Chủ nhật 15/02/2015 - 11:07

Hình tượng loài Dê trong đời sống văn hóa Đông Tây

Dân trí Trong các loài gia súc, dê là loài có ý nghĩa tinh thần phong phú, có giá trị hình tượng, là một biểu tượng văn hóa trong đời sống vật chất - tâm linh từ Đông sang Tây.

Trong văn hóa phương
Tây

Trong văn hóa phương Tây, dê cái là hình ảnh đáng kính trọng trong các câu chuyện huyền thoại, là nghĩa mẫu của thần Dớt. Kể về tuổi thơ thần Dớt, có một truyền thuyết nói rằng thần được một con dê cái nuôi dưỡng. Sừng dê cái là biểu tượng cho sức sản sinh và sự phồn thịnh.

Ngược lại, dê đực tượng trưng cho mãnh lực và nhu cầu tính dục. Trong xã hội xưa, khi bản năng tính dục chưa được nhìn nhận thấu đáo, thì sinh lực dồi dào của dê đực bị đem ra bêu riếu.

Trong thực tế, một con dê đực có thể giao phối với cả đàn dê cái và cũng từ đây dê đực lại bị gán cho thói dâm đãng. Đó có lẽ là “tính xấu” lớn nhất gắn liền với dê đực. Quan niệm này khá tương đồng trong nhiều nền văn hóa khác nhau trên thế giới.

Trong thần thoại Hy Lạp

Trong thần thoại Hy Lạp, có vị thần dê Pan là vị thần của sự hoang dã, bảo trợ cho những người chăn cừu và các đàn gia súc, vị thần của tự nhiên và những ngọn núi hoang vu, của việc săn bắn và âm nhạc đồng quê.

Đặc biệt, thần Pan luôn gắn liền với… các thần nữ. Thần Pan sống trên non cao, thường thích thổi sáo bằng ống sậy, ngài là một vị Á thần có nửa trên là người, nửa dưới là dê. Thần Pan là con của thần Hermes và nữ thần rừng Nymph.

Thời La Mã cổ đại, trong dịp tế lễ đầu năm, các thầy cúng thường dâng lên thần linh một con dê và một con chó để cầu cho mưa thuận gió hòa. Da dê sau đó được chia ra thành từng mảnh nhỏ để các chàng trai mang theo mình như bùa hộ mệnh.

Phụ nữ La Mã cũng tìm cách để chạm được vào miếng da dê tế thần, vì họ tin rằng làm như vậy sẽ tốt cho chuyện sinh nở sau này. Vì vậy, sau lễ hội, nhiều đôi trai gái nên duyên nhờ miếng da dê.

Trong thần thoại Bắc Âu

Trong thần thoại Bắc Âu, thần sấm Thor cưỡi trên một cỗ xe được kéo bởi hai con dê đực, mỗi khi người Bắc Âu cổ xưa nghe tiếng sấm, họ thường nói rằng thần Thor đang cưỡi cỗ xe của ngài đến.

Trong Thiên Chúa giáo

Trong Thiên Chúa giáo, hình tượng dê rất phổ biến trong Kinh thánh, như việc Chúa chào đời trong máng cỏ tại một cái hang có nhiều dê, lừa… thở ra hơi ấm. Kinh thánh còn đề cập đến hình tượng hai con dê dùng để hiến tế. Con thứ nhất là con dê tạ tội, bị giết để tạ tội với Chúa. Con thứ hai là con dê gánh tội, bị những người Do Thái trút lên mọi tội lỗi rồi đuổi vào sa mạc.

Trong văn hóa phương
Đông

Trong văn hóa phương Đông, dê là con giáp đại biểu cho địa chi Mùi mang ý nghĩa triết lý và nhân văn. Giờ Mùi kéo dài từ 13-15h, là thời gian mở đầu buổi chiều, con người vừa ăn trưa xong, đang thanh thản nghỉ ngơi và sung mãn bước vào buổi lao động mới. Trong 12 con giáp, dê được xem là biểu tượng của tính ôn hòa, thuần hậu nhưng cũng không kém phần nhanh trí.

Trong văn hóa Trung Quốc

Trong văn hóa Trung Quốc có nhiều điển tích gắn với dê. Điển tích nổi tiếng nhất là “Dương xa” (xe dê kéo) của vua Tấn Vũ Đế. Vua thường dùng xe dê kéo đi lại trong cung cấm hằng đêm, hễ dê dừng ở cửa phòng cung phi nào thì đêm ấy nhà vua sẽ ở lại với cung phi đó.

Đối với người Việt Nam, dê cũng chứa đựng những giá trị tinh thần phong phú, ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tâm linh và văn hoá nghệ thuật của người Việt Nam. Dê là một trong sáu con vật nuôi thông dụng nhất trong “lục súc” (gồm dê, gà, chó, lợn, ngựa, trâu); và là một trong ba thứ lễ vật đặc biệt để cầu cúng, tế dâng trong “tam sinh” (gồm dê, lợn, bò).

Hình ảnh dê trở nên sinh động, gần gũi hơn qua những trò chơi và lễ hội truyền thống, nổi tiếng nhất có trò bịt mắt bắt dê. Đối với trẻ nhỏ, trò chơi này đem lại niềm vui hồn nhiên, nhưng đối với thanh niên, đặc biệt trong thời kỳ phong kiến, “bịt mắt bắt dê” là một dịp để nam nữ tiếp cận, đụng chạm, vượt qua ranh giới nghiêm khắc của lễ giáo.

Trong những ngày hội đầu xuân, người ta thường tổ chức trò bịt mắt bắt dê để nam nữ cùng chơi, với ngụ ý cầu mong âm dương hòa thuận, mùa màng tươi tốt.

Trong văn hóa Trung Quốc

Trong dòng tranh dân gian Đông Hồ, có bức bịt mắt bắt dê rất nổi tiếng, khắc họa cảnh chú dê vừa chạy trốn vừa ngoái nhìn đôi thanh niên nam nữ đang bị bịt mắt, lần mò tìm bắt nó.

Bích
Ngọc


Bích Ngọc
Tổng hợp

MỚI NHẤT
Ngắm chợ hoa Tết của người Việt ở Texas cùng hoa hậu Quý bà
Ngắm chợ hoa Tết của người Việt ở Texas cùng hoa hậu Quý bà

(Dân trí) - Diện áo dài ren đỏ thắm biểu trưng cho sự may mắn của năm mới đến, Hoa hậu quý bà Sonya Sương Đặng rạng rỡ, đằm thắm giữa chợ hoa Tết đầy màu sắc của người Việt tại Texas (Mỹ).

Thứ hai, 16/02/2015 - 02:02

Lễ hội phải hướng tới văn minh, giá trị của văn hóa
Lễ hội phải hướng tới văn minh, giá trị của văn hóa

Trong khi lễ hội là một phần biểu tượng văn hóa của một quốc gia thì du lịch chính là phương tiện hữu hiệu nhất để quảng bá văn hóa đó. Thế nhưng mỗi dịp tết đến xuân về thì vấn đề lễ hội và du lịch luôn là chủ đề nóng trong cộng đồng. PV Báo Lao Động đã có cuộc phỏng vấn Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh về những vấn đề trên.

Thứ hai, 16/02/2015 - 01:28

Màu sắc Việt đậm nét trong Lễ hội đa văn hóa tại Canberra 2015
Màu sắc Việt đậm nét trong Lễ hội đa văn hóa tại Canberra 2015

(Dân trí) - Lễ hội đa văn hóa là một sự kiện thường niên được tổ chức tại Canberra để tôn vinh đa dạng sắc tộc và chung sống hài hòa giữa các nền văn hóa ở nước Úc. Năm nay, màu sắc và các giá trị văn hóa Việt được đánh giá là thể hiện rõ hơn, đặc sắc hơn ở Lễ hội.

Thứ hai, 16/02/2015 - 12:38

Độc đáo phong tục thêu váy đón Tết của thiếu nữ Mông
Độc đáo phong tục thêu váy đón Tết của thiếu nữ Mông

Thượng sơn vào những ngày cuối năm, đi đến bất cứ bản làng người Mông nào ta cũng có thể bắt gặp hình ảnh thiếu nữ Mông tỉ mẩn đan khăn, thêu váy cho mình để đi chơi xuân.

Thứ hai, 16/02/2015 - 11:28

Nữ diễn viên Iran gây phẫn nộ vì chụp ảnh khỏa thân
Nữ diễn viên Iran gây phẫn nộ vì chụp ảnh khỏa thân

(Dân trí) - Nữ diễn viên người Iran - Golshifteh Farahani - đã phải rời bỏ quê hương từ năm 2012 vì một bức ảnh bán khỏa thân xuất hiện trên báo Pháp. Giờ đây, dù đã sống ở nước ngoài, việc cô tiếp tục thực hiện ảnh khỏa thân đăng báo vẫn không khỏi làm dư luận Iran dậy sóng.

Thứ hai, 16/02/2015 - 08:30

Khi kiến trúc kết hợp với yếu tố tâm linh
Khi kiến trúc kết hợp với yếu tố tâm linh

(Dân trí) - Trên khắp thế giới, ở các nền văn hóa khác nhau sẽ có những cách khác nhau để áp dụng niềm tin tâm linh vào các công trình kiến trúc. Dưới đây là những công trình kiến trúc tiêu biểu.

Thứ hai, 16/02/2015 - 02:38

Tấm lòng nghệ sỹ trẻ Đà Nẵng với ông Nguyễn Bá Thanh
Tấm lòng nghệ sỹ trẻ Đà Nẵng với ông Nguyễn Bá Thanh

(Dân trí) - “Thiệt tội! Ổng quan tâm anh em văn nghệ sỹ bọn tui lắm, quan tâm tới anh em từng cái nhỏ mà phải hiểu thì mới quan tâm được như rứa” - một nghệ sỹ ở Đà Nẵng tiếc thương nói về ông Nguyễn Bá Thanh.

Chủ nhật, 15/02/2015 - 06:05

LHP Berlin không gọi tên Phan Đăng Di
LHP Berlin không gọi tên Phan Đăng Di

(Dân trí) - Trong một ngày cuối năm, dù trở về “trắng tay” từ Berlin, Đức, nhưng đoàn làm phim “Cha và con và…” của đạo diễn Phan Đăng Di vẫn có quyền tự hào bởi họ đã giúp điện ảnh Việt được nhắc đến tại một trong những LHP uy tín nhất thế giới.

Chủ nhật, 15/02/2015 - 05:40

Trang phục truyền thống và giấc mơ hạnh phúc của người Philippines
Trang phục truyền thống và giấc mơ hạnh phúc của người Philippines

Trang phục truyền thống là cầu nối, là biểu trưng cho sự sống, sự hòa hợp trong tình yêu của các dân tộc thiểu số ở Philippines.

Chủ nhật, 15/02/2015 - 03:37

Ngắm dê năm Ất Mùi qua tranh họa sĩ Huế
Ngắm dê năm Ất Mùi qua tranh họa sĩ Huế

(Dân trí) - Nhân dịp Xuân Ất Mùi, Liên hiệp Hội VHNT tỉnh Thừa Thiên Huế đã tổ chức triển lãm “Mùa xuân và con giáp” với chủ đề dê.

Chủ nhật, 15/02/2015 - 02:02

Thắm và “Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng”
Thắm và “Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng”

(Dân trí) - Điện ảnh Việt Nam cuối năm 2014, đầu năm 2015 có một hiện tượng “xưa nay hiếm” tại các rạp chiếu phim ở Hà Nội và TPHCM, khán giả rủ nhau “rồng rắn” đi xem một bộ phim tài liệu: phim “Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng” của nữ đạo diễn trẻ Nguyễn Thị Thắm.

Chủ nhật, 15/02/2015 - 01:30

Tết từ trong bếp Tết ra
Tết từ trong bếp Tết ra

(Dân trí) - Từ hai mươi lăm Tết, nhà nhà đã lo ngả lợn, tát ao bắt cá, chuẩn bị lá dong gạo nếp, đậu xanh, muối dưa hành ăn Tết. Lúc này, trong làn gió lạnh, gian bếp nhỏ luôn cháy hồng ngọn lửa và thơm nức mùi những món ăn ngon lành hấp dẫn.

Chủ nhật, 15/02/2015 - 01:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Bà Chủ tịch nhận giải thưởng Kovalevskaya và hành trình đưa Tết cổ truyền vào đời sống bà con J’rai
Bà Chủ tịch nhận giải thưởng Kovalevskaya và hành trình đưa Tết cổ truyền vào đời sống bà con J’rai

Là người J’rai đầu tiên vinh dự được nhận giải thưởng Kovalevskaya (năm 2014), bà Kueng không chỉ giúp người dân xã Kon Chiêng thoát nghèo; mà sau khi thoát nghèo, người dân nơi đây đã biết đưa Tết cổ truyền dân tộc vào trong đời sống văn hóa.

Chủ nhật, 15/02/2015 - 09:39

Cái Tết “nhớ đời” của Hoa hậu Ngọc Hân
Cái Tết “nhớ đời” của Hoa hậu Ngọc Hân

(Dân trí) - Kể từ khi đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2010, Ngọc Hân vẫn đón Tết truyền thống bên gia đình và Hoa hậu vẫn thích được ông bà…lì xì. Một cái Tết nữa đang đến thật gần, Ngọc Hân bồi hồi nhớ lại những kỷ niệm về Tết chưa từng được tiết lộ…

Chủ nhật, 15/02/2015 - 09:00

Phê duyệt hiện vật trưng bày trong lòng Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng
Phê duyệt hiện vật trưng bày trong lòng Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng

(Dân trí) - Ngày 12/2, Phó Chủ tịch tỉnh Quảng Nam - ông Nguyễn Chín đã phê duyệt “Đề cương trưng bày hiện vật trong lòng Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”. Tượng sẽ được hoàn thành nhân kỷ niệm 40 ngày giải phóng tỉnh Quảng Nam (24/3/1975-24/3/2015).

Chủ nhật, 15/02/2015 - 06:23

NSƯT Phạm Bằng không phải đón Tết một mình
NSƯT Phạm Bằng không phải đón Tết một mình

(Dân trí) - 12 năm sau ngày vợ mất, NSƯT Phạm Bằng vẫn hẫng hụt, chống chếnh. Nhiều cái Tết đã lặng lẽ trôi qua trong sự thiếu vắng bàn tay người phụ nữ trong gia đình. Năm nay, con cháu của nghệ sĩ Phạm Bằng sẽ từ Anh, Pháp, Úc, Nhật trở về…

Chủ nhật, 15/02/2015 - 02:16

Đường hoa Trấn Biên 2015 vươn đến tầm cao mới
Đường hoa Trấn Biên 2015 vươn đến tầm cao mới

Đường hoa Trấn Biên Xuân Ất Mùi 2015 với chủ đề “Xuân Đồng Nai 2015” sẽ chính thức mở cửa phục vụ du khách tham quan từ ngày 16/2/2015 đến 24/2/2015 (tức 28 Tết đến mùng 6 Tết).

Chủ nhật, 15/02/2015 - 12:08

"Ngôn ngữ" vườn hoa xuân qua 25 tiểu cảnh
"Ngôn ngữ" vườn hoa xuân qua 25 tiểu cảnh

(Dân trí) - Sáng ngày 14/2, tại công viên Ba Tơ, UBND TP Quảng Ngãi tổ chức lễ khai mạc vườn hoa xuân Ất Mùi 2015, với chủ đề “Thành phố Quảng Ngãi 10 năm hội nhập và phát triển” bằng hoa tươi qua 25 tiểu cảnh.

Thứ bảy, 14/02/2015 - 07:20

Nước Mỹ chi bao nhiêu tiền mỗi năm cho ngày lễ Tình Nhân?
Nước Mỹ chi bao nhiêu tiền mỗi năm cho ngày lễ Tình Nhân?

(Dân trí) - Thống kê cho thấy mỗi năm cứ đến dịp Valentine, một số tiền không nhỏ đã được người dân Mỹ chi ra để mua quà và tổ chức những sự kiện đặc biệt dành cho ngày lễ này.

Thứ bảy, 14/02/2015 - 04:43

Phim Việt “Cha và con và…” chính thức được công chiếu tại LHP Berlin
Phim Việt “Cha và con và…” chính thức được công chiếu tại LHP Berlin

(Dân trí) - Ngày 13/2 (theo giờ địa phương tại Đức), đoàn phim “Cha và con và…” gồm đạo diễn Phan Đăng Di, diễn viên Đỗ Thị Hải Yến và nam chính Lê Công Hoàng đã bắt đầu buổi công chiếu chính thức đầu tiên của phim dành cho BGK và báo chí.

Thứ bảy, 14/02/2015 - 03:19

Về làng hương trầm ngửi vị Tết
Về làng hương trầm ngửi vị Tết

(Dân trí) - Những ngày giáp Tết Nguyên đán, người dân ở làng hương Thủy Xuân (TP Huế) đang tất tả sản xuất hương trầm kịp phục vụ cho dịp cao điểm cũng là mùa sản xuất lớn nhất trong năm.

Thứ bảy, 14/02/2015 - 02:17

Hàng trăm lá thư và chìa khóa tình yêu trong tượng nàng Juliet ở Verona
Hàng trăm lá thư và chìa khóa tình yêu trong tượng nàng Juliet ở Verona

Hàng trăm bức thư tình bằng nhiều thứ tiếng trên thế giới cũng như hàng trăm chiếc chìa khóa đã han gỉ nằm trong trái tim của Juliet, nhân vật đã trở thành huyền thoại trong mối tình của nàng với chàng Romeo trong vở kịch của William Shakespeare.

Thứ bảy, 14/02/2015 - 09:42

10 lá thư tình hay nhất mọi thời đại
10 lá thư tình hay nhất mọi thời đại

(Dân trí) - Đó là những lá thư viết tay của những nhân vật nổi tiếng thế giới như Thủ tướng Anh Winston Churchill, nhà văn Mỹ Ernest Hemingway, Hoàng đế Pháp Napoleon Bonaparte, nhà soạn nhạc người Đức Ludwig van Beethoven…

Thứ bảy, 14/02/2015 - 09:06

Người Tây ăn Tết Việt như thế nào?
Người Tây ăn Tết Việt như thế nào?

(Dân trí) - Trong một không gian đậm chất truyền thống, Ăn Tết Việt là dịp hiếm có để những người bạn quốc tế cùng gặp gỡ và trò chuyện về những trải nghiệm của mình trên hành trình khám phá phong tục đón Tết của các dân tộc Việt Nam.

Thứ bảy, 14/02/2015 - 08:27