Gỡ vướng đăng ký biện pháp bảo đảm trong kỷ nguyên số

Ngày 21/4, tại TPHCM, Cục Đăng ký Giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước tổ chức tọa đàm Tổng kết thực tiễn thi hành Nghị định số 99/2022/NĐ-CP ngày 30/11/2022 của Chính phủ về đăng ký biện pháp bảo đảm.

Báo cáo dẫn đề tại tọa đàm, bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước, Bộ Tư pháp, cho biết, sau 3 năm thực hiện, việc thi hành Nghị định số 99 đã đạt được những kết quả quan trọng, vị thế của đăng ký biện pháp bảo đảm ngày càng được khẳng định, nhận thức của cơ quan quản lý Nhà nước, tổ chức, cá nhân về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc đăng ký biện pháp bảo đảm ngày càng được nâng cao. Qua đó, Nghị định đã góp phần tăng cường khả năng và cơ hội tiếp cận tín dụng cho người dân và doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển.

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, bà Hằng cũng nêu ra một số tồn tại, hạn chế. Theo bà Hằng, tại một số địa phương, Sở Tư pháp, Sở Nông nghiệp và Môi trường còn gặp khó khăn và chưa phát huy hết vai trò trong triển khai thực hiện nhiệm vụ giúp UBND cấp tỉnh thực hiện công tác quản lý Nhà nước về đăng ký biện pháp bảo đảm.

Trong công tác đăng ký vẫn còn sự chưa thống nhất trong áp dụng quy định của Nghị định về một số vấn đề cụ thể dẫn đến một số trường hợp, Văn phòng đăng ký từ chối đăng ký chưa đúng căn cứ theo quy định của Nghị định. Trong một số trường hợp, việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất của cơ quan đăng ký vẫn tồn tại một số sai sót nghiệp vụ.

Bên cạnh đó, đối với đăng ký biện pháp bảo đảm bằng động sản, do tính chất đa dạng, việc xác định đúng loại tài sản và mô tả tài sản bảo đảm, đặc biệt đối với các tài sản có tính chất đặc thù như hàng hóa luân chuyển, công trình tạm, quyền tài sản của người yêu cầu đăng ký trong một số trường hợp chưa thực sự chính xác, chưa phù hợp với quy định dẫn đến số lượng hồ sơ bị từ chối vẫn ở mức đáng kể.

Ngoài ra, Nghị định chưa kịp thời điều chỉnh các vấn đề pháp lý mới trong bối cảnh đẩy mạnh thực hiện chuyển đổi số, về đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình; quy định một thời hạn giải quyết hồ sơ đăng ký tại Nghị định áp dụng chung cho các cơ quan đăng ký bằng các loại tài sản là chưa thực sự phù hợp; Nghị định thiếu quy định điều chỉnh các vấn đề phát sinh theo yêu cầu phát triển của mô hình kinh tế mới, kinh doanh dựa trên công nghệ và nền tảng số, đặc biệt là công nghệ tài chính, trí tuệ nhân tạo, tài sản ảo, tiền ảo, tài sản mã hóa, tiền mã hóa, thương mại điện tử.

Tại tọa đàm, nhiều đại biểu tham dự đã có những tham luận, phản ánh về những bất cập liên quan trực tiếp đến từng lĩnh vực mình phụ trách. Trong đó, TS Nguyễn Duy Tịnh, Giám đốc Trung tâm đăng ký giao dịch, tài sản tại TPHCM, đánh giá bên cạnh những mặt đạt được, Nghị định cũng bộc lộ các hạn chế mang tính cầu trúc của hệ thống pháp luật hiện hành.

Theo ông Tịnh, mô hình đăng ký phân tán theo ngành, lĩnh vực làm suy giảm hiệu quả công khai, minh bạch thông tin; cơ chế thu phí thủ công chưa thích ứng với điều kiện vận hành trong môi trường số. Đồng thời, ông đánh giá sự thiếu hụt quy định pháp lý đối với các loại tài sản mới, đặc biệt là tài sản số, đang trở thành rào cản đối với việc mở rộng và phát triển thị trường giao dịch đảm bảo.

Ghi nhận ý kiến của các đại biểu tham dự, ông Lê Vệ Quốc, Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước, Bộ Tư pháp, khẳng định tất cả phát biểu về khó khăn, vướng mắc của các đại biểu sẽ được Ban tổ chức tổng hợp. Sau đó, lĩnh vực nào thuộc Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước thì đơn vị sẽ giải quyết triệt để; còn liên quan đến các cơ quan chức năng khác, đơn vị sẽ trao đổi để giải quyết sớm nhất.

“Những gì thực tiễn đang diễn ra về khó khăn, vướng mắc mà các đại biểu đã phát biểu hôm nay, tôi sẽ cam kết tìm mọi cách đưa vào trong lần sửa đổi Nghị định 99, để giải quyết tất cả kiến nghị, đảm bảo lĩnh vực đăng ký biện pháp bảo đảm sẽ được thực hiện nhanh chóng”, ông Quốc nhấn mạnh.