Thứ Bảy 18/01/2020 - 03:50

Kon Tum:

Lên cổng trời Ngọc Linh săn “chuột quý tộc”

Dân trí Khi những thửa ruộng bậc thang bắt đầu ngả sang màu vàng, mùi rượu cần chếnh choánh… ta biết Xuân đang về. Lúc này, trai trẻ Xơ Đăng lại khăn gói lên đỉnh núi Ngọc Linh để săn loại “chuột quý tộc” hay còn gọi là chuột ăn sâm nhằm dâng lên các vị thần linh trong lễ cúng và chiêu đãi các vị khách quý.

Những con chuột ăn sâm

Giữa cái rét se lạnh ở độ cao hơn 1.200m, bà con đồng bào Xơ Đăng trên vùng Măng Ri (huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum) đang hối hả thu vụ lúa duy nhất trong năm để đón xuân về. Người cắt, người đập…đám trẻ con nô đùa trên những đống rơm giữa cánh đồng ruộng bậc thang. Xa xa, thác nước trên núi đổ xuống như dải lụa chảy về đồng ruộng tạo nên một bức tranh thủy mặc.

Hành trình người dân lên "cổng trời" Ngọc Linh săn "chuột quý tộc"

Nhìn từ xa, xã Măng Ri có địa hình như một chiếc chảo lớn, 4 bề được bao quanh bởi dãy núi Ngọc Linh cao trên 1.500 - 2.000m. Dân số hơn 500 hộ với 1.200 nhân khẩu, 100% bà con đều là người đồng bào Xơ Đăng.

Khác với các vùng đồng bào dân tộc thiểu số khu vực Tây Nguyên, bà con Măng Ri đã biết làm ruộng bậc thang từ xa xưa. Chính vì tạo được nguồn lương thực tại chỗ nên mọi gia đình đều không phải lo cái đói mùa giáp hạt. Đây cũng được xem là vựa lúa lớn nhất ở huyện Tu Mơ Rông.

Lên cổng trời Ngọc Linh săn “chuột quý tộc” - 1
Người dân xã Măng Ri vượt núi lên đỉnh Ngọc Linh săn loại chuột quý tộc

Đặc biệt, trên vùng đất Măng Ri có một “báu vật quốc gia” là sâm Ngọc Linh. Ngoài ra, còn nhiều loại dược liệu quý hiếm như Hồng Đẳng Sâm, Đương Quy, Sa Nhân Tím… Địa hình cao, khí hậu lạnh nên thiên nhiên đã ban tặng những dược liệu quý giúp bà con đồng bào Xơ Đăng đổi đời.

Trên địa bàn xã Măng Ri có đến 90% người dân đều trồng các loại hồng sâm và 60% bà con trồng cây sâm Ngọc Linh. Trừ ngày mùa, thời gian còn lại bà con trong xã đều đi tuần tra trên rừng để bảo vệ những cây sâm Ngọc Linh mà Công ty sâm Ngọc Linh Kon Tum đã giao khoán. Đồng thời, bà con Xơ Đăng cũng tự làm ra những cái bẫy đặt xung quanh vườn sâm Ngọc Linh để bắt loại chuột ăn sâm. Loại "chuột quý tộc" này thường sống trong những gốc cây. Đến mùa hoa và củ sâm Ngọc Linh lớn, loại chuột rừng này “xơi” sâm trước.

Lên cổng trời Ngọc Linh săn “chuột quý tộc” - 2

Những chiếc bẫy chuột được bà con gài quanh khu vực vườn sâm Ngọc Linh

Già A Ngôm (36 tuổi, làng Đăk Dơn, xã Măng Ri) cho biết: “Khi canh vườn sâm chúng tôi sợ nhất là những chú chuột hay ăn sâm Ngọc Linh từ 3 năm tuổi trở lên. Mùa sâm Ngọc Linh chín chúng cũng trèo lên hái quả cắp về hang ăn dần. Để đề phòng chuột, chúng tôi đã làm những bẫy tre để bắt chúng. Vì loại chuột này thường ăn sâm quý nên chúng tôi thường gọi là "chuột quý tộc".

Lên cổng trời Ngọc Linh săn “chuột quý tộc” - 3

Bắt chuột ăn sâm làm đặc sản dâng lễ cúng thần linh và đãi khách quý.

“Nếu tính về độ dinh dưỡng vì loại này được xem là loại ngon nhất vì chúng toàn ăn những cây sâm Ngọc Linh, dược liệu quý nhất nước. Chính vì vậy, loại chuột rừng này khi bắt về đều được bà con sơ chế và gác bếp để mỗi dịp xuân về thì đưa lên tiến dâng những vị thần linh và khách quý đến nhà chơi…”, già A Ngôm nói.

Hành trình săn "chuột quý tộc"

Những ngày cuối xuân, chúng tôi có cơ hội được theo chân những chàng trai trẻ Xơ Đăng đi săn “chuột quý tộc” trên đỉnh Ngọc Linh. Từ xã Măng Ri, chúng tôi mang những chiếc áo ấm và chuẩn bị lương thực cho chuyến đi dài.

A Chung (40 tuổi, làng Đăk Dơn) cho biết: “Trên đỉnh đó toàn sương mù, 3 tháng nắng 9 tháng mưa nên cần phải mang áo mưa và thức ăn, nước uống thì mới có thể ở lâu chờ con chuột dính bẫy”.

Lên cổng trời Ngọc Linh săn “chuột quý tộc” - 4
Những cây sâm Ngọc Linh nằm trên độ cao 2.000m

Vượt hàng giờ lên những con dốc dựng đứng, đoàn chúng tôi mới đến được những vườn sâm Ngọc Linh được bà con nhận giao khoán. Mỗi người trong đoàn chia nhau khoảng chục cái bẫy rồi đi quanh vườn sâm để gài và kiểm tra những chiếc bẫy cũ xem có con chuột nào dính không. Nhìn chiếc bẫy có vẻ đơn sơ nhưng có thể kẹp cổ những con chuột rừng nặng từ 8 lạng đến cả 1kg.

A Chung nói thêm: “Các vườn sâm Ngọc Linh đều được bà con cắm chông nên người lạ không ai vào được. Tất cả dân làng đây đều được phân công, luân phiên nhau bảo vệ hàng nghìn diện tích sâm ở đây. Trong lúc tuần tra, bà con đã bẫy chuột rừng để phòng ngừa chuột phá hại, ăn sâm quý. Đồng thời, loại chuột này đối với dân làng cũng là một sản vật quý phục vụ những ngày lễ tết, cưới hỏi…”.

Lên cổng trời Ngọc Linh săn “chuột quý tộc” - 5

Chuột quý tộc (chuột sâm) - món đặc sản vùng cao

“Nếu để ý thì có thể thấy, trên các vườn sâm đề có những dấu chân chuột chạy. Mình cứ dò theo đó, gài bẫy thành từ hàng quanh vườn sâm. Đặc biệt, có thể gài những chỗ chuột hay ở gốc cây, hốc đá, hố, hang, thân cây và những lối mòn trong rừng. Chuột thường quậy phá vào những tháng 3 – 4 là mùa sâm Ngọc Linh ra hoa”, A Chung vừa làm và hướng dẫn.

Hơn một ngày ròng rã trên đỉnh Ngọc Linh, trên tay mỗi người chúng tôi đã thu được 3 - 5 chú chuột sâm mang về gác bếp đón tết.

Rộn ràng đón xuân trên bản cao

Sau một chuyến săn chuột rừng, chúng tôi về với Trung tâm xã Măng Ri. Chúng tôi được mời về một ngôi nhà sàn của bà con Xơ Đăng. Từ xa, một người phụ nữ Xơ Đăng đang cần mẫn ngồi châm lửa cho nồi rượu tết. Phía trên là những hàng măng rừng đã phơi khô…

Lên cổng trời Ngọc Linh săn “chuột quý tộc” - 6

Núi rừng Ngọc Linh 

Ghè rượu được ủ từ mì, nếp cẩm, lá rừng đã nồng hơi men ở góc nhà. Giữa bếp lửa, chị H’Lạng (làng Pu tá, xã Măng Ri, huyện Tu Mơ Rông) mang ra những chú chuột ăn sâm mới bắt về để nấu đãi khách quý. Chị H’Lạng được xem như “cánh chim đầu đàn” giúp bà con biết trồng lúa trên ruộng bậc thang, chỉ dân lên rừng đưa dược liệu về trồng nhằm phát triển kinh tế.

Chị H’Lạng bộc bạch: “Dân ở đây đều sống trong lòng chảo Măng Ri, ít khi ra ngoài huyện lắm. Cuộc sống dân phấn khởi lên là nhờ vào các loại sâm trên rừng. Những con chuột rừng được người dân bắt về thì thường gác bếp cho khô để ăn trong những dịp cúng nước giọt, cúng máng nước, mừng lúa mới và lễ cầu bình an…”.

Lên cổng trời Ngọc Linh săn “chuột quý tộc” - 7

Một bữa tiệc đãi khách quý của người Xơ Đăng.

“Thường chuột sâm sau khi phơi khô phải ngâm nước cả ngày mới dùng được. Sau khi thịt mềm thì đem nấu với chuối, măng rừng… Đối với thịt chuột tươi thì xào sả hoặc nướng ăn với lá Blu Kít trên đỉnh Ngọc Linh. Những dịp cưới hỏi, bày thịt chuột ra như một lời kính trọng, chào đón nhà thông gia và họ hàng, làng xóm. Chính vì vậy, những buổi đi tuần tra, canh giữ vườn sâm bà con đều săn chuột rừng để trữ trong gác bếp…”, chị H’Lạng chia sẻ thêm.

Lên cổng trời Ngọc Linh săn “chuột quý tộc” - 8

Những con chuột sau khi bắt về được gác bếp hàng năm trời mà không bị hư hỏng.

Dịp cuối năm, khi lúa ngoài đồng đã thu, ghè rượu đã thơm thì bà con đồng bào Xơ Đăng lại rộn ràng tổ chức những lễ hội quan trọng. Chị H’Lạng kể: “Tết nước giọt và Tết lửa là 2 tết chính trong dịp cuối năm của bà con Xơ Đăng. Khi mãn mùa lúa, người Xơ Đăng lại sửa sang lại máng nước rồi dân trong làng góp rượu, góp ghè, góp niềm vui để cùng dâng lên thần linh những sản vật là họ làm được trong một năm qua. Qua đó gửi những lời cầu xin cho mưa thuận, gió hòa”.

Tối đến những chú chuột sâm đã hưởng linh khí đất trời được bày ra. Bên đống lửa tại nhà rông, bà con vui vầy thưởng thức thịt bò, heo, gà và tô thịt chuột sâm hầm...

Phạm Hoàng

MỚI NHẤT
Cận cảnh cây khế “vàng” khách trả 300 triệu, chủ nhất định không bán
Cận cảnh cây khế “vàng” khách trả 300 triệu, chủ nhất định không bán

(Dân trí) - Cây khế có 19 thân nối liền nhau được coi là cây khế “có một không hai” được chủ nhân rao bán với giá trên 400 triệu đồng tại Hội chợ Hoa xuân Đắk Lắk. Đã có một khách hàng trả giá 300 triệu đồng nhưng chủ cây nhất quyết không bán.

Thứ bảy, 18/01/2020 - 04:06

Cuộc sống thôn Hoành trở lại bình yên, chốt chặn vào Đồng Tâm được dỡ bỏ
Cuộc sống thôn Hoành trở lại bình yên, chốt chặn vào Đồng Tâm được dỡ bỏ

(Dân trí) - Gần 10 ngày sau vụ việc khiến 3 chiến sĩ công an hy sinh, 1 người chống đối tử vong, đến nay lực lượng công an đã rút khỏi các chốt chặn ra vào xã Đồng Tâm (Mỹ Đức, Hà Nội). Cuộc sống nơi đây đã trở lại bình thường, người dân thôn Hoành đang tấp nập đi chợ sắm Tết.

Thứ bảy, 18/01/2020 - 03:58

14 hộ dân bị sông Hậu "nuốt" nhà: Người thấp thỏm chờ nhà, người âu lo nợ nần
14 hộ dân bị sông Hậu "nuốt" nhà: Người thấp thỏm chờ nhà, người âu lo nợ nần

(Dân trí) - Ngày 22/4/2017, chỉ trong chớp mắt, 14 căn nhà tại ấp Mỹ Hội (xã Mỹ Hội Đông, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang) đã lọt thỏm xuống sông Hậu. Chính quyền khẩn cấp di dời hơn 106 hộ dân ra khỏi vùng sạt lở, khẩn trương làm khu tái định cư. Nhưng qua 2 cái Tết, vẫn còn hàng chục hộ dân chưa thể an cư.

Thứ bảy, 18/01/2020 - 03:32

10 ngày sau vụ Đồng Tâm, cuộc sống thôn Hoành bây giờ ra sao?
10 ngày sau vụ Đồng Tâm, cuộc sống thôn Hoành bây giờ ra sao?

(Dân trí) - Sau vụ việc một nhóm người ở thôn Hoành, xã Đồng Tâm (huyện Mỹ Đức, Hà Nội) gây rối, chống người thi hành công vụ khiến 3 chiến sĩ công an hy sinh và một người dân tử vong, xảy ra ngày 9/1, đến nay cuộc sống người dân nơi đây đã trở lại bình thường. Đường làng, ngõ xóm đã rộn rã cờ hoa chờ đón Tết Nguyên đán Canh Tý 2020.

Thứ bảy, 18/01/2020 - 03:08

Chở Tết ra đảo tiền tiêu
Chở Tết ra đảo tiền tiêu

(Dân trí) - Những ngày này, những tàu hàng tấp nập cập cảng Lý Sơn. Hoa tươi, thực phẩm được vận chuyển từ đất liền ra đã mang mùa Xuân đến với đất đảo tiền tiêu.

Thứ bảy, 18/01/2020 - 01:34

Bạc Liêu có 4 điểm bắn pháo hoa đón năm mới Canh Tý 2020
Bạc Liêu có 4 điểm bắn pháo hoa đón năm mới Canh Tý 2020

(Dân trí) - Theo kế hoạch, tỉnh Bạc Liêu sẽ tổ chức bắn pháo hoa vào đêm giao thừa đón năm mới Canh Tý 2020 tại 4 điểm diễn ra ở 4 huyện, thị, thành phố.

Thứ bảy, 18/01/2020 - 01:29

Tài xế say xỉn “bừng tỉnh” khi nghe mức phạt 35 triệu đồng!
Tài xế say xỉn “bừng tỉnh” khi nghe mức phạt 35 triệu đồng!

(Dân trí) - Đây được xem là trường hợp đầu tiên bị xử phạt mức cao nhất do vi phạm nồng độ cồn đối với lái xe ô tô tại quận trung tâm Sài Gòn, kể từ khi Nghị định 100/2019 có hiệu lực.

Thứ bảy, 18/01/2020 - 01:24

Đào thi nhau bung nở, người trồng hoa lo “mất tết”
Đào thi nhau bung nở, người trồng hoa lo “mất tết”

(Dân trí) - Thời tiết ấm áp, thậm chí có ngày còn nắng nóng kéo dài khiến nhiều hộ trồng đào ở xã Đặng Cương, huyện An Dương, TP Hải Phòng, nơi vốn được coi là “thủ phủ” của đào đứng ngồi không yên bởi nguy cơ “mất tết” do đào thi nhau nở hoa.

Thứ bảy, 18/01/2020 - 10:09

Mẹ Việt Nam anh hùng 103 tuổi đời, hơn 50 năm tuổi Đảng
Mẹ Việt Nam anh hùng 103 tuổi đời, hơn 50 năm tuổi Đảng

(Dân trí) - Năm nay 103 tuổi đời, mẹ Việt Nam Anh anh hùng Trần Thị Tấn có hơn 50 năm tuổi Đảng. Cuộc đời người mẹ có chồng và hai con trai đã hy sinh vì Tổ quốc là một tấm gương đảng viên sắt son, kiên trung.

Thứ bảy, 18/01/2020 - 09:23

Vẫn còn sở, ngành ngại báo chí, ngại cung cấp thông tin
Vẫn còn sở, ngành ngại báo chí, ngại cung cấp thông tin

(Dân trí) - Theo Ban Tuyên giáo Thành uỷ Đà Nẵng, trong công tác báo chí, vẫn còn tình trạng một số sở, ngành, đơn vị ngại báo chí, ngại cung cấp thông tin, báo cáo xử lý thông tin do báo chí nêu không kịp thời, không đầy đủ.

Thứ bảy, 18/01/2020 - 07:48

4 tỉnh kết hợp làm nên nồi cá kho “làng Chí Phèo” đặc sản
4 tỉnh kết hợp làm nên nồi cá kho “làng Chí Phèo” đặc sản

(Dân trí) - Để có được niêu cá kho ngon phải trải qua rất nhiều công đoạn, khâu nào cũng hết sức kỹ lưỡng. Đặc biệt, một nồi cá kho còn là sự kết hợp của 4 tỉnh khác nhau.

Thứ bảy, 18/01/2020 - 07:40

Cửa hàng bán đồ tết cháy dữ dội, thiệt hại hơn 3 tỷ đồng
Cửa hàng bán đồ tết cháy dữ dội, thiệt hại hơn 3 tỷ đồng

(Dân trí) - Cửa hàng tạp hóa với nhiều mặt hàng phục vụ tết bất ngờ bốc cháy dữ dội, gây thiệt hại cho gia chủ hơn 3 tỷ đồng.

Thứ bảy, 18/01/2020 - 07:27

ĐÁNG QUAN TÂM
Vụ Đồng Tâm: Công an đề nghị phong tỏa tài khoản nghi kêu gọi tài trợ khủng bố
Vụ Đồng Tâm: Công an đề nghị phong tỏa tài khoản nghi kêu gọi tài trợ khủng bố

(Dân trí) - Để phục vụ yêu cầu điều tra, mở rộng vụ án ở Đồng Tâm (Mỹ Đức, Hà Nội), trong đó có hành vi tài trợ khủng bố, Cơ quan điều tra đã đề nghị các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước phối hợp rà soát, phong tỏa một số tài khoản có liên quan.

Thứ sáu, 17/01/2020 - 09:22

Thanh tra Chính phủ công khai những sai phạm liên quan Công ty Lã Vọng
Thanh tra Chính phủ công khai những sai phạm liên quan Công ty Lã Vọng

(Dân trí) - Chiều 17/1, Phó tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Thanh đã ký thông báo công khai Kết luận thanh tra toàn diện các dự án của Công ty cổ phần thương mại và dịch vụ Lã Vọng và các đơn vị thành viên trên địa bàn Hà Nội.

Thứ sáu, 17/01/2020 - 07:33

Nạn nhân vụ cháy tòa nhà dầu khí nhớ lại phút sinh tử cận kề
Nạn nhân vụ cháy tòa nhà dầu khí nhớ lại phút sinh tử cận kề

(Dân trí) - Vụ hỏa hoạn tại tòa nhà dầu khí thành phố Thanh Hóa xảy ra vào cuối giờ làm việc của một ngày cận Tết. Đã có những người không may mắn ra đi, có những người may mắn hơn đã thoát nạn trong gang tấc...

Thứ sáu, 17/01/2020 - 07:26

Thứ trưởng Bộ GTVT: “Dân đã khổ rồi, đến ngày tết lại còn nâng giá vé xe”
Thứ trưởng Bộ GTVT: “Dân đã khổ rồi, đến ngày tết lại còn nâng giá vé xe”

(Dân trí) - Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Đình Thọ cho rằng, các đơn vị kinh doanh dịch vụ vận tải, hành khách cần hạn chế tối đa việc nâng giá, đặc biệt trong dịp Tết Âm lịch. “Dân đã khổ rồi, đến ngày tết lại còn nâng giá”.

Thứ sáu, 17/01/2020 - 07:19

Người thợ xây may mắn được trả lại số tiền vay để sắm tết cho con
Người thợ xây may mắn được trả lại số tiền vay để sắm tết cho con

(Dân trí) - Sáng 17/1, Chỉ huy Đội Hỗ trợ tư pháp và quản lí kho vật chứng, Phòng Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp Công an tỉnh Nghệ An (PC10) đã tổ chức trao trả tài sản cho công dân bị đánh rơi.

Thứ sáu, 17/01/2020 - 06:43

Tài xế xe khách bẻ lái “thần sầu” tránh cụ ông sang đường bất cẩn
Tài xế xe khách bẻ lái “thần sầu” tránh cụ ông sang đường bất cẩn

(Dân trí) - Băng sang đường nhưng không chú ý quan sát phía sau, một cụ ông đi xe máy đã vô cùng may mắn thoát nạn nhờ tài xế xe khách kịp thời xử lý.

Thứ sáu, 17/01/2020 - 06:35

Kiểm tra nồng độ cồn tất cả tài xế điều khiển xe vào cao tốc
Kiểm tra nồng độ cồn tất cả tài xế điều khiển xe vào cao tốc

(Dân trí) - Phương tiện ngay sau khi qua trạm thu phí sẽ được yêu cầu dừng trước chốt kiểm tra. Lực lượng CSGT sẽ trao đổi, hỏi han tài xế để xác định dấu hiệu say xỉn. Nếu xác định tài xế đã sử dụng rượu bia, CSGT sẽ kiểm tra định lượng bằng máy đo nồng độ cồn.

Thứ sáu, 17/01/2020 - 06:31

Hà Tĩnh bắn pháo hoa tại 3 điểm đón Tết Canh Tý 2020
Hà Tĩnh bắn pháo hoa tại 3 điểm đón Tết Canh Tý 2020

(Dân trí) - TP Hà Tĩnh, thị xã Hồng Lĩnh và thị xã Kỳ Anh sẽ là 3 địa phương tổ chức bắn pháo hoa trong đêm Giao thừa Tết Canh Tý 2020.

Thứ sáu, 17/01/2020 - 05:00

Xử lý cán bộ uống rượu bia vẫn cầm lái: “Nếu cần thì cách chức!”
Xử lý cán bộ uống rượu bia vẫn cầm lái: “Nếu cần thì cách chức!”

(Dân trí) - Thực hiện Nghị định 100, Chủ tịch Bạc Liêu yêu cầu xử lý cương quyết không có vùng cấm, kể cả cán bộ, công chức. "Chúng ta có giải pháp hết rồi, cắt thi đua, khen thưởng, cần thiết nữa thì cắt chức vụ. Cán bộ mà không làm gương thì không xử lý được người dân đâu”.

Thứ sáu, 17/01/2020 - 04:36

Hà Nội: Ô tô chở cá cố vượt đường sắt, bị tàu hỏa "vò nát"
Hà Nội: Ô tô chở cá cố vượt đường sắt, bị tàu hỏa "vò nát"

(Dân trí) - Theo một số người dân có mặt tại hiện trường, chiếc xe tải do một người đàn ông điều khiển đã cố tình vượt qua đường ray khi tàu chuẩn bị đến gần.

Thứ sáu, 17/01/2020 - 04:28

Nhường mặt nạ phòng độc cứu người, 3 chiến sĩ chữa cháy bị thương
Nhường mặt nạ phòng độc cứu người, 3 chiến sĩ chữa cháy bị thương

(Dân trí) - Trong quá trình tham gia công tác cứu nạn cứu hộ tại hiện trường vụ cháy tòa nhà dầu khí ở Thanh Hóa, 3 cán bộ chiến sĩ Cảnh sát phòng cháy chữa cháy Thanh Hóa đã bị thương, phải nhập viện cấp cứu.

Thứ sáu, 17/01/2020 - 02:40

Người nước ngoài tình nguyện nhặt rác ngày ông Công ông Táo
Người nước ngoài tình nguyện nhặt rác ngày ông Công ông Táo

(Dân trí) - Sáng 17/1, tức ngày ông Táo về trời 23 tháng Chạp, Ben Baron (người Mỹ) cùng một nhóm tình nguyện là người Hàn Quốc, Singapore... đã có mặt ở bến thuyền dưới chân cầu Chương Dương (Hà Nội) để thu gom rác, túi nilon trợ giúp người dân sau khi đi thả cá chép.

Thứ sáu, 17/01/2020 - 02:26