Xung đột Trung Đông: Mỹ, Iran đồng loạt ra tuyên bố quan trọng

(Dân trí) - Tổng thống Trump tuyên bố cuộc chiến Iran "đã chấm dứt" nhưng tiếp tục phong tỏa hải quân đối với nước này. Ngược lại, Tehran khẳng định thực thi mệnh lệnh mới nhất của Lãnh tụ Tối cao.

Xung đột Trung Đông: Mỹ, Iran đồng loạt ra tuyên bố quan trọng - 1

Tàu sân bay Mỹ USS Gerald R. Ford được cho là sắp rời Trung Đông (Ảnh: US Navy).

Mỹ, Iran đồng loạt ra tuyên bố quan trọng

Tổng thống Trump tuyên bố xung đột Iran "đã chấm dứt" trong thư gửi Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và Chủ tịch tạm quyền Thượng viện Chuck Grassley hôm 1/5. Ông lập luận, các "hành động thù địch" trong cuộc chiến Iran "đã chấm dứt" sau khi lệnh ngừng bắn được ban bố.

Lá thư nêu rõ: "Vào ngày 7/4, tôi đã ra lệnh ngừng với Iran trong 2 tuần. Lệnh ngừng bắn này kể từ đó đã được gia hạn. Đã không có cuộc đấu súng nào giữa lực lượng Mỹ và Iran kể từ ngày 7/4. Các hành động thù địch bắt đầu vào ngày 28/2 đã chấm dứt”.

Cùng ngày, Tổng thống Trump cho biết Mỹ có thể "sẽ tốt hơn" nếu không đạt được thỏa thuận với Iran, khi các cuộc đàm phán dường như lại rơi vào bế tắc.

“Thẳng thắn mà nói, có lẽ chúng ta nên tránh thỏa thuận. Các bạn muốn biết sự thật không? Bởi vì chúng ta không thể để chuyện này tiếp diễn”, ông nói và bày tỏ, “nó đã kéo dài quá lâu rồi”.

Xung đột Trung Đông: Mỹ, Iran đồng loạt ra tuyên bố quan trọng - 2

Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters).

Theo IRNA, Tehran đã chuyển văn bản đề xuất mới nhất vào tối 30/4 cho Pakistan với tư cách là bên trung gian trong các cuộc đàm phán với Mỹ.

Tuy nhiên, trước khi khởi hành đến Florida hôm 1/5, Tổng thống Trump nói với CNN rằng ông không hài lòng với đề xuất mới nhất của Iran nhằm chấm dứt xung đột.

Theo Times of Israel, Tổng thống Trump cũng xác nhận ông đã được Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), Đô đốc Bradley Cooper, báo cáo về các phương án quân sự chống lại Iran.

“Chúng ta có muốn ném bom "tan nát" họ và hạ gục họ mãi mãi, hay chúng ta muốn cố gắng đạt được một thỏa thuận - đó là những lựa chọn”, ông Trump nói với các phóng viên bên ngoài Nhà Trắng.

Tổng thống Trump tuyên bố rằng trên “phương diện nhân đạo”, ông không muốn ném bom Iran, nhưng cũng không muốn họ sở hữu vũ khí hạt nhân.

Ông một lần nữa khẳng định rằng giới lãnh đạo Iran quá rời rạc đến nỗi các phe phái khác nhau muốn các loại thỏa thuận khác nhau với Mỹ. “Họ không hòa thuận với nhau, và điều đó đặt chúng ta vào một vị thế bất lợi”, ông nhấn mạnh.

Khi được hỏi cụ thể ông không hài lòng về điều gì liên quan đến Iran, ông Trump nói: “Họ đang yêu cầu những điều mà tôi không thể đồng ý”.

Song song với các tuyên bố về "cuộc chiến Iran đã chấm dứt", đồng thời bất chấp lệnh ngừng bắn, Mỹ vẫn duy trì lực lượng lớn ở Trung Đông và thực thi lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran.

Trước những tuyên bố "cả cứng, cả mềm" của ông Trump, hải quân Iran tuyên bố sẽ thực hiện mệnh lệnh mới nhất của Lãnh tụ Tối cao về eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư.

Lực lượng hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cam kết thực thi chỉ thị mới nhất của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei liên quan đến vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.

"Các quy trình và nguyên tắc chi phối việc quản lý mới đối với vịnh Ba Tư đã được thiết lập và sẽ được thực thi, dựa trên mệnh lệnh lịch sử của Lãnh tụ Tối cao”, tuyên bố của Hải quân IRGC cho biết.

“Theo mệnh lệnh của Lãnh tụ Tối cao, Hải quân sẽ biến vùng biển này thành nguồn sinh kế và sức mạnh cho người dân Iran, đồng thời là nguồn an ninh và thịnh vượng cho khu vực”, Hải quân IRGC tuyên bố.

Trước đó, trong một tuyên bố bằng văn bản được truyền hình quốc gia trích dẫn ngày 30/4, Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei nói rằng, một "chương mới" đã mở ra tại eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư trong bối cảnh chiến dịch quân sự của Mỹ.

Ông nhấn mạnh, bằng cách thực hiện việc kiểm soát eo biển Hormuz, Iran sẽ giúp vùng vịnh Ba Tư trở nên an toàn và ngăn chặn sự lạm dụng từ các bên đối thủ. Cơ chế kiểm soát mới này sẽ góp phần vào sự phát triển kinh tế trong khu vực.

Xung đột Trung Đông: Mỹ, Iran đồng loạt ra tuyên bố quan trọng - 3

Bản đồ toàn cảnh xung đột Trung Đông ngày 1/5 (Ảnh: Rybar).

Những sự kiện đáng chú ý

Cấu trúc chính trị nội bộ của Iran tiếp tục thể hiện sự ổn định nhiều hơn là sự đổi mới thực sự. Mặc dù có những lời bàn tán về một "thế hệ trẻ" hơn trong lực lượng an ninh, nhưng các vị trí chủ chốt trong giới lãnh đạo chính trị, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và quân đội vẫn do một thế hệ cựu chiến binh của cuộc cách mạng và chiến tranh Iran - Iraq nắm giữ, với độ tuổi trung bình khoảng 60-65.

Trong bối cảnh này, các tin đồn đang lan truyền mạnh mẽ trên các phương tiện truyền thông về những xung đột nội bộ được cho là giữa Tổng thống Masoud Pezeshkian, Bộ Ngoại giao và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) liên quan đến các cuộc đàm phán với Mỹ. Tuy nhiên, những tin đồn như vậy dường như là một nỗ lực khác nhằm gây áp lực từ bên ngoài lên giới lãnh đạo Iran hơn là phản ánh một cuộc khủng hoảng quản trị thực sự.

Trên mặt trận Li Băng, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã bắt đầu rút từng phần của một số đơn vị khỏi miền Nam nước này. Tuy nhiên, đây không phải là sự từ bỏ chiến dịch, mà là sự điều chuyển lực lượng trước những tổn thất ngày càng tăng do các cuộc tấn công bằng UAV của Hezbollah.

Xung đột Trung Đông: Mỹ, Iran đồng loạt ra tuyên bố quan trọng - 4

Bản đồ chiến sự ở biên giới Israel và Li Băng tính đến cuối ngày 1/5 (Ảnh: Rybar).

Đồng thời, nhóm vũ trang này đang thể hiện sự thích nghi chiến thuật đáng chú ý: các cuộc tấn công vào Shomer đã chứng minh hiệu quả của chiến thuật tấn công bằng UAV theo đàn, cho phép chúng gây thiệt hại nghiêm trọng đối với pháo binh và trang thiết bị của IDF.

Trên mặt trận Palestine, tình hình vẫn có thể dự đoán được: các tàu thuộc "Đoàn tàu Hòa bình" bị chặn đã bị trục xuất, và chính chiến dịch nhân đạo một lần nữa cho thấy những hạn chế của các hành động mang tính biểu tượng như vậy dưới sự phong tỏa nghiêm ngặt của Israel.

Nga đã tăng nguồn cung dầu cho chính quyền Damascus, đáp ứng một phần đáng kể nhu cầu trong nước của Syria. Đối với giới lãnh đạo Moscow, đây không chỉ là vấn đề liên minh mà còn là đòn bẩy trong các cuộc thảo luận về quy chế các căn cứ quân sự của Nga và các cuộc đàm phán trong tương lai với giới lãnh đạo Syria.

Tại miền bắc Iraq, một loạt các cuộc tấn công bằng UAV nhằm vào các mục tiêu của đảng Dân chủ Kurdistan đã nhắc nhở rằng, ngay cả trong bối cảnh ngừng bắn, các lực lượng thân Iran vẫn giữ được đòn bẩy đối với các bên trong khu vực và sẵn sàng sử dụng chúng như một biện pháp răn đe chống lại một sự leo thang mới có thể xảy ra.