Tổng thống Trump tuyên bố xung đột Iran "đã chấm dứt"

Trong thư gửi Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và Chủ tịch tạm quyền Thượng viện Chuck Grassley hôm 1/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump lập luận, các "hành động thù địch" trong cuộc chiến Iran "đã chấm dứt" sau khi lệnh ngừng bắn được ban bố.

Lá thư nêu rõ: "Vào ngày 7/4, tôi đã ra lệnh ngừng với Iran trong 2 tuần. Lệnh ngừng bắn này kể từ đó đã được gia hạn. Đã không có cuộc đấu súng nào giữa lực lượng Mỹ và Iran kể từ ngày 7/4. Các hành động thù địch bắt đầu vào ngày 28/2 đã chấm dứt”.

Hiến pháp Mỹ quy định chỉ quốc hội, chứ không phải tổng thống, mới có quyền tuyên chiến, nhưng hạn chế đó không áp dụng cho các hoạt động ngắn hạn hoặc để chống lại một mối đe dọa tức thời.

Theo Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh năm 1973, Tổng thống Mỹ chỉ có thể tiến hành hành động quân sự trong 60 ngày trước khi phải chấm dứt nó, trừ khi yêu cầu quốc hội cấp phép hoặc đề nghị gia hạn thêm 30 ngày rút quân một cách an toàn.

Cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28/ 2, khi Israel và Mỹ mở màn các cuộc không kích vào Iran. Ông Trump đã chính thức thông báo cho quốc hội về cuộc xung đột 48 giờ sau các cuộc không kích đầu tiên, do vậy, thời hạn 60 ngày kết thúc vào 1/5.

Bất chấp lệnh ngừng bắn, Mỹ vẫn duy trì lực lượng lớn ở Trung Đông và thực thi lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran.

Ông Trump phát tín hiệu ông sẽ không tìm kiếm sự cho phép của quốc hội theo Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh, đồng thời mô tả những người kêu gọi điều đó là “không yêu nước”.

Gọi Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh là “vi hiến”, ông lập luận: “Nhiều tổng thống đã đi quá và vượt quá thời hạn đó. Nó chưa bao giờ được sử dụng”.

Cựu Tổng thống Barack Obama từng làm điều này khi thời hạn trôi qua trong các chiến dịch quân sự của Mỹ tại Libya vào năm 2011.

Hiện tại, quốc hội Mỹ có 2 lựa chọn tiềm năng: Hoặc tiếp tục thông qua một Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh để buộc chấm dứt các hành động thù địch nhằm vào Iran; Hoặc thông qua Ủy quyền Sử dụng Lực lượng Quân sự (AUMF) để phê chuẩn một nhiệm vụ quân sự cụ thể, cho phép ông Trump sử dụng “lực lượng cần thiết và phù hợp” chống lại Iran.

Các nghị sĩ đảng Dân chủ tại quốc hội Mỹ nói rằng không có điều gì trong luật năm 1973 cho phép một lệnh ngừng bắn làm thay đổi thời hạn. Họ cũng nêu rõ, việc tiếp tục triển khai các tàu Mỹ phong tỏa xuất khẩu dầu của Iran là bằng chứng của sự thù địch tiếp diễn, chứ không phải một lệnh ngừng bắn.

Trong khi đó, các nghị sĩ Cộng hòa, những người nắm giữ đa số mong manh tại Thượng viện và Hạ viện, đã bỏ phiếu gần như nhất trí để chặn mọi nghị quyết tìm cách chấm dứt xung đột.

Vào ngày 30/4, ông Trump đã nhận được báo cáo về các kế hoạch cho các cuộc không kích quân sự mới nhằm buộc Iran phải đàm phán để chấm dứt xung đột.

Nếu giao tranh tái diễn, ông Trump có thể nói với các nhà lập pháp rằng ông đã bắt đầu một chu kỳ 60 ngày mới. Các đời tổng thống Mỹ từ cả 2 đảng đã liên tục làm như vậy khi tiến hành các hành động thù địch ngắt quãng kể từ khi Quốc hội thông qua Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh.