Khắc phục bệnh thành tích trong tôn vinh “Gia đình văn hóa”

Tôn vinh gia đình văn hóa là nội dung cốt lõi trong cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Tuy nhiên, những năm gần đây, thủ tục xét và công nhận “Gia đình văn hóa” đã và đang có biểu hiện hình thức và bệnh thành tích.


Ảnh minh họa. Ảnh: vietnamnet.vn

Ảnh minh họa. Ảnh: vietnamnet.vn

Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” được triển khai từ nhiều năm nay đã góp phần phát huy các giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp và giữ gìn thuần phong mỹ tục của dân tộc, xây dựng nếp sống văn minh; động viên cộng đồng chung tay xây dựng đời sống văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội.

Từ năm 2011, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành thông tư quy định chi tiết về tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục, hồ sơ công nhận danh hiệu “Thôn văn hóa”, “Làng văn hóa”, “Ấp văn hóa”, “Bản văn hóa”, “Tổ dân phố văn hóa” (gọi chung là “Khu dân cư văn hóa”) và “Gia đình văn hóa”; ... Theo đó, “Gia đình văn hóa” có 3 tiêu chuẩn (gồm 11 tiêu chí cụ thể) là: 1). Gương mẫu chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực tham gia các phong trào thi đua của địa phương; 2). Gia đình hòa thuận, hạnh phúc, tiến bộ, tương trợ giúp đỡ mọi người trong cộng đồng; 3). Tổ chức lao động, sản xuất, kinh doanh, công tác, học tập đạt năng suất, chất lượng, hiệu quả;...

Thông tư cũng yêu cầu chính quyền các cấp, nhất là ở cơ sở cần tuyên truyền, phổ biến để cộng đồng dân cư nắm vững tiêu chuẩn và tự giác đăng ký thực hiện. Việc xét công nhận “Gia đình văn hóa” phải trên cơ sở gia đình đăng ký, được cộng đồng trong khu dân cư bình xét theo nguyên tắc công khai, dân chủ. Bảo đảm đúng tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục.

Nhưng trên thực tế, ở nhiều khu dân cư không phổ biến chủ trương và các văn bản hướng dẫn của cơ quan trung ương và của địa phương nên người dân không nắm được mục đích, ý nghĩa của cuộc vận động, không nắm được tiêu chuẩn khu dân cư văn hóa, “Gia đình văn hóa”. Nhiều gia đình không đăng ký thi đua. Hàng năm người đứng đầu khu dân cư (trưởng thôn, trưởng khu phố, tổ trưởng tổ tự quản) lập danh sách những gia đình không có khuyết điểm hoặc vi phạm nào rõ rệt thì đều được báo cáo đề nghị cấp trên công nhận là “Gia đình văn hóa”, cộng đồng trong khu dân cư không tiến hành bình xét. Nguyên nhân của tình hình trên là do các khu dân cư thường mỗi năm chỉ họp một lần vào giáp Tết Nguyên đán (thôn, khu phố đông dân thì nhiều năm liền không họp với dân), trong cuộc họp thường có tâm lý “tốt đẹp phô ra, xấu xa đậy lại” và “ăn cây nào, rào cây ấy” vun vén cho tập thể được tôn vinh đạt chuẩn văn hóa, ngại phát biểu, ngại nêu lên những khiếm khuyết của hàng xóm, sợ mất lòng…Do đó số gia đình đạt chuẩn “Gia đình văn hóa” hàng năm đều chiếm tỷ lệ cao, năm 2016, cả nước có gần 18,8 triệu hộ gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”, chiếm 85,03% tổng số hộ gia đình. Việc lựa chọn “Gia đình văn hóa” tiêu biểu đề nghị cấp trên khen thưởng cũng do người đứng đầu khu dân cư chọn cử và báo cáo lên cấp trên, có nơi lựa chọn bằng cách luân phiên, lần lượt đối với tất cả gia đình.

Với cách làm như trên nên có trường hợp gia đình không hòa thuận, xích mích với hàng xóm, lấn chiếm vỉa hè, không tích cực tham gia các hoạt động của cộng đồng dân cư; thành viên gia đình là cán bộ, công chức có biểu hiện tiêu cực trong công tác như nhũng nhiễu, vòi vĩnh người dân và doanh nghiệp…vẫn được công nhận là “Gia đình văn hóa”, có trường hợp được tôn vinh là “Gia đình văn hóa tiêu biểu”. Một số thôn, làng, khu phố được tôn vinh đạt chuẩn văn hóa nhưng vẫn có những hộ sản xuất, buôn bán những hàng hóa, thực phẩm không bảo đảm vệ sinh, gây tổn hại sức khỏe cho cộng đồng, môi trường sống bị ô nhiễm, đường làng, ngõ xóm vương vãi chất thải của gia súc, nồng nặc mùi xú uế, an ninh trật tự không đảm bảo, bạo lực gia đình vẫn xảy ra…

Vì vậy, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” còn mang nặng tính hình thức và bệnh thành tích, làm hạn chế ý nghĩa nhân văn của cuộc vận động. Những tập thể và gia đình được tôn vinh đạt chuẩn văn hóa không thật sự là những điển hình tiêu biểu để cộng đồng dân cư học tập, noi theo, ít có tác dụng giáo dục, nêu gương,

Thiết nghĩ, gia đình là tế bào của xã hội, xây dựng gia đình văn hóa có vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển văn hóa, con người Việt Nam. Xét và công nhận “Gia đình văn hóa” là hình thức tôn vinh những điển hình tiên tiến ở cơ sở, động viên cộng đồng dân cư học tập và làm theo những mặt tích cực; đoàn kết, chung tay xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, góp phần nâng cao chất lượng cuộc vận động “Xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”. Vì vậy, để nâng cao chất lượng và hiệu quả của cuộc vận động, trước hết cần chú trọng tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên ở cơ sở và mọi người dân nắm vững mục đích ý nghĩa quan trọng của cuộc vận động, nhất là tiêu chuẩn và các tiêu chí cụ thể của “Gia đình văn hóa”, trên cơ sở đó động viên các gia đình tự giác đăng ký thực hiện.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Ủy ban trung ương MTTQ Việt nam chỉ đạo gắn cuộc vận động này với cuộc vận động “Xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”; nghiên cứu, bổ sung tiêu chuẩn “Gia đình văn hóa”, theo hướng cụ thể, thiết thực, phù hợp với từng loại hình dân cư (nông thôn, đô thị…).

Việc xét, công nhận “Gia đình văn hóa” và “Gia đình văn hóa” tiêu biểu phải thực hiện đúng hướng dẫn của cơ quan cấp trên, nhất thiết phải dựa trên cơ sở bình xét, công khai, dân chủ và là sự tôn vinh của tập thể cộng đồng dân cư nơi cư trú. Động viên cộng đồng dân cư phát huy tinh thần đoàn kết, góp ý thẳng thắn, chân thành, đảm bảo những gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa” thực sự tiêu biểu, không vì thành tích của tập thể mà hạ thấp tiêu chuẩn, bình bầu tràn lan, qua loa, chiếu lệ.

Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch các cấp và UBND xã, phường, thị trấn cần đi sâu, đi sát các khu dân cư, tổ dân phố, kiểm tra, giám sát, phát hiện, uốn nắn kịp thời những biểu hiện lệch lạc như cảm tình, nể nang, né tránh trong giới thiệu, bình xét. Gia đình được đề cử là “Gia đình văn hóa” phải bảo đảm đủ tiêu chuẩn, xứng đáng với danh hiệu được tôn vinh./.

Theo Hồng Minh

Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt nam

MỚI NHẤT
Người chưa có giấy phép lái xe, gây tai nạn chết người bị xử lý như thế nào?
Người chưa có giấy phép lái xe, gây tai nạn chết người bị xử lý như thế nào?

Đó là thắc mắc của không ít người tham gia giao thông. Về vấn đề này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Luật sư Khương Tân Phương, Văn phòng luật sư Thuận Nam (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội).

Thứ ba, 30/01/2018 - 07:00

"Người Việt chi mạnh cho tết vì đua đòi và sĩ diện"
"Người Việt chi mạnh cho tết vì đua đòi và sĩ diện"

Với quan niệm “đói giỗ cha, no ba ngày tết”, nhiều người đã không ngần ngại chi mạnh tay mua bán, sắm sửa mỗi dịp tết đến, xuân về.

Thứ hai, 29/01/2018 - 12:00

Bỏ nét văn hóa tết truyền thống, vậy chúng ta muốn giữ lại gì?
Bỏ nét văn hóa tết truyền thống, vậy chúng ta muốn giữ lại gì?

Cuộc tranh cãi tết tây - tết ta vẫn chưa có hồi kết. Trong một bài viết trước, chúng tôi đã cho rằng để trẻ em “ghét tết” là lỗi của người lớn. Vấn đề là chúng ta đã ăn tết như thế nào mà để cho con cháu ghét nó.

Chủ nhật, 28/01/2018 - 08:00

Chung kết U23 Việt Nam - U23 Uzbekistan: Trận cuối này sáng rực một mốc son!
Chung kết U23 Việt Nam - U23 Uzbekistan: Trận cuối này sáng rực một mốc son!

(Dân trí) - 15h chiều nay, đội tuyển U23 Việt Nam hiên ngang bước vào trận chung kết tranh ngôi vương tại giải bóng đá cấp châu lục. Thành tích này đã làm nức lòng hàng triệu người hâm mộ cả nước. Nhà thơ Duy Thảo đã viết một bài gửi tặng cho những “chiến binh” của đội tuyển U23 Việt Nam và toàn thể người hâm mộ.

Thứ bảy, 27/01/2018 - 07:17

Trái đất mầu xanh, trái bóng hòa bình
Trái đất mầu xanh, trái bóng hòa bình

Bài hát cổ vũ đội tuyển bóng đá U23 Việt nam:

Thứ bảy, 27/01/2018 - 07:00

Vì sao riêng Trịnh Xuân Thanh dám chối tội tham ô?
Vì sao riêng Trịnh Xuân Thanh dám chối tội tham ô?

Bởi cách ăn hối lộ, cách tham nhũng được giấu bởi tầng tầng lớp lớp những thuộc cấp, những trung gian rất “bài bản

Thứ bảy, 27/01/2018 - 05:00

Ám ảnh những chiếc am trên Quốc lộ 1
Ám ảnh những chiếc am trên Quốc lộ 1

Hơn 8.000 người chết do tai nạn giao thông trong năm 2017, đem so sánh tương đương một xã bị xóa sổ. Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng nhận định, tình hình tai nạn giao thông vẫn rất nghiêm trọng và để giải quyết vấn đề thì cần một phương án đồng bộ hơn.

Thứ sáu, 26/01/2018 - 06:00

Bài toán tài chính trong tinh giản biên chế
Bài toán tài chính trong tinh giản biên chế

Giải quyết tốt mối quan hệ (con người - sản phẩm việc làm - tài chính chi trả) sẽ tạo ra thay đổi lớn cho việc sắp xếp, cơ cấu lại bộ máy thu gọn đầu mối và tinh giản biên chế.

Thứ năm, 25/01/2018 - 06:00

Bản lĩnh Việt Nam
Bản lĩnh Việt Nam

Mừng đội tuyển bóng đá Việt Nam hạ đội tuyển Qatar, vào chung kết giải U23 châu Á

Thứ tư, 24/01/2018 - 02:28

Hội họp thời 4.0
Hội họp thời 4.0

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang mở ra nhiều cơ hội, song việc tận dụng cơ hội ấy để phát triển như thế nào chắc hẳn còn nhiều thách thức. Ngay trong cách tổ chức hội họp cũng còn nhiều vấn đề luận bàn.

Thứ tư, 24/01/2018 - 06:00

Giải pháp nào để tháo gỡ tình trạng tắc đường?
Giải pháp nào để tháo gỡ tình trạng tắc đường?

Câu chuyện ùn tắc giao thông vẫn là nỗi ám ảnh. Đây là nỗi lo của mỗi người dân sống ở các thành phố lớn như: Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Thứ ba, 23/01/2018 - 06:00

Mặc tranh cãi, Tết cổ truyền sẽ mãi đồng hành cùng người Việt
Mặc tranh cãi, Tết cổ truyền sẽ mãi đồng hành cùng người Việt

Mỗi dịp cận kề Tết cổ truyền, lại nổ ra các cuộc tranh luận triền miên không có hồi kết về việc có nên bỏ tết Ta (Nguyên đán), gộp vào Tết Dương lịch như một số nước khác.

Thứ hai, 22/01/2018 - 04:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Bỏ cộng điểm thi nghề phổ thông sẽ đảm bảo được sự công bằng
Bỏ cộng điểm thi nghề phổ thông sẽ đảm bảo được sự công bằng

Mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo có chủ trương bỏ cộng điểm khuyến khích cho học sinh thi vào lớp 10, trong đó chủ yếu là điểm thi học nghề, điểm khuyến khích từ thành tích học sinh giỏi, điểm khuyến khích các kỳ thi được tổ chức trong năm học. Xung quanh chủ trương này có nhiều luồng ý kiến khác nhau. Bài viết xin đưa ra một vài suy nghĩ để bàn luận về vấn đề này.

Thứ bảy, 20/01/2018 - 07:00

PGS-TS Nguyễn Thị Minh Thái: Chỉ nên đón một cái tết trong năm
PGS-TS Nguyễn Thị Minh Thái: Chỉ nên đón một cái tết trong năm

Với tư cách là một nhà nghiên cứu văn hóa, PGS-TS Nguyễn Thị Minh Thái đề xuất chỉ nên đón một cái tết trong năm, để tránh lãng phí và tốn kém.

Thứ sáu, 19/01/2018 - 07:00

Vấn nạn buôn bán quân phục, sắc phục xử lý thế nào? ​
Vấn nạn buôn bán quân phục, sắc phục xử lý thế nào? ​

Thời gian gần đây, cơ quan chức năng liên tục phát hiện nhiều vụ lừa đảo bằng thủ đoạn giả danh sĩ quan công an, quân đội.

Thứ năm, 18/01/2018 - 08:00

Dự thảo sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân: Ngành thuế chọn việc dễ cho mình?
Dự thảo sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân: Ngành thuế chọn việc dễ cho mình?

Dư luận cho rằng, Dự thảo sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân, đang được đưa ra lấy ý kiến, không chỉ có nhiều điểm bất hợp lý mà còn cho thấy ngành thuế dường như chỉ chọn việc dễ cho mình.

Thứ tư, 17/01/2018 - 06:00

“Áo choàng...” !
“Áo choàng...” !

Không biết khởi đầu từ bao giờ mà hiện nay trên rất nhiều tuyến đường dọc dài đất nước mọc lên rất nhiều cổng chào. Rồi cổng chào được xây mới bằng tiền tỷ cũng xuất hiện ở không ít làng, xã, huyện, tỉnh.

Thứ ba, 16/01/2018 - 07:00

Phụ huynh “thở phào” vì Thủ tướng cấm quảng cáo, kinh doanh đồ uống có ga trong trường học
Phụ huynh “thở phào” vì Thủ tướng cấm quảng cáo, kinh doanh đồ uống có ga trong trường học

(Dân trí) - Sau khi Chỉ thị 46/CT-TTg của thủ tướng chính phủ ban hành quy định việc không quảng cáo và kinh doanh đồ uống có cồn, nước ngọt có ga và các thực phẩm không có lợi cho sức khỏe trong trường học đã nhận được sự ủng hộ tích cực từ phía phụ huynh và dư luận.

Thứ hai, 15/01/2018 - 04:20

BOT ngày càng hỗn loạn – ai phải chịu trách nhiệm?
BOT ngày càng hỗn loạn – ai phải chịu trách nhiệm?

Để các tuyến quốc lộ được lưu thông bình thường, cần loại bỏ tận gốc những nguyên nhân và phải truy cứu trách nhiệm những ai đã gây nên những sai lầm nghiêm trọng này.

Chủ nhật, 14/01/2018 - 08:00

Bài văn 'Ghét Tết” vì làm mẹ mệt mỏi của học sinh gây “bão” mạng
Bài văn 'Ghét Tết” vì làm mẹ mệt mỏi của học sinh gây “bão” mạng

Có thể với đa phần trẻ thơ sẽ vô cùng háo hức mong được đến tết, vì được mặc quần áo mới và nhận lì xì của ông bà, cha mẹ. Tuy nhiên với tác giả của bài văn “Ghét tết” đang được chia sẻ rầm rộ trên mạng xã hội, Tết lại chẳng có gì thích thú, bởi Tết làm mẹ em mệt mỏi.

Thứ bảy, 13/01/2018 - 09:45

Văn bản lỗi
Văn bản lỗi

Xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật cần xem xét các yếu tố thực tiễn khách quan cũng như phát huy tầm nhìn, đổi mới, sáng tạo, kế thừa và rút kinh nghiệm để hạn chế những văn bản quy phạm trái pháp luật được ban hành.

Thứ năm, 11/01/2018 - 12:00

Phải biết day dứt với lương tâm!
Phải biết day dứt với lương tâm!

Biết day dứt lương tâm có lẽ sẽ giúp người ta tiết chế bản thân để không bị cuốn vào vòng xoáy suy thoái về đạo đức, lối sống.

Thứ tư, 10/01/2018 - 03:48

Vỉa hè và những phát ngôn của vị tướng
Vỉa hè và những phát ngôn của vị tướng

Khẳng định “có chuyện đó” về những hồ nghi của dư luận là cách nói rất thẳng, không thể thẳng hơn của một chính khách – tướng Nguyễn Đức Chung. Hiện, dư luận vẫn chờ tướng Chung có những hành động quyết liệt, thiết thực để người dân được tiếp tục mừng và tin.

Thứ ba, 09/01/2018 - 01:46

Đường dây nóng tố cáo tặng quà Tết: Ai tố, và xử lý như thế nào?
Đường dây nóng tố cáo tặng quà Tết: Ai tố, và xử lý như thế nào?

Ngày 28.12, Cục Phòng chống tham nhũng - Thanh tra Chính phủ, cho biết đơn vị mở ba đường dây nóng tiếp nhận phản ánh của người dân, doanh nghiệp tố cáo về tham nhũng, tiêu cực và tặng quà trái quy định dịp Tết Nguyên đán 2018.

Thứ hai, 08/01/2018 - 09:00