Kỳ lạ vườn cò vạn con bên sông Cầu

Hơn 20 năm nay, vợ chồng ông Bé, bà Gái sống cùng vườn cò ở khu đất hẻo lánh, tù úng bên dòng sông Cầu.

Họ chấp nhận một cuộc đời kham khổ dưới mái nhà cũ kỹ, dột nát, xiêu vẹo để giữ cho đàn cò có nơi trú ngụ, sinh sôi…

Một góc vườn cò ông Bé.

Một góc vườn cò ông Bé.

Nơi ở của ông Ngô Văn Bé và bà Vũ Thị Gái (thôn Vụ Nông, xã Bắc Lý, Hiệp Hòa, Bắc Giang) là một doi đất rộng vài ha cạnh bờ đê sông Cầu. Bốn bề là thùng vũng, ao chuôm lổm nhổm bên những lò gạch đổ nát. Cả khu chỉ có vài nếp nhà thấp lè tè nép dưới màu xanh rì của cơ man cây cối.

Chủ nhà kể, nhà ông được 3 người con trai. Chỉ có một người con ở trong làng còn lại hai đứa ở hai đầu vườn cò. Ba nhà sống quần tụ cùng bầy cò ríu ran suốt ngày.

Hơn 20 năm về trước, nơi đây là một khu đất hoang sơ, ngoài một số ít bụi tre, trúc thì phần lớn là các loại cây cỏ cao ngang bụng người. Mùa đông, gió gào rít quẩn quanh mái tôn bạc thếch. Mùa hè, nước lũ ngập nửa vườn. Thế mà không biết tự bao giờ, những đàn cò đã về đây trú ngụ. Cứ vào khoảng trung tuần tháng Ba hàng năm là hàng nghìn con di cư về làm náo động cả vùng quê yên ả. Lúc đầu, vườn cò được giao cho Hợp tác xã nông nghiệp địa phương quản lý nhưng rồi cha chung không ai khóc, vườn cò gần như bỏ hoang.

Hợp tác xã đành phải tính đến việc đấu thầu vườn cò để cho hộ gia đình quản lý. Nhìn thấy hàng nghìn con cò chao lượn nơi đây, ông bà Bé đã mê tít cộng với lúc ấy, cũng chả có mấy người bỏ thầu vụ làm ăn thiếu thực tế này nên hai ông bà trúng thầu trở thành chủ vườn cò từ đó cho đến nay. Có người bảo, ông bà có gàn dở mới bỏ làng ra đây. Rồi chẳng mấy lúc mà lại phải bỏ về thôi.

Thế mà đến bây giờ, cả vườn cò của ông rộng hơn 2 ha, mỗi năm có hàng vạn con cò bay về quấn quít với vợ chồng ông.

Nhà cò học

Dẫn tôi thăm vườn cò, ông Bé khẽ khàng vạch từng cành tre cho khách đi. Ông dặn tôi, chớ có ngước lên nhìn nhiều và phải cẩn thận kẻo cò nôn vào người.

Rồi ông giải thích: Cò là loài làm tổ khá đơn giản. Tổ cò thường là những cành cây nhỏ đan trên những cây tre cao lởm chởm gai sắc nhọn. Cũng chính vì thế mà mỗi lúc cò mẹ cho cò con ăn, chỉ cần một cơn gió nhẹ cũng khiến cho việc đút mồi trở nên vô ích.

Có thể cò con bị lắc lư mà nôn ra cả đống tôm tép mà bố mẹ chúng đi kiếm về. Cũng có thể là bố mẹ vụng về mà mớm cả ra ngoài. Vào mỗi buổi chiều khi đàn cò đi kiếm ăn về thì cả khu vườn tanh lựng mùi tôm tép. Lũ gà, vịt nhà ông ăn nhiều quá, say mà chết. Bây giờ ông cũng chả thể nuôi được con vật gì dưới những tổ cò ấy.

Ngôi nhà tồi tàn của vợ chồng ông Bé trong vườn cò.

Ngôi nhà tồi tàn của vợ chồng ông Bé trong vườn cò.

Gần tối cò về, cả khu vườn nhộn nhịp tiếng cò gọi nhau. Trong khu vườn ấy, hầu như mỗi bụi tre, trúc đều có đến vài tổ cò.

Theo ông Bé tính toán thì hiện có khoảng gần 1 vạn con cò đang sinh sống ở đây với đủ loại: cò bợ, cò hương, cò ốc, cò trắng, cò mỏ đỏ, cò nghênh… Có cả một số con vạc cũng về đây sinh sống. Giống cò tinh lắm, thấy động là chúng nháo nhác bay lên, kêu inh ỏi thông báo cho nhau. Nghe nhiều, bây giờ ông Bé, bà Gái có thể phân biệt được đâu là tiếng cò gọi nhau, đâu là tiếng cò báo có chim cắt đến phá tổ, đâu là tiếng cò hoảng loạn khi có người đến săn bắn…

Chăm cò như chăm con

Ngoài khu vườn trồng tre, trúc cho cò làm tổ, ông bà Bé còn trồng hẳn một khu vườn bạch đàn để làm sân chơi cho lũ cò. Đây là nơi cò đến rỉa lông, rỉa cánh, nghỉ ngơi sau một ngày kiếm ăn mệt nhọc. Cành khô của cây được cò tận dụng để làm tổ. Lại nói về chuyện làm tổ cho cò thì bà Gái luôn là người quan tâm nhất. Mỗi đợt cò về đông, bà lại phải đi bẻ những cành cây nhỏ bằng chiếc đũa, dài khoảng 25cm, gánh đi rải ở phía dưới để lũ cò nhặt về làm rong trong tổ của mình. Mỗi năm, số rong này chất đống cũng phải bằng cái bếp của ông bà. Nhiều lúc, thương lũ cò phải đi xa, dễ trở thành mồi cho những kẻ săn bắn, bà phải huy động cả con cháu đi nhặt rong mới đủ.

Tổ cò sơ sài vậy nên ông bà Bé rất lo trời mưa, bão, gió to. Những lúc như thế, những cành tre đập vào nhau lập cập có thể dễ dàng phá vỡ tổ cò mong manh. Những con cò con chưa bay được bị cành cây đập cho tả tơi rơi xuống đất. Có buổi sáng sau trận bão, hai ông bà đi nhặt được cả một xô cò chết mà lòng đau như cắt. Ngoài ra, chỉ một vài sơ sẩy nhỏ cũng khiến lũ cò con rơi xuống đất. Mà đã rơi khỏi tổ là coi như cò đã không có cơ hội sống do thiếu thức ăn, bị côn trùng tấn công… Ngày bình thường cũng có đến 1-2 con bị chết vì những lý do như thế.

Ai đuổi cò đi?

Hơn 20 năm trông giữ vườn cò nhưng ông Bé cho biết, đến nay ông chưa nhận được bất kỳ sự hỗ trợ nào của các cơ quan chức năng. Chính quyền địa phương cũng chưa giao hẳn đất cho ông mà vẫn để ông đấu thầu 10 năm một lần.

Tuy nhiên, ông cũng không quan tâm nhiều lắm đến điều đó. Việc khiến ông đau đầu nhất là làm sao ngăn chặn được những người luôn có dã tâm giết hại những con cò vô tội. Những đêm mưa gió, ông phải huy động cả mấy người con trai ra để canh giữ vườn cò bởi kẻ xấu thường lợi dụng lúc này để đến bắt cò con.

Trưa, hầu như 2 ông bà không ngủ. Chó, ông luôn nuôi vài con để đánh động khi người lạ đến. Ti vi, hầu như không bao giờ ông mở to quá đặng còn nghe tiếng cò kêu để biết xem có ai đến phá hoại vườn cò hay không. Nhưng còn một điều là ông không thể ngăn chặn được những người vác súc săn, loại súng đạn ghém luôn rình rập để bắn đàn cò. Những người này không đứng ở vườn nhà ông mà đứng cách khu vườn một đoạn, đúng điểm cò sà xuống chuẩn bị về tổ để bắn. Mỗi phát súng nổ có đến hàng chục con dính đạn.

Khi ông bà biết được chạy đến thì những kẻ săn trộm đã chạy đi tự lúc nào. Cũng có khi bắt gặp thì những người này chống chế: Tôi bắn cò trên trời chứ có bắn cò nhà ông đâu? Trước đây cũng vì thế mà đàn cò thưa hẳn đi. “Thời điểm gần đây, tôi thấy số người sở hữu súng săn, súng tự chế ngày càng nhiều lên mà rõ ràng nhà nước đã cấm sử dụng loại súng này. Hay phải chăng là luật chưa đến được vùng quê tôi?” – Ông Bé băn khoăn.

Theo Nguyễn Trường
Tiền Phong 
MỚI NHẤT
151 người chết vì tai nạn giao thông trong tuần vừa qua
151 người chết vì tai nạn giao thông trong tuần vừa qua

(Dân trí) - Theo số liệu tổng hợp của Cục Cảnh sát giao thông đường bộ, đường sắt, tuần đầu tiên của tháng 6/2013, cả nước xảy ra 339 vụ tai nạn giao thông, làm 151 người chết, 232 người bị thương.

Thứ bảy, 08/06/2013 - 10:46

Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: “Trung Quốc đặt ra đường lưỡi bò chỉ là cái cớ”
Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: “Trung Quốc đặt ra đường lưỡi bò chỉ là cái cớ”

(Dân trí) – Theo Thượng tướng, Viện sĩ Nguyễn Huy Hiệu, việc Trung Quốc đặt ra “đường lưỡi bò” chỉ là cái cớ của họ nhằm đụng đến tất cả các nước có liên quan và kiểm soát an ninh đường hàng hải quốc tế.

Thứ bảy, 08/06/2013 - 10:02

Khai mạc diễn đàn “Thương hiệu biển Việt Nam” lần thứ V
Khai mạc diễn đàn “Thương hiệu biển Việt Nam” lần thứ V

(Dân trí) - Với chủ đề “Khu bảo tồn biển với việc phát triển bền vững tài nguyên môi trường biển, đảo”, Diễn đàn Kinh tế biển Việt Nam lần V vừa được khai mạc 7/6 tại TP Hà Tĩnh.

Thứ bảy, 08/06/2013 - 09:38

Tàu hỏa tông ô tô, 4 người bị thương
Tàu hỏa tông ô tô, 4 người bị thương

(Dân trí) - Lúc 19h15 ngày 7/6, tàu khách HP2 đi từ hướng Hải Phòng lên Hà Nội đã đâm phải chiếc ô tô 4 chỗ đang vượt đường ngang dân sinh bị mắc kẹt trên đường sắt. Vụ tai nạn khiến 4 người bị thương nặng phải chuyển đi cấp cứu trong đêm.

Thứ bảy, 08/06/2013 - 09:31

Ngồi chơi trước cổng nhà, bị xe ô tô tông chết
Ngồi chơi trước cổng nhà, bị xe ô tô tông chết

(Dân trí) - Trời nóng, ông Tiềm ra cổng ngồi trên xe máy trò chuyện với hàng xóm, bất ngờ bị xe ô tô lao tới tông chết tại chỗ.

Thứ bảy, 08/06/2013 - 08:59

Khánh thành 1 năm vẫn chưa có điện sáng!
Khánh thành 1 năm vẫn chưa có điện sáng!

(Dân trí) – Mặc dù khu di tích lịch sử quốc gia hang Lèn Hà thuộc xã Thanh Hóa, huyện Tuyên Hóa (Quảng Bình) đã được khánh thành và đưa vào sử dụng gần một năm, nhưng đến nay vẫn chưa có điện.

Thứ bảy, 08/06/2013 - 08:41

Miền Bắc vào tháng mưa lớn nhất trong năm
Miền Bắc vào tháng mưa lớn nhất trong năm

(Dân trí) - Sẽ diễn ra 3 - 4 đợt mưa to trong tháng 6 và đây là thời kỳ chính của mùa mưa miền Bắc. Hiện áp thấp nóng kết hợp với hiệu ứng phơn mạnh gây nắng nóng diện rộng tại miền Trung và miền Bắc trong 2 ngày nghỉ cuối tuần.

Thứ bảy, 08/06/2013 - 08:29

Thêm một người tử vong trong vụ xe chở giáo viên đâm vách núi
Thêm một người tử vong trong vụ xe chở giáo viên đâm vách núi

(Dân trí) - Đến 17h30 chiều (7/6), có thêm một nạn nhân tử vong là tài xế Nguyễn Văn Hải. Sau 15 phút đứng tim, nhịp tim phục hồi trở lại, sau đó Hải hôn mê sâu và vừa tử vong.

Thứ bảy, 08/06/2013 - 08:25

Đường xấu, một người chết thảm
Đường xấu, một người chết thảm

(Dân trí) - Đang lưu thông trên đường, người điều khiển xe máy gặp phải đoạn mặt đường “lượn sóng”. Do lạc tay lái, nên xe máy va vào một chiếc xe tải cùng chiều, người điều khiển xe ngã đập đầu xuống đất, tử vong tại chỗ.

Thứ bảy, 08/06/2013 - 07:39

Một gia đình bị giang hồ tra tấn bằng phân và ruột phích vỡ
Một gia đình bị giang hồ tra tấn bằng phân và ruột phích vỡ

(Dân trí) – Trong nhiều ngày, đối tượng “xăm trổ” liên tục khủng bố tinh thần gia đình bà Đinh Hải Lý bằng điện thoại, thậm chí ném phân, ruột phích vỡ trước cửa nhà.

Thứ bảy, 08/06/2013 - 06:56

TPHCM: Hạnh phúc là khi có chỗ... giải quyết nỗi buồn
TPHCM: Hạnh phúc là khi có chỗ... giải quyết nỗi buồn

(Dân trí) - Giới tài xế taxi vẫn than phiền rất nhiều về tình trạng thiếu nhà vệ sinh công cộng ở TPHCM. Bởi thế, giới tài xế taxi thành phố hay đùa với nhau rằng: “Hạnh phúc nhất đối với tài xế là có chỗ đậu và có chỗ… giải quyết nỗi buồn”.

Thứ bảy, 08/06/2013 - 06:01

Sửa cách thu phí bốc xếp hàng hóa ở bến xe Miền Đông
Sửa cách thu phí bốc xếp hàng hóa ở bến xe Miền Đông

(Dân trí) – Thời gian qua, nhiều bạn đọc phản ánh về tình trạng giá dịch vụ bốc xếp hàng hóa tại bến xe Miền Đông từ sau Tết tăng cao bất thường. Mới đây, BXMĐ đã có thông báo điều chỉnh một số điểm không phù hợp trong cách tính phí dịch vụ này.

Thứ sáu, 07/06/2013 - 09:27

ĐÁNG QUAN TÂM
Tai nạn 29 người thương vong: Không đâm vào núi, sẽ rơi xuống vực
Tai nạn 29 người thương vong: Không đâm vào núi, sẽ rơi xuống vực

(Dân trí) - Theo một cán bộ ở Ban An toàn giao thông tỉnh Khánh Hòa thì tài xế này xử lý rất tốt, nếu không lao vào vách đá thì xuống khoảng 20 mét nữa thì xe đã lao xuống vực, lúc này chắc không còn ai sống sót.

Thứ sáu, 07/06/2013 - 08:19

Hà Nội "tuyên chiến" với cây xăng không an toàn
Hà Nội "tuyên chiến" với cây xăng không an toàn

(Dân trí) - UBND thành phố Hà Nội vừa chỉ đạo Sở Công thương phối hợp với Công an kiên quyết thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện đối với các cơ sở kinh doanh xăng dầu vi phạm các quy định về phòng cháy, chữa cháy.

Thứ sáu, 07/06/2013 - 08:01

Nhảy từ ṭầng 4 bệnh viện để tự tử
Nhảy từ ṭầng 4 bệnh viện để tự tử

Vụ việc xảy ra vào đầu giờ chiều 7/6 tại Bệnh viện Đa khoa Hà Tĩnh. Một người đàn ông đứng trên tầng 4 của ṭòa nhà khoa Nội tổng hợp bất ngờ lao mình xuống tự tử.

Thứ sáu, 07/06/2013 - 07:47

7 lao động bàng hoàng trở về từ Angola
7 lao động bàng hoàng trở về từ Angola

(Dân trí) - Sau hơn ba tháng sống khổ cực ở Angola, lao động trong môi trường khắc nghiệt mà không được nhận một đồng lương, nhiều lúc phải nhịn đói, các lao động Thanh Hóa đã thở phào khi trở về quê nhà an toàn.

Thứ sáu, 07/06/2013 - 06:02

Hàng trăm người xem xác “cụ rùa” 100 kg dạt bờ
Hàng trăm người xem xác “cụ rùa” 100 kg dạt bờ

Vào lúc 17 giờ 30 ngày 6-6, hàng trăm người đang tắm tại bãi biển Đồi Dương (TP Phan Thiết) đã nháo nhào chạy đến xem xác “cụ rùa” dạt bờ.

Thứ sáu, 07/06/2013 - 05:53

Phát hiện cơ sở tẩy trắng bún bằng hóa chất độc hại
Phát hiện cơ sở tẩy trắng bún bằng hóa chất độc hại

(Dân trí) - Để giúp bún trắng bóng, thay vì sử dụng các chất tẩy trắng dùng cho thực phẩm theo danh mục phụ gia của Bộ Y tế, các cơ sở sản xuất bún lại sử dụng chất màu huỳnh quang (tinopal).

Thứ sáu, 07/06/2013 - 05:36

Làm việc sai nguyên tắc, công an Hải Phòng xin lỗi phóng viên
Làm việc sai nguyên tắc, công an Hải Phòng xin lỗi phóng viên

(Dân trí) - Chiều 6/6, khi PV Dân trí đang tác nghiệp trên đường Nguyễn Bỉnh Khiêm (quận Ngô Quyền, TP Hải Phòng) thì bị một nhóm công an yêu cầu về trụ sở với lý do “cấm chụp ảnh”. Sáng nay 7/6, lãnh đạo Công an TP Hải Phòng đã công khai xin lỗi phóng viên này.

Thứ sáu, 07/06/2013 - 05:08

Xe chở giáo viên gặp nạn: Cả trường bàng hoàng trước tin dữ
Xe chở giáo viên gặp nạn: Cả trường bàng hoàng trước tin dữ

(Dân trí) - Cô giáo Ngô Thị Kiều, giáo viên của trường Hòa Phước 2, không đi du lịch với đoàn giáo viên bị nạn ở Khánh Hòa, chia sẻ, sau khi nhận hung tin, không khí ở trường Hòa Phước 2 rất hỗn loạn, nhốn nháo, đau buồn.

Thứ sáu, 07/06/2013 - 04:12

22 con nghiện "đào tẩu" khỏi Trung tâm Giáo dục lao động xã hội
22 con nghiện "đào tẩu" khỏi Trung tâm Giáo dục lao động xã hội

(Dân trí) - 22 học viên cai nghiện đã bất ngờ đào thoát khỏi Trung tâm Giáo dục lao động xã hội (GD-LĐXH) - TP Vinh, Nghệ An, vào sáng ngày 7/6.

Thứ sáu, 07/06/2013 - 03:41

Bệnh nhân phát hoảng vì bác sĩ dùng ấm trà đánh đồng nghiệp
Bệnh nhân phát hoảng vì bác sĩ dùng ấm trà đánh đồng nghiệp

(Dân trí) - Do xích mích trong công việc, Phó trưởng khoa Nhi Bệnh viện Đa khoa huyện Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh) đã nổi nóng, dùng ấm trà đánh thẳng vào đầu kế toán trưởng bệnh viện.

Thứ sáu, 07/06/2013 - 03:25

Bị hàng tấn sắt đè lên người, một công nhân chết thảm
Bị hàng tấn sắt đè lên người, một công nhân chết thảm

(Dân trí) - Vụ tai nạn lao động xảy ra vào sáng 7/6 tại công ty TNHH cơ khí ống thép Tín Vũ nằm trên quốc lộ 1A đoạn gần khu vực trạm thu phí An Sương - An Lạc, phường Bình Hưng Hòa, quận Bình Tân, TPHCM.

Thứ sáu, 07/06/2013 - 02:56

Tò mò đi chơi, cậu bé 12 tuổi lạc từ Ba Vì xuống tận... Hồ Gươm
Tò mò đi chơi, cậu bé 12 tuổi lạc từ Ba Vì xuống tận... Hồ Gươm

(Dân trí) - Do tò mò, thích đi chơi nên cậu bé Nguyễn Như Linh (sinh năm 2001) đã lạc từ Ba Vì xuống tận... Hoàn Kiếm. Trong lúc ngơ ngác, mệt lả, Linh được các chiến sĩ công an giúp đỡ tìm về với gia đình.

Thứ sáu, 07/06/2013 - 02:28