Bạn đọc viết

Đồ chơi Trung thu truyền thống mang bản sắc dân tộc Việt

Ngay từ xa xưa, các cụ ta đã quan niệm những món đồ chơi và trò chơi chính là công cụ hữu ích để giáo dục, nuôi dưỡng tâm hồn con người. Và dường như, bất kì món đồ chơi truyền thống nào cũng đều có linh hồn của riêng nó. Đằng sau chiếc đèn ông sao, ông Tiến sĩ giấy, tò he, mặt nạ… là bao câu chuyện và tâm huyết của ông cha gìn giữ từ ngàn đời nay.


Minh họa: Ngọc Diệp

Minh họa: Ngọc Diệp

Ông Tiến sĩ:

Trong số tất cả những thứ đồ chơi của trẻ em ngày Trung Thu, đáng kể nhất vẫn là ông Tiến sĩ giấy được đặt ở nơi cao đẹp nhất, xung quanh là bánh trái hoa quả và đèn trang trí. Không chỉ được sử dụng trong dịp lễ Trung Thu, ngày xưa người lớn cũng thường mua ông Tiến sĩ giấy để tặng cho con trẻ vào đầu năm học với hy vọng món quà ý nghĩa này sẽ khuyến khích các em chăm chỉ học hành hơn. Hình ảnh ông tiến sĩ giấy không chỉ đơn thuần là trò chơi dân gian mà qua đó, cha mẹ muốn gửi gắm vào con cái một niềm hy vọng con mình sẽ chăm chỉ học hành, lớn lên đỗ đạt. Điều này thể hiện rõ tinh thần hiếu học, khuyến học khuyến tài và của dân tộc ta. Sau khi phá cỗ, các em thường đặt ông tiến sĩ giấy ở một góc trang trọng trên bàn học, để mỗi khi học bài, các em thường tự nhủ mình cần phải cố gắng hơn.

Đèn ông sao:

Chuyện kể rằng, ngày xưa, ở một khu rừng nọ, nơi vô cùng xa xôi và nghèo đói, trẻ con chẳng có thứ gì để chơi cả. Vào những đêm trăng sáng, các em thường tụ tập lại, nhặt những cành cây ở bìa rừng làm đồ chơi và nhảy múa ca hát. Cùng lúc đó, trên bầu trời, các vì sao cũng rất buồn vì mặt trăng sáng quá, chúng cảm thấy mình bị mờ nhạt bởi ánh sáng lung linh huyền ảo của mặt trăng. Nhìn bọn trẻ nô đùa vui chơi một cách hồn nhiên, các vì sao thèm quá bèn xin phép ông trời được cho xuống trần gian vui chơi một lần cùng lũ trẻ. Thế là mỗi ngôi sao sà xuống, đậu nhấp nháy trên một cành cây của lũ trẻ. Quá vui sướng, lũ trẻ mỗi đứa cầm một cành cây mà trên đầu có gắn vì sao nhấp nháy, nhảy múa suốt đêm. Nhưng đó chỉ là lần duy nhất chúng được chơi đùa với các vì sao. Từ đó, mỗi khi trăng sáng, lũ trẻ lại kiếm những cành cây có hình giống các vì sao để nhắc lại kỷ niệm đó. Theo thời gian, từ những cành cây ấy, người ta nghĩ ra chế những cái đèn ông sao như ngày nay.

Để làm ra được một chiếc đèn ông sao, các nghệ nhân phải vất vả trải qua nhiều công đoạn rất công phu, kỹ lưỡng: từ chọn nứa cho đến cắt dán. Nan dùng làm đèn ông sao phải được chẻ bằng loại nứa bánh tẻ, đốt dài thì mới có độ dẻo để uốn khung đèn. Khi chọn nứa xong, phải chặt nứa thành nhiều đoạn rồi ngâm trong nước vôi trong để chống mối mọt nên có thể để được nhiều năm không hỏng. Sau khi ngâm xong thì đem phơi nắng rồi mới chẻ thành nan. Chẻ ra rồi lại phải phân loại xem những phần nào để làm nan, phần nào dùng để làm cờ... Sau đó mới đến công đoạn ghép và dán giấy màu cho chiếc đèn.

Mặt nạ - Đầu sư tử

Mỗi chiếc mặt nạ có thể coi là một tác phẩm nghệ thuật hàm chứa cái đẹp sâu sắc trong mỹ học dân tộc. Các loại mặt nạ thường được làm bằng bìa hoặc bằng giấy bồi, khắc họa các nhân vật yêu thích như Ông Địa, Thằng Bờm… rồi đến đầu sư tử - thường được sử dụng trong các màn múa lân truyền thống.

Ngày Tết Trung Thu, trẻ em và cả người lớn không thể nào quên tiếng trống rộn ràng trong điệu múa lân hòa cùng dòng người đi trên phố.

Đèn lồng:

Nói đến đồ chơi tết Trung thu là phải nói đến lồng đèn, thứ không thể thiếu để các em đi rước trăng. Từ xưa đến nay, hai thành phố Hội An và Sài Gòn nổi tiếng khắp nước về thủ công nghệ làm lồng đèn trang trí và các loại đèn giấy dùng trong ngày tết Trung Thu. Đèn lồng có đủ hình thù, kiểu dáng, to nhỏ, có thể dùng vải bọc đèn thay giấy làm cho ánh sáng thêm huyền ảo lung linh.

Mấy năm gần đây, ở thị trường Việt Nam, ngành công nghệ sản xuất đồ chơi cho trẻ em dịp trung thu giúp tạo việc làm cho rất nhiều doanh nghiệp nhỏ, do nguyên liệu thông dụng và công nghệ đơn giản, vốn ít. Sau một thời gian để đồ chơi của Trung quốc thống lĩnh thị trường, đến nay, đồ chơi Trung thu Việt Nam đã hồi phục và chiếm lĩnh lại thị trường nội địa. Đèn ông sao, Tiến sĩ giấy, tò he, mặt nạ... và nhiều câu chuyện thú vị xung quanh ngày tết Trung thu mãi là nguồn cảm hứng vô tận cho những tối rước đèn, những lúc phá cỗ trông trăng của tuổi thơ. Mỗi trung thu sẽ thực sự hấp dẫn con trẻ, ngoài những câu chuyện cổ tích Chú Cuội cung trăng, Chị Hằng … thì các trò chơi trung thu vẫn luôn mãi thu hút mọi lứa tuổi thơ bao đời. Và để giữ gìn bản sắc văn hoá ấy, để các em mãi có những đêm trăng rằm đẹp sáng - những vầng trăng cổ tích - rất cần sự quan tâm của người lớn chúng ta.

Diễm Nguyệt (ST)

MỚI NHẤT
Chuyện cắt cỏ: Tiết kiệm 708 tỉ hay là…
Chuyện cắt cỏ: Tiết kiệm 708 tỉ hay là…

Cần làm rõ 700 tỉ đồng hàng năm chi cho cắt cỏ, kể từ ngày 1/7 trở về trước - là thời điểm thành phố cho dừng việc cắt cỏ. 80 % của 700 tỉ ấy đã được sử dụng như thế nào?

Thứ sáu, 30/09/2016 - 08:08

20.000 tỉ có trôi theo dòng nước?
20.000 tỉ có trôi theo dòng nước?

Trong tâm trạng bức xúc, lo lắng và bất lực trước nạn "hồng thủy" xảy ra liên miên, người dân thành phố hỏi: Mấy chục ngàn tỉ của các dự án chống ngập đi đâu rồi mà sao ngập vẫn hoàn ngập?

Thứ năm, 29/09/2016 - 01:54

Loại bỏ những “máy chém” chết người trên đường phố
Loại bỏ những “máy chém” chết người trên đường phố

Những ngày qua dư luận bàn tán rất nhiều về 2 vụ tai nạn chết người tại Hà Nội do chính những chiếc xe chở tôn cồng kềnh gây ra. Bởi đây không phải là tai nạn hy hữu nữa, mà nó đang thực sự là những chiếc “máy chém” rất nguy hiểm trên đường phố cần loại bỏ ngay.

Thứ tư, 28/09/2016 - 07:21

Nghĩ về dạy tiếng Anh ở Trung học cơ sở và Trung học phổ thông
Nghĩ về dạy tiếng Anh ở Trung học cơ sở và Trung học phổ thông

Một đề án giáo dục không những chỉ cần ngân quĩ để thực hiện, mà cũng rất cần những phương thức khả dĩ mang đến những kết quả dự trù.

Thứ hai, 26/09/2016 - 12:00

Kiểm soát quyền lực: "Nhiều việc bị lấy cớ là 'nhạy cảm' để không minh bạch thông tin"
Kiểm soát quyền lực: "Nhiều việc bị lấy cớ là 'nhạy cảm' để không minh bạch thông tin"

Ở Việt Nam còn rất nhiều việc chưa được minh bạch, kể cả việc nhỏ và việc lớn, kể cả những chủ trương, quyết định và những vụ việc tiêu cực, tham nhũng, sai lầm. Nhiều việc được cho là “nhạy cảm” để lấy cớ đó không minh bạch thông tin.

Thứ sáu, 23/09/2016 - 01:20

"Có những người bán rẻ Tổ quốc vì quyền lợi cá nhân"
"Có những người bán rẻ Tổ quốc vì quyền lợi cá nhân"

"Có những người lúc đầu khi chưa có quyền lực thì tốt, nhưng sau đó, khi đã có quyền lực trong tay thì dần dần trở nên hư hỏng, thành người xấu; thậm chí đến mức có thể phản bội nhân dân, bán rẻ Tổ quốc vì ngai vàng của cá nhân".

Thứ sáu, 23/09/2016 - 12:00

Có sơ hở về việc quy định quy trình bổ nhiệm cán bộ
Có sơ hở về việc quy định quy trình bổ nhiệm cán bộ

Ông Lê Quang Thưởng - nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức T.Ư - đã nói như vậy với phóng viên về việc dư luận đang xôn xao nhiều người thân của Bí thư Tỉnh ủy Hà Giang Triệu Tài Vinh được bổ nhiệm làm lãnh đạo tại các sở, ban, ngành, địa phương trong tỉnh. Ông Thưởng nhấn mạnh: Trong luật mới chỉ quy định việc cấm bổ nhiệm người nhà lãnh đạo giữ những chức danh về vấn đề tài chính, kế toán, còn những chức danh hành chính thì chưa có quy định cấm.

Thứ năm, 22/09/2016 - 12:00

Luật Hồi tỵ thời phong kiến đã cấm "cả họ làm quan" ở một nơi
Luật Hồi tỵ thời phong kiến đã cấm "cả họ làm quan" ở một nơi

Viện dẫn Luật Hồi tỵ từ thời phong kiến, ĐBQH, nhà sử học Dương Trung Quốc cho biết, từ xưa đã có những quy định chặt chẽ để ngăn cấm "cả họ làm quan" ở một địa phương.

Thứ tư, 21/09/2016 - 10:25

"Nếu Bí thư Tỉnh đã kiên quyết thì ai dám trái ý?"
"Nếu Bí thư Tỉnh đã kiên quyết thì ai dám trái ý?"

Học tập người xưa, nên áp dụng Luật Hồi tỵ để ngăn chặn việc bổ nhiệm người nhà, người thân làm lãnh đạo tại địa phương hoặc ngành mình công tác.

Thứ ba, 20/09/2016 - 07:19

Xin đừng "nhìn ngược" như thế!
Xin đừng "nhìn ngược" như thế!

Chuyện chở thi thể người bằng xe máy ở Sơn La vừa qua là điều cực chẳng đã, chẳng ai muốn xảy ra. Nhưng nó đã xảy ra rồi. Đó là nỗi đau của cộng đồng, của xã hội, cần được mọi người sẻ chia bằng tấm lòng nhân ái của mình để không còn những phận người mong manh, khổ đau đến cả lúc nhắm mắt xuôi tay

Chủ nhật, 18/09/2016 - 10:43

“Không thể tất cả đổ lỗi cho thiên tai”
“Không thể tất cả đổ lỗi cho thiên tai”

Sự cố thủy điện Sông Bung 2 (huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam) vào chiều ngày 13/9, mặc dù UBND tỉnh Quảng Nam đã họp báo công bố nguyên nhân ban đầu nhưng hầu hết giới chuyên gia, các nhà phân tích và dư luận xã hội đều chung nhận định, với sự cố này là “không thể tất cả đổ lỗi cho thiên tai”.

Thứ sáu, 16/09/2016 - 11:32

Mùa Trung thu – Mùa trăng đong đầy hạnh phúc với các em nhỏ nơi biên giới
Mùa Trung thu – Mùa trăng đong đầy hạnh phúc với các em nhỏ nơi biên giới

Những ngày này, chúng tôi theo chân các bạn trẻ Câu lạc bộ Vì Cộng đồng Hà Nội đi lên vùng cao Hà Giang để tổ chức đêm Trung thu cho xã nghèo Du Tiến, huyện Yên Minh.

Thứ năm, 15/09/2016 - 06:15

ĐÁNG QUAN TÂM
Góc nhìn pháp lý về ông Trịnh Xuân Thanh đến hạn bị triệu tập vẫn chưa có mặt
Góc nhìn pháp lý về ông Trịnh Xuân Thanh đến hạn bị triệu tập vẫn chưa có mặt

Cho tới thời điểm này, khi đến hạn bị triệu tập nhưng ông Trịnh Xuân Thanh – nguyên Phó Chủ tịch tỉnh Hậu Giang vẫn chưa có mặt. Nhiều ý kiến cho rằng, việc ông Thanh “mất tích” trước khi có công văn triệu tập là chưa có trong tiền lệ, sẽ gây ít nhiều khó khăn trong quá trình điều ra.

Thứ năm, 15/09/2016 - 12:00

Để Tết Trung thu không còn mối lo ngộ độc thực phẩm
Để Tết Trung thu không còn mối lo ngộ độc thực phẩm

Càng vào ngày cuối của Tết Trung thu, hoạt động buôn bán sản phẩm bánh Trung thu càng trở nên nhộn nhịp, nên không ít các cơ sở sản xuất, kinh doanh đã đưa sản phẩm kém chất lượng, khiến người tiêu dùng rất lo lắng về an toàn thực phẩm.

Thứ tư, 14/09/2016 - 09:22

Mua cái mình thích hay mua cái mình cần?
Mua cái mình thích hay mua cái mình cần?

(Dân trí) - Bộ Công Thương đã bổ sung cái Dự án Bộ thích chứ không phải đất nước cần. Nhưng sao bộ này lại làm vậy nhỉ?

Thứ tư, 14/09/2016 - 12:00

Đi xe sang cũng “chết”, mà xài xe cũ cũng “chết”
Đi xe sang cũng “chết”, mà xài xe cũ cũng “chết”

(Dân trí) - Hóa ra vấn đề không phải cái xe sang hay cái xe cũ, mà là cách con người sử dụng nó như thế nào để hình ảnh con người đó được tỏa sáng hay bị lụi tàn trong con mắt nhân dân.

Thứ ba, 13/09/2016 - 08:11

Xin tiền trả nợ ăn nhậu!
Xin tiền trả nợ ăn nhậu!

Ủy ban Kiểm tra tỉnh ủy Hải Dương vừa có tờ trình "xin hỗ trợ bổ sung" kinh phí tiếp khách khiến dư luận ngỡ ngàng.

Thứ hai, 12/09/2016 - 12:00

Bàn về thi bằng trắc nghiệm?
Bàn về thi bằng trắc nghiệm?

Tác giả bài này không chống thi trắc nghiệm. Trắc nghiệm có thể áp dụng cho Sinh vật học, cho Vật lý hay Hóa học với những công thức ngắn gọn, hay cho Y khoa với những tình thế bệnh lý hiển nhiên, … Nhưng không cho thi tốt nghiệp Trung học phổ thông vì nếu theo như UNESCO thì Trung học phổ thông có mục đích là dạy học trò một số tri thức để sống và để làm người trong xã hội.

Thứ bảy, 10/09/2016 - 11:43

Nghĩ về việc truy thu thuế doanh nghiệp “khủng” HABECO, SABECO
Nghĩ về việc truy thu thuế doanh nghiệp “khủng” HABECO, SABECO

Từ chính chính sách Thuế chưa thống nhất của Nhà nước không chỉ riêng cho HABECO, SABECO mà còn cho tất cả các doanh nghiệp có mặt hàng thuộc diện chịu thuế TTĐB trong cả nước sẽ lâm vào hoàn cảnh kiệt quệ về kinh tế. Đứng trước viễn cảnh 2 doanh nghiệp đang tiến hành Cổ phần hóa, chắc chắn “cú sốc” này sẽ làm thiệt hại hàng ngàn tỷ giá trị thương hiệu của doanh nghiệp trên thị trường.

Thứ sáu, 09/09/2016 - 08:16

Anh là anh hùng giữa đời thường
Anh là anh hùng giữa đời thường

Người anh hùng giữa đời thường mà tôi đang nói đến đây là lái xe Phan Văn Bắc, cái tên được cộng đồng nhắc đến nhiều nhất trong ngày hôm nay với sự ngưỡng mộ sâu sắc trước hành động dũng cảm quên mình cứu người của anh.

Thứ năm, 08/09/2016 - 07:00

Đi học là hạnh phúc
Đi học là hạnh phúc

Học tập là truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam. Những giá trị của truyền thống học tập của dân tộc được kết tinh trong nhân cách và tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nhân năm học mới (2016 - 2017) với nhiều hứa hẹn mới, ôn lại và tôn vinh những giá trị hiếu học của dân tộc ta, của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cũng chính là lời chào mừng năm học mới với những kỳ vọng mới ở thế hệ tương lai của đất nước.

Thứ tư, 07/09/2016 - 08:09

Gốc là nhân cách
Gốc là nhân cách

Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước đã hun đúc tạo nên tâm hồn và cốt cách của người Việt Nam. Do đó, mọi người chúng ta cùng chung tay gạt bỏ đi cái xấu, xây nên cái đẹp, để nhân cách, đạo đức và lòng vị tha của người Việt Nam mãi mãi tỏa sáng.

Thứ ba, 06/09/2016 - 12:14

Không “con dòng cháu giống" thì sao mà giỏi đến vậy
Không “con dòng cháu giống" thì sao mà giỏi đến vậy

Việc bố trí, sắp xếp nhân sự như vầy theo ông cục trưởng khẳng định "đều đúng quy trình, làm theo quy trình của ngành và được anh em tập thể tín nhiệm".

Thứ ba, 06/09/2016 - 07:00

Nghĩ về giá trị đích thực của người nghệ sỹ chân chính
Nghĩ về giá trị đích thực của người nghệ sỹ chân chính

Cái tin nghệ sĩ Hán Văn Tình vừa qua đời khiến người yêu mến nghệ nặng trĩu nỗi buồn. Nhưng câu buồn hơn bởi đằng sau sân khấu, nay nhiều người mới biết gia cảnh của người nghệ sĩ cả đời gắn bó với nghệ thuật tuồng không lung linh hào nhoáng.

Thứ hai, 05/09/2016 - 07:00