Xuân về trên mái nhà Rông

Dân trí Khi lúa đầy kho, ghè rượu nồng lên mùi “men rừng” cũng là lúc mà bà con đồng bào Jrai, Bahnar (Gia Lai) bước vào mùa xuân: mùa của lễ hội. Khi đó, dưới những mái nhà rông bà con trên vùng đất đỏ bazan lại nổi tiếng cồng, tiếng chiêng để cầu cho giọt mưa đầu tiên rớt xuống nương rẫy khô hạn, cho cái dịch bệnh không làm hại buôn làng.

anh 2-3.JPG

Bà con làng Mơ H’ra (xã Kông Lơng Khơng, huyện Kbang, Gia Lai) cùng vui mừng tổ chức lễ mừng nhà Rông mới.

 

Mùa xuân… mùa của lễ hội

Trên vùng đại ngàn Tây Nguyên được phân làm hai mùa rõ rệt là mùa hạn và mùa mưa… Điều đặc biệt, khi những cơn nắng “đỏ lửa” nhường chỗ cho những hạt mưa đầu tiên cũng là lúc báo hiệu một năm mới đang đến. Cũng thời gian này, khoảng từ tháng chạp đến tháng giêng, bà con đồng bào Jrai, Bahnar lại tụ tập dưới mái nhà rông để thực hiện các nghi lễ như: mừng lúa mới, lễ cầu an, lễ cúng giọt… nhằm đưa những lời nguyện cầu của mình đến Giàng (trời) sang năm mới dân làng được bình an, tránh xa bệnh tật và mùa màng bội thu…

anh 1-3.JPG
anh 5.JPG

Bà con đồng bào người Bahnar (tỉnh Kon Tum) đã thực hiện lễ cầu an, già làng cùng người dân đang đánh đuổi tà ma, dịch bệnh đi để năm mới dân làng có sức khỏe, cuộc sống ấm no.

 

Rít hơi thuốc lá rừng, già làng A Phức (làng Mơ H’ra, xã Kông Lơng Khơng, huyện Kbang) kể cho chúng tôi về các lễ hội của làng trong những ngày đầu xuân. Già làng A Phúc kể: “Cứ vào tháng chạp (dương lịch) hàng năm, bà con trong làng chọn những hạt nếp ngon nhất, ghè rượu nồng nhất để tổ chức lễ mừng lúa mới. Dưới mái nhà rông, bà con góp rượu, góp thịt, nhà không có thì góp gạo, góp nếp để thực hiện các nghi lễ. Việc đóng góp này thể hiện sự đoàn kết của cả làng và thành tâm dâng lên Giàng (trời) những điều quý giá nhất. Lúc đó, tôi (thầy cúng) cất lên tiếng khấn… “Ơ Giàng, năm cũ đã qua năm mới đã đến, nhờ ơn Giàng mà bà con mạnh khoẻ, có cái ăn cái mặc. Xin Giàng chứng giám và hưởng lễ”… Tiếng khấn hòa với tiếng chiêng, vang vọng đại ngàn. Đây cũng là dịp để bà con trong làng lại tụ họp nói về công việc trong năm qua và dự định năm tới… Mọi người cùng hòa nhịp xoang, say men rượu cần dưới mái nhà rông…”.

“Một nghi lễ không thể thiếu trong dịp này là lễ cầu an. Cầu cho dịch bệnh tránh xa dân làng để bà con có sức làm nương, làm rẫy… Trước khi diễn ra lễ, già làng tổ chức cho dân trong buôn quét dọn đường làng, ngõ xóm sạch sẽ, sửa sang nhà rông, bến nước, dựng cây nêu, chuẩn bị bếp lửa… Sau đó, thầy cúng sẽ khấn xin các vị thần linh phù hộ, cùng dân làng đuổi các tà ma, bệnh dịch. Sau khi tất cả các nghi thức được thực hiện xong, chủ lễ múa khiên, dẫn bà con dân làng vừa diễn tấu cồng chiêng, vừa diễn xướng xoang đi khắp làng để đuổi tà ma…”, già A Phức kể lại.

Ngoài những lễ chính trên, bà con đồng bào còn tổ chức lễ sạ lúa, lễ bỏ mả… Những nghi lễ không chỉ đơn thuần là hoạt động tâm linh truyền thống nhằm tạ ơn trời đất cho vụ mùa bội thu, mà còn là dịp để đồng bào vui chơi, đánh cồng chiêng, uống rượu cần... Lễ hội cũng là dịp để bà con thể hiện tinh thần đoàn kết, góp phần giáo dục con cháu bảo tồn nét văn hóa truyền thống.

Phục dựng lễ hội văn hóa Tây Nguyên

Cuộc sống của đồng bào các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên đã dần văn minh hơn, tiếp cận với nền văn hóa hiện đại. Trải qua thăng trầm của thời gian, những lễ hội của bà con đồng bào đã không còn nguyên bản như ngày xưa. Song, nhiều phong tục tập quán tốt đẹp, mang đậm giá trị văn hóa của dân tộc vẫn được đồng bào lưu giữ cho thế hệ mai sau.

anh 4.JPG

Trong các dịp lễ hội không thể thiếu tiếng cồng, tiếng chiêng, vật giao tiếp giữ thần linh với buôn làng.

 

Vừa qua, Festival văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên 2018 tổ chức tại Gia Lai đã phục dựng lại những nghi lễ, hoạt động sinh hoạt thường ngày của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên. Theo đó, dưới mái nhà rông, bà con trên khu vực Tây Nguyên đã phục dựng các lễ hội như: lễ cúng cây nêu, cầu an của dân tộc Ê đê (tỉnh Đăk Lăk); lễ cúng sức khỏe của người M’Nông (tỉnh Đăk Nông); lễ cầu an của dân tộc Bahnar (tỉnh Kon Tum); lễ sạ lúa của người Chu Ru (tỉnh Lâm Đồng) và lễ mừng nhà rông mới của dân tộc Bahnar (tỉnh Gia Lai). Điểm chung của các lễ hội này đều hòa trong tiếng cồng chiêng và điệu múa xoang, mang những đặc trưng của từng dân tộc mình.

Với việc tái hiện các nghi thức, nghi lễ của đồng bào khu vực Tây Nguyên nhằm bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa truyền thống. Qua đó, thắt chặt tình đoàn kết giữa đồng bào các dân tộc, mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa con người với thiên nhiên; là dịp để mỗi người và cộng đồng được giao hòa với thế giới tâm linh. Đồng thời góp phần tuyên truyền quảng bá, bảo tồn Không gian Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên đã được UNESCO công nhận là “Di sản Văn hóa truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại”.

Tại buổi lễ khai mạc Festival Văn hóa công chiêng Tây Nguyên, ông Võ Ngọc Thành – Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai nhấn mạnh: “Đây là hoạt động nhằm giữ gìn, phát huy, tôn vinh giá trị của Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên; kết nối giao lưu văn hóa giữa các dân tộc có cồng chiêng, tạo sự đoàn kết, hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc anh em, là điều kiện để du khách tìm hiểu cơ hội đầu tư, du lịch ở Gia Lai và các tỉnh Tây Nguyên. Thông qua các hoạt động lễ hội đường phố, phục dựng nghi lễ, trình diễn nghệ thuật dân gian và hội thảo khoa học, chúng ta sẽ cùng nhau thưởng thức, cùng nhìn lại một phần thực tế phong phú, đa dạng, của các giá trị văn hóa truyền thống tiêu biểu của các tỉnh Tây Nguyên…”.

            Phạm Hoàng

 

 

 

MỚI NHẤT
Hàng loạt hộ dân bỗng dưng nhận "trát" nộp thêm tiền hoặc cắt nước tại Đắk Nông!
Hàng loạt hộ dân bỗng dưng nhận "trát" nộp thêm tiền hoặc cắt nước tại Đắk Nông!

(Dân trí) - Ba năm trước, hàng trăm hộ dân đã đóng tiền để lắp đặt hệ thống cấp nước sinh hoạt. Tuy nhiên, khi vừa sử dụng được vài chục khối nước thì những hộ dân này được yêu cầu đóng thêm tiền do đơn vị cấp nước ban đầu đã bàn giao hệ thống cho một đơn vị khác quản lý. Những hộ chưa đóng tiền bị di dời hệ thống khiến cuộc sống bị ảnh hưởng.

Thứ sáu, 15/02/2019 - 07:48

Hành trình kêu oan bất thành của cô thủ quỹ làm mất hơn 600 nghìn đồng bị đuổi việc!
Hành trình kêu oan bất thành của cô thủ quỹ làm mất hơn 600 nghìn đồng bị đuổi việc!

(Dân trí) - Theo kết luận thanh tra, cô Mỹ Chi không tư túi số tiền 70 triệu đồng, chỉ có lỗi không nhập quỹ số tiền này vào sổ sách. Cô Chi làm mất hơn 600.000đồng nhưng bị cấp trên chỉ đạo cho nghỉ việc. Cô làm đơn khiếu nại, kiện ra tòa để minh oan cho bản thân nhưng tất cả đều bác đơn.

Thứ năm, 14/02/2019 - 11:37

Đột kích  “công trường” khai thác đất sét trái phép trong đêm tại Kon Tum!
Đột kích  “công trường” khai thác đất sét trái phép trong đêm tại Kon Tum!

(Dân trí) - Nhận được nguồn tin báo chí, đoàn liên ngành Sở TN – MT tỉnh Kon Tum đã tiến hành “mật phục”, “đột kích” vào điểm trai khác đất sét trái phép nằm ngay sau Công ty TNHH Hoàng Nghĩa trên địa bàn thôn Thanh Trung (Phường Ngô Mây, TP. Kon Tum).  Đoàn tiếp tục mở rộng kiểm tra và xác định thêm một điểm khai thác đất sét cách đó không xa.

Thứ năm, 14/02/2019 - 08:07

Nhịp cầu bạn đọc số 2: Hung thủ sát hại cháu bé 27 tháng tuổi có thực sự bị tâm thần?
Nhịp cầu bạn đọc số 2: Hung thủ sát hại cháu bé 27 tháng tuổi có thực sự bị tâm thần?

(Dân trí) - Tuần qua, báo Dân trí nhận được đơn của bạn đọc phản ánh một số nội dung như: phản đối biên bản giám định tâm thần trong vụ việc sát hại 1 cháu bé tại huyện Quốc Oai (Hà Nội), vợ liệt sĩ tại Bắc Giang cầu cứu vì bỗng dưng bị cắt chế độ, người dân xã Hoằng Tiến, huyện Hoằng Hóa phản ánh bất cập trong dự án giao thông quốc lộ 1A đi khu du lịch Hải Tiến...

Thứ tư, 13/02/2019 - 09:25

Vụ 3 cháu bé chết đuối oan ức tại Bắc Giang: Chờ kết luận từ Cơ quan điều tra!
Vụ 3 cháu bé chết đuối oan ức tại Bắc Giang: Chờ kết luận từ Cơ quan điều tra!

(Dân trí) - Vụ việc 3 em nhỏ chết đuối thương tâm do sai phạm của Trường cao đẳng kỹ thuật công nghiệp khiến dư luận phẫn nộ. Chủ tịch tỉnh Bắc Giang đã liên tiếp có công văn yêu cầu làm rõ. Cơ quan CSĐT Công an huyện Lạng Giang được giao nhiệm vụ điều tra. Tuy nhiên, đã nhiều tháng trôi qua, Văn phòng UBND tỉnh Bắc Giang vẫn chưa nhận được báo cáo về sự việc.

Thứ tư, 13/02/2019 - 09:09

Hà Nội: Thêm kiến nghị tăng quyền lợi cho dân sau loạt bài của Báo Dân trí
Hà Nội: Thêm kiến nghị tăng quyền lợi cho dân sau loạt bài của Báo Dân trí

(Dân trí) - Sau khi Báo Dân Trí có loạt bài thông tin về việc người dân bị thu hồi đất xây dựng đường Liễu Giai - Núi Trúc khiếu nại, không đồng tình với phương án đền bù, hỗ trợ tái định cư, UBND quận Ba Đình đã tăng mức hỗ trợ tái định cư, tiền hỗ trợ cho các hộ dân, đồng thời kiến nghị UBND TP Hà Nội xem xét điều chỉnh tăng hệ số K (hệ số điều chỉnh giá đất làm căn cứ bồi thường giải phóng mặt bằng).

Thứ ba, 12/02/2019 - 08:24

Chốt ngày “hoá giải” cây cầu “quái dị” tại Hoà Bình
Chốt ngày “hoá giải” cây cầu “quái dị” tại Hoà Bình

(Dân trí) - Chủ tịch xã Kim Tiến cho biết đã được chủ đầu tư là UBND huyện Kim Bôi (Hoà Bình) thông tin đến ngày 30/3/2019, cầu xóm Cháo sẽ chính thức hoàn thành, đưa vào khai thác sử dụng sau nhiều năm khiến người dân ngao ngán với tên gọi cây cầu “quái dị”.

Thứ hai, 11/02/2019 - 08:31

Vụ xe buýt tông chết người đem chôn bất minh: Công an huyện trần tình ra sao?
Vụ xe buýt tông chết người đem chôn bất minh: Công an huyện trần tình ra sao?

(Dân trí) - Đại úy Lê Công Long - Đội trưởng Đội điều tra tổng hợp (Công an huyện Đô Lương, Nghệ An) cho rằng phía cơ quan công an huyện đã làm đúng quy trình, đúng lương tâm trong vụ việc xe buýt tông chết người rồi chôn xác nạn nhân. Tuy nhiên, chính quyền địa phương lại rất bất ngờ về sự việc.

Thứ hai, 11/02/2019 - 07:29

Bình dị Tết quê
Bình dị Tết quê

(Dân trí) - Nếu ở thành phố, Tết đến gần với bạt ngàn hoa, hàng Tết đủ màu sắc và dòng người tấp nập ngược xuôi, tất bật sắm sửa, lễ lạt thì Tết ở làng quê mang một vẻ đẹp riêng.

Thứ hai, 11/02/2019 - 05:47

Thú vị hình ảnh của chú lợn trong các nền văn hoá trên thế giới
Thú vị hình ảnh của chú lợn trong các nền văn hoá trên thế giới

(Dân trí) - Con lợn (hay con heo) vốn là loài vật gắn bó lâu đời với con người. Hình ảnh của động vật này trong các nền văn hóa trên thế giới cũng mang nhiều ý nghĩa khác nhau. Trong năm mới Kỷ Hợi 2019, cùng tìm hiểu những ý nghĩa thú vị về hình ảnh loài vật này ở các quốc gia.

Chủ nhật, 10/02/2019 - 06:45

Độc đáo chợ heo Bà Rén ở Quảng Nam
Độc đáo chợ heo Bà Rén ở Quảng Nam

(Dân trí) - Nằm trên Quốc lộ 1A đoạn qua huyện Quế Sơn, Quảng Nam, chợ heo (lợn) Bà Rén là một trong những ngôi chợ lâu đời ở xứ Quảng, tồn tại ngót đã gần nửa thế kỷ. Đây cũng là ngôi chợ “có một không hai” ở Việt Nam khi cả chợ chỉ có một mặt hàng duy nhất là các “Trư Bát Giới”. Cũng từ ngôi chợ độc đáo này đã sinh ra nghề “có một không hai”: nghề bồng heo.

Thứ bảy, 09/02/2019 - 07:24

Tôi và chúng ta
Tôi và chúng ta

(Dân trí) - Nhân dịp xuân Kỷ Hợi 2019, Báo Dân trí xin trân trọng gửi tới quý độc giả bài viết của Doanh nhân Nguyễn Hoàng thay lời chúc mừng năm mới của thế hệ doanh nhân nước Việt tuổi Hợi”.

Thứ sáu, 08/02/2019 - 01:21

ĐÁNG QUAN TÂM
10 năm Hợi có ý nghĩa to lớn trong  lịch sử dân tộc
10 năm Hợi có ý nghĩa to lớn trong  lịch sử dân tộc

(Dân trí) - Hơn 40 năm sau ngày đất nước thống nhất, hơn 30 năm sau ngày bắt đầu công cuộc đổi mới, Việt Nam đã có những bước phát triển thần kỳ. Năm Kỷ Hợi 2019, Việt Nam vững bước hội nhập với thế giới và hy vọng sẽ tạo lập những mốc son mới trong lịch sử.

Thứ năm, 07/02/2019 - 08:08

Tết Việt xưa dưới mắt người Âu
Tết Việt xưa dưới mắt người Âu

(Dân trí) - Có lẽ người Việt đã có tục ăn Tết Nguyên đán từ thời Hùng Vương qua truyền thuyết bánh chưng, bánh dầy. Các sử liệu để lại quá ít ỏi chỉ cho chúng ta phỏng đoán điều đó mà thôi. Tết, ngoài ý nghĩa lễ hội văn hóa còn là thời điểm các cổ tục được biểu hiện rõ nét nhất.

Thứ năm, 07/02/2019 - 08:06

Xuân Kỷ Hợi đọc bài báo viết từ xuân Kỷ Dậu (1969) của Hồ Chủ tịch
Xuân Kỷ Hợi đọc bài báo viết từ xuân Kỷ Dậu (1969) của Hồ Chủ tịch

(Dân trí) - Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà báo lớn. Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Người đã viết bao nhiêu bài báo cho đến nay có lẽ vẫn là một ẩn số dù chúng ta đã sưu tầm, tìm kiếm từ nhiều năm qua. Lý do, Hồ Chủ tịch viết cho nhiều tờ báo, với nhiều ngôn ngữ và bút danh khác nhau, đặc biệt là những năm tháng hoạt động ở nước ngoài.

Thứ tư, 06/02/2019 - 07:41

"Dân trí, cầu nối niềm tin đáng tin cậy nhất giữa bạn đọc và công lý"
"Dân trí, cầu nối niềm tin đáng tin cậy nhất giữa bạn đọc và công lý"

(Dân trí) - “Với những vụ việc oan sai, tiêu cực, bất công, tôi luôn chọn Báo Dân trí là người bạn đồng hành đến sự thật và công lý đáng tin cậy nhất. Riêng hoạt động nhân ái, công tác từ thiện xã hội và hoạt động điều tra đòi quyền lợi cho người dân, Báo Dân trí đã trở thành tờ báo điện tử số một hiện nay”, luật sư Vi Văn Diện gửi lời tri ân và chúc mừng xuân Kỷ Hợi đến Báo Dân trí.

Thứ ba, 05/02/2019 - 08:13

Phó chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam: “Báo Dân trí luôn giữ được sự liêm chính và tỏa sáng”
Phó chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam: “Báo Dân trí luôn giữ được sự liêm chính và tỏa sáng”

(Dân trí) - Nói đến truyền thông, báo chí, không ai quên được Báo Dân Trí. Cứ thử hình dung, mỗi buổi sáng khi bắt đầu ngày làm việc, người có thói quen đọc báo, ít ai không ghé thăm Báo Dân Trí điện tử để cập nhật thông tin về tình hình đất nước, xã hội, thời sự hàng ngày.

Thứ ba, 05/02/2019 - 07:32

Chợ làng tuổi thơ tôi
Chợ làng tuổi thơ tôi

(Dân trí) - Nếu đình và chùa là trung tâm quyền lực chính trị và tâm linh của làng Việt Nam thì chợ chính là trung tâm kinh tế và văn hóa. Có ai đó đã nói khi đến một miền đất nào đó tức là phải ngủ ở đó một đêm, ăn một món đặc sản của vùng và đi một phiên chợ...

Thứ hai, 04/02/2019 - 07:58

Luật pháp và tình người có mâu thuẫn trong vụ tên cướp “lương thiện” trả lại 100 triệu?
Luật pháp và tình người có mâu thuẫn trong vụ tên cướp “lương thiện” trả lại 100 triệu?

(Dân trí) - “Nếu như chỉ việc trả lại tài sản sẽ không đủ căn cứ để cơ quan tố tụng đi đến việc không truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự. Nhưng nếu xem xét hành động này trong một chuỗi những hiệu ứng tâm lý xã hội tốt đẹp mà nó đem lại thì sự việc của người đàn ông trong vụ việc này nên được cơ quan tố tụng vận dụng phù hợp các quy định để có thể không truy cứu trách nhiệm”, luật sư Quách Thành Lực nhận định.

Thứ hai, 04/02/2019 - 07:56

Mùa xuân với những người lính canh trời
Mùa xuân với những người lính canh trời

(Dân trí) - Một mùa xuân mới đang về, những cành mai núi vùng bán đảo đang hớn hở khoe vàng rung lên trong gió. Hình ảnh những người lính Phòng không mình đồng da sắt nổi bật trên nền trời ngăn ngắt thật gần gũi thân thương. Người lính luôn trong tư thế trực canh, tầm mắt bao quát cả một vùng trời rộng lớn - Tổ quốc luôn hiện ra trên màn hình hiện sóng.

Chủ nhật, 03/02/2019 - 07:47

Đón Tết đặc biệt ở ngôi làng có nhiều người lính Trường Sa
Đón Tết đặc biệt ở ngôi làng có nhiều người lính Trường Sa

(Dân trí) - Hàng năm, cứ đến Tết Nguyên Đán, người dân xã Phúc Thọ, huyện Nghi Lộc (Nghệ An) lại chộn rộn, trông ngóng tin tức chồng, con, cháu... đang công tác ngoài quần đảo Trường Sa về ăn Tết. Dù vậy, họ không hỏi thăm liên tục, vì sợ ảnh hưởng đến công việc của người thân mà lặng lẽ ngóng chờ tin tức báo về.

Chủ nhật, 03/02/2019 - 07:42

Dấu ấn Báo Dân trí trong hàng trăm kỳ báo điều tra làm sáng tỏ oan sai, tiêu cực
Dấu ấn Báo Dân trí trong hàng trăm kỳ báo điều tra làm sáng tỏ oan sai, tiêu cực

(Dân trí) - Năm 2018, Báo Dân trí đã để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn đọc cả nước với hàng trăm kỳ báo điều tra quyết liệt, đeo bám giải quyết tận cùng hàng loạt vụ việc. Trong đó, nhiều vụ án oan sai được làm rõ, cán đích trong sự vui mừng tột độ và nhiều vụ việc tiêu cực, sai phạm bị lật tẩy, các đối tượng phạm tội phải cúi đầu trước vành móng ngựa.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 07:41

Vụ mỏ đá hành dân ở Hà Tĩnh: Phạt 80 triệu đồng, thu hồi giấy phép sử dụng vật liệu nổ!
Vụ mỏ đá hành dân ở Hà Tĩnh: Phạt 80 triệu đồng, thu hồi giấy phép sử dụng vật liệu nổ!

(Dân trí) - Liên quan đến mỏ đá Ngọc Hải hành dân, UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa có quyết định thu hồi Giấy phép sử dụng vật liệu nổ công nghiệp đối với mỏ đá này.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 07:32

Đá quý “núp bóng” đá xây dựng đi trái phép từ mỏ đến nhà máy tại Đắk Nông!
Đá quý “núp bóng” đá xây dựng đi trái phép từ mỏ đến nhà máy tại Đắk Nông!

(Dân trí) - (Dân trí)- Đá bazan dạng “cây” được xếp vào diện tài nguyên khoáng sản quý hiếm và chưa cấp phép khai thác cho bất kỳ tổ chức, doanh nghiệp nào ở Đắk Nông. Thế nhưng, thời gian qua, hàng loạt doanh nghiệp vẫn “vô tư” khai thác loại đá này bằng cách “núp bóng” đá xây dựng.

Thứ sáu, 01/02/2019 - 07:40