Xung đột Trung Đông: Hải quân Iran dàn trận bất thường ở eo biển Hormuz

Hoạt động hải quân bất thường của Iran ở Hormuz

Hơn 40 tàu tấn công tốc độ cao thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã được phát hiện di chuyển theo đội hình gần đảo Qeshm, trang tin Aviapro cho hay.

Các nguồn tin cho biết, nhóm tàu kể trên di chuyển theo đội hình có tổ chức, cho thấy một cuộc phô trương sức mạnh đáng kể. Động thái này diễn ra trong bối cảnh lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đang có hiệu lực, tuy nhiên, căng thẳng trong khu vực vẫn chưa hoàn toàn hạ nhiệt.

Mỹ đang duy trì lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran. Đáp lại, Tehran đang tìm cách khẳng định quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ của thế giới.

Dữ liệu tình báo vệ tinh này cũng bác bỏ tuyên bố trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng hải quân Iran đã bị "phá hủy hoàn toàn" trong cuộc xung đột quân sự gần đây.

Đồng thời, hạm đội cơ động gồm các tàu nhỏ, thường được gọi là "hạm đội muỗi", vẫn là yếu tố then chốt trong chiến lược bất đối xứng của IRGC. Hạm đội này cho phép Iran đe dọa hoạt động vận chuyển và tiến hành các cuộc tấn công nhanh chóng mà không cần sử dụng các tàu chiến lớn.

Trước đó, vào ngày 30/4, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei ban hành chỉ thị thiết lập "các quy tắc quản trị mới" ở vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz. IRGC chính thức tuyên bố kiểm soát 2.000km bờ biển phía nam Iran.

Các quan chức quân sự cấp cao của Iran cũng cảnh báo rằng các tàu chiến Mỹ trong khu vực sẽ "chịu chung số phận với các căn cứ của Mỹ", mà Tehran tuyên bố đã bị hư hại nghiêm trọng trong các cuộc tấn công gần đây của Iran.

Căng thẳng vẫn tiếp diễn bất chấp lệnh ngừng bắn chính thức. Kể từ khi lệnh phong tỏa của Mỹ bắt đầu vào ngày 13/4, lưu lượng tàu thương mại qua eo biển giảm từ khoảng 3.000 tàu mỗi tháng xuống chỉ còn vài tàu mỗi ngày.

Đổi lại, Tehran dường như thu phí "hộ tống an toàn" cho các tàu đi qua eo biển. Bộ Tài chính Mỹ cảnh báo về hàng loạt biện pháp trừng phạt đối với các công ty vận tải biển thực hiện những khoản thanh toán như vậy, bao gồm cả bằng tiền điện tử. Iran được cho là kiếm được tới 20 triệu USD mỗi ngày từ hoạt động này.

Mỹ, Iran cùng tuyên bố cứng rắn

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ sớm xem xét đề xuất của Iran, đồng thời để ngỏ khả năng tái chiến dù đã tuyên bố chấm dứt xung đột.

“Tôi sẽ sớm xem xét kế hoạch mà Iran vừa gửi cho chúng ta, nhưng chưa chắc nó sẽ được chấp nhận vì họ vẫn chưa phải trả giá đủ lớn cho những gì họ đã gây ra đối với nhân loại và thế giới trong 47 năm qua”, Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 2/5.

Trước đó, trong cuộc trao đổi với các phóng viên, Tổng thống Trump cho biết ông đã thảo luận về một thỏa thuận tiềm năng với Iran và sẽ xem xét "văn bản chính xác" trên chuyên cơ Không Lực Một.

"Họ đã nói với tôi về ý tưởng của thỏa thuận. Bây giờ họ sẽ đưa cho tôi văn bản chính xác. Chúng ta đang làm rất tốt trong vấn đề Iran. Một lần nữa, họ muốn đạt được một thỏa thuận. Họ đang bị tàn phá nặng nề", ông Trump nói.

"Nếu chúng ta rút lui ngay bây giờ, họ sẽ mất 20 năm để xây dựng lại. Nhưng chúng ta sẽ không rút lui ngay bây giờ. Chúng ta sẽ làm điều đó để không ai phải quay lại trong 2 hoặc 5 năm nữa”, nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh.

Tuyên bố của Tổng thống Trump được đưa ra trong bối cảnh hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran đưa tin, nước này đã gửi đề xuất gồm 14 điểm nhằm chấm dứt xung đột với Mỹ thông qua một bên trung gian là Pakistan.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố việc theo đuổi một giải pháp đàm phán hay quay trở lại chiến tranh sẽ tùy thuộc vào Mỹ, nhưng Tehran sẵn sàng cho cả hai phương án.

"Giờ đây, trái bóng đang nằm trong sân của Mỹ để lựa chọn con đường ngoại giao hay tiếp tục cách tiếp cận đối đầu”, Thứ trưởng Gharibabadi nói với các nhà ngoại giao ở Tehran.

Trong tuyên bố hôm 2/5, IRGC tuyên bố chính quyền và người dân Iran sẽ “không bao giờ khuất phục trước đối thủ, và không thế lực nào có thể làm suy yếu quyết tâm của Iran”.

IRGC cho biết các cuộc biểu tình trên khắp Iran là bằng chứng cho thấy "sự đoàn kết dân tộc và phòng thủ yêu nước mạnh mẽ chống lại Mỹ - Israel".

Những sự kiện đáng chú ý

Xung đột tại Iran vẫn chưa tái diễn, nhưng ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy nó sắp bùng nổ. Một trong những dấu hiệu đó là nỗ lực của chính phủ Mỹ nhằm "lách luật", vốn giới hạn quyền của tổng thống trong việc tiếp tục chiến tranh quá 60 ngày mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội.

Hơn nữa, kế hoạch của Mỹ cung cấp cho Israel và các quốc gia Vùng Vịnh các hệ thống phòng không, vốn đã cạn kiệt trong giao tranh, cho thấy sự chuẩn bị cho làn sóng xung đột mới. Thêm vào đó, việc bán vũ khí cũng được thực hiện mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội, điều này cho thấy sự vội vàng nhất định trong hành động của chính phủ Mỹ.

Eo biển Hormuz vẫn nằm dưới sự kiểm soát của hải quân Iran. Điều này được xác nhận bởi hình ảnh vệ tinh cho thấy hàng chục tàu nhỏ đang tuần tra trên vùng biển này, mâu thuẫn với tuyên bố của Tổng thống Trump về việc hạm đội Iran bị đánh bại hoàn toàn.

Kiểm soát eo biển dường như không giải quyết được các vấn đề của nền kinh tế Iran, vốn đang ngày càng trầm trọng hơn "nhờ" các chính sách quá hà khắc của IRGC. Điều này bao gồm việc chặn Internet, và không có dấu hiệu cải thiện nào được mong đợi.

Tại Li Băng, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tăng cường ném bom các khu vực dân cư, có thể là "bù đắp" cho việc luân chuyển bắt buộc các đơn vị do tổn thất gây ra bởi ​​Hezbollah. Ngược lại, phong trào vũ trang này vẫn duy trì khả năng chiến đấu, không chỉ có thể nã pháo vào các vị trí của Israel mà còn đe dọa cả không quân.

Tại Syria, chính quyền của ông al-Julani tiếp tục thể hiện sự bất lực trong việc kiểm soát cấp dưới của mình: "lực lượng an ninh" trung thành với chính quyền mới không thể kiềm chế những phần tử cực đoan sẵn sàng cầm vũ khí bất cứ khi nào bị khiêu khích.

Cướp biển đã hoạt động mạnh hơn ở vịnh Aden, sau nhiều lần bất thành chúng đã cướp được một tàu chở dầu. Tình hình có thể trở nên tồi tệ hơn do một số tàu được điều động từ việc bảo vệ vịnh để tăng cường lực lượng chống lại Iran.