Góc nhìn pháp lý vụ 2 học sinh bị "bắt làm vợ"

Liên quan đến việc 2 nữ sinh lớp 8 tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Na Loi (huyện Kỳ Sơn (cũ), Nghệ An) bị "bắt vợ", luật sư Lê Thị Kim Soa, Văn phòng luật sư Lê Trần tại Nghệ An, khẳng định, việc tổ chức "bắt vợ" khi 2 học sinh nữ chưa đủ tuổi kết hôn là hành vi tảo hôn, bị pháp luật nghiêm cấm. Theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, nam phải đủ 20 tuổi, nữ đủ 18 tuổi mới được kết hôn.

"Nếu các em chưa đủ tuổi theo quy định mà gia đình hoặc cá nhân tổ chức cho kết hôn đó là hành vi tảo hôn, thuộc trường hợp bị pháp luật nghiêm cấm, quy định tại điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình", luật sư Kim Soa nhấn mạnh.

Theo luật sư Kim Soa, hành vi tổ chức tảo hôn có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 82/2020/NĐ-CP. Điều 58 quy định mức phạt 1-3 triệu đồng đối với hành vi tổ chức tảo hôn. Trường hợp duy trì quan hệ vợ chồng trái pháp luật với người chưa đủ tuổi có thể bị phạt 3-5 triệu đồng.

Nếu có căn cứ cho thấy việc "bắt vợ" diễn ra trái ý muốn, có hành vi đe dọa, cưỡng ép, người thực hiện có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 181 Bộ luật Hình sự về tội cưỡng ép kết hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ. Mức phạt có thể là cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 3 năm.

Luật sư Kim Soa khẳng định, trách nhiệm pháp lý trước hết thuộc về gia đình, người giám hộ và những người trực tiếp tổ chức việc kết hôn trái pháp luật. Cơ quan chức năng sẽ xem xét vai trò của từng cá nhân để xử lý theo quy định.

Về phía nhà trường, chính quyền địa phương, luật sư Soa nhấn mạnh trách nhiệm tuyên truyền, giáo dục, kịp thời phát hiện, can thiệp khi có nguy cơ tảo hôn. "Nếu buông lỏng quản lý dẫn đến hậu quả nghiêm trọng có thể bị xem xét trách nhiệm tùy mức độ cụ thể", luật sư Soa nói.

Trong trường hợp quyền trẻ em bị xâm phạm, Luật Trẻ em năm 2016 quy định rõ các biện pháp bảo vệ trẻ em. Cơ quan chức năng có thể áp dụng các biện pháp can thiệp khẩn cấp, bảo vệ, hỗ trợ tâm lý, đảm bảo quyền học tập và phát triển của trẻ.

Luật sư Kim Soa cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đẩy mạnh tuyên truyền, thay đổi nhận thức cộng đồng tại các địa bàn miền núi, nơi vẫn còn tồn tại hủ tục "bắt vợ". Mục tiêu là bảo vệ quyền học tập và tương lai của trẻ em, góp phần vào sự phát triển, tiến bộ chung của xã hội.