Dự kiến đầu tư hơn 220 tỷ đồng giúp hồi sinh miếu thờ 9 vị chúa Nguyễn

Theo đại diện Ban Quản lý dự án Di tích Cố đô Huế (thuộc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế), đến nay dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi và tôn tạo tổng thể di tích Thái Miếu (giai đoạn 1) - đợt 1 đã đạt 79% khối lượng thi công theo quy mô đầu tư được phê duyệt.

Các hạng mục cơ bản đã hoàn thành như nền móng Thái Tổ Miếu, bình phong, các cửa Hiển Thừa, Túc Tướng, tường thành. Các hạng mục đang trong quá trình hoàn thiện sơn son, bả màu truyền thống gồm cửa Thái Miếu, Quang Hy, Diên Hy.

Đối với các hạng mục điện Mục Tư, Thổ Công Từ, Tả - Hữu Tùng Tự, Tuy Thành Các, sân và đường dạo cũng đang được thi công, dự kiến hoàn thành trong quý III.

Lãnh đạo Ban Quản lý dự án Di tích Cố đô Huế cho biết dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi và tôn tạo tổng thể di tích Thái Miếu (giai đoạn 1) được phê duyệt từ năm 2021, phân kỳ đầu tư thành 2 đợt.

Quy mô đợt 1 của dự án chủ yếu phục hồi các công trình thứ yếu, hạ tầng cảnh quan trong khu vực di tích, được khởi công xây dựng từ tháng 10/2024, tổng mức đầu tư 52 tỷ đồng. Công trình dự kiến hoàn thành trước ngày 31/12, vượt tiến độ 20 tháng so với kế hoạch, từng bước xóa bỏ không gian hoang phế tại khu vực Thái Miếu.

Hiện nay, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đã hoàn thiện nghiên cứu, sưu tầm tư liệu lịch sử để phục hồi công trình chính Thái Tổ Miếu. Đơn vị quản lý di tích phấn đấu khởi công đợt 2 của dự án trong quý I/2027, với tổng mức đầu tư hơn 220 tỷ đồng, thời gian thực hiện 4 năm, giúp hồi sinh công trình có quy mô lớn nhất trong 5 miếu thờ ở Hoàng thành Huế.

Theo tư liệu lịch sử, các công trình tại Thái Miếu được xây dựng vào năm Gia Long thứ 3 (1804), tọa lạc ở góc Đông Nam trong Hoàng thành Huế.

Tổng thể di tích Thái Miếu là một tổ hợp kiến trúc khá đồ sộ gồm 13 hạng mục công trình. Điện thờ chính Thái Tổ Miếu là ngôi nhà bằng gỗ to lớn nhất trong tất cả các cung điện được xây dựng dưới triều Nguyễn, mang đặc trưng kiến trúc trùng thiềm điệp ốc, nổi bật với kết cấu chồng rường giả thủ.

Chức năng của Thái Miếu ban đầu là thờ cúng và tổ chức các ngày kỵ của 9 vị chúa Nguyễn, từ Nguyễn Hoàng đến Nguyễn Phúc Thuần. Đến năm Minh Mạng thứ 13 (1832), Thái Miếu còn là nơi diễn ra các buổi tế lễ để cầu sự tốt lành của triều đình.

Lần cuối cùng Thái Miếu được trùng tu dưới thời triều Nguyễn là vào năm Khải Định thứ 8 (1923). Cho đến năm 1945, khi triều Nguyễn cáo chung, các công trình ở trong khu vực Thái Miếu vẫn được gìn giữ, bảo quản khá tốt. Tuy nhiên vào năm 1947, khu vực Thái Miếu đã bị phá hủy nghiêm trọng, chỉ còn một số dấu tích nền móng, công trình phụ.

Năm 1972, Hội đồng trị sự Nguyễn Phước tộc, đứng đầu là bà Từ Cung (mẹ vua Bảo Đại), đã quyên góp dựng lại một tòa nhà 5 gian 2 chái trên nền cũ ngôi điện chính để làm nơi thờ tự các chúa Nguyễn. Tuy nhiên công trình này có quy mô nhỏ hơn nhiều, sử dụng các vật liệu mới.

Trải qua thời gian dài, công trình này đã xuống cấp nghiêm trọng, gần như sụp đổ, khiến bài vị của các chúa Nguyễn phải được di chuyển đến Triệu Miếu để thờ cúng.

Đại diện Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế khẳng định, dự án trùng tu Thái Miếu không chỉ giúp tái hiện một miếu thờ quan trọng bậc nhất dưới triều Nguyễn mà còn góp phần bảo tồn, phát huy giá trị của di tích lịch sử quốc gia đặc biệt và di sản văn hóa thế giới.