(Dân trí) - Từ APEC 2017, A80 đến những sự kiện phát sinh, mỗi nhiệm vụ đặt ra một bài toán khác nhau. Tuy nhiên, "mẫu số chung" của chiến sĩ cảnh vệ luôn là phải luôn sẵn sàng cho mọi nhiệm vụ, phương án.
Trong nhiều nhiệm vụ từng tham gia, Thượng tá Vũ Văn Đại, cán bộ Phòng Bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ Bộ Công an), đặc biệt nhớ công tác bảo đảm an ninh, an toàn Năm APEC 2017, cao điểm là Tuần lễ Cấp cao tổ chức tại Đà Nẵng vào tháng 11/2017.
Đây được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của lực lượng Cảnh vệ Công an nhân dân thời điểm đó. Công tác chuẩn bị được triển khai từ hơn một năm trước khi Tuần lễ Cấp cao diễn ra.
Trong suốt Năm APEC 2017, nhiều hội nghị, hoạt động được tổ chức tại Cần Thơ, Khánh Hòa, Quảng Ninh và một số địa phương khác. Cao điểm là Tuần lễ cấp cao APEC tại Đà Nẵng quy tụ lãnh đạo của 21 nền kinh tế thành viên cùng đông đảo đại biểu quốc tế.
Theo Thượng tá Đại, khó khăn đầu tiên là địa bàn thực hiện nhiệm vụ cách xa nơi đóng quân. Việc cơ động quân số, phương tiện và trang thiết bị vào Đà Nẵng đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Trong khi đó, địa bàn bảo vệ rộng, chương trình của các đoàn dày đặc và yêu cầu an ninh, an toàn được đặt ra ở mức rất cao.
Lực lượng của đơn vị hành quân vào Đà Nẵng trước khoảng một tuần để khảo sát thực địa, nắm chắc các vị trí, tuyến đường, địa điểm lưu trú và những khu vực liên quan.
Trong quá trình triển khai, cán bộ, chiến sĩ liên tục nghiên cứu địa bàn, cập nhật thông tin, rà soát người, phương tiện, phù hiệu và các yếu tố liên quan tới đại biểu tham dự. Việc kiểm soát phải bảo đảm đúng thành phần, đúng đối tượng, đồng thời đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chính trị, pháp luật, nghiệp vụ và lễ tân đối ngoại.
Chương trình của các đoàn gần như kín, gồm các cuộc tiếp xúc giữa lãnh đạo Việt Nam với lãnh đạo các nền kinh tế, những cuộc gặp song phương, diễn đàn kinh tế và nhiều hoạt động bên lề.
Có thời điểm, mỗi cán bộ, chiến sĩ phải làm việc với cường độ gấp 2-3 lần bình thường. Lực lượng làm nhiệm vụ phải duy trì sự cảnh giác và tập trung cao độ trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Các hoạt động trong khuôn khổ Tuần lễ Cấp cao APEC 2017 được bảo đảm an ninh, an toàn, để lại hình ảnh tốt đẹp đối với các nguyên thủ, lãnh đạo cấp cao, đại biểu, diễn giả, chuyên gia và đại diện các tập đoàn kinh tế lớn trên thế giới.
Theo Thượng tá Đại, thành công của sự kiện có sự đóng góp của nhiều lực lượng, đơn vị. Đằng sau đó là hơn một năm chuẩn bị, những ngày liên tục nghiên cứu địa bàn và nhiều giờ làm việc với cường độ cao của cán bộ, chiến sĩ.
Kinh nghiệm từ Đà Nẵng đang tiếp tục được nghiên cứu để phục vụ công tác chuẩn bị cho APEC 2027, với các hoạt động trọng tâm dự kiến diễn ra tại Phú Quốc.
Thượng tá Đại cho biết, khác biệt lớn nhất là Phú Quốc nằm trên địa bàn hải đảo ở phía Nam. Việc cơ động không chỉ liên quan tới con người mà còn gồm phương tiện, trang thiết bị kỹ thuật và nhiều điều kiện bảo đảm khác.
Theo anh, đưa một số lượng lớn lực lượng, phương tiện ra đảo là bài toán phải được tính toán tổng thể và triển khai từ sớm. Lực lượng làm nhiệm vụ cũng cần tiếp cận địa bàn sớm hơn để khảo sát, nắm tình hình và tổ chức hiệp đồng.
Bối cảnh an ninh trong nước và thế giới cũng đã có nhiều thay đổi so với năm 2017. Vì vậy, lực lượng cảnh vệ phải chủ động nghiên cứu địa bàn, cập nhật tình hình, dự báo đúng các yếu tố có thể tác động và hoàn thiện phương án phù hợp với đặc điểm của địa bàn hải đảo.
“Muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ phải chuẩn bị kỹ từ sớm, nắm chắc địa bàn, dự báo đúng tình hình, xây dựng phương án chặt chẽ và phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng”, Thượng tá Đại nói.
Nếu APEC đặt ra áp lực từ số lượng đoàn quốc tế, lịch trình dày đặc và yêu cầu lễ tân đối ngoại, nhiệm vụ bảo vệ A80 lại có khó khăn nổi bật từ quy mô người và phương tiện tham gia.
Thượng tá Nguyễn Văn Dũng, cán bộ Đội Bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng, cho biết sự kiện kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9/2025 có quy mô, ý nghĩa lịch sử đặc biệt, thu hút số lượng lớn đại biểu, lực lượng tham gia và người dân.
Với nhiệm vụ kiểm soát, cán bộ phải nghiên cứu kỹ từng loại giấy tờ, phù hiệu, phạm vi và đối tượng được sử dụng, bảo đảm đúng người, đúng phương tiện, đúng khu vực.
Trong thực tế, có trường hợp phù hiệu đúng nhưng người sử dụng không đúng đối tượng. Khi đó, cán bộ phải kiểm tra cẩn thận, xử lý hài hòa nhưng kiên quyết giữ nguyên tắc: Chỉ người và phương tiện đủ điều kiện mới được qua khu vực kiểm soát.
Tại những sự kiện lớn, ai cũng muốn được vào nhanh hoặc có vị trí thuận lợi để theo dõi. Điều này tạo ra áp lực không nhỏ đối với lực lượng làm nhiệm vụ.
Kiểm soát phải chặt chẽ, đúng quy định nhưng cách ứng xử cần mềm mỏng, đúng mực. Cán bộ phải giải thích rõ ràng để người dân hiểu, chia sẻ và phối hợp, đồng thời tuyệt đối không được vì áp lực mà bỏ qua nguyên tắc.
Việc kiểm tra phương tiện cũng đòi hỏi sự tập trung liên tục. Cán bộ phải nắm chắc các dấu hiệu nhận diện theo phương án và quan sát trong thời gian dài.
Theo Thượng tá Dũng, kiểm soát hàng trăm người đã khác, còn kiểm soát hàng nghìn, hàng vạn người khó khăn hơn rất nhiều. Nếu thiếu tinh thần trách nhiệm và sự tập trung cao độ, sơ suất có thể xuất phát từ một chi tiết rất nhỏ.
Trước khi nhận nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ phải chuẩn bị từ tinh thần, tác phong, lễ tiết đến kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ. Mỗi người thực hiện nhiệm vụ theo kế hoạch chung nhưng tại vị trí được phân công vẫn phải có khả năng làm việc độc lập, bình tĩnh xử lý vấn đề phát sinh.
“Trước khi bước vào nhiệm vụ cũng giống như trước một trận đánh, người chiến sĩ phải trang bị cho mình đầy đủ kiến thức, kỹ năng và một tinh thần vững vàng”, Thượng tá Dũng chia sẻ.
Áp lực lớn nhất không nằm ở khối lượng công việc mà ở yêu cầu phải hoàn thành nhiệm vụ ở mức tốt nhất. Vừa đảm bảo các yêu cầu về an ninh, an toàn, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân được thụ hưởng trọn vẹn không khí vui tươi, phấn khởi khi tham gia sự kiện trọng đại của đất nước. Đặc thù của công tác cảnh vệ là không có cơ hội sửa sai bằng cách thực hiện lại từ đầu.
Theo Thượng tá Dũng, cường độ công việc trong thời gian diễn ra A80 rất cao. Có những đợt, cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ liên tục từ tối đến sáng rồi lại di chuyển tới vị trí khác; có đồng chí cả tuần không về nhà.
Dù vất vả, các thành viên vẫn động viên, hỗ trợ và phối hợp để hoàn thành nhiệm vụ chung.
Khi sự kiện kết thúc, điều khiến Thượng tá Dũng xúc động nhất là tình cảm của nhân dân dành cho các lực lượng làm nhiệm vụ. Trên đường trở về, cán bộ, chiến sĩ chứng kiến hai bên đường đông kín người dân chào đón.
Có người mệt mỏi, đau chân, đau tay sau những ngày làm việc liên tục nhưng tinh thần vẫn phấn chấn. Với họ, được trực tiếp tham gia bảo vệ một sự kiện trọng đại của đất nước là niềm tự hào.
Sự chuyên nghiệp của lực lượng Cảnh vệ Việt Nam tại A80 còn được ghi nhận từ phía các đoàn khách quốc tế.
Trong nhiệm vụ bảo vệ ông Triệu Lạc Tế, Ủy viên trưởng Nhân đại toàn quốc Trung Quốc, thăm Việt Nam và dự A80, ông Lữ Hiền Xuân, Phó Cục trưởng Cục Cảnh vệ Trung ương Trung Quốc, đã đánh giá cao công tác bảo vệ của Cảnh vệ Việt Nam.
Theo Thượng tá Chu Bá Phượng, Đội trưởng Đội Bảo vệ khách quốc tế, qua nhiều chuyến thăm cấp cao, lực lượng an ninh nước bạn ghi nhận tác phong làm việc nghiêm túc, khả năng xử lý tình huống linh hoạt, sự phối hợp chặt chẽ và thái độ ứng xử văn minh, lịch sự của cán bộ Cảnh vệ Việt Nam.
Yêu cầu đặt ra là phải dung hòa giữa an ninh nghiêm ngặt và việc tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của đoàn khách. Sự chặt chẽ không đồng nghĩa với cứng nhắc, linh hoạt cũng không có nghĩa được phép xa rời nguyên tắc.
Không phải chương trình nào cũng được xác định từ nhiều tháng trước. Theo Thượng tá Chu Bá Phượng, việc đoàn khách thay đổi thời gian, địa điểm hoặc có phát sinh thêm hoạt động riêng xảy ra tương đối thường xuyên.
Có những vị khách muốn đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm, thăm phố cổ, thưởng thức món ăn hoặc trải nghiệm văn hóa Việt Nam. Phần lớn những hoạt động như vậy được quyết định khá sát giờ. Có trường hợp phía bạn giữ kín địa điểm để bảo đảm an toàn cho lãnh đạo của họ.
Khi nhận tin đoàn khách thay đổi thời gian, địa điểm hoặc bổ sung hoạt động, đơn vị phải báo cáo lãnh đạo Bộ Tư lệnh, nhanh chóng phối hợp với đơn vị liên quan khảo sát khu vực, đánh giá nguy cơ và bố trí lực lượng phù hợp. Các đơn vị liên quan đồng thời phối hợp điều chỉnh tuyến đường, kiểm tra an ninh, an toàn địa điểm, bảo đảm việc thay đổi không ảnh hưởng tới chương trình của đoàn.
Khối lượng công việc phải được hoàn thành trong thời gian rất ngắn nhưng không được phép thiếu bất cứ khâu cần thiết nào. Cả hệ thống phải chuyển trạng thái nhanh, trong khi cách tổ chức bảo vệ vẫn phải tự nhiên, không làm ảnh hưởng tới trải nghiệm và hoạt động của vị khách cũng như sinh hoạt của người dân.
Để đáp ứng yêu cầu đó, cán bộ cảnh vệ phải nắm chắc lịch trình, hiểu nghi thức lễ tân đối ngoại, tôn trọng phong tục, tập quán và văn hóa của từng quốc gia. Cán bộ cũng cần có khả năng giao tiếp cần thiết để trao đổi công việc, phối hợp hiệu quả với lực lượng an ninh nước bạn.
Mọi nội dung phải được hiệp đồng chặt chẽ, thống nhất theo phương án đã được phê duyệt, vừa bảo đảm an ninh, an toàn, vừa tạo điều kiện để đoàn khách hoàn thành chương trình.
Thượng tá Trần Thế Việt, Trưởng phòng Bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế, cho biết vào dịp kỷ niệm 81 năm ngày truyền thống lực lượng Công an nhân dân, Phòng vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Đây là sự ghi nhận những chiến công, thành tích nổi bật cùng sự nỗ lực, cống hiến không ngừng của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ.
Theo Thượng tá Việt, trong 10 năm qua, Phòng đã chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan nắm chắc chương trình, khảo sát, xây dựng phương án và triển khai lực lượng bảo vệ an toàn hàng nghìn địa điểm hoạt động của các lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước.
Cùng thời gian này, đơn vị thực hiện nhiệm vụ bảo vệ hơn 1.300 sự kiện đặc biệt quan trọng và trên 700 đoàn khách quốc tế có chế độ cảnh vệ đến thăm, làm việc tại Việt Nam.
Nổi bật là công tác bảo đảm an ninh, an toàn các kỳ Đại hội Đảng, bầu cử Quốc hội, Lễ kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, A80; các hội nghị quốc tế lớn như Hội nghị Cấp cao ASEAN, APEC, Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều, Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc và Diễn đàn Tương lai ASEAN.
Đơn vị cũng tham gia bảo vệ các nguyên thủ, lãnh đạo cấp cao của Mỹ, Nga, Trung Quốc cùng nhiều quốc gia đến thăm, làm việc tại Việt Nam.
Trong 10 năm, Đảng bộ Phòng đều đạt tiêu chuẩn “Trong sạch, vững mạnh” tiêu biểu. Đơn vị nhiều năm là lá cờ đầu trong phong trào thi đua “Vì an ninh Tổ quốc”, có đóng góp trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.
Theo vị Trưởng phòng, danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân không chỉ là sự ghi nhận những thành tích đã đạt được mà còn đặt ra yêu cầu, trách nhiệm lớn hơn đối với đơn vị trong giai đoạn mới.
Trước hết, cán bộ, chiến sĩ phải tiếp tục giữ vững truyền thống, bản lĩnh chính trị, sự trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; gìn giữ phẩm chất của lực lượng làm nhiệm vụ bảo vệ Đảng, bảo vệ lãnh tụ.
Trong công tác nghiệp vụ, yêu cầu đặt ra là phải chủ động nắm chắc tình hình, dự báo và nhận diện từ sớm, từ xa các yếu tố, nguy cơ có thể gây mất an ninh, an toàn đối với đối tượng cảnh vệ.
Trên cơ sở đó, đơn vị phải kịp thời tham mưu xây dựng phương án, bố trí lực lượng khoa học, đồng bộ, sát thực tế; phân công “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”, không để bị động, bất ngờ hoặc xảy ra sai sót dù là nhỏ nhất.
Công tác cảnh vệ cũng phải tiếp tục được đổi mới, hiện đại hóa thông qua ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Cán bộ, chiến sĩ cần nâng cao năng lực xử lý các tình huống an ninh phi truyền thống, nguy cơ khủng bố, tấn công công nghệ cao và những vấn đề mới phát sinh trong quá trình hội nhập quốc tế.
Song song với đó là yêu cầu xây dựng đội ngũ có trình độ chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng nghiệp vụ và tác phong chuyên nghiệp, đủ khả năng làm việc trong môi trường quốc tế; giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, đoàn kết nội bộ và xây dựng đơn vị trong sạch, vững mạnh toàn diện.
Thượng tá Trần Thế Việt cho rằng thời gian tới, cán bộ chiến sĩ phải tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng trong và ngoài ngành để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ cảnh vệ.
Việc bảo vệ an toàn các sự kiện và đoàn khách quốc tế không chỉ hoàn thành một nhiệm vụ nghiệp vụ cụ thể mà còn góp phần tạo môi trường an toàn cho các hoạt động đối ngoại cấp cao, nâng cao hình ảnh đất nước, củng cố uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Mỗi phương án được chuẩn bị từ hơn một năm trước hay được điều chỉnh trong vài phút đều hướng tới cùng một yêu cầu: Không để bị động, bất ngờ và không để xảy ra sai sót dù là nhỏ nhất.
Đó cũng là trách nhiệm mà mỗi cán bộ, chiến sĩ Phòng Bảo vệ sự kiện đặc biệt quan trọng và khách quốc tế phải tiếp tục gìn giữ để xứng đáng với danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
(Còn tiếp...)
