Việt Nam thúc đẩy khai thác hiệu quả 5G, chuẩn bị cho 6G

Ngày 29/10, tại Quảng Ninh, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị ASEAN về 5G lần thứ 7, trong khuôn khổ Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam năm 2026.

Hội nghị có sự tham dự của đại diện cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, hiệp hội công nghệ và doanh nghiệp viễn thông trong khu vực ASEAN cùng các nước đối tác. Các bên trao đổi kinh nghiệm thương mại hóa 5G, phát triển ứng dụng và chuẩn bị cho thế hệ mạng di động tiếp theo.

5G phải tạo ra giá trị ngoài kết nối

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long nhấn mạnh định hướng: “Khai thác hiệu quả 5G hôm nay, chủ động định hình 6G ngày mai”.

Theo Thứ trưởng, sau giai đoạn đầu tư và triển khai mạng lưới, thách thức lớn nhất của 5G là chuyển năng lực kết nối thành giá trị kinh tế, xã hội. Phủ sóng và chất lượng mạng là những điều kiện quan trọng nhưng chưa đủ.

Hiệu quả của công nghệ này cần được thể hiện qua khả năng nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng dịch vụ và tạo ra các mô hình sản xuất, kinh doanh mới.

Vì vậy, trọng tâm phát triển 5G cần chuyển mạnh hơn sang ứng dụng trong công nghiệp, logistics, giao thông, nông nghiệp và y tế. Điều này đòi hỏi sự phối hợp giữa doanh nghiệp viễn thông, doanh nghiệp công nghệ và các ngành kinh tế.

Nhà mạng không chỉ cung cấp kết nối mà cần tham gia xây dựng giải pháp cụ thể cho khách hàng. Cơ quan quản lý cần tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thử nghiệm và đổi mới sáng tạo.

Cùng với khai thác 5G, Thứ trưởng cho rằng khu vực cần chuẩn bị cho 5G-Advanced, phiên bản nâng cao của 5G, và mạng 6G. Các nhiệm vụ gồm nghiên cứu công nghệ, phát triển nhân lực, thử nghiệm, chuẩn bị phổ tần và tham gia xây dựng tiêu chuẩn quốc tế.

Việc đầu tư phải gắn với mức độ trưởng thành của công nghệ và nhu cầu thực tế, tránh thụ động chờ đợi nhưng cũng không chạy theo công nghệ khi chưa xác định rõ mục tiêu.

Theo Thứ trưởng, ASEAN có thể tăng cường hợp tác nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm, đào tạo nhân lực và kết nối doanh nghiệp với các trường đại học, viện nghiên cứu. Việt Nam sẵn sàng hợp tác với các nước ASEAN, Nhật Bản và đối tác quốc tế trên tinh thần cùng có lợi.

Đưa 5G vào nhà máy, bệnh viện và giao thông

Chia sẻ tại hội nghị, ông Vũ Hoàng Hiếu, đại diện Cục Viễn thông, Bộ Khoa học và Công nghệ, cho biết Việt Nam đã chuyển từ giai đoạn thử nghiệm 5G sang triển khai diện rộng.

Trong giai đoạn 2027-2030, Việt Nam tập trung tạo giá trị gia tăng từ 5G thông qua ứng dụng trong sản xuất công nghiệp, đô thị thông minh, giao thông, nông nghiệp, y tế và giáo dục.

Các mô hình được đề cập gồm mạng 5G riêng phục vụ nhà máy, kết nối tại cảng và cửa khẩu thông minh, cùng các ứng dụng hỗ trợ sản xuất nông nghiệp.

Kinh nghiệm từ Thái Lan cũng cho thấy hướng phát triển 5G gắn với nhu cầu của từng lĩnh vực. Theo đại diện cơ quan quản lý viễn thông nước này, đến tháng 6/2026, độ phủ sóng 5G đã đạt 98% dân số.

Thái Lan triển khai các mô hình như Bệnh viện thông minh Siriraj 5G, kết hợp AI, xe cấp cứu thông minh và xe tự hành; đồng thời ứng dụng công nghệ tại các trung tâm tự động hóa, robot trong khu công nghiệp.

Trong khi đó, Campuchia ưu tiên triển khai 5G tại thủ đô, các thành phố du lịch, khu công nghiệp và cửa ngõ kinh tế. Nước này đặt mục tiêu đến năm 2030 phủ sóng 5G tới 70-80% dân số.

Đại diện Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản, ông Koizumi Hidechika, chia sẻ định hướng phát triển cáp quang, mở rộng 5G, công nghệ quang học và phân bố các trung tâm dữ liệu trên toàn quốc.

Nhật Bản cũng phát triển mạng phi mặt đất, trong đó có truyền thông vệ tinh, để hỗ trợ nông nghiệp thông minh và ứng phó thiên tai. Với lưu lượng dữ liệu gia tăng trong thời đại AI, nước này đề xuất “Sáng kiến Hành lang số”, hướng tới hạ tầng truyền thông an toàn, tin cậy.

Chính sách linh hoạt, chú trọng bảo vệ người dùng

Bà Jeanette Whyte, Trưởng bộ phận Chính sách công khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Hiệp hội Di động toàn cầu (GSMA), nhận định ASEAN cần chính sách phù hợp với từng thị trường, thay vì áp dụng một mô hình 5G duy nhất.

GSMA khuyến nghị các nước công khai lộ trình phổ tần, tối ưu chi phí cấp phép, đơn giản hóa thủ tục triển khai trạm phát sóng và thúc đẩy chia sẻ hạ tầng.

Bên cạnh phát triển mạng lưới, tổ chức này nhấn mạnh yêu cầu xây dựng niềm tin số. Theo khảo sát được GSMA dẫn tại hội nghị, 96% người dùng được hỏi tại 6 thị trường ASEAN lo lắng về lừa đảo trực tuyến.

GSMA đề nghị tăng cường phối hợp giữa chính phủ, nhà mạng và ngân hàng, khai thác các công cụ xác minh dựa trên dữ liệu di động để bảo vệ người tiêu dùng khi sử dụng dịch vụ số.