Toàn cảnh Đồng Nai với tâm điểm vùng và hạ tầng giao thông đa kết nối

Tỉnh Đồng Nai được thành lập trên cơ sở sáp nhập tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bình Phước. Là địa phương có diện tích đứng thứ 9, quy mô dân số nằm trong nhóm 5 tỉnh, thành đông dân nhất cả nước và nền kinh tế đứng thứ 4, Đồng Nai đang hội tụ những tiềm năng to lớn để vươn mình phát triển. 

Theo nội dung đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, UBND tỉnh Đồng Nai nhấn mạnh việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương là yêu cầu khách quan, cấp thiết và có cơ sở thực tiễn rõ ràng.

Đồng Nai có vị trí địa lý đặc biệt quan trọng trong cấu trúc phát triển của khu vực phía Nam và cả nước, được xác định là một trong những cực tăng trưởng năng động của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. 

Nằm ở vị trí trung tâm của vùng Đông Nam Bộ và trong không gian phát triển của siêu đô thị TPHCM, Đồng Nai là điểm giao thoa của nhiều hành lang kinh tế và trục kết nối chiến lược, liên kết trực tiếp với TPHCM và giữ vai trò cầu nối giữa Đông Nam Bộ với Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và lan tỏa mạnh mẽ đến khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. 

Theo Nghị quyết số 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính, một thành phố phải đáp ứng 7 tiêu chí, qua rà soát Đồng Nai hiện đã cơ bản đáp ứng đầy đủ các điều kiện và tiêu chí của một thành phố trực thuộc Trung ương.

Về dân số, tiêu chuẩn thành phố trực thuộc Trung ương yêu cầu đạt từ 2,5 triệu người trở lên thì dân số Đồng Nai hiện đã đạt gần 4,5 triệu người. 

Về diện tích, tỉnh Đồng Nai có diện tích hơn 12.700km2, so với tiêu chuẩn yêu cầu từ 2.500km2 trở lên, tỉnh Đồng Nai đạt tiêu chí về diện tích.

Với tiêu chí tỷ lệ số phường trên tổng số đơn vị hành chính cấp xã từ 30% trở lên, tỉnh Đồng Nai hiện có 23 phường và 10 xã đã hội đủ điều kiện thành lập phường, tỷ lệ đạt 34,73%. Các xã làm đề án thành lập phường trọng điểm phát triển kinh tế - xã hội và quốc phòng - an ninh, được thành lập trên cơ sở sáp nhập từ các xã và các thị trấn cũ.

Với tiêu chí về tỷ lệ đô thị hóa, Đồng Nai hiện có tỷ lệ đô thị hóa đạt gần 57%, cao hơn tiêu chuẩn yêu cầu là 45%.

Về vị trí, chức năng trong quy hoạch được cấp có thẩm quyền xác định, Đồng Nai được xác định là trung tâm công nghiệp, logistics, đầu mối giao thông quan trọng, có vai trò thúc đẩy phát triển của vùng và cả nước, gắn với định hướng phát triển đô thị sân bay Long Thành. 

Về tiêu chí đô thị loại I, Hội đồng thẩm định liên ngành của Bộ Xây dựng cơ bản thống nhất đánh giá đô thị mới Đồng Nai đạt các tiêu chí của đô thị loại I. Việc thẩm định được thực hiện trong bối cảnh đặc biệt, gắn với chủ trương phát triển Đồng Nai là thành phố trực thuộc Trung ương.

Dự kiến cuối năm 2026, sân bay Long Thành khai thác thương mại. Với quy mô và tầm vóc của sân bay Long Thành, đây sẽ là động lực to lớn để tỉnh Đồng Nai tăng tốc phát triển kinh tế. 

Sau khi sân bay Long Thành khai thác thương mại, Đồng Nai đã có được “mảnh ghép” cuối cùng để hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ gồm đầy đủ 5 phương thức giao thông: đường bộ, đường sắt, đường hàng hải, đường thủy nội địa và đường hàng không.

Trong đó, cảng Phước An có năng lực đón các tàu hàng có trọng tải lớn, tàu du lịch quốc tế đến Đồng Nai. Trong định hướng phát triển, logistics là ngành mũi nhọn quan trọng được Đồng Nai quan tâm, đầu tư. 

Đồng Nai đạt đầy đủ các chỉ báo thành phần: tự cân đối ngân sách; tỷ trọng công nghiệp - xây dựng - dịch vụ trong cơ cấu nền kinh tế đạt hơn 81%; thu nhập bình quân đầu người 3 năm gần nhất đều cao hơn bình quân cả nước; tốc độ tăng trưởng GRDP 3 năm gần nhất đều đạt hoặc vượt tốc độ tăng GDP cả nước; tỷ lệ hộ nghèo thấp hơn mức bình quân cả nước.

Theo đề án, thành phố Đồng Nai hình thành trên cơ sở giữ nguyên hiện trạng diện tích và dân số của tỉnh sau sáp nhập. Sau khi sáp nhập Bình Phước, Đồng Nai rộng hơn 12.700 km2, dân số trên 4,5 triệu người, với 95 đơn vị hành chính cấp xã; trung tâm hành chính đặt tại phường Trấn Biên.

Trong buổi họp thẩm định của Bộ Nội vụ với Tỉnh ủy Đồng Nai ngày 3/4, 8/8 thành viên đoàn công tác (đại diện các bộ, ngành Trung ương) đều nhất trí việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.