Thứ Bảy 21/02/2015 - 14:34

Âm vang tiếng trống đồng

Dân trí Với kỹ thuật thủ công truyền thống, những nghệ nhân xứ Thanh đã cho ra lò những trống đồng Đông Sơn huyền thoại giữa thế kỷ XXI. 100 chiếc trống dâng Đại lễ 1.000 năm Thăng Long, trống dâng Đại tướng và trống mang hình ảnh Bác Hồ...

Tìm lại tiếng trống đồng Đông Sơn

Làng Trà Đông, xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa (Thanh Hóa) vốn là làng nghề đúc đồng truyền thống hàng trăm năm nay. Không biết nghề có từ khi nào chỉ biết, trong làng còn có đền thờ ông tổ của nghề đúc đồng Khổng Minh Không. Thời thịnh vượng nhất của làng có tới 90% số hộ làm nghề đúc đồng. Trong nhà ngoài ngõ lúc nào cũng rộn rã tiếng đe tiếng búa. Sản phẩm của làng có mặt và nổi tiếng khắp vùng, không chỉ ở xứ Thanh mà còn theo chân các nhà buôn đi khắp mọi miền đất nước.

Âm vang tiếng trống đồng

Chỉ với cách làm thủ công truyền thống, hàng trăm chiếc trống đồng có nguồn gốc xứ Thanh đến được với khắp mọi miền trong và ngoài nước.

Tiếp chúng tôi trong căn nhà với cơ man là trống đồng, nghệ nhân Lê Văn Bảy kể lại câu chuyện cái nghề gắn với cuộc đời anh. “Gia đình tôi, cha truyền con nối làm nghề này. Bố tôi là nghệ nhân Lê Văn Du cũng nối nghề từ ông bà tôi rồi anh em tôi lớn lên lại được cha truyền lại nghề. Thời điểm anh em tôi lớn lên cũng là lúc nghề đúc đồng truyền thống của làng đi vào mai một rồi tắt hẳn. Lúc đó, đứa trẻ hơn 10 tuổi trong tôi đã biết tiếc nuối. Không còn cách nào khác, anh em tôi cũng bôn ba khắp nơi mang nghề theo để mưu sinh nhưng cũng không thoát khỏi cơn đói nghèo”.

“Một ngày, vào khoảng năm 2001, bố tôi khi ngồi xem tivi, thấy giới thiệu ở Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa trưng bày chiếc trống đồng cổ, ông đã vượt đường xa đến đó xem, nhìn kỹ thuật đúc trống tinh xảo của người xưa, cụ bèn quyết đúc một cái trống như thế. Ông nhanh chóng nhập tâm hoa văn, kiểu dáng, rồi dùng tất cả kinh nghiệm lão luyện của một người thợ già để làm khuôn, vẽ hoa, tính toán lượng đồng, cách đúc”.

“Không biết bao nhiêu lần đúc hỏng rồi phá đi đúc lại, cuối cùng bố con tôi cũng đúc thành công một chiếc trống đồng theo phương pháp thủ công truyền thống mà cả trăm năm nay thách thức bao nhiêu thế hệ thợ đúc đồng trong và ngoài nước”- anh Bảy chia sẻ.

Khoảnh khắc biết đã thành công, bố con anh lặng người, lòng rưng rưng khi biết rằng đã đến lúc làm sống dậy cái nghề truyền thống của làng đã tắt ngúm từ lâu.

Rồi anh Bảy hồ hởi khoe: “Sau những cố gắng, nỗ lực không ngừng học hỏi, rút kinh nghiệm những lần thất bại, chúng tôi đã đúc thành công những chiếc trống đồng có thể kêu rộn rã, hoàn toàn bằng phương pháp đúc đồng thủ công truyền thống của người Đông Sơn cổ”.

Đối với nghệ nhân Nguyễn Minh Tuấn (TP Thanh Hóa)- Giám đốc Công ty TNHH Trống đồng Việt, cái duyên nghề đúc đồng cũng đến với anh tự nhiên như hơi thở. Từ niềm đam mê mang tên “Bảo tồn nghề đúc đồng-phục hồi văn hóa Việt”, anh Tuấn đã bỏ cả tuổi trẻ để đi tìm chiếc trống đồng Đông Sơn.

Khi mới vào nghề, anh Tuấn chỉ nghĩ mình sẽ sưu tầm các hiện vật bằng đồng chứ chưa hề có khái niệm gì về việc đúc trống đồng. Tuy nhiên, sau những lần tìm thấy đồ đồng cùng những hoa văn, họa tiết kỳ lạ của người xưa đã dấy lên trong Tuấn niềm say mê không thể dứt bỏ.

Âm vang tiếng trống đồng

Nghệ nhân Tuấn cho biết: Không những thể hiện được những hoa văn của Đông Sơn trên mặt trống mà còn phải tìm công thức để trống có thể ngân vang như tiếng trống trận, tiếng trống hiệu triệu của các thủ lĩnh Lạc Việt xưa kia.

Trong những lần trò chuyện, tôi đều thấy khát khao cháy bỏng được khám phá tận cùng nghề đúc trống đồng của cả hai nghệ nhân trẻ. Lê Văn Bảy tâm sự với tôi rằng: “Chúng tôi vẫn vừa làm vừa học lại nghề của người xưa thôi, không có cách gì khám phá hết nghệ thuật đúc đồng Đông Sơn cả. Chẳng hạn, dù đã đúc ngàn sản phẩm, tôi vẫn không hiểu tại sao trên pho tượng đồng Đông Sơn cổ, có mảnh gỗ làm cốt tượng lại không bị cháy, khô nguyên trong khi đồng nóng chảy trên ngàn độ?

Nay, với những thanh cốt đó, chúng tôi phải làm bằng thép. Tôi có thể tính ra tỉ lệ các chất trong hợp kim đồng, độ dày mỏng từ những chiếc trống đồng cổ, nhưng khi áp dụng như vậy vào sản xuất thì không thể coi là đã chuẩn mực như trống cổ. Tinh hoa ngàn năm của người xưa, không dễ gì dăm năm hay mười năm tìm hiểu mà biết hết được”.

Thổi hồn vào trống

Không những thể hiện được những hoa văn của Đông Sơn trên mặt trống, các nghệ nhân còn phải tìm công thức để trống có thể ngân vang như tiếng trống trận, tiếng trống hiệu triệu của các thủ lĩnh Lạc Việt xưa kia.

Trong hành trình gắn liền với trống đồng, có rất nhiều những lần đúc trống khiến các nghệ nhân không thể quên được. Tuy nhiên, với các anh, sự kiện được vinh dự nhận nhiệm vụ đúc 100 trống dâng Đại lễ 1.000 năm Thăng Long hay đúc trống khắc họa hình ảnh Hồ Chủ tịch, trống, súng thần công dâng Đại tướng Võ Nguyên Giáp, là những dấu ấn trong cuộc đời làm nghề của mình.

Vào tháng 3/2008, cơ sở của anh Tuấn được giao nhiệm vụ đúc 50/100 chiếc trống đồng để dâng Đại lễ 1.000 năm Thăng Long. 49 chiếc trống nhỏ là phiên bản của trống đồng Quảng Xương và trống đồng Hoàng Hạ sẽ có cùng kích cỡ với đường kính mặt trống 60cm, chiều cao thân trống là 48cm.Trên hông trống sẽ có hình triện vuông trong đó có hình 2 con rồng, hình Khuê Văn Các và dòng chữ "Đại lễ 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội”.

Riêng chiếc trống to nhất có đường kính mặt là 1m, cao 79cm có hình 1.000 con rồng – vật phẩm đặc biệt cùng 99 chiếc còn lại dâng lên Đại lễ 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội. 50 chiếc còn lại được Hội cổ vật và Di sản văn hóa Lam Kinh giao cho cơ sở sản xuất của nghệ nhân Thiều Quang Tùng (Đông Sơn). Điều đáng nói ở đây, 100 chiếc trống đồng phục vụ Đại lễ 1.000 năm không chỉ đáp ứng yêu cầu tối thiểu như đẹp về hình thức, chuẩn về kỹ thuật mà còn phải thực sự là một nhạc khí. Bởi 100 chiếc trống này sẽ phục vụ cho tiết mục đánh trống đồng, mở màn Chương trình Lễ hội 1.000 năm Thăng Long–Hà Nội.

Hơn 1 năm thực hiện nhiệm vụ cao cả, đến cuối tháng 9/2009 thì 50 chiếc trống đồng dưới bàn tay của anh Tuấn cùng gần 100 công nhân đã hoàn thành. Sự kiện đó cũng đánh dấu bước ngoặt trong sự nghiệp đúc trống đồng của anh.

Với nghệ nhân Thiều Quang Tùng, anh không những thành công ở giàn trống đồng phục vụ Đại lễ Thăng Long mà anh còn là nghệ nhân đầu tiên của Việt Nam đúc thành công chiếc “Trống đồng khắc họa hình ảnh cuộc đời hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh” nhân dịp 120 năm ngày sinh của Bác, đã được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam xác lập năm 2010.

Do trống được đúc mô phỏng hoa văn trống đồng Ngọc Lũ, với mặt trống có đường kính lớn 1,2m, chiều cao 1m đã khắc họa 9 hình ảnh tiêu biểu nhất về cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên thân trống nên công việc sưu tầm hình ảnh về Bác Hồ phải khá tỉ mỉ.

Ngoài ra, nghệ nhân Tùng đã cùng nghệ nhân Tuấn đúc thành công chiếc trống đồng, súng thần công, kiếm lệnh dâng Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Điểm nhấn của trống đồng này là thân trống được khắc những hình ảnh tiêu biểu trong sự nghiệp của Đại tướng như: Hình ảnh nhà lưu niệm Đại tướng trên mảnh đất quê nhà; hình ảnh 34 chiến sĩ Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân; hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh trao quyền Tổng chỉ huy cho Đại tướng; hình ảnh quốc kỳ bay trên nóc hầm tướng De Castries và xe tăng húc đổ cổng Dinh Độc lập…

Chia tay các nghệ nhân trong buổi chiều cuối năm hanh hao lạnh, mùa xuân đang về, hoa xuân đang đua nhau khoe sắc chờ ngày khai hội. Tiếng trống đồng đang ngân vang trong nắng chiều rám đỏ, như tiếng hịch thuở Hùng Vương từ ngàn xưa vọng lại, gợi nhớ những buổi tế trời đất linh thiêng trên Đền Thượng, núi Nghĩa Lĩnh của đất Tổ Phong Châu.

Nguyễn Thùy

MỚI NHẤT
Thăm Gia Miêu Ngoại Trang - nơi phát tích Vương triều Nguyễn
Thăm Gia Miêu Ngoại Trang - nơi phát tích Vương triều Nguyễn

(Dân trí) - Gia Miêu Ngoại Trang, nay thuộc thôn Gia Miêu, xã Hà Long, huyện Hà Trung - là nơi phát tích của vương Triều Nguyễn và trở thành mảnh đất quý hương thờ tổ tiên. Trải qua biến cố lịch sử, nhiều công trình kiến trúc nơi đây đã bị phá hủy…

Thứ hai, 23/02/2015 - 08:50

Xuân về nhớ tiếng hát của “thần xẩm” Hà Thị Cầu
Xuân về nhớ tiếng hát của “thần xẩm” Hà Thị Cầu

(Dân trí) - Hằng năm, vào đêm giao thừa, món ăn tinh thần của người dân xã Yên Phong, huyện Yêu Mô là tiếng hát của nghệ nhân Hà Thị Cầu. Đã 2 năm nay, người dân địa phương không còn được thưởng thức món ăn tinh thần của “thần xẩm” Hà Thị Cầu.

Thứ hai, 23/02/2015 - 03:02

Phim tài liệu kể về những “người rừng” sống giữa lòng New York
Phim tài liệu kể về những “người rừng” sống giữa lòng New York

(Dân trí) - Bộ phim kể về 6 anh em trai độ tuổi từ 17-23, sống ở thành phố New York, Mỹ, nhưng chưa bao giờ đặt chân ra bên ngoài cửa căn hộ của gia đình. Họ không biết gì về thế giới bên ngoài căn hộ chung cư đó…

Thứ hai, 23/02/2015 - 02:31

Nghệ sĩ hài Chí Tài nhớ lại thời để tóc dài, hát rock
Nghệ sĩ hài Chí Tài nhớ lại thời để tóc dài, hát rock

(Dân trí) - Ít ai biết, nghệ sĩ hài Chí Tài từng để tóc dài, hát rock máu lửa và có ban nhạc rock riêng của mình có tên “Lướt sóng”.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 11:25

Người phụ nữ làm rạng danh cả 3 đời vua
Người phụ nữ làm rạng danh cả 3 đời vua

(Dân trí) - Bia Quang Thục Hoàng Thái hậu Ngô Thị Ngọc Dao đã được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định công nhận Bảo vật quốc gia, đây là tấm bia tiêu biểu cho nghệ thuật điêu khắc, giá trị văn hóa, lịch sử được lưu giữ đến ngày nay.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 11:20

Lung linh, huyền ảo trong đêm hội tháp Đôi
Lung linh, huyền ảo trong đêm hội tháp Đôi

(Dân trí) - Đêm hội với nhiều tiết mục đặc sắc như trống hội, múa lân, hát múa Chăm tôn vinh vẻ đẹp Tháp Đôi huyền ảo, quyến rũ đưa du khách cùng hòa mình vào không khí vui tươi ngày Tết.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 10:00

Miếu nổi giữa lòng Sài Thành
Miếu nổi giữa lòng Sài Thành

(Dân trí) - Đã từ lâu rồi, người ta không gọi cái tên Phù Châu nữa, mà dường như nó được gắn với cái tên miếu nổi bởi nó nằm ở một vị trí khá đặc biệt. Phù Châu miếu nằm giữa con sông Vàm Thuật, đoạn qua phường 5, quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 09:01

Hoa hậu Mai Phương: Tự hào về danh hiệu Hoa hậu
Hoa hậu Mai Phương: Tự hào về danh hiệu Hoa hậu

Hẹn để trò chuyện với Phương rất khó, cô gần như không có thời gian trống vì "hồ sơ cuối năm đầy bàn". Cô hoa hậu năm nào giờ là một cán bộ hải quan gương mẫu...

Chủ nhật, 22/02/2015 - 06:45

Nick Út xuất hiện trong cuốn sách về những tay máy lừng danh thế giới
Nick Út xuất hiện trong cuốn sách về những tay máy lừng danh thế giới

(Dân trí) - Cuốn sách ảnh “Behind Photographs” (Phía sau những bức ảnh) giới thiệu chân dung của những tay máy lừng danh nhất thế giới xuất hiện bên cạnh bức ảnh nổi tiếng nhất trong sự nghiệp cầm máy của họ. Nhiếp ảnh gia Nick Ut đã góp mặt trong cuốn sách ảnh đồ sộ này.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 02:20

Bức tranh chưa từng công bố của Trịnh Công Sơn
Bức tranh chưa từng công bố của Trịnh Công Sơn

Không phải một, mà có đến ba tác giả nổi tiếng cùng đặt cọ, ký tên vào bức tranh độc đáo mà họ vẽ ra trong một dịp tình cờ. Bức tranh chưa hề được công bố này là tác phẩm kỳ lạ của tình bạn văn nghệ giữa họa sĩ Trịnh Cung, họa sĩ Tôn Thất Văn và nhạc sĩ Trịnh Công Sơn.

Thứ bảy, 21/02/2015 - 09:31

Châu Á rực rỡ “ăn Tết” Ất Mùi
Châu Á rực rỡ “ăn Tết” Ất Mùi

(Dân trí) - Trên khắp Châu Á, một không khí hân hoan chào đón năm mới đã hiện diện trong suốt ba ngày qua. Pháo hoa đã nổ lên giòn giã báo hiệu một năm Ất Mùi với nhiều may mắn, vận hội đang chờ đợi phía trước…

Thứ bảy, 21/02/2015 - 06:29

Nhà báo Lại Văn Sâm - Nỗi niềm đằng sau sự nổi tiếng
Nhà báo Lại Văn Sâm - Nỗi niềm đằng sau sự nổi tiếng

Sức hút của cái tên Lại Văn Sâm đến giờ vẫn rất "nóng" nhưng đằng sau sự nổi tiếng không đơn giản chỉ có những niềm vui…

Thứ bảy, 21/02/2015 - 04:44

ĐÁNG QUAN TÂM
Thong dong chợ Vé đầu xuân với món thịt trâu nức tiếng
Thong dong chợ Vé đầu xuân với món thịt trâu nức tiếng

(Dân trí) - Mùng 3 Tết, chợ Vé (Xã Đồng Tâm, huyện Ninh Giang, Hải Dương) họp phiên đầu tiên với những phản thịt trâu tươi ngon nức tiếng cả nước, với hình ảnh người người đi mua muối cầu may, mong một năm mặn mà, sung túc.

Thứ bảy, 21/02/2015 - 02:23

Dòng người đổ về Văn Miếu xin chữ đầu xuân
Dòng người đổ về Văn Miếu xin chữ đầu xuân

(Dân trí) - Đầu xuân, đi xin chữ lấy lộc đã trở thành một tục lệ đẹp có từ lâu đời của người dân Việt Nam. Văn Miếu - Quốc Tử Giám những ngày này là “điểm đến số một” trong những chuyến du xuân lấy lộc của các gia đình và các sĩ tử.

Thứ bảy, 21/02/2015 - 01:02

Đi chùa đầu xuân
Đi chùa đầu xuân

(Dân trí) - Với nhiều người, Tết đồng nghĩa với việc lên chùa đi lễ cầu may cho cả năm dài đang tới. Họ mong ước, ở nơi xa xôi, trong cõi Niết bàn cực lạc, Đức Phật từ bi sẽ nghe thấu lời cầu nguyện mà phù hộ độ trì cho họ luôn được vạn sự như ý…

Thứ bảy, 21/02/2015 - 01:00

Báo chí phương Tây “rối tung” ngôn ngữ với... năm Mùi
Báo chí phương Tây “rối tung” ngôn ngữ với... năm Mùi

(Dân trí) - Khi đưa tin về Tết Âm lịch ở Châu Á, các tờ báo phương Tây gặp phải một vấn đề hóc búa, đó là họ không có từ tương đồng với con giáp Mùi để chuyển nghĩa. Họ không biết Mùi nên được dịch là dê, là cừu, hay là linh dương…

Thứ bảy, 21/02/2015 - 11:45

Danh hài Thúy Nga đón Tết cùng con gái ở Mỹ
Danh hài Thúy Nga đón Tết cùng con gái ở Mỹ

(Dân trí) - Sau những ồn ào về cuộc hôn nhân tan vỡ vì những khúc mắc nợ nần, sau những đắng cay, đau khổ bản thân phải chịu đựng suốt một thời gian dài; Thúy Nga muốn hưởng một cái Tết bình yên bên con gái và người thân ở Mỹ.

Thứ bảy, 21/02/2015 - 10:00

Làn sóng trở về của các đạo diễn Việt kiều: Ngoại lực cho phim Việt
Làn sóng trở về của các đạo diễn Việt kiều: Ngoại lực cho phim Việt

Năm 2014 có thể coi là năm của những đạo diễn Việt kiều làm phim với những cuộc đua xem phim ai thắng lớn. Và năm 2015, cuộc đua này hứa hẹn hấp dẫn hơn với nhiều dự án phim khuấy động thị trường phim Việt, bắt đầu từ Tết Ất Mùi.

Thứ bảy, 21/02/2015 - 09:18

Lý giải bí ẩn trong bức “Đêm đầy sao” của Van Gogh
Lý giải bí ẩn trong bức “Đêm đầy sao” của Van Gogh

(Dân trí) - “Đêm đầy sao” là một trong những bức tranh khắc họa bầu trời đêm nổi tiếng nhất trong thế giới hội họa. Xung quanh những vòng xoáy ốc bí ẩn xuất hiện trong tranh, có nhiều bình luận, lý giải khác nhau.

Thứ bảy, 21/02/2015 - 08:42

Người dân châu Á náo nức đi chùa đầu năm để cầu may
Người dân châu Á náo nức đi chùa đầu năm để cầu may

(Dân trí) - Người dân tại các nước châu Á như Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia, Singapore... nô nức đi lễ chùa với hy vọng nén nhang đầu năm đầy thành tâm sẽ mở đầu cho một năm mới bình an và sung túc.

Thứ bảy, 21/02/2015 - 07:44

Ngày Tết, MC Hoàng Linh tận dụng từng giây phút cho gia đình
Ngày Tết, MC Hoàng Linh tận dụng từng giây phút cho gia đình

(Dân trí) - Thừa nhận công việc rất bận rộn, đi công tác triền miên, lịch trực tin bài, dựng phóng sự có khi từ đêm đến sáng… bởi vậy, nữ MC của “Chúng tôi là chiến sĩ” luôn phải tận dụng từng giây phút dành cho 2 cậu con trai sinh đôi.

Thứ bảy, 21/02/2015 - 03:00

Phạm Thu Hà cảm xúc tươi mới tại Gala Giai điệu Tự hào
Phạm Thu Hà cảm xúc tươi mới tại Gala Giai điệu Tự hào

(Dân trí) - Tối 21/2, trình diễn lại ca khúc từng lập kỷ lục về điểm số, “Chào anh giải phóng quân, Chào mùa xuân đại thắng” ở Gala Giai điệu tự hào 2014, Phạm Thu Hà một lần nữa mang tới cảm xúc phơi phới cho khán giả yêu nhạc trong những ngày đầu xuân Ất Mùi.

Thứ bảy, 21/02/2015 - 02:30

Nhiếp ảnh gia chuyên đi chụp hình “bêu xấu” Hollywood
Nhiếp ảnh gia chuyên đi chụp hình “bêu xấu” Hollywood

(Dân trí) - Hollywood vốn nổi tiếng là kinh đô điện ảnh hoa lệ, hào nhoáng, bóng bẩy… Tuy vậy, có một nhiếp ảnh gia chuyên đi săn những khoảnh khắc “chẳng mỹ miều gì” ở phía sau hậu trường của các đoàn làm phim, để thấy rằng diễn viên cũng chỉ là những con người bình thường.

Thứ bảy, 21/02/2015 - 02:15

Nhớ lại phong vị phim Tết xưa
Nhớ lại phong vị phim Tết xưa

Dù đã ra đời cách đây cả thập kỉ nhưng “Tết này ai đến xông nhà”, “Hoa đào ngày Tết”, “Vị khách lúc giao thừa”… vẫn luôn là những bộ phim mang lại dư vị ngọt ngào, ấm áp về ngày Tết cổ truyền trong lòng khán giả yêu điện ảnh.

Thứ sáu, 20/02/2015 - 04:54