nem Yên Mạc làm đến 30 Tết vẫn không đủ hàng bán

(Dân trí) - Nem Yên Mạc nổi tiếng ở Ninh Bình nhiều năm qua, dịp Tết đến xuân về món hàng đặc sản này lại hút khách. Những ngày cận Tết, người làm nem ở Yên Mạc tất bật từ sáng đến đêm, làm đến hết ngày 30 Tết vẫn không đủ hàng bán.

Thứ năm, 15/02/2018 - 02:00

Bí mật bất ngờ sau bộ đồ lót chồng tặng vợ nhân ngày lễ Tình Nhân
Bí mật bất ngờ sau bộ đồ lót chồng tặng vợ nhân ngày lễ Tình Nhân

Nghe những lời của chồng mà tim tôi đau nhói, tôi chỉ biết khóc còn chồng tôi thì bỏ đi suốt 2 ngày nay.

Thứ tư, 14/02/2018 - 02:20

ĐÁNG QUAN TÂM
Những kiểu hôn các cặp đôi nên thử trong đời
Những kiểu hôn các cặp đôi nên thử trong đời

(Dân trí) - Ngày lễ tình nhân Valentine đang tới gần, bạn sẽ dự định dành cho nửa kia món quà ngọt nào nào? Còn dưới đây là những kiểu hôn phổ biến nhưng không kém phần nóng bỏng và đam mê. Hãy tận hưởng chúng bên người mình yêu.

Thứ tư, 14/02/2018 - 07:35

Đại gia Việt “săn” cá hô, cua khổng lồ giá chục triệu làm tiệc tất niên
Đại gia Việt “săn” cá hô, cua khổng lồ giá chục triệu làm tiệc tất niên

(Dân trí) - Dù có mức giá đắt đỏ và vô cùng khan hiếm thế nhưng nhiều đại gia vẫn không tiếc tiền lùng mua bằng được các đặc sản như: cá hô nhập khẩu, cua khổng lồ, gà 9 cựa… về mở tiệc dịp đầu năm mới.

Thứ tư, 14/02/2018 - 07:34

Bài cúng tất niên chiều 30 Tết theo "Văn khấn cổ truyền Việt Nam"
Bài cúng tất niên chiều 30 Tết theo "Văn khấn cổ truyền Việt Nam"

Thông thường, lễ tất niên hay được tiến hành vào chiều 30 Tết. Song có những gia đình vì điều kiện thời gian, công việc đã tổ chức vào các ngày trước đó (29, 28 âm lịch…).

Thứ tư, 14/02/2018 - 07:00

Tết Nguyên đán cận kề, người bán hoa thấp thỏm âu lo
Tết Nguyên đán cận kề, người bán hoa thấp thỏm âu lo

(Dân trí) - Những ngày qua, thời tiết mưa lạnh khiến lượng người dân mua hoa về chơi Tết thưa vắng. Nhiều chủ vườn hoa, thương lái thấp thỏm lo thất thu khi ngày Tết đã cận kề nhưng chưa tiêu thụ được bao nhiêu.

Thứ tư, 14/02/2018 - 05:33

Làm gì khi những cục pin đã cạn sự sống?
Làm gì khi những cục pin đã cạn sự sống?

“ Dù gia đình bạn có nhỏ hay lớn, bạn sống tự lập hay ở ghép cùng ai đó, ai cũng có những cục pin đã qua sử dụng để trong ngăn tủ, mà chẳng biết phải bỏ đi đâu. Muốn nhờ ai đó đến thu gom cũng chẳng biết phải gọi ai. Ta sẽ phải làm gì với những cục pin đã cạn sự sống?”

Thứ tư, 14/02/2018 - 04:00

Mai rừng “nhuộm vàng” đường phố
Mai rừng “nhuộm vàng” đường phố

(Dân trí) - Những ngày cận tết, mai rừng ùn ùn xuống phố để "đón tết". Vẻ đẹp tự nhiên của mai rừng đã khiến giá của nó cao hơn mai trồng.

Thứ ba, 13/02/2018 - 04:15

Những điều cần lưu ý khi bày mâm ngũ quả ngày Tết
Những điều cần lưu ý khi bày mâm ngũ quả ngày Tết

(Dân trí) - Trong ngày Tết, mâm ngũ quả chiếm một vị trí quan trọng và được xem như cách thức bày tỏ tấm lòng thành kính với tổ tiên. Hoa quả cũng tượng trưng cho thành quả lao động sau một năm của con cháu, đồng thời gửi gắm ước nguyện về một năm mới đầy đủ, hạnh phúc.

Thứ ba, 13/02/2018 - 02:44

Nỗi niềm ngư dân xa vợ, con đón Tết trên biển
Nỗi niềm ngư dân xa vợ, con đón Tết trên biển

(Dân trí) - Trong khi bao người đàn ông đang quây quần bên vợ, con chuẩn bị đón cái Tết ở đất liền thì hàng ngàn ngư dân làng biển phải quên đi cái cảm giác sum vầy chuẩn bị lương thực vươn khơi sẵn sàng đón Tết ở khơi xa.

Thứ ba, 13/02/2018 - 02:10

Độc đáo bưởi “khổng lồ” 10kg, giá bạc triệu một quả ở Hà Nội
Độc đáo bưởi “khổng lồ” 10kg, giá bạc triệu một quả ở Hà Nội

(Dân trí) - Có cân nặng gấp 3 – 4 lần so với bưởi thường, loại bưởi Kỳ Đà (Tuyên Quang) hiện đang được bày bán khá nhiều ở đường phố Hà Nội với giá từ 400 – 600 nghìn đồng/ quả.

Thứ ba, 13/02/2018 - 10:00

Tập đoàn Mường Thanh gói hơn 2.000 bánh chưng tặng Tết người nghèo
Tập đoàn Mường Thanh gói hơn 2.000 bánh chưng tặng Tết người nghèo

Hơn 2.000 chiếc bánh chưng cùng nhiều suất ăn tình thân đã được người Mường Thanh tận tay làm để đem tặng cho những hoàn cảnh khó khăn trong chương trình “Ấm no ngày Tết 2018” – Ngày hội gói bánh chưng vì người nghèo do Quỹ nhân đạo Mường Thanh phát động tới hơn 50 đơn vị thành viên của Tập đoàn Khách sạn Mường Thanh trên cả nước và nước bạn Lào.

Thứ ba, 13/02/2018 - 09:40

Mang lại màu xanh mùa xuân đến huyện đảo Lý Sơn
Mang lại màu xanh mùa xuân đến huyện đảo Lý Sơn

Nhằm góp phần mang lại màu xanh,một môi trường trong lành và tạo ra một lá chắn che chở cho huyện Đảo Lý Sơn giảm những ảnh hưởng của mùa giông bão khắc nghiệt của miền Trung, đầu tháng 2/2018, công ty Cổ phần Vàng Bạc Đá Quý Phú Nhuận – PNJ đã chung tay hỗ trợ việc trồng 500 cây dừa ở huyện đảo. Đây là một hoạt động tiếp nối năm 2016 trong chuỗi hoạt động hỗ trợ cải thiện môi trường và đời sống của người dân trên huyện đảo Lý Sơn.

Thứ ba, 13/02/2018 - 09:38

Những món mứt tết cổ truyền dân tộc đơn giản mà dễ làm
Những món mứt tết cổ truyền dân tộc đơn giản mà dễ làm

(Dân trí) - Bên cạnh những món ăn truyền thống thì mứt tết đã trở thành một phần làm nên hương vị ngày tết Nguyên đán.

Thứ ba, 13/02/2018 - 09:35