Xây dựng trái phép trong vùng Di sản Tràng An có thể bị xử lý hình sự

Nội dung trên được ông Nguyễn Văn Cường, Chủ tịch UBND phường Nam Hoa Lư (Ninh Bình), thông tin tại hội nghị sơ kết một năm thực hiện nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ phường về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng trên địa bàn, diễn ra ngày 7/8.

Có tình trạng lợi dụng sắp xếp đơn vị hành chính để vi phạm về đất đai, xây dựng

Phường Nam Hoa Lư có tổng diện tích hơn 54km2, phần lớn nằm trong Quần thể danh thắng Tràng An - Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới (Di sản Tràng An). Vì thế, công tác quản lý quy hoạch, đất đai, trật tự xây dựng bảo vệ di sản gặp nhiều khó khăn sau khi vận hành chính quyền 2 cấp.

Chủ tịch UBND phường Nam Hoa Lư cho hay, trong thời điểm mới thành lập phường, địa bàn quản lý rộng, nhu cầu xây dựng nhà ở và phát triển cơ sở lưu trú, du lịch tăng nhanh; nhiều tồn tại lịch sử về đất đai, xây dựng chưa được giải quyết dứt điểm; một số đối tượng lợi dụng thời điểm sắp xếp đơn vị hành chính để vi phạm.

Bên cạnh đó, áp lực phát triển kinh tế du lịch dẫn đến nguy cơ phát sinh các hành vi lấn chiếm đất đai, xây dựng trái phép, đặc biệt trong khu vực Di sản Tràng An.

Thống kê của UBND phường Nam Hoa Lư cho thấy, từ tháng 7/2025 đến nay, trên địa bàn xảy ra 133 trường hợp vi phạm trong lĩnh vực đất đai và trật tự xây dựng (hơn 90% trường hợp vi phạm nằm trong vùng Di sản Tràng An). 

Cũng theo báo cáo, có khoảng 60% số vụ vi phạm liên quan đến xây dựng cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch; khoảng 40% số vụ là nhu cầu xây dựng nhà ở của người dân trong vùng Di sản Tràng An. Các trường hợp vi phạm, đặc biệt là các hành vi lợi dụng phát triển du lịch để xây dựng cơ sở lưu trú, homestay trái quy định, phường Nam Hoa Lư chỉ đạo xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Ông Nguyễn Văn Cường cho biết thêm, ngoài những vụ vi phạm nổi cộm, các vụ việc phát sinh đều được phát hiện ngay từ sớm. Nhiều trường hợp sau khi được tuyên truyền, vận động đã tự giác tháo dỡ công trình vi phạm, khôi phục hiện trạng ban đầu, hạn chế tối đa việc phải tổ chức cưỡng chế. Do đó, không hình thành công trình vi phạm quy mô lớn hoặc phát sinh điểm nóng phức tạp.

Có thể xử lý hình sự

Chủ tịch UBND phường Nam Hoa Lư nêu rõ, việc xử lý vi phạm được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội với nhiệm vụ bảo tồn di sản.

Đối với các trường hợp xây dựng cơ sở lưu trú, homestay, công trình phục vụ du lịch không đúng quy hoạch, không đủ điều kiện hoặc vi phạm các quy định về quản lý đất đai, trật tự xây dựng trong khu vực di sản, UBND phường kiên quyết yêu cầu dừng thi công, tháo dỡ và hoàn trả hiện trạng. 

Thông qua việc duy trì hoạt động thường xuyên của các tổ công tác, kết hợp kiểm tra trực tiếp với ứng dụng công nghệ viễn thám, thiết bị bay không người lái (UAV), công tác quản lý khu vực di sản từng bước được nâng cao, góp phần hạn chế đáng kể tình trạng xây dựng trái phép tại các vị trí hiểm trở, khuất sâu trong núi, nơi trước đây khó kiểm tra, giám sát.

Bên cạnh đó, UBND phường duy trì hoạt động đường dây nóng tiếp nhận phản ánh của nhân dân; khuyến khích người dân tham gia giám sát, cung cấp thông tin về các hành vi vi phạm.

"Đối với các trường hợp vi phạm hành chính về đất đai, trật tự xây dựng có tính chất nghiêm trọng hoặc tái phạm, UBND phường chỉ đạo lập hồ sơ xử lý vi phạm hành chính, cưỡng chế tháo dỡ công trình vi phạm. Trường hợp cố tình chống đối, không chấp hành, có thể xem xét chuyển vụ việc sang cơ quan điều tra khởi tố hình sự để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật", ông Cường nêu rõ.

Ông Đặng Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình, đánh giá cao công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng và bảo vệ di sản trên địa bàn phường Nam Hoa Lư. Theo ông Sơn, đây là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, quyết tâm và giải pháp đồng bộ.

"Chính quyền địa phương cần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, lấy phòng ngừa là chính, lấy quản lý địa bàn làm trọng tâm. Muốn quản lý hiệu quả phải nắm chắc địa bàn, chủ động phát hiện từ sớm, xử lý từ đầu và không để vi phạm tích tụ thành những vụ việc phức tạp. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý hoặc xử lý không dứt điểm", ông Sơn nêu rõ.