TPHCM định hướng quản trị siêu đô thị bằng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo

UBND TPHCM vừa phê duyệt đề án Phát triển đô thị thông minh giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Đây là bước đi chiến lược nhằm xây dựng mô hình quản trị đô thị dựa trên dữ liệu và công nghệ số; hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng sống của người dân và năng lực cạnh tranh toàn diện của thành phố.

Ứng dụng AI

Đề án xác định quan điểm xuyên suốt là lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, xuất phát từ nhu cầu thực tiễn và sử dụng mức độ hài lòng, sự thuận tiện của người dùng làm thước đo cốt lõi.

Cùng với đó, việc quản trị đô thị sẽ được chuyển sang mô hình điều hành dựa trên dữ liệu thời gian thực, khai thác các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), bản sao kỹ thuật số (digital twin), dữ liệu lớn và Internet vạn vật (IoT).

Theo đề án, bản sao kỹ thuật số đô thị (digital twin) được xác định là một trong những nền tảng công nghệ quan trọng. Thông qua việc kết nối dữ liệu, bản sao kỹ thuật số tạo ra một phiên bản ảo trực quan của toàn thành phố. Nền tảng này cho phép chính quyền thực nghiệm và mô phỏng tác động của các yếu tố mới trên môi trường ảo trước khi triển khai thực địa.

Chẳng hạn, cơ quan quản lý có thể đánh giá chính xác tác động của việc xây mới một tòa nhà đối với lưu lượng giao thông; mức tiêu thụ năng lượng và môi trường xung quanh, hoặc diễn tập kịch bản ứng phó thiên tai trên mô hình 3D thời gian thực.

Về lộ trình triển khai, TPHCM đặt mục tiêu đến năm 2030 lọt top 50 đô thị thông minh thế giới; đến năm 2035 trở thành một trong 3 trung tâm điều hành đô thị thông minh cấp quốc gia.

Tầm nhìn đến năm 2045, địa phương đạt mức độ trưởng thành cao nhất theo Bộ tiêu chí đô thị thông minh bền vững của quốc gia; trở thành trung tâm phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Các chỉ tiêu đến năm 2030

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, đề án đặt ra hệ thống chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030 trên nhiều lĩnh vực then chốt.

Ở khía cạnh hạ tầng và dữ liệu số, thành phố hướng tới phủ sóng 5G đạt 95% dân số, thí điểm 6G tại các khu vực trọng điểm và cung cấp Wifi miễn phí tốc độ cao tại 100% khu vực công cộng.

Trong công tác quản trị và chính quyền số, 100% hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính được số hóa; 100% dịch vụ công đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình và 70% người dân trưởng thành sở hữu chữ ký số hoặc chữ ký điện tử cá nhân. Thành phố cũng phấn đấu để tỷ trọng đóng góp của kinh tế số đạt 30-40% tổng GRDP.

Lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật cũng được chuẩn hóa đồng bộ với các tiêu chí như 100% phương tiện giao thông công cộng chạy năng lượng xanh; 100% tuyến đường và khu vực công cộng trọng điểm được trang bị camera thông minh để giảm tội phạm đường phố và rút ngắn thời gian điều phối ứng cứu.

Với y tế và giáo dục, 100% người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử và 100% cơ sở giáo dục triển khai hệ thống hỗ trợ giáo dục thông minh dựa trên AI.

Khung kiến trúc tổng thể của đề án được thiết kế đa tầng, kết nối chặt chẽ từ tầng quốc gia đến các lớp thành phần của thành phố. Trong đó, Trung tâm giám sát, điều hành đô thị thông minh (IOC) đóng vai trò "bộ não số", kết nối thời gian thực với các hệ thống thông tin của các sở, ngành và địa phương để phục vụ công tác chỉ đạo, dự báo và ứng phó khẩn cấp.