Thứ Bảy 29/11/2014 - 00:49

Thờ Mẫu - Tín ngưỡng độc đáo của người Việt

Sự phát triển mạnh mẽ của tín ngưỡng thờ Mẫu xuất phát từ tính nhân văn, tính nghệ thuật và khả năng đáp ứng nhu cầu tâm linh của người dân.

Thờ Mẫu là một sinh hoạt tín ngưỡng dân gian phổ biến của người Việt Nam, nhất là cư dân khu vực đồng bằng Bắc Bộ. Sự phát triển mạnh mẽ của tín ngưỡng thờ Mẫu xuất phát từ tính nhân văn, tính nghệ thuật và khả năng đáp ứng nhu cầu tâm linh của người dân.

Tín ngưỡng thờ Mẫu có nguồn gốc từ quan niệm thần thánh hóa thiên nhiên của người Việt cổ, dưới khái niệm Thánh Mẫu, hay nữ thần Mẹ. Tục này thể hiện khả năng tích hợp rất lớn với đạo Phật, đạo Giáo, đạo Nho cùng tín ngưỡng dân gian của đồng bào các dân tộc thiểu số, để cuối cùng trở thành một tín ngưỡng đa văn hóa, đa tộc người.

Nghệ thuật diễn xướng và hát văn luôn gắn liền với tín ngưỡng thờ Mẫu
Nghệ thuật diễn xướng và hát văn luôn gắn liền với tín ngưỡng thờ Mẫu

Hoạt động nổi bật của tín ngưỡng thờ Mẫu là nghi lễ chầu văn, ẩn chứa những giá trị văn hóa nghệ thuật rất độc đáo. Nó là kho tàng truyền thuyết, thần tích, huyền thoại về thần linh. Đó còn là các hình thức diễn xướng với âm nhạc, ca hát, nhảy múa, các hình thức trang trí, kiến trúc dân gian phong phú, hấp dẫn.
Không chỉ thỏa mãn ước mơ về mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, vạn vật nảy nở sinh sôi của người nông dân thời phong kiến, tín ngưỡng thờ Mẫu còn đáp ứng nhu cầu tâm linh của tầng lớp thương nhân đô thị, hình thành từ thế kỉ 16, 17 và phát triển mạnh đến nay. Hiện cả nước có khoảng 7.000 cơ sở thờ tự liên quan đến đạo Mẫu như đình, chùa, đền, phủ, điện… Số thanh đồng lên đến hàng vạn người và số con nhang đệ tử lên đến cả triệu người.

Ông Vũ Công Hội, Phó Vụ trưởng Vụ Văn hóa văn nghệ, Ban Tuyên giáo Trung ương cho biết: “Di tích thờ Mẫu ở nước ta trải khắp các vùng miền nhưng nổi tiếng là những địa danh như Lạng Sơn, Hà Nội, Nam Định, Thanh Hóa. Điều đó khẳng định ảnh hưởng to lớn của tín ngưỡng thờ Mẫu trong đời sống tâm linh của người Việt. Nhân dân và du khách hành hương về nơi cửa phật, cửa thánh đều tìm đến chốn linh thiêng không những để cầu tài, cầu lộc mà trên hết là cầu cho quốc thái dân an và nhiều điều tốt lành khác cho gia đình, đất nước”.

Tín ngưỡng thờ Mẫu chứa đựng nhiều giá trị văn hóa truyền thống phong phú và đa dạng. Tôn thờ người Mẹ, đồng nghĩa với mong muốn bảo trợ, sinh sôi, sáng tạo. Nó không giống các tôn giáo, tín ngưỡng khác ở chỗ hướng về đời sống thực tại, trần tục, gần gũi.

Giáo sư Ngô Đức Thịnh, Giám đốc trung tâm nghiên cứu bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam cho biết: “Thờ Mẫu không hướng con người và niềm tin của con người vào thế giới sau khi chết, mà là thế giới hiện tại, thế giới mà con người cần có sức khỏe, tiền tài, quan lộc. Đó là một nhân sinh quan mang tính tích cực, phù hợp với quan niệm hiện sinh của con người trong thế giới hiện đại. Lúc này, niềm tin vào siêu nhiên mà thánh Mẫu là đại diện trở nên thứ yếu, mang tính phương tiện, còn mục đích sống của con người mới là quan trọng. Đây cũng là cách tư duy thể hiện tính thực tế, thực dụng của con người Việt Nam”.

Tục thờ Mẫu cũng thể hiện một cách độc đáo tinh thần yêu nước, đạo lý uống nước nhớ nguồn thông qua việc tôn vinh những người có công với đất nước. Các nhân vật được thờ ở các phủ, điện thờ Mẫu thường là những anh hùng đã anh dũng chiến đấu hy sinh vì nền độc lập, tự do của dân tộc.

Tín ngưỡng thờ Mẫu - Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia
Tín ngưỡng thờ Mẫu - Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia

Nhà biên kịch, đạo diễn Nguyễn Minh Tuân, tác giả của 100 tập phim ký sự truyền hình “Việt Nam văn hóa thờ thánh Mẫu” cho biết: “Ý nghĩa nổi bật của tín ngưỡng thờ Mẫu đó là nêu cao tinh thần đoàn kết dân tộc. Nó thể hiện rất rõ trong những giá hầu đồng tôn vinh nét văn hóa của người dân tộc như người Dao, Mông, Nùng… Tín ngưỡng thờ Mẫu cũng mang chủ nghĩa anh hùng dân tộc bởi rất nhiều nhân vật trong 36 giá hầu đồng chính là những vị anh hùng dân tộc như Trần Hưng Đạo, quan lớn Triệu Tường…”.

Tín ngưỡng thờ Mẫu là một nét đẹp độc đáo trong đời sống văn hóa của người Việt. Tuy nhiên, vì là tín ngưỡng dân gian được truyền khẩu, không hoàn chỉnh hệ thống kinh sách, không ai tổng kết thành giáo lý, giáo luận, nguồn thông tin phổ cập còn hạn chế nên nhiều thanh đồng, đạo quan chưa hiểu rõ tường tận về tín ngưỡng thờ mẫu, dẫn đến một số hành vi, ứng xử không đúng mực, gây phản cảm, thậm chí một số người còn lợi dụng tín ngưỡng để trục lợi cá nhân, gây bức xúc trong xã hội và cả những người trong cuộc.

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để tín ngưỡng thờ mẫu giữ được vị trí xứng đáng trong đời sống tâm linh của người Việt, xứng với danh hiệu cao quý mà nhà nước đã tôn vinh và nhiều khả năng được quốc tế công nhận./.

Theo Hồng Bắc - Đào Yến
VOV
MỚI NHẤT
Hà Tĩnh: Phát hiện nhiều hiện vật thời tiền sử có niên đại trên 4000 năm
Hà Tĩnh: Phát hiện nhiều hiện vật thời tiền sử có niên đại trên 4000 năm

(Dân trí) - Trong quá trình khai quật di chỉ khảo cổ học ở Thạch Lạc (huyện Thạch Hà) các nhà khảo cổ thuộc Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh, Viện khảo cổ học Việt Nam đã phát hiện nhiều hiện vật thời tiền sử thuộc hậu kỳ đá mới có niên đại trên 4000 năm …

Chủ nhật, 30/11/2014 - 08:21

Đàn Nam Giao triều Nguyễn linh thiêng và những bí mật ít người biết
Đàn Nam Giao triều Nguyễn linh thiêng và những bí mật ít người biết

(Dân trí) - Triều Nguyễn đã lập đàn Nam Giao để hàng năm nhà vua đến cúng tế Thiên Địa. Đàn Nam Giao ở Huế được vua Gia Long chọn đất, chỉ hướng từ năm 1802 và chính thức cho lập vào năm 1807.

Chủ nhật, 30/11/2014 - 07:52

Nghệ sỹ Lưu Đức Anh giành giải nhất cuộc thi Piano quốc tế tại Ba Lan
Nghệ sỹ Lưu Đức Anh giành giải nhất cuộc thi Piano quốc tế tại Ba Lan

(Dân trí) - Từ ngày 28/11/2014- 30/11/2014 , tại Warsaw - Ba Lan đã diễn ra Cuộc thi Piano quốc tế mang tên LÉOPOLD GODOWSKY lần thứ hai. Nghệ sỹ trẻ Việt Nam Lưu Đức Anh đã đoạt giải nhất cuộc thi này.

Chủ nhật, 30/11/2014 - 05:55

Đại diện ca sĩ Hàn Quốc cho rằng Sơn Tùng M-TP không đạo nhạc
Đại diện ca sĩ Hàn Quốc cho rằng Sơn Tùng M-TP không đạo nhạc

(Dân trí) - Cục Nghệ thuật Biểu diễn cho biết phía Hàn Quốc mà cụ thể là công ty FNC Entertainment – công ty chủ quản của ca sĩ Jung Young Hwa, người sáng tác ca khúc “Because I miss you”, đã gửi văn bản tới Cục về trường hợp của Sơn Tùng M-TP.

Thứ bảy, 29/11/2014 - 04:00

NSND Thu Hiền, Đan Trường dẫn đầu bình chọn Giai điệu Tự hào
NSND Thu Hiền, Đan Trường dẫn đầu bình chọn Giai điệu Tự hào

(Dân trí) - Thể hiện tiết mục chủ đề, “Tình đất đỏ miền đông”, Đan Trường đã nhận được rất nhiều lời khen tặng của hai hội đồng bình luận. Cùng với anh, NSND Thu Hiền cũng nhận được tỷ lệ bình chọn của khán giả tại trường quay cao nhất chương trình Giai điệu Tự hào tối 28/11.

Thứ bảy, 29/11/2014 - 03:30

Người đẹp Hoa hậu Việt Nam khoe sắc trong trang phục dạ hội
Người đẹp Hoa hậu Việt Nam khoe sắc trong trang phục dạ hội

(Dân trí) - Sau hai buổi ghi hình tự giới thiệu với trang phục bikini và áo dài, 38 người đẹp của vòng chung kết Hoa hậu Việt Nam 2014 đã tiếp tục hoàn thành buổi ghi hình với trang phục dạ hội lộng lẫy.

Thứ bảy, 29/11/2014 - 03:24

KTS Võ Trọng Nghĩa tiếp tục “gặt” giải thưởng Kiến trúc xanh
KTS Võ Trọng Nghĩa tiếp tục “gặt” giải thưởng Kiến trúc xanh

(Dân trí) - Sau hàng loạt các giải thưởng quốc tế trong năm 2014, KTS Võ Trọng Nghĩa cùng các cộng sự tiếp tục đạt giải nhất Kiến trúc xanh hạng mục Kiến trúc sư trẻ với công trình Nhà hiệu bộ trường ĐH FPT.

Thứ bảy, 29/11/2014 - 01:08

Triển lãm mỹ thuật về những mảnh ghép văn hóa đặc thù
Triển lãm mỹ thuật về những mảnh ghép văn hóa đặc thù

(Dân trí) - Chiều 28/11, New Space Arts Foundation đã khai mạc triển lãm nghệ thuật tạo hình của hai nghệ sĩ đến từ Đức và Ấn Độ tại Trung tâm Văn hóa Phương Nam, số 15 Lê Lợi, Thành phố Huế.

Thứ bảy, 29/11/2014 - 10:26

Người thổi lửa cho dân ca ví, giặm xứ Nghệ
Người thổi lửa cho dân ca ví, giặm xứ Nghệ

(Dân trí) - Những làn điệu dân ca ví, giặm như hòn than ẩn mình trong đời sống lao động, chỉ đợi người đến “hà hơi” để thổi sẽ bùng lên sức sống mãnh liệt và trường tồn. Và chị - NSND Hồng Lựu chính là người đã thổi lửa cho dân ca ví, giặm xứ Nghệ.

Thứ bảy, 29/11/2014 - 10:16

Khám phá những thư viện -nơi bạn không đến để đọc sách
Khám phá những thư viện -nơi bạn không đến để đọc sách

(Dân trí) - Định nghĩa về thư viện đang dần thay đổi khi các nhà quản lý loại bỏ sách và thay thế chúng bằng các cuốn sách điện tử, máy tính bảng và cả một bộ sưu tập tài nguyên được số hóa.

Thứ bảy, 29/11/2014 - 08:17

Cận cảnh những "báu vật" quốc gia của Việt Nam
Cận cảnh những "báu vật" quốc gia của Việt Nam

(Dân trí) - 11 trống đồng cùng hàng trăm cổ vật thời đại văn hóa Đông Sơn đang được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Thứ bảy, 29/11/2014 - 07:02

Quảng Trị: Giếng cổ nghìn năm kêu cứu!
Quảng Trị: Giếng cổ nghìn năm kêu cứu!

(Dân trí) - Dưới tác động của thiên nhiên cùng với quá trình sử dụng, cải tạo của con người đã khiến hệ thống giếng cổ, có niên đại hàng nghìn năm ở xã Gio An, huyện Gio Linh đang bị xuống cấp nghiêm trọng.

Thứ bảy, 29/11/2014 - 06:58

ĐÁNG QUAN TÂM
Những bìa sách “té giếng”: Phải đọc tác phẩm thì vẽ bìa mới đúng
Những bìa sách “té giếng”: Phải đọc tác phẩm thì vẽ bìa mới đúng

Đã vẽ hàng ngàn bìa sách, báo nhưng “rất may” chưa có bìa nào do họa sĩ Trung Dũng thực hiện bị mang tiếng xấu. Sự may mắn này đến từ sự cẩn trọng, vì trước khi vẽ bìa anh đều đọc lướt qua nội dung tác phẩm.

Thứ sáu, 28/11/2014 - 09:48

Bí ẩn “thành phố chết”
Bí ẩn “thành phố chết”

(Dân trí) - Nghĩa địa El'Arafa ở Cairo, Ai Cập, được mệnh danh là “thành phố chết”. Nơi đây không chỉ có những ngôi mộ của người đã khuất mà còn có những ngôi nhà của người đang sống. Dân cư ở trong nghĩa địa rất đông đúc, lên tới gần 1 triệu người.

Thứ sáu, 28/11/2014 - 08:10

Sôi nổi ngày hội VH-TT&DL đồng bào Khmer Nam Bộ 2014
Sôi nổi ngày hội VH-TT&DL đồng bào Khmer Nam Bộ 2014

(Dân trí) - (Dân trí)- Trong khi dưới dòng kênh xáng Xà No “nổi sóng” với những trận đua ghe ngo quyết liệt thì trên bờ công viên lại vang tiếng hò reo cổ vũ cho màn đẩy gậy đầy kịch tính của các nam nữ thanh niên Khmer.

Thứ sáu, 28/11/2014 - 04:10

Những bất ngờ đến từ nền điện ảnh không… sốc, sex, bạo lực
Những bất ngờ đến từ nền điện ảnh không… sốc, sex, bạo lực

(Dân trí) - Đạo diễn người Iran của phim “Fish & Cat” (Cá và mèo) đã giành giải Đạo diễn Phim dài xuất sắc nhất tại LHP Quốc tế Hà Nội. Với một truyện phim đơn giản đến “không tưởng”, có gì đặc biệt khiến vị đạo diễn này được vinh danh?

Thứ sáu, 28/11/2014 - 11:31

Khám phá những thư viện bí mật ở nước Pháp
Khám phá những thư viện bí mật ở nước Pháp

(Dân trí) - Từ phòng đọc sách trong các tòa tháp trung cổ, tới những bộ sưu tập y khoa khiến người xem rợn gáy, Paris có hàng loạt thư viện hết sức ấn tượng. Trong số đó, có rất nhiều thư viện bị ẩn giấu và dưới đây là một vài trong số chúng.

Thứ sáu, 28/11/2014 - 10:31

Tưng bừng đêm khai mạc Ngày hội văn hóa Khmer Nam Bộ
Tưng bừng đêm khai mạc Ngày hội văn hóa Khmer Nam Bộ

(Dân trí)- Tối ngày 27/11, Ngày hội văn hóa- thể thao và du lịch đồng bào Khmer Nam Bộ - 2014 khai mạc tại tỉnh Hậu Giang. Đêm khai mạc diễn ra tưng bừng với phần hội đặc sắc của đồng bào Khmer.

Thứ sáu, 28/11/2014 - 08:56

Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh chính thức được UNESCO công nhận
Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh chính thức được UNESCO công nhận

(Dân trí) - Sau phiên họp lần thứ 9 của Uỷ ban liên Chính phủ về bảo vệ di sản văn hoá phi vật thể của UNESCO diễn ra tại Paris (Pháp) - Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh chính thức được UNESCO công nhận là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Thứ sáu, 28/11/2014 - 06:58

"Đập cánh giữa không trung" giành giải của BGK dành cho Phim dài
"Đập cánh giữa không trung" giành giải của BGK dành cho Phim dài

(Dân trí) - Vượt qua nhiều đối thủ nặng ký như bộ phim Philippines "Người đóng quan tài", phim Iran "Cá và Mèo", phim Nga "Hai người phụ nữ"..., bộ phim của đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp "Đập cánh giữa không trung" đã vượt lên giành giải thưởng của BGK dành cho phim dài.

Thứ năm, 27/11/2014 - 08:26

Bộ phim nào sẽ “đại náo” LHP Quốc tế Hà Nội lần III?
Bộ phim nào sẽ “đại náo” LHP Quốc tế Hà Nội lần III?

(Dân trí) - LHP Quốc tế Hà Nội lần III đã đi đến hồi kết. Tối nay (27/11), lễ bế mạc và trao giải được tổ chức tại Cung Văn hóa Hà Nội và được truyền hình trực tiếp vào lúc 20h10 trên kênh VTV1.

Thứ năm, 27/11/2014 - 07:13

Phạm Thu Hà và “cuộc cách mạng” hát với Đàm Vĩnh Hưng
Phạm Thu Hà và “cuộc cách mạng” hát với Đàm Vĩnh Hưng

(Dân trí) - Nhiều người thắc mắc, vì sao giọng ca bán cổ điển Phạm Thu Hà lại góp mặt trong Liveshow của Mr Đàm. Câu trả lời của Hà Phạm rất đơn giản: Đã là một ca sĩ thì phải chiến đấu trên nhiều sân khấu…

Thứ năm, 27/11/2014 - 07:00

Rộn ràng lời ca, điệu múa dân gian Khmer
Rộn ràng lời ca, điệu múa dân gian Khmer

(Dân trí)- Qua những màn trình diễn trang phục, lời ca, điệu múa, các diễn viên đến từ nhiều đoàn nghệ thuật Khmer Nam Bộ đã mang đến những màn diễn hết sức sôi nổi.

Thứ năm, 27/11/2014 - 04:48

Thanh tra Bộ vào cuộc xử lý nghi án Sơn Tùng  đạo nhạc
Thanh tra Bộ vào cuộc xử lý nghi án Sơn Tùng đạo nhạc

(Dân trí) - Ông Vũ Ngọc Hoan, Phó Cục trưởng phụ trách Cục Bản quyền tác giả cho biết đã gửi văn bản báo cáo về ca khúc “Chắc ai đó sẽ về” của Sơn Tùng lên Bộ VH, TT&DL. Hiện Thanh tra Bộ VH, TT&DL đang vào cuộc và sẽ có kết luận vào chiều ngày 28/11.

Thứ năm, 27/11/2014 - 03:00