Trường phái Trần Quốc Vượng?

Nhà nghiên cứu, chuyên gia của nhiều ngành khoa học xã hội và nhân văn tề tựu tại tọa đàm khoa học “Còn là tinh anh” nhân 10 năm ngày mất của GS. Trần Quốc Vượng.

 

Giáo sư Trần Quốc Vượng
Giáo sư Trần Quốc Vượng

Không ai có thể bắt chước Trần Quốc Vượng

GS.TSKH. Phan Huy Lê, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, bạn đồng môn của GS. Trần Quốc Vượng là một trong những tên tuổi trong giới nghiên cứu tới tọa đàm cả ngày 17/8, tại ĐH KHXH&NV Hà Nội nhận xét: “Không ai có thể bắt chước Trần Quốc Vượng bởi phong cách của anh ấy rất độc đáo”.

Trong hàng chục tham luận gửi về, không ít người nhắc trường phái Trần Quốc Vượng. PGS.TS. Tống Trung Tín, Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam nhắc lại: “Chẳng quản gối mỏi chân chồn rong ruổi nơi đầu nguồn cuối bể, Trần Quốc Vượng vừa đi vừa học vừa chiêm nghiệm và dấn thân vào con đường khoa học đầy gian lao, tạo nên một phong cách khoa học độc đáo Trần Quốc Vượng trong làng khảo cổ học, sử học và văn hóa học Việt Nam. Làng sử học, khảo cổ học bao giờ mới có một người như Trần Quốc Vượng”.

Trong bài trình bày ngắn gọn về nghiên cứu các sơ đồ mà GS. Trần Quốc Vượng dùng để minh họa các nghiên cứu khoa học, ông Tín đánh giá đây là nét tượng trưng cho cá tính và phong cách Trần Quốc Vượng. Ông nhắc, khi xét tặng giải thưởng Hồ Chí Minh cho Trần Quốc Vượng, hai GS. Nguyễn Quang Ngọc, Vũ Minh Giang nêu quan điểm “GS. Vượng tạo thành trường phái nghiên cứu rất độc đáo”. “Tuy thế, khi trao đổi riêng thì cũng có người băn khoăn. Tạo nên trường phái phải có lý thuyết, lý thuyết của thầy Vượng rất đủ nhưng chưa ai tổng kết. Thêm nữa phải có các thế hệ học trò, dần dần tiếp nối phát triển, và điều này còn nguyên ở phía trước”, ông Tín nhấn mạnh.

Thêm một học trò trong giới khảo cổ, TS. Nguyễn Hồng Kiên khẳng định giới nghiên cứu hình thành một trường phái Trần Quốc Vượng: “Tôi cho rằng các yếu tố hình thành đủ rồi, chỉ có điều học trò và môn đệ chưa thể bằng một phần mười của thầy, cho nên trường phái này hơi yếu. Tuy nhiên đây đó vẫn thấy cách tiếp nhận, nghiên cứu và áp dụng những điều thầy giảng”.

Còn là tinh anh

“Thác là thể phách, còn là tinh anh”, ý thơ Nguyễn Du được học trò của GS. Vượng lấy làm tên tọa đàm. “Giáo sư của chúng ta là nhà văn hóa lớn, luôn có phát kiến mới và có giá trị rất cao. Để có được những phát kiến ấy, Trần Quốc Vượng say sưa nghiên cứu địa lý địa chất, địa mạo môi trường và trở thành vị giáo sư say sưa và thành công nhất trong lĩnh vực địa văn hóa”, TS. Tống Trung Tín nói.

Chủ trì phiên tọa đàm chiều 17/8, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, một học trò của GS. Vượng cáo lỗi vì vắng mặt buổi sáng, do bận chủ trì một hội thảo cấp thành phố. “Tôi tranh thủ diễn đàn ấy để nói về công lao của thầy mình. Không chỉ là nhà khảo cổ học, sử học, văn hóa học hàng đầu của đất nước, Trần Quốc Vượng còn là nhà Hà Nội học nổi tiếng nhất, mà giải thưởng Hồ Chí Minh đã khẳng định đóng góp kiệt xuất của ông cho Hà Nội học và sự phát triển của Thủ đô”.

GS. Ngọc dẫn chứng, nhiều nhà địa lý kinh ngạc vì trình độ địa lý của GS. Vượng. “Làm lịch sử, văn hóa mà không giỏi địa lý thì khó mà có những phát hiện đáng nể, thành ra ở đây tôi nói sự liên ngành của giáo sư đạt đến trình độ cao, giống như nghệ thuật. Lâu nay chúng ta hay nói liên ngành, tôi phải nói ngay là nhiều khi chỉ là bịp bợm. Liên ngành thực sự đòi hỏi người nghiên cứu trình độ rất sâu, nhưng khi xử lý phải bình đẳng, không định kiến. Trần Quốc Vượng có một cái đặc biệt, có lẽ đó là bắt đầu từ kiến thức rất uyên thâm, nên mở rộng sang các lĩnh vực khoa học khác một cách nhẹ nhàng”, GS. Ngọc khẳng định.

Nhà nghiên cứu âm nhạc Bùi Trọng Hiền kể, lần đầu biết GS. Vượng là ở hội thảo đầu năm 1990. Càng có dịp gần GS. Vượng, Bùi Trọng Hiền khẳng định sự ảnh hưởng từ cách tiếp cận, nghiên cứu khoa học của ông. Là giáo sư sử học, Trần Quốc Vượng gây sốc cho giới âm nhạc khi tại hội thảo quốc tế năm 1993, đứng lên phản biện bằng tiếng Anh ý kiến của Viện trưởng Viện Âm nhạc.

“Thầy bảo tôi cứ tìm đi, kiểu gì cũng chứng minh được bản sắc của âm nhạc Việt Nam khác với Trung Hoa. Gần thầy tôi học được rằng khi nghiên cứu phải như nhập đồng. Nghiên cứu không phải là công việc, mà dần dần là sự sống và nhịp đập của trái tim ông. Gần ông kiểu gì cũng chịu ảnh hưởng, dần dần nghề là tình yêu, khát vọng như là ăn, uống, thở”, anh Hiền nói. Trong phát biểu tổng kết, PGS.TS. Lâm Thị Mỹ Dung một lần nữa khẳng định, “khó ai có thể có sức đọc, sức điền dã như thầy. Di sản thầy để lại chính là các thế hệ học trò”.

 

TS. Nguyễn Việt, Giám đốc Trung tâm Tiền sử Đông Nam Á đề xuất nên “xem xét hiện tượng Trần Quốc Vượng là đối tượng khoa học. Các học trò nên nghĩ tới việc lùi ra xa, để sự tôn vinh có giá trị lâu dài”. GS. Nguyễn Quang Ngọc nêu ý kiến sau tọa đàm này nên đề xuất Hà Nội đặt tên phố Trần Quốc Vượng. Được biết, tỉnh Hà Nam quê ông lấy tên ông đặt tên cho một con phố ở Phủ Lý.

 

Theo Toan Toan
Tiền Phong

MỚI NHẤT
Đoàn làm phim “Cha cõng con” vật lộn với mưa lũ để có cảnh đẹp như thơ
Đoàn làm phim “Cha cõng con” vật lộn với mưa lũ để có cảnh đẹp như thơ

(Dân trí) - “Đánh liều” quay phim giữa mùa mưa lũ ở Bắc Mê, Hà Giang, đoàn làm phim “Cha cõng con” đã gặp những ngày mưa bão vất vả, sức làm việc kiệt cùng. Bù đắp lại, họ có những cảnh quay như thơ giữa đất trời Bắc Mê, Hà Giang.

Thứ năm, 20/08/2015 - 02:00

Những ban nhạc tan rã khiến trái tim fan… “tan nát”
Những ban nhạc tan rã khiến trái tim fan… “tan nát”

(Dân trí) - Dưới đây là những ban nhạc nổi tiếng nhất trong lịch sử âm nhạc. Mỗi biến động của họ về thành viên, về sự hợp tan, đều khiến fan hâm mộ cảm thấy mất mát, tan nát.

Thứ năm, 20/08/2015 - 11:45

Bảo tàng Hà Nội giống bảo tàng Trung Quốc?
Bảo tàng Hà Nội giống bảo tàng Trung Quốc?

Sau lùm xùm về nhà triển lãm Việt Nam tại Expo Milan 2015, một lần nữa câu chuyện về sự giống nhau giữa Bảo tàng Hà Nội và Bảo tàng nghệ thuật đương đại Trung Quốc (China Art Palace) tại Thượng Hải lại được bàn đến.

Thứ năm, 20/08/2015 - 11:00

Những“tai nạn” từng xảy ra với “Nàng Mona Lisa”
Những“tai nạn” từng xảy ra với “Nàng Mona Lisa”

(Dân trí) - Phải ở trong phòng tắm ẩm ướt, bị kẻ trộm “bắt cóc”, bị Đức Quốc xã săn lùng, bị những kẻ phá hoại tấn công, bị chẩn đoán mắc nhiều bệnh tật… Trong vòng 5 thế kỷ tồn tại với bao biến động, “Nàng Mona Lisa” đã trải qua biết bao thăng trầm.

Thứ năm, 20/08/2015 - 11:00

Mùa Vu Lan: Lắng hồn thưởng trà, ăn chay, hướng Phật
Mùa Vu Lan: Lắng hồn thưởng trà, ăn chay, hướng Phật

Mùa Vu Lan không chỉ là dịp để những người con thể hiện tấm lòng thảo thơm đến đấng sinh thành của mình mà còn để tôn vinh những nét đẹp văn hóa truyền thống của Việt Nam như thiền trà, ăn chay.

Thứ năm, 20/08/2015 - 10:00

Phạt website đăng clip "ăn theo" thảm án ở Bình Phước 25 triệu đồng
Phạt website đăng clip "ăn theo" thảm án ở Bình Phước 25 triệu đồng

Thanh tra Bộ VH,TT&DL vừa có quyết định xử phạt hành chính “Trung tâm tư vấn phát triển vì sức khỏe cộng đồng” 25 triệu đồng vì website lifetv.vn của trung tâm này đã phổ biến phim Vụ thảm sát số 6 có nội dung kích động bạo lực.

Thứ năm, 20/08/2015 - 07:55

Hình ảnh trên tiền giấy Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử
Hình ảnh trên tiền giấy Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử

Đó là hình ảnh thân thương về người nông dân, công nhân vừa tham gia sản xuất vừa vững chắc tay súng chiến đấu đánh giặc, rất dễ để bắt gặp trên mỗi tờ tiền giấy Việt Nam sử dụng qua các thời kỳ lịch sử…

Thứ năm, 20/08/2015 - 02:00

Câu chuyện về số tiền 200 ngàn đồng của một ca khúc nổi tiếng
Câu chuyện về số tiền 200 ngàn đồng của một ca khúc nổi tiếng

(Dân trí) - Ca khúc “Những bước chân lặng lẽ” được nhạc sĩ Vũ Thảo sáng tác cho loạt phim “Cảnh sát hình sự” từ năm 1997 đến nay. Sau 18 năm, bài hát đã trở thành một trong những ca khúc truyền thống của lực lượng Công an Nhân dân. Đằng sau ca khúc này còn nhiều chuyện chưa kể…

Thứ tư, 19/08/2015 - 08:20

Điện ảnh Việt mừng 70 năm Cách mạng tháng 8 và Quốc khánh 2/9
Điện ảnh Việt mừng 70 năm Cách mạng tháng 8 và Quốc khánh 2/9

(Dân trí) - Nhiều bộ phim về Bác Hồ và cuộc cách mạng thần thánh của dân tộc sẽ được trình chiếu trong đợt phim Kỷ niệm 70 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 tới đây.

Thứ tư, 19/08/2015 - 03:00

Đường tình trắc trở của những tài nữ nổi tiếng một thời
Đường tình trắc trở của những tài nữ nổi tiếng một thời

Những cái tên như Thẩm Thúy Hằng, Thanh Nga,... cho đến tận bây giờ vẫn tạo nên ấn tượng về những tài nữ bậc nhất màn ảnh Việt. Họ tỏa sáng trên sân khấu, nhưng đằng sau ánh đèn rực rỡ ấy họ lại gặp phải những bi kịch trên tình trường.

Thứ tư, 19/08/2015 - 02:00

Diva Trung Quốc tiếc thương fan 19 tuổi  bị thiệt mạng ở Bangkok
Diva Trung Quốc tiếc thương fan 19 tuổi bị thiệt mạng ở Bangkok

(Dân trí) - Nữ ca sĩ - diễn viên Dung Tổ Nhi đã chia sẻ nỗi niềm tiếc thương trước sự ra đi của một fan hâm mộ 19 tuổi trong vụ nổ bom vừa xảy ra ở Bangkok.

Thứ tư, 19/08/2015 - 09:30

Những vụ nổ bom ở nơi tôn giáo linh thiêng
Những vụ nổ bom ở nơi tôn giáo linh thiêng

(Dân trí) - Từ trước đến nay, thế giới đã chứng kiến nhiều vụ nổ bom xảy ra tại các ngôi đền linh thiêng, nơi vốn là địa điểm sinh hoạt tín ngưỡng thu hút đông các tín đồ và cả khách du lịch.

Thứ tư, 19/08/2015 - 08:50

ĐÁNG QUAN TÂM
Tình cờ sở hữu tranh Picasso có chắc đã thành “triệu phú”?
Tình cờ sở hữu tranh Picasso có chắc đã thành “triệu phú”?

(Dân trí) - Trên thế giới, đã có những người tình cờ sở hữu tranh Picasso, nhưng không phải vì thế mà ngay lập tức họ thành triệu phú!

Thứ tư, 19/08/2015 - 02:00

Vấn đề bản quyền tác giả văn học trong sách giáo khoa: Các nhà văn, nhà thơ nhận gần 500 triệu đồng
Vấn đề bản quyền tác giả văn học trong sách giáo khoa: Các nhà văn, nhà thơ nhận gần 500 triệu đồng

“Cuộc chiến” dai dẳng xung quanh vấn đề bản quyền tác giả văn học trong sách giáo khoa (SGK) cuối cùng đã có được kết quả ban đầu rất đáng khích lệ. Hôm qua, 17.8, Trung tâm Quyền tác giả văn học Việt Nam (VLCC) thông báo: NXB Giáo dục đã đồng ý trả tiền bản quyền cho các tác giả có tác phẩm được đăng trong SGK, tổng số tiền lên tới gần 500 triệu đồng.

Thứ ba, 18/08/2015 - 02:00

Cuộc sống thường nhật ít biết của 3 nữ BTV thời sự xinh đẹp
Cuộc sống thường nhật ít biết của 3 nữ BTV thời sự xinh đẹp

Ngoài công việc ở VTV có rất nhiều áp lực và guồng quay công việc bận rộn không ngừng, những nữ BTV vẫn rất được lòng người hâm mộ bởi họ vẫn là người phụ nữ của gia đình, luôn dành thời gian cho con cái.

Thứ ba, 18/08/2015 - 12:30

Chương Tử Di, Củng Lợi… xấu chưa từng thấy
Chương Tử Di, Củng Lợi… xấu chưa từng thấy

(Dân trí) - Mới đây, những người đẹp nổi tiếng của màn ảnh Trung Quốc như Trương Mạn Ngọc, Chương Tử Di, Củng Lợi… đã rất tức giận khi dung nhan kiều diễm của họ bị biến thành… xấu chưa từng thấy.

Thứ ba, 18/08/2015 - 10:41

Hàng trăm tài liệu quý sẽ ra mắt tại triển lãm Cách mạng trước năm 1945
Hàng trăm tài liệu quý sẽ ra mắt tại triển lãm Cách mạng trước năm 1945

(Dân trí) - Sẽ có 160 phiên bản tài liệu được đưa ra trưng bày, giới thiệu tại triển lãm “Tuyên truyền cách mạng trước năm 1945 qua tài liệu lưu trữ” nhân dịp hướng tới kỷ niệm 70 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh năm nay.

Thứ ba, 18/08/2015 - 10:00

Phát lộ 2 di tích nằm sâu trong lòng đất tại Thành nhà Hồ
Phát lộ 2 di tích nằm sâu trong lòng đất tại Thành nhà Hồ

(Dân trí) - Trong quá trình khai quật tại khu vực hào thành phía nam Thành nhà Hồ, cách chân thành đá khoảng 50m, các nhà khảo cổ mới làm phát lộ 2 di tích nằm sâu trong lòng đất là hộ hào thành và bờ hào thành.

Thứ ba, 18/08/2015 - 09:00

Đi nghỉ hè, Tổng thống Obama mang theo sách gì để đọc?
Đi nghỉ hè, Tổng thống Obama mang theo sách gì để đọc?

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Barack Obama đã bắt đầu có kỳ nghỉ hè cùng với gia đình trên một bãi biển ở bang Massachusetts. Trong kỳ nghỉ này, Tổng thống Obama đã mang theo 6 cuốn sách để đọc những lúc rảnh rỗi, ông đã lựa chọn những cuốn nào?

Thứ ba, 18/08/2015 - 02:00

Những cảnh cháy nổ kinh hoàng nhất trên màn ảnh
Những cảnh cháy nổ kinh hoàng nhất trên màn ảnh

(Dân trí) - Dưới đây là những cảnh cháy nổ kinh hoàng nhất trên màn ảnh, khiến người xem rợn ngợp.

Thứ hai, 17/08/2015 - 05:39

Trương Ngọc Ánh đoạt giải “Nữ diễn viên xuất sắc”
Trương Ngọc Ánh đoạt giải “Nữ diễn viên xuất sắc”

(Dân trí) - Sáng 17/8 (giờ Việt Nam), bộ phim “Hương Ga” của đạo diễn Cường Ngô đã giành giải “Phim Đông Nam Á xuất sắc” (The Best Feature Southeast Asia Panorama) tại Liên hoan phim Toàn cầu (Film Festival of Globe).

Thứ hai, 17/08/2015 - 03:30

Xúc động đời và nghề của“Cô thủ môn tội nghiệp” Thanh Mai
Xúc động đời và nghề của“Cô thủ môn tội nghiệp” Thanh Mai

Lần đầu tiên, bà mẹ đơn thân Thanh Mai đã có những tâm sự và chia sẻ đầy xúc động và chân thành về cuộc sống của mình sau khi tạm gác nghệ thuật để theo đuổi giấc mơ kinh doanh.

Thứ hai, 17/08/2015 - 01:10

Quán quân dòng nhạc Dân gian là… “hotgirl” xinh đẹp của Sao mai 2015
Quán quân dòng nhạc Dân gian là… “hotgirl” xinh đẹp của Sao mai 2015

(Dân trí) - Ngay từ những vòng đầu, Nguyễn Thị Thu Hằng (Hà Nội)- quán quân dòng nhạc Dân gian đã được các thí sinh khác bình chọn là… “hotgirl” của mùa Sao mai 2015 bởi vẻ ngoài xinh đẹp, dễ thương. Còn nhiều điều chưa biết về “hotgirl” này…

Thứ hai, 17/08/2015 - 10:34

Tại sao tranh Picasso luôn đắt giá nhất thế giới?
Tại sao tranh Picasso luôn đắt giá nhất thế giới?

(Dân trí) - Nhiều lần tranh của Picasso đã xác lập kỷ lục về giá trong thế giới hội họa. Hiện tại, tác phẩm của ông vẫn đang nắm giữ kỷ lục “bức tranh được trả giá cao nhất trong lịch sử đấu giá”, trị giá… gần 4.000 tỉ đồng. Tại sao tranh Picasso lại đắt giá như vậy?

Thứ hai, 17/08/2015 - 10:20