Các cụ U90 Hà Nội: Tối ngủ với con, sáng dậy "cắp cặp"... đi viện dưỡng lão

"Chạnh lòng khi con nói cho đi dưỡng lão, sau lại... mê"

Mỗi sáng từ thứ 2 đến thứ 6, ông Trần Xuân Song (78 tuổi, phường Tây Hồ, Hà Nội) lại chống gậy đi bộ đến cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày trên đường Quảng An, cách nhà hơn 500m.

Nơi đây có bạn bè của ông cùng trò chuyện, tham gia hoạt động thay vì quanh quẩn một mình trong nhà.

Trước đây, khi con cháu đi làm, đi học, phần lớn thời gian trong ngày của ông Song trôi qua bên chiếc tivi hoặc trên giường. Tuổi cao, chân đau khiến ông ngại đi lại, khoảng thời gian dài thiếu người bầu bạn càng khiến cuộc sống nghỉ hưu thêm tẻ nhạt.

“Ở nhà cứ nằm trên giường suốt, không thì lại xem tivi. Chân đau, sức khỏe giảm sút, tinh thần cũng buồn vì chẳng có ai trò chuyện”, ông kể.

Biết gần nhà có cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày, ông cùng con cháu đến tìm hiểu rồi đăng ký tham gia. Từ đó, buổi sáng của ông có thêm một lịch hẹn quen thuộc.

Không nhờ con cháu đưa đón, ông tự chống gậy đi bộ đến trung tâm chiều lại trở về nhà.

Điều khiến ông Song vui nhất những ngày qua không chỉ là được vận động mà còn là có người chuyện trò. Ở trung tâm, ông quen những người cùng thế hệ, có người là công nhân nhà máy in, người từng tham gia kháng chiến, người làm trong ngành xây dựng....

Cụ ông có thể thoải mái kể về những ngày trẻ, về thời trước của mình mà không lo lắng việc cách biệt thế hệ, những ngày nghỉ hưu của ông càng thêm rộn ràng.

“Đến đây được vận động, tập luyện, nói chuyện với nhau nên tinh thần tôi thoải mái hơn. Tôi thấy mình khỏe ra, bớt cô đơn hơn trước”, ông chia sẻ.

Mỗi ngày, ông còn được tham gia các hoạt động như tập dưỡng sinh ngoài trời, ngồi thiền, ngâm chân thảo dược, vẽ tranh, đọc sách hoặc hát karaoke. Với ông, việc có lịch sinh hoạt đều đặn giúp bản thân chủ động hơn, thay vì để thời gian trôi qua trong sự thụ động.

"Tôi không muốn vào viện dưỡng lão cả ngày lẫn đêm, sống xa con cháu tuổi về già, mô hình này thật sự tốt với những người già như tôi", cụ ông nhận xét.

Cũng tìm thấy niềm vui mới khi tham gia mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày, bà Trần Thị Nữ (80 tuổi) là một trong những thành viên đầu tiên của trung tâm. Sau hơn 2 tháng gắn bó, bà đã thuộc lòng giờ giấc sinh hoạt, biết hôm nào có hoạt động gì và quen mặt từng người bạn cùng trang lứa.

Bà Nữ sống cùng con trai, con dâu và các cháu. Tuy nhiên, khi con cháu đều bận rộn với công việc, bà thường chỉ quanh quẩn trong nhà. Không có người trò chuyện thường xuyên, những ngày ở nhà trở nên dài hơn.

“Tuổi già ai cũng có những vấn đề riêng, nhưng con cháu bận rộn, bản thân tôi cũng ngại nói ra vì sợ các con lo lắng”, bà chia sẻ.

Khi được giới thiệu về trung tâm chăm sóc người cao tuổi ban ngày của phường, bà chủ động đăng ký đến trải nghiệm. Sau tháng đầu tiên được miễn phí, nhận thấy mình được chăm sóc chu đáo, sức khỏe có chuyển biến tích cực và tinh thần vui vẻ hơn, bà quyết định tiếp tục tham gia.

Điều khiến bà Nữ hài lòng không chỉ là được theo dõi sức khỏe, hỗ trợ xoa bóp, chiếu đèn hoặc châm cứu khi đau tay, mà còn là cảm giác luôn có người bên cạnh. Từ những người xa lạ, các thành viên dần trở thành bạn bè, có thể hỏi han, chia sẻ chuyện gia đình, sức khỏe.

Niềm vui ấy còn hiện diện trong những bữa cơm trưa của bà. Trước đây, khi ở nhà một mình, bà Nữ thường ăn uống qua loa, chỉ chuẩn bị một, hai món cho xong bữa. Tại trung tâm, bà được ăn đúng giờ, thực đơn đa dạng với 5 món, có bữa phụ và đặc biệt là có người cùng ngồi ăn, trò chuyện.

Với bà Nữ, trung tâm dần trở thành một phần quen thuộc trong nhịp sống hằng ngày. Bà được vận động, vui chơi thay vì chỉ quanh quẩn trong bốn bức tường. Những ngày cuối tuần không đến trung tâm, cụ bà lại mong nhanh đến thứ 2 để được gặp mọi người.

“Ở đây ngày nào cũng có chuyện vui, có người trò chuyện nên tôi thấy thoải mái hơn nhiều”, bà nói.

Trung tâm trang bị giường chiếu, đồ dùng vận động để các cụ nghỉ ngơi, tập luyện.

Bà Nguyễn Thị Óng (82 tuổi) mới tham gia trung tâm khoảng 10 ngày. Cụ bà chia sẻ, ban đầu, khi nghe con nói sẽ đăng ký cho mình đến trung tâm dưỡng lão, bà Óng không khỏi chạnh lòng.

Nhưng sau những ngày trải nghiệm, bà dần thích được đến trung tâm, ở đây bà được nghỉ ngơi, giao lưu và chăm sóc bản thân.

Trước đây, dù con cái thường khuyên mẹ nghỉ ngơi, bà Óng vẫn không thể ngồi yên.

“Ngồi không thì không chịu được, cứ quanh quẩn quét nhà, dọn dẹp, nấu cơm là hết ngày. Nhiều khi mình cũng chẳng thực sự được nghỉ ngơi”, bà kể.

Từ ngày tham gia trung tâm với mức chi phí hơn 2 triệu đồng mỗi tháng, ở phòng cùng 5 người khác, bà Óng bắt đầu có những khoảng thời gian dành riêng cho mình. Buổi sáng, bà cùng vài người bạn hẹn nhau bắt taxi đến trung tâm. Ở đó, bà có thể đọc sách, vẽ tranh, ngồi thiền hoặc làm đồ thủ công, tham gia các hoạt động phù hợp với sức khỏe.

Trong số các hoạt động, bà thích nhất là ngâm chân thư giãn. Những người bạn già ngồi quây quần, vừa ngâm chân vừa trò chuyện về những điều vụn vặt trong cuộc sống. Những lúc như vậy, bà không phải bận tâm đến việc nhà còn gì chưa làm hay con cháu đã ăn uống đầy đủ chưa.

“Chính ra vào đây lại khỏe, mọi việc có các cháu ở nhà tự lo, mình chỉ cần ăn uống, tập luyện, vui chơi”, bà cười nói.

Điều khiến cụ bà yên tâm nhất là sau một ngày có hoạt động và bạn bè bên cạnh, buổi chiều bà vẫn được trở về nhà, sống cùng con cháu, không phải chịu cảnh mẹ một nơi, con cái một nơi ở tuổi xế chiều.

Cháy chỗ

Chị Trần Thị Thủy, phụ trách cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại phường Tây Hồ, Hà Nội, cho biết trung tâm đi vào hoạt động từ tháng 8, với quy mô tối đa 20 giường. Dù mới hoạt động, cơ sở thường xuyên kín chỗ.

Theo chị Thủy, một ngày tại trung tâm bắt đầu từ 7h45, nhân viên đón các cụ, đo huyết áp, theo dõi nhiệt độ, kiểm tra một số chỉ số sức khỏe và ghi sổ. Sau đó, người cao tuổi tham gia các hoạt động như tập thể dục, vận động phòng ngừa té ngã, rèn luyện trí nhớ, vẽ tranh, thiền và trò chơi tập thể.

"Các bài tập ở trung tâm được điều chỉnh phù hợp với thể trạng của từng người. Với những cụ đi lại khó khăn hoặc có di chứng bệnh lý, nhân viên sẽ hỗ trợ riêng để bảo đảm an toàn trong quá trình vận động", chị Thuỷ nói.

Trung tâm có 6 nhân viên trực tiếp chăm sóc người cao tuổi. Bên cạnh đó, cơ sở mời các bác sĩ y học cổ truyền và bác sĩ tây y luân phiên đến thăm khám, theo dõi sức khỏe cho các cụ. Trung tâm cũng phối hợp tổ chức các hoạt động chăm sóc như xoa bóp, bấm huyệt, ngâm chân và vật lý trị liệu, tùy theo nhu cầu và tình trạng sức khỏe của từng người.

Bữa ăn của các cụ được đặt từ một đơn vị chế biến riêng, nhằm đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng trong ngày.

"Hiện các cụ ăn ở trung tâm 2 bữa là bữa trưa và một bữa phụ khi ngủ dậy, có thể là sữa chua, hoa quả", chị Thuỷ cho hay.

Ngoài trung tâm lồng ghép những trò chơi đố vui, giải câu đố dân gian vào lịch sinh hoạt, khuyến khích người cao tuổi suy nghĩ, gợi nhớ kiến thức và tương tác với bạn bè đồng trang lứa.

“Lịch sinh hoạt cũng được thay đổi thường xuyên để các cụ không cảm thấy nhàm chán, có hôm đố vui, hôm vẽ, cắt dán...”, chị Thủy chia sẻ.

Theo chị Thuỷ, khoảng 16h30-17h, các cụ được gia đình đón về nhà, tiếp tục sinh hoạt cùng con cháu. Chi phí chăm sóc là 100.000 đồng/ngày. Trung tâm hoạt động từ thứ 2 đến thứ 6 hằng tuần, nghỉ thứ 7 và chủ nhật.

Đại diện trung tâm cho hay, mô hình chăm sóc ban ngày phù hợp với những gia đình có con cháu đi làm cả ngày, không thể thường xuyên ở bên chăm sóc người thân. Người cao tuổi vừa được theo dõi sức khỏe, tham gia các hoạt động phù hợp, vừa có thể trở về nhà vào buổi chiều, duy trì cuộc sống quen thuộc bên gia đình.

Ảnh: Nguyễn Hà Nam