Hướng dẫn mới của Ban Bí thư về kết nạp đảng viên, thẩm tra lý lịch
(Dân trí) - Ban Bí thư ban hành hướng dẫn mới với những quy định chặt chẽ, cụ thể hơn trong việc thẩm tra lý lịch của người vào Đảng cũng như trách nhiệm của các tổ chức đảng có liên quan.
Thay mặt Ban Bí thư, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Hướng dẫn số 01 về một số vấn đề cụ thể thi hành Điều lệ Đảng.
Hướng dẫn này có hiệu lực thi hành từ 19/5 và thay thế Hướng dẫn số 06 của Ban Bí thư khóa XIII.
Điều kiện để kết nạp Đảng với người trên 60 tuổi
So với Hướng dẫn số 06, hướng dẫn mới của Ban Bí thư có những quy định chặt chẽ, cụ thể hơn trong việc thẩm tra lý lịch của người vào Đảng cũng như trách nhiệm của các tổ chức đảng có liên quan.
Hướng dẫn 01 cũng mở rộng hơn về người cần thẩm tra về lý lịch, trong đó bao gồm người trực tiếp nuôi dưỡng bản thân, người trực tiếp nuôi dưỡng vợ/chồng của người vào Đảng; đồng thời yêu cầu xác định rõ năng lực hành vi dân sự của những người cần thẩm tra.

Các đại biểu dự Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV (Ảnh: Phạm Thắng).
Về phương pháp thẩm tra, Hướng dẫn số 06 trước đây quy định nếu thân nhân người vào Đảng là đảng viên và lý lịch đầy đủ thì “không phải thẩm tra, xác minh”, nhưng Hướng dẫn mới bổ sung nội dung “phải có xác nhận của cấp ủy quản lý hồ sơ đảng viên".
Trong hướng dẫn mới của Ban Bí thư, việc kiểm soát hồ sơ khi người vào Đảng chuyển cơ quan, đơn vị cũng được quy định cụ thể và chặt chẽ hơn, trong đó nêu rõ thời gian chuyển hồ sơ, đơn vị chịu trách nhiệm tiếp nhận, tổ chức lễ kết nạp…
Liên quan quy định tuổi đời và trình độ học vấn của người vào Đảng ở một số trường hợp đặc biệt, Ban Bí thư hướng dẫn chỉ xem xét kết nạp vào Đảng những người trên 60 tuổi khi đủ các điều kiện: Có sức khỏe và uy tín; đang công tác, cư trú ở cơ sở chưa có tổ chức đảng, chưa có đảng viên hoặc do yêu cầu đặc biệt; được ban thường vụ cấp ủy trực thuộc Trung ương đồng ý bằng văn bản trước khi cấp ủy có thẩm quyền ra quyết định kết nạp.
Về trình độ học vấn, người vào Đảng đang sinh sống ở miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc ngư dân thường xuyên làm việc ngoài biển, đảo, nếu không bảo đảm theo Quy định thi hành Điều lệ Đảng của Trung ương, thì phải có trình độ học vấn tối thiểu hoàn thành chương trình giáo dục bậc tiểu học.
Về việc thẩm tra lý lịch của người vào Đảng, Hướng dẫn 01 nêu rõ những người cần thẩm tra về lý lịch gồm: Người vào Đảng; Cha, mẹ đẻ; cha, mẹ vợ (chồng) hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng bản thân; vợ hoặc chồng, người trực tiếp nuôi dưỡng vợ (chồng); con đẻ của người vào Đảng có năng lực hành vi dân sự đầy đủ (sau đây gọi chung là người thân).
Đối với người vào Đảng, nội dung thẩm tra là làm rõ những vấn đề liên quan đến tiêu chuẩn chính trị; về chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống.
Với người thân sẽ thẩm tra những vấn đề liên quan đến tiêu chuẩn chính trị; việc chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Ban Bí thư hướng dẫn, nếu người vào Đảng có cha, mẹ đẻ hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng của bản thân, hoặc anh, chị, em ruột, con đẻ… là đảng viên và trong lý lịch người vào Đảng đã khai đầy đủ, rõ ràng, có xác nhận của cấp ủy quản lý hồ sơ đảng viên thì không phải thẩm tra, xác minh lý lịch.
Với những nội dung chưa rõ, Ban Bí thư yêu cầu thẩm tra, xác minh nội dung đó.
Việc thẩm tra lý lịch của người vào Đảng trong lực lượng vũ trang được đối chiếu với lý lịch của người đó khai khi nhập ngũ hoặc khi được tuyển sinh, tuyển dụng. Nội dung nào chưa rõ phải tiến hành thẩm tra, xác minh để làm rõ.
Quy định về xóa tên đảng viên và đảng viên ra khỏi Đảng
Hướng dẫn của Ban Bí thư cũng nêu rõ việc xóa tên đảng viên và đảng viên xin ra khỏi Đảng.
Với việc xóa tên, Đảng viên làm bản tự kiểm điểm và kiểm điểm trước chi bộ. Trường hợp chi ủy đã yêu cầu đến lần thứ 3 nhưng đảng viên đó không làm bản kiểm điểm hoặc không đến dự họp để kiểm điểm thì chi bộ vẫn xem xét, xử lý đối với đảng viên đó.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú (Ảnh: Phạm Thắng).
Nếu đảng viên cố tình không làm bản kiểm điểm theo yêu cầu của chi bộ thì chi bộ thực hiện ngay quy trình đề nghị xóa tên đảng viên. Chi bộ, đảng ủy bộ phận (nếu có), đảng uỷ cơ sở, cấp có thẩm quyền xem xét xóa tên đảng viên.
Với Đảng viên xin ra khỏi Đảng, Ban Bí thư quy định chỉ xem xét cho ra khỏi Đảng đối với những đảng viên chưa vi phạm về tư cách. Nếu vi phạm tư cách đảng viên thì phải xử lý kỷ luật về Đảng, sau đó mới xét cho ra khỏi Đảng.
Đảng viên xin ra khỏi Đảng phải làm đơn, nói rõ lý do xin ra khỏi Đảng, báo cáo chi bộ. Chi bộ, đảng ủy bộ phận (nếu có), đảng ủy cơ sở xem xét, báo cáo cấp ủy có thẩm quyền xét, quyết định cho ra khỏi Đảng và làm thủ tục xóa tên trong danh sách đảng viên.