Quảng Ninh nghiên cứu đấu thầu chọn nhà đầu tư khai thác vịnh Hạ Long

Quảng Ninh nghiên cứu, đề xuất phương án tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư khai thác tổng thể vịnh Hạ Long, đồng thời tính phương án đấu thầu khai thác dịch vụ tại từng hành trình, điểm tham quan. Nội dung này nằm trong Đề án bảo vệ, khai thác, phát huy giá trị di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử, gắn kết với vịnh Bái Tử Long.

Theo đề án, việc lựa chọn nhà đầu tư được định hướng theo nguyên tắc Nhà nước giữ vai trò định hướng và kiểm soát các mục tiêu bảo tồn, trong khi khu vực tư nhân tham gia cung cấp dịch vụ, vận hành và khai thác hiệu quả hạ tầng theo cơ chế thị trường.

Nhà nước kiểm soát mục tiêu bảo tồn

Đề án đặt mục tiêu nâng cao vai trò, hiệu lực và hiệu quả quản lý Nhà nước đối với di sản thế giới vịnh Hạ Long, Yên Tử và vịnh Bái Tử Long. Tỉnh hướng tới bảo tồn bền vững, đồng thời khai thác và phát huy hiệu quả các giá trị di sản, hình thành hệ sinh thái di sản liên vùng.

Quảng Ninh định hướng hình thành mô hình quản trị di sản tích hợp, qua đó chuyển hệ thống di sản thành động lực tăng trưởng kinh tế - xã hội bền vững. Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được xác định là những nền tảng quan trọng trong quá trình này.

Đề án cũng đặt mục tiêu để kinh tế di sản trở thành một cấu phần quan trọng của nền kinh tế sáng tạo. Tỉnh kỳ vọng hoạt động khai thác, phát huy giá trị vịnh Hạ Long - Yên Tử và vịnh Bái Tử Long sẽ đóng góp ngày càng lớn vào GRDP, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026-2030.

Trong tổ chức không gian, Quảng Ninh dự kiến phân vùng theo giá trị và ngưỡng chịu tải liên vùng. Khu vực bảo tồn lõi gồm vịnh Hạ Long, vùng lõi Yên Tử và lõi Bái Tử Long sẽ được kiểm soát nghiêm ngặt về sức tải.

Các vùng chuyển tiếp được định hướng khai thác có kiểm soát, trong khi các vùng động lực thương mại và sáng tạo được tổ chức tại những khu vực phù hợp. Tỉnh cũng đặt yêu cầu bảo tồn không gian cư dân di sản, đồng thời hỗ trợ cộng đồng phát triển.

Một bộ tiêu chí về ngưỡng chịu tải với các chỉ số khoa học cụ thể sẽ được xây dựng. Các tiêu chí này được định hướng áp dụng đồng bộ cho vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long nhằm kiểm soát hoạt động khai thác trong giới hạn phù hợp với yêu cầu bảo tồn.

Đề án cũng đề cập việc tổ chức, sắp xếp lại Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu quả quản trị, bảo tồn di sản và chất lượng đội ngũ cán bộ. Tỉnh nghiên cứu thành lập Quỹ bảo tồn di sản văn hóa theo quy định của pháp luật.

Hướng tới khai thác gắn với chuyển đổi xanh

Bên cạnh phương án lựa chọn nhà đầu tư, Quảng Ninh nghiên cứu thúc đẩy các hình thức đầu tư theo phương thức đối tác công - tư đối với những dự án về quản trị, khai thác và phát huy bền vững giá trị di sản.

Tỉnh cũng tính phương án ký hợp đồng liên kết, hợp tác khai thác môi trường rừng và khu vực biển để đầu tư hạ tầng, tổ chức không gian, vận hành các sản phẩm kinh tế di sản và dịch vụ du lịch trên vịnh Hạ Long, Yên Tử.

Các phương án này được đặt trên nguyên tắc hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và cộng đồng. Đề án đồng thời nghiên cứu triển khai khu vực biểu diễn thực cảnh tại khu Nam Cầu Trắng hoặc khu vực Hòn Gạc.

Quảng Ninh đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ các điểm tham quan trên vịnh Hạ Long, Yên Tử và vịnh Bái Tử Long được giám sát sức tải. Dữ liệu về giá trị di sản, hiện trạng môi trường và cơ sở hạ tầng du lịch được số hóa, ứng dụng trên nền tảng số.

Tỉnh cũng định hướng tất cả sản phẩm du lịch mới là sản phẩm du lịch sinh thái và mô hình kinh tế tuần hoàn. Các giao dịch thanh toán dịch vụ du lịch tại ba khu vực di sản được đặt mục tiêu không dùng tiền mặt.

Mỗi năm, Quảng Ninh phấn đấu xây dựng và phát triển ít nhất 5 sản phẩm du lịch mới. Các điểm du lịch, cơ sở lưu trú và cơ sở kinh doanh dịch vụ được định hướng đầu tư, ứng dụng năng lượng tái tạo và hệ thống xử lý nước thải đồng bộ, hiện đại.

Đề án đặt yêu cầu các điểm nhạy cảm về môi trường được giám sát, bảo vệ bằng camera AI, viễn thám GIS. Toàn bộ tàu du lịch hoạt động trên vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long được định hướng chuyển sang tàu vỏ thép hoặc vật liệu tương đương, đồng thời thí điểm hệ thống tàu du lịch điện.

Đặt mục tiêu doanh thu 52.000 tỷ đồng vào năm 2030

Theo đề án, đến năm 2030, lượng khách tham quan vịnh Hạ Long - vịnh Bái Tử Long được đặt mục tiêu khoảng 10-11 triệu lượt mỗi năm. Yên Tử phấn đấu đón khoảng 4 triệu lượt khách mỗi năm.

Doanh thu từ hoạt động du lịch và dịch vụ liên quan tại vịnh Hạ Long - vịnh Bái Tử Long được đặt mục tiêu khoảng 52.000 tỷ đồng mỗi năm, gấp 2,2 lần so với năm 2025. Doanh thu tại Yên Tử được kỳ vọng đạt khoảng 10.000 tỷ đồng mỗi năm.

Tỷ lệ đóng góp từ khai thác, phát huy giá trị di sản vịnh Hạ Long, Yên Tử và vịnh Bái Tử Long vào GRDP của tỉnh được đặt mục tiêu đạt 5-6% mỗi năm. Đề án cũng đặt yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng nhân lực gắn với quản lý di sản, chuyển đổi số, công nghiệp văn hóa và phát triển sản phẩm du lịch.

Đến năm 2035, Quảng Ninh hướng tới 100% hoạt động giao thông tại hệ thống di sản vịnh Hạ Long - Yên Tử - Bái Tử Long là giao thông xanh và đạt chỉ số Carbon âm 100%. Lượng khách tham quan vịnh Hạ Long - vịnh Bái Tử Long được đặt mục tiêu khoảng 18-20 triệu lượt mỗi năm.

Doanh thu du lịch và dịch vụ liên quan tại vịnh Hạ Long - vịnh Bái Tử Long được kỳ vọng đạt khoảng 123.000 tỷ đồng mỗi năm vào năm 2035. Tại Yên Tử, con số này được đặt mục tiêu khoảng 30.000 tỷ đồng. Tỷ lệ đóng góp của hệ thống di sản vào GRDP tỉnh được kỳ vọng đạt 9-10% mỗi năm.

Về chuyển đổi số, tỉnh dự kiến xây dựng hệ thống Bản sao số (Digital Twin) toàn diện cho di sản vịnh Hạ Long - Yên Tử - Bái Tử Long. 

Các giải pháp thuyết minh tự động bằng QR, trải nghiệm VR/AR và tiện ích thông minh cũng được đưa vào đề án. Quảng Ninh đặt mục tiêu số hóa toàn bộ dữ liệu về di sản, môi trường và đa dạng sinh học, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử trực tuyến về du lịch để quản lý, quảng bá và thu hút doanh nghiệp đầu tư.

Trong bảo vệ môi trường, tỉnh định hướng áp dụng công nghệ sạch, năng lượng tái tạo và mô hình kinh tế tuần hoàn. Các dự án đầu tư được yêu cầu đáp ứng những tiêu chí, yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt về môi trường.

Đề án cũng đặt mục tiêu chuyển đổi toàn bộ tàu du lịch trong vùng lõi sang nhiên liệu hybrid hoặc điện. Các tàu được lắp thiết bị thông minh để giám sát tọa độ, hành trình, kiểm soát an ninh và an toàn theo thời gian thực.

Trong giai đoạn 2026-2030, Quảng Ninh tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, hạ tầng du lịch và dịch vụ. Tỉnh định hướng khai thác hiệu quả tám hành trình tham quan vịnh Hạ Long, 10 hành trình tham quan Bái Tử Long và ba tuyến kết nối hai vịnh đang được khai thác.

Tỉnh cũng ưu tiên phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù, cao cấp dựa trên những giá trị nổi trội của vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long và các giá trị văn hóa đặc trưng. Sản phẩm du thuyền thám hiểm liên vịnh từ ba ngày hai đêm trở lên và các mô hình lưu trú sinh thái cao cấp được định hướng thí điểm.

Giai đoạn 2030-2035, Quảng Ninh tiếp tục phát triển sản phẩm du lịch mới, tăng đầu tư nghiên cứu, bảo tồn và hoàn thiện hạ tầng bằng công nghệ mới. Tỉnh đồng thời chú trọng quảng bá điểm đến, gìn giữ tài nguyên, bảo vệ môi trường, tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn trong hoạt động kinh doanh du lịch và quản lý điểm đến.

Trọng tâm chiến lược của đề án là bảo tồn bền vững, nâng tầm giá trị vịnh Hạ Long - Yên Tử - vịnh Bái Tử Long thành hệ sinh thái di sản liên vùng, đồng thời hình thành mô hình quản trị di sản tích hợp và biến hệ thống di sản thành động lực tăng trưởng kinh tế - xã hội bền vững.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Nguyễn Thế Huệ, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Quảng Ninh, đánh giá cao Đề án bảo vệ, khai thác, phát huy giá trị di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử, gắn kết với vịnh Bái Tử Long.

Liên quan việc Quảng Ninh nghiên cứu, đề xuất đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư khai thác tổng thể vịnh Hạ Long, theo hướng Nhà nước giữ vai trò định hướng và kiểm soát công tác bảo tồn, ông Huệ cho rằng đây là hướng đi có thể giúp khai thác tốt hơn tiềm năng của di sản.

“Nếu lựa chọn được nhà đầu tư tốt, giá trị di sản vịnh Hạ Long sẽ được phát huy cao hơn nữa, qua đó đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của tỉnh Quảng Ninh”, ông Huệ nói.

Theo ông Huệ, việc lựa chọn nhà đầu tư nên tập trung vào khai thác các dịch vụ du lịch, trong khi công tác quản lý nhà nước và bảo tồn di sản vẫn được duy trì.

“Nhà đầu tư chỉ khai thác, kinh doanh các dịch vụ du lịch, còn Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử vẫn thực hiện chức năng quản lý dưới góc độ Nhà nước và bảo tồn di sản”, ông Huệ chia sẻ.

Ông Huệ cho rằng việc phân định rõ vai trò giữa Nhà nước và nhà đầu tư sẽ giúp vừa khai thác hiệu quả các giá trị du lịch của vịnh Hạ Long, vừa bảo đảm yêu cầu bảo tồn di sản.