Lý giải đề xuất xử phạt 1 triệu đồng với hộ gia đình không phân loại rác

Dự thảo Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (thay thế Nghị định 45/2022) đang được Bộ Tư pháp thẩm định.

Khoản 1 Điều 27 dự thảo đề xuất phạt tiền từ 500.000 đến 1 triệu đồng đối với hộ gia đình, cá nhân, cơ quan, tổ chức, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, chủ đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp (có phát sinh chất thải rắn sinh hoạt với tổng khối lượng dưới 300kg/ngày) không phân loại chất thải rắn sinh hoạt theo quy định của chính quyền địa phương; không sử dụng bao bì chứa chất thải rắn sinh hoạt theo quy định.

Cơ quan, tổ chức, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, chủ đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng khu sản xuất, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp có phát sinh chất thải rắn sinh hoạt với tổng khối lượng từ 300kg/ngày trở lên bị phạt 20-25 triệu đồng nếu có hành vi không ký hợp đồng với đơn vị có chức năng thu gom, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế, xử lý chất thải theo quy định.

Mức phạt tiền sẽ nâng lên 30-50 triệu đồng đối với hành vi sử dụng phương tiện, thiết bị, dụng cụ lưu chứa chất thải rắn sinh hoạt không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Góp ý về nội dung này, Sở Nông nghiệp và Môi trường các địa phương (Hà Nội, TPHCM, Thái Nguyên, Đồng Tháp, Tuyên Quang, Huế, Lạng Sơn) cho rằng chưa có quy định xử phạt đối với đơn vị thu gom, vận chuyển đổ lẫn các chất thải rắn sinh hoạt sau phân loại của các hộ gia đình, cá nhân, cơ quan, tổ chức, cơ sở sản xuất kinh doanh…

Do vậy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần bổ sung quy định nhằm đảm bảo công bằng và trách nhiệm phải thực hiện đúng theo quy định phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải.

Phản hồi thông tin, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt được pháp luật giao cho chính quyền địa phương quyết định, đảm bảo phù hợp với thực tế.

Hành vi vi phạm nêu tại khoản 1 Điều 27 như trên là phù hợp, theo cơ quan này. Việc xử lý chất thải rắn sinh hoạt sau phân loại phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng xử lý chất thải tại địa phương và có liên quan trực tiếp đến việc thu gom, vận chuyển.

“Nếu quy định đối với hành vi đổ lẫn các chất thải rắn sinh hoạt sau phân loại dễ dẫn đến tùy tiện khi xử lý vi phạm”, cơ quan soạn thảo cho hay.

Trường hợp địa phương đã ban hành đầy đủ quy định về phân loại chất thải rắn sinh hoạt, đồng thời có đủ hạ tầng kỹ thuật xử lý chất thải sau phân loại thì việc xử lý vi phạm đối với hành vi đổ lẫn các chất thải rắn sinh hoạt sau phân loại được thực hiện theo quy định khác tại nghị định này.

Đối với đề nghị xử phạt hộ gia đình không ký hợp đồng thu gom rác thải sinh hoạt và biện pháp khắc phục hậu quả, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phản ánh, hiện nay việc chuyển giao chất thải rắn sinh hoạt từ hộ gia đình thực hiện chủ yếu thông qua các đơn vị tự quản. Pháp luật hiện hành không quy định phải có hợp đồng chuyển giao chất thải rắn sinh hoạt từ hộ gia đình.

Việc xử lý vi phạm của đơn vị thu gom rác do không bố trí phương tiện, thiết bị thu gom rác theo từng loại rác đã được phân loại, đã được xử lý theo quy định và đảm bảo phù hợp với thực tế địa phương.

Trước đề nghị bổ sung hình thức xử phạt hành vi vứt xác động vật ra môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng điều này không thuộc phạm vi của nghị định này mà phải thực hiện theo pháp luật về thú y.