Người mẹ huyền thoại và những hy sinh thầm lặng

Dân trí Mẹ Hường là nguyên mẫu trong bộ phim nổi tiếng “Huyền thoại về người mẹ” mà nhân vật của mẹ do NSND Trà Giang thủ vai, được Xí nghiệp Phim truyện Việt Nam công chiếu vào cuối những năm 1980, từng làm rung động hàng triệu trái tim.

Mẹ ngoài đời thật là Nguyễn Thị Hường (81 tuổi, hiện ở khu vực 5, phường Đống Đa, TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định). Cuộc đời của người mẹ huyền thoại ấy luôn gắn liền với những hy sinh.
 
Mẹ Hường bên những tập kỷ niệm thời chiến tranh

Mẹ Hường bên những tập kỷ niệm thời chiến tranh

 

Nữ giao liên can trường

 

Chúng tôi tìm về nhà mẹ Hường vào những ngày giữa tháng 7, trong cái nắng gắt của miền duyên hải. Nhà mẹ Hường nằm sâu trong hẻm, nhỏ nhắn nhưng ngăn nắp, kín tường là những Huân, Huy chương kháng chiến, Giấy khen của mẹ và chồng.

 

Mẹ Nguyễn Thị Hường sinh năm 1932, trong một gia đình nông dân nghèo có 4 anh chị em ở tỉnh Nghĩa Bình cũ (nay tách thành Quãng Ngãi và Bình Định). Cả gia đình sống bằng nghề làm muối. Cha bà mất vì làm việc quá sức, bị thổ huyết mà chết; hai anh trai đi công tác mất tích đến giờ vẫn chưa tìm thấy hài cốt. Mẹ Hường tham gia cách mạng từ rất sớm. Hơn 10 tuổi cô bé Hường ngày ấy đã tham gia hoạt động cách mạng làm giao liên cho Thị ủy Quy Nhơn.

 

Mẹ Hường kể: “Ngày đó nhà mẹ nghèo khổ lắm chỉ có củ lang, củ mì, quần áo chẳng có mà mặc, đến đôi dép mẹ phải dùng bằng mo cau, rồi vào rừng lấy cây dứa phơi thành sợi đan dép đi. Được cái hồi còn nhỏ, mẹ nhanh nhẹn nên được cán bộ tin tưởng giao cho nhiệm vụ giao liên”.

 

Ngày ấy, hàng ngày Hường đi bán củ lang củ mì, lân la vào đồn địch để dò la tin tức; chuyển giấy tờ, thư mật. Khôn ngoan, nhạy bén nên mẹ Hường được tổ chức tin tưởng giao nhiều nhiệm vụ quan trọng. Gần 20 tuổi, mẹ Hường đã vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng nhưng do giấy tờ thất lạc nên mãi năm 1982 mẹ mới chính thức vào Đảng, làm khu đội phó dân quân du kích, Phó Bí thư Đoàn thanh niên; trực tiếp cài chông, mìn, tham gia đào đường hào, vận chuyển tiếp tế lương thực, vận động bà con phá ấp chiến lược...

 

Những năm 1950 - 1955, khi các lãnh đạo Thị uỷ Quy Nhơn và hầu hết lực lượng rút khỏi thị xã, để lại nhiều tài liệu, súng ống, đạn dược, Hường cùng một số ít đồng đội cất giữ, bí mật hoạt động trong lòng địch để báo cáo về cho tổ chức. Tháng 4/1952, chính nhờ thông tin tình báo chính xác của Hường, Thị uỷ Quy Nhơn đã đối phó thành công một trận càn rất lớn của quân địch. Sau trận đó, mẹ Hường bị nghi ngờ nên quân địch kéo đến đốt phá nhà cửa, đẩy mẹ già và 4 người con phải giống dưới gốc cây mận, sống cảnh màn trời chiếu đất cực khổ.

 

Năm 1956, mẹ Hường bị bắt tù đày tại các nhà lao Quy Nhơn, lần thì 6 tháng, lần 1 năm rồi được thả. Địch dùng mọi cách từ dụ dỗ đường mật đến tra tấn nhưng mẹ Hường một mực không khai. Lần cuối cùng mẹ Hường ra tù năm 1968, tổng cộng thời gian bị tù đày hơn 7 năm trời.

 

Những hy sinh thầm lặng

 

Vào tuổi xuân thì, cô gái Hường quen chàng thợ máy Trương Liêm, cả 2 nên vợ nên chồng. Mẹ Hường bùi ngùi kể: “Ngày đó chiến tranh còn ác liệt, cưới nhau chỉ được hạnh phúc bên nhau vỏn vẹn 3 ngày rồi ông ấy phải lên đường tập kết ra Bắc. Nói là 2 năm về mà mãi 21 năm, sau giải phóng ông mới về”.

 

Trong suốt 21 năm xa cách đó, người thiếu phụ xinh đẹp, sắc sảo giữ vững tình yêu chung thủy dành cho chồng.
 
Mẹ Hường bao nhiêu năm chung thủy với chồng
Mẹ Hường bao nhiêu năm chung thủy với chồng

 

Từ những năm 1945, mẹ Hường nhận nuôi cả chục đứa trẻ mồ côi đưa về chăm sóc. Đến năm 1963, thấy mẹ Hường có năng lực nuôi dạy con trẻ nên tổ chức cách mạng chỉ đạo mẹ Hường tiếp cận những đứa trẻ mồ côi, tìm hiểu lý lịch và huấn luyện chúng để đưa vào hoạt động cách mạng. Thời gian này mẹ Hường đảm nhận luôn việc nuôi những đứa con của cán bộ, chiến sĩ cách mạng đi thoát ly hoặc đã hy sinh.

 

“Năm 1963, lúc này địch càn quét tàn khốc, một đồng chí ở huyện Hoài Nhơn hy sinh trong lúc làm nhiệm vụ để lại bé gái chưa đầy 2 tuổi, nên mình phải đứng ra nuôi chăm sóc cháu bé. Đến năm 1967, lại một trận càn quét dữ dội, một phụ nữ đang mang bầu 7 tháng bị thương nặng mất nhiều máu. Nghe tin, tui phải sắm vai nông dân cùng hai đồng chí nữ đi gặt để cứu chị này. Khi chúng tôi cáng người phụ nữ đi được một quãng đường dài thì một máy bay trực thăng địch áp sát chỉ súng vào nói Việt Cộng. Nhưng thấy mình cầm liềm, người bùn đất lấm lem nên chúng không nghi ngờ rồi đưa chúng tôi lên cả máy bay đi cấp cứu tại bệnh viện Quy Nhơn. Sau đó, người mẹ hy sinh, để lại đứa con non chỉ 1,6kg nên phải nằm lồng kính cả nửa năm trời”, mẹ Hường nhớ lại những ký ức không bao giờ quên.

 

Sau này mẹ Hường còn nhận nuôi hai đứa con thơ dại của hai đồng đội nữ đã hy sinh. “Con mẹ nhiều lắm, chúng ở nhiều tỉnh khác nhau, có đứa ở ngay Bình Định này, có đứa trong Sài Gòn, có đứa đứa tận bên Mỹ. Lâu lâu chúng cũng có viết thư về thăm mẹ, khi mẹ ốm chúng điện thoại hỏi thăm, mua quà cho mẹ...”, mẹ Hương khoe.

 

Năm 1975, miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, những tưởng sẽ được hạnh phúc bên người chồng sau mấy mươi năm xa cách. Nhưng chồng mẹ lại trở về cùng người vợ hai và 2 đứa con. Quá đau buồn song nghĩ mình chưa có con chung với chồng, mẹ Hường một lần nữa lại hy sinh hạnh phúc riêng, nhường chồng cho người đến sau. Sau đó gia đình chồng phản đối nên ông bà quay lại sống với nhau. Năm 1976, hai người có chung một cô con gái.

 
NSND Trà Giang (bìa phải) chụp ảnh lưu niệm với gia đình mẹ Hường trong lần làm phim
NSND Trà Giang (bìa phải) chụp ảnh lưu niệm với gia đình mẹ Hường trong lần làm phim

 

Ít lâu sau, người vợ hai của chồng mất, mẹ Hường lại cáng đáng chăm lo cho hai con riêng của chồng.

 

Việc gia đình nhiều lận đận song mẹ Hường vẫn nhiệt tình tham gia các hoạt động xã hội. Từ năm 1975 - 1988, mẹ Hường chuyển sang Hội Phụ nữ, giữ chức Hội trưởng. Cả đời cống hiến cho cách mạng, nuôi hàng chục người con nuôi, khi về nghỉ hưu, mẹ Hường vẫn trăn trở với hoàn cảnh của những đứa trẻ mồ côi, học sinh nghèo hiếu học. Vì vậy mẹ Hường xây dựng hũ tiền tiết kiệm và vận động các nhà hảo tâm quyên góp để giúp đỡ các cháu nhỏ thiệt thòi.

 

Từ năm 2004, mẹ Hường đã cùng chồng xây dựng được sáu đội thanh thiếu niên với 130 học sinh nghèo hiếu học. Năm 1978, mẹ Hường vinh dự được mời ra Hà Nội báo cáo thành tích trong một hội nghị toàn quốc. Tại đây, mẹ Hường kể lại câu chuyện đời của mình trong kháng chiến cũng như trong thời bình khiến những người có mặt không khỏi xúc động.

 

Hiện mẹ Hường sống bình dị cùng chồng, miệt mài cống hiến cho xã hội với mức lương hưu trên 1 triệu đồng. Ở tuổi 81, sức khỏe đã yếu do ảnh hưởng từ chiến tranh, cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng mẹ Hường vẫn giữ một tấm lòng tràn ngập tình thương yêu, xứng đáng với hình tượng “Người mẹ huyền thoại”.

 

Chính tại buổi chuyện trò tại Hà Nội, một vị đạo diễn đã quyết định làm bộ phim về đời mẹ Hường mang tên “Huyền thoại về người mẹ”. Nhân vật mẹ Hường trong phim do NSND Trà Giang thủ vai, sau khi được trình chiếu đã lấy đi bao nước mắt của người xem, khiến hàng triệu trái tim rung động.

 

Từ đó đến nay, cảm động về cuộc đời mẹ Hường, NSND Trà Giang thường điện thoại thăm hỏi, nhiều lần còn bỏ tiền túi và vận động báo chí giúp đỡ mẹ Nguyễn Thị Hường thay cho lời tri ân.
 
Áp phích bộ phim về mẹ Hường do NSND Trà Giang đóng vai chính.
Áp phích bộ phim về mẹ Hường do NSND Trà Giang đóng vai chính.

 

Doãn Công

MỚI NHẤT
Hơn 8.000 tàu thuyền đã vào nơi tránh trú bão an toàn
Hơn 8.000 tàu thuyền đã vào nơi tránh trú bão an toàn

(Dân trí) - Trước diễn biến của cơn bão số 4, Bộ chỉ huy Bộ đội biên phòng, Ban chỉ huy phòng chống lụt bão tỉnh Thanh Hóa đang triển khai các biện pháp nhằm thông báo và kêu gọi tàu thuyền vào nơi tránh trú bão an toàn.

Thứ ba, 24/07/2012 - 07:29

Tài xế ô tô ngông cuồng hất CSGT lên nắp ca pô
Tài xế ô tô ngông cuồng hất CSGT lên nắp ca pô

(Dân trí) - Điều khiển xe vi phạm luật giao thông, khi bị lực lượng CSGT ra hiệu dừng xe, tài xế xe ô tô đã cho xe bỏ chạy và hất một chiến sĩ công an lên nắp ca pô.

Thứ hai, 23/07/2012 - 10:16

Vây bắt vật nghi bò tót tại sân bay Phú Bài
Vây bắt vật nghi bò tót tại sân bay Phú Bài

Khoảng 13h, người dân đã phát hiện bà Nguyễn Thị Thí (85 tuổi) bị chết ở khu vực nghĩa địa tổ 11. Các vết thương trên người nạn nhân được xác định là do bị bò húc nhưng vết thương nằm ở vị trí cao hơn kiểu bò nhà tấn công.

Thứ hai, 23/07/2012 - 09:28

Mời đặt câu hỏi đối thoại trực tuyến với Bộ trưởng Tư pháp
Mời đặt câu hỏi đối thoại trực tuyến với Bộ trưởng Tư pháp

(Dân trí) - Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường sẽ trực tiếp trả lời các câu hỏi của người dân về việc “thổi còi” nhiều văn bản, quy định phạm luật của các cấp ngành thời gian qua. Buổi đối thoại trực tuyến tổ chức trên Cổng TTĐT Chính phủ từ 9h sáng mai, 24/7.

Thứ hai, 23/07/2012 - 08:20

Phấp phỏng chờ CMTND kiểu mới
Phấp phỏng chờ CMTND kiểu mới

Tới nay, chính những quận, huyện được chọn thí điểm đầu tiên trên cả nước cũng chưa biết chính xác bao giờ tấm CMND đầu tiên cấp theo công nghệ mới sẽ “ra lò”.

Thứ hai, 23/07/2012 - 07:41

2 ngày, 4 người chết vì tai nạn nghiêm trọng
2 ngày, 4 người chết vì tai nạn nghiêm trọng

(Dân trí) - Vào khoảng 15h chiều ngày 22/7, trên tuyến đường sắt đi qua địa phận làng Quê Chữ, phường Hương Chữ, thị xã Hương Trà (TT Huế), một vụ va quệt giữa tàu hỏa và xe máy đã khiến một người chết tại chỗ.

Thứ hai, 23/07/2012 - 07:07

Tước giấy phép cơ sở karaoke có tiếp viên ăn mặc hở hang
Tước giấy phép cơ sở karaoke có tiếp viên ăn mặc hở hang

(Dân trí) - Thanh tra Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ vừa có quyết định xử phạt vi phạm hành chính một cơ sở karaoke vì đã có hành vi dùng phương thức phục vụ có tính chất khiêu dâm.

Thứ hai, 23/07/2012 - 06:18

Nên hay không công khai tên cha, mẹ trong CMTND?
Nên hay không công khai tên cha, mẹ trong CMTND?

Công khai danh tính cha, mẹ trên CMND của người được cấp - theo ngành Công an là cần thiết, bởi nó giúp phân biệt một cách chính xác về nhân thân của người đó trong trường hợp cần truy tìm, phân loại. Nhưng, cũng có nhiều người tỏ ý băn khoăn về quy định này.

Thứ hai, 23/07/2012 - 06:09

Cách chức Bí thư xã xài sang nhất miền Tây
Cách chức Bí thư xã xài sang nhất miền Tây

Bí thư Đảng ủy xã Bình Ninh (huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang) vừa bị cách chức Huyện ủy viên huyện Chợ Gạo, điều chuyển công tác khác.

Thứ hai, 23/07/2012 - 05:27

Bão bẻ hướng, giảm cấp khi vào miền Bắc nước ta
Bão bẻ hướng, giảm cấp khi vào miền Bắc nước ta

(Dân trí) - Bão giật cấp 11, cấp 12 bẻ lệch hướng, sẽ quét dọc vùng ven biển tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) rồi giảm cấp và đi vào khu vực nước ta, qua các tỉnh Lạng Sơn, Quảng Ninh, Hải Phòng. Bắc Bộ và Thanh Hóa có mưa to đến rất to.

Thứ hai, 23/07/2012 - 05:22

Yêu cầu thủy điện Hố Hô đảm bảo an toàn mùa mưa lũ
Yêu cầu thủy điện Hố Hô đảm bảo an toàn mùa mưa lũ

(Dân trí) - UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa có công văn yêu cầu chủ đầu tư Nhà máy thủy điện Hố Hô triển khai ngay hàng loạt biện pháp nhằm chủ động đối phó với mọi bất trắc có thể xảy ra trong mùa mưa lũ năm nay.

Thứ hai, 23/07/2012 - 04:56

Giếng khơi thất thế
Giếng khơi thất thế

(Dân trí) - Từng là "nguồn nước của một thời", giếng khơi như là một nhân chứng cho nhiều đổi thay của Hà Nội. Cách đây khoảng 30 năm, giếng khơi vẫn là nguồn nước không thể thiếu ở những khu phố cũ...

Thứ hai, 23/07/2012 - 04:26

ĐÁNG QUAN TÂM
Lý Sơn “khốn đốn” vì thói quen xả rác ra biển
Lý Sơn “khốn đốn” vì thói quen xả rác ra biển

(Dân trí) - Với thói quen sinh hoạt của người dân trên đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) - “tuồn” rác sinh hoạt ra biển - nay xung quanh hòn đảo rộng chưa đầy 10km2 này đã tràn ngập rác.

Thứ hai, 23/07/2012 - 03:32

Đếm ngược từng giờ đợi con trở về
Đếm ngược từng giờ đợi con trở về

(Dân trí) - Hy vọng tưởng chừng như đã vụt tắt trên ánh mắt những người cha, người mẹ của các thuyền viên Việt Nam bị cướp biển Somalia bắt giữ hơn 18 tháng, nay bừng trở lại khi họ hay tin các con họ đang trên đường trở về từ cõi chết.

Thứ hai, 23/07/2012 - 03:04

Chiều mai, bão vào Quảng Ninh, Hải Phòng
Chiều mai, bão vào Quảng Ninh, Hải Phòng

(Dân trí) - "Với những diễn biến phức tạp của cơ bão số 4, cần lưu ý những tác động và khả năng gây thiệt hại của bão tới khu vực vịnh Bắc Bộ, quần đảo Hoàng Sa, nơi có nhiều tàu, thuyền của ngư dân hoạt động" - Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải nhấn mạnh.

Thứ hai, 23/07/2012 - 01:13

Vụ tàn sát rừng già: Sự thật không thể chối cãi!
Vụ tàn sát rừng già: Sự thật không thể chối cãi!

(Dân trí) - Sau khi tiếp nhận những thông tin và hình ảnh phá rừng “động trời” mà Dân trí đăng tải, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Dương Ngọc Long đã dẫn đầu một đoàn công tác đến những nơi rừng già bị tàn phá, gấp rút chỉ đạo phương án cứu rừng.
 >>  Lâm tặc tàn sát rừng nghiến ở Thái Nguyên

Thứ hai, 23/07/2012 - 12:22

Xe buýt “cắn đuôi” xe con trên cầu Chương Dương
Xe buýt “cắn đuôi” xe con trên cầu Chương Dương

(Dân trí) - Vụ việc xảy ra khoảng 9h sáng nay, 23/7, trên cầu Chương Dương, chiều từ Nguyễn Văn Cừ vào nội thành, khiến giao thông trên cầu bị ùn tắc.

Thứ hai, 23/07/2012 - 11:43

Ô tô ca sĩ Lâm Chí Khanh lao xuống ruộng, cháy trơ khung
Ô tô ca sĩ Lâm Chí Khanh lao xuống ruộng, cháy trơ khung

(Dân trí) - Trên đường đi lưu diễn về, xe ô tô của ca sĩ Lâm Chí Khanh mất lái lao vào đống rơm đang cháy dưới ruộng. Hậu quả, chiếc ô tô cùng toàn bộ tài sản bên trong bị ngọn lửa thiêu rụi hoàn toàn.

Thứ hai, 23/07/2012 - 11:29

Chữa bệnh bằng cách chích nhang, đá vào vùng kín
Chữa bệnh bằng cách chích nhang, đá vào vùng kín

“Thầy” cho người bệnh nằm xuống, đổ nước lã vào miệng, rồi dùng nhang đốt, chích vào người, kết hợp với việc… đấm đá túi bụi vào thân thể để… đuổi tà ma

Thứ hai, 23/07/2012 - 11:10

Trùm mền trốn... lũ ống
Trùm mền trốn... lũ ống

Trong số 408 hộ phải di dời khẩn cấp ra khỏi vùng lũ ống, lũ quét thuộc triền sông Đak Rông và sông Ba Lòng - tỉnh Quảng Trị, có gần 100 hộ thuộc diện khẩn cấp của... khẩn cấp.

Thứ hai, 23/07/2012 - 09:40

“Hình như chính quyền luôn “bảo kê” cho quặng lậu”
“Hình như chính quyền luôn “bảo kê” cho quặng lậu”

(Dân trí) - GS.TSKH Đặng Hùng Võ nhận định chuyện khai thác quặng bừa bãi tại Bắc Kạn các cơ quan ban ngành đều biết; “Tôi có cảm giác, chính quyền luôn đứng ra “bảo kê” cho những đơn vị khai thác quặng trái phép này”.

Thứ hai, 23/07/2012 - 08:57

Người nước ngoài nuôi cá ở Cam Ranh: Xử phạt 4 công ty
Người nước ngoài nuôi cá ở Cam Ranh: Xử phạt 4 công ty

(Dân trí) - Tin từ UBND TP Cam Ranh, sau khi rà soát kiểm tra hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ thủy sản trên địa bàn, UBND TP vừa có văn bản báo cáo UBND tỉnh Khánh Hòa về việc xử lý sai phạm của các công ty, cơ sở thu mua liên quan.

Thứ hai, 23/07/2012 - 08:15

Vụ clip dạy học sinh bằng roi: “Rất đau lòng!”
Vụ clip dạy học sinh bằng roi: “Rất đau lòng!”

(Dân trí) - Ông chủ Trung tâm Bồi dưỡng kiến thức cấp 2 tại TP.Thái Nguyên thừa nhận "phương pháp giáo dục" bằng roi của người dạy, đồng thời thời cho biết, rất đau lòng trước sự việc này.

Thứ hai, 23/07/2012 - 07:56

10 năm lưu giữ báu vật chiến trường của cha
10 năm lưu giữ báu vật chiến trường của cha

(Dân trí) - Cả đời mình, cựu binh Phạm Tuấn Ngọc chỉ để lại cho cậu con trai những cuốn sổ đã ngả màu thời gian với hàng trăm bài thơ, dòng nhật ký về những năm tháng chiến đấu ác liệt, và cả những tâm sự, suy nghĩ, lý tưởng chiến đấu quên mình vì Tổ quốc.

Thứ hai, 23/07/2012 - 07:55