Tổng thống Trump ký sắc lệnh cấm "du lịch sinh con"

Nỗ lực này diễn ra chỉ hơn một tháng sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ nỗ lực của ông nhằm thu hẹp quyền công dân theo nơi sinh được quy định trong Hiến pháp.

"Chúng tôi đã có một phán quyết rất đáng tiếc từ Tòa án Tối cao liên quan đến quyền công dân theo nơi sinh. Đó là một quyết định rất sát sao nhưng vô cùng đáng tiếc. Vì vậy, chúng tôi đang có những điều chỉnh bởi điều này rất không công bằng", ông Trump phát biểu tại Phòng Bầu dục.

Hai sắc lệnh mới tìm cách mở rộng phạm vi những đối tượng mà Nhà Trắng cho là không đủ điều kiện được cấp quốc tịch Mỹ theo nơi sinh, đồng thời cấm hoạt động "du lịch sinh con", điều mà ông Trump khẳng định đang được "hàng trăm nghìn người" thực hiện.

"Họ đã biến quyền công dân theo nơi sinh thành trò cười. Người ta đang xây dựng cả mô hình kinh doanh xoay quanh việc này. Đó không phải cách mà hệ thống này được thiết kế. Thật đáng xấu hổ. Họ đang dùng tiền để tìm đường vào nước Mỹ và chúng tôi sẽ không để điều đó tiếp diễn", ông Trump nói với các phóng viên.

Tuy nhiên, theo Viện Chính sách Di cư, ước tính cao nhất dựa trên dữ liệu điều tra dân số cho thấy chỉ khoảng 22.000-26.000 trẻ em được sinh ra mỗi năm tại Mỹ theo hình thức "du lịch sinh con", trong khi dữ liệu của chính phủ ghi nhận 9.600 ca sinh của các bà mẹ có địa chỉ thường trú ở nước ngoài trong năm 2024. Con số này chiếm dưới 1% tổng số trẻ em được sinh ra tại Mỹ mỗi năm.

Ông Trump từ lâu đã tìm cách xóa bỏ nguyên tắc quyền công dân theo nơi sinh, coi đây là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chính sách siết nhập cư của nhiệm kỳ thứ 2, nhưng cho đến nay vẫn chưa thành công.

Ngày 30/6, nỗ lực của ông nhằm tước quyền công dân tự động đối với trẻ em sinh tại Mỹ có cha mẹ cư trú bất hợp pháp hoặc chỉ mang thị thực tạm thời đã gặp trở ngại khi Tòa án Tối cao giữ nguyên nguyên tắc hiến định về quyền công dân theo nơi sinh. Tòa án khẳng định rằng gần như mọi người sinh ra trên lãnh thổ Mỹ đều là công dân Mỹ.

Dường như nhằm lách phán quyết này, sắc lệnh đầu tiên của ông Trump tìm cách mở rộng định nghĩa về những người không đủ điều kiện được tự động trở thành công dân Mỹ.

Trong lịch sử, các trường hợp ngoại lệ đối với điều khoản quốc tịch của Tu chính án thứ 14 bao gồm: con của nguyên thủ và nhà ngoại giao nước ngoài sinh tại Mỹ; con của lực lượng quân sự nước ngoài chiếm đóng; trẻ sinh trên tàu nước ngoài; và con của người Mỹ bản địa (trước khi luật liên bang sau này trao quyền công dân).

Ông Stephen Miller, Phó Chánh văn phòng Nhà Trắng và là kiến trúc sư chính của chính sách chống nhập cư của ông Trump, cho biết sắc lệnh mới sẽ mở rộng diện ngoại lệ để bao gồm con của các thành viên thuộc "tổ chức khủng bố nước ngoài", cũng như "nhiều nhóm người vận động hành lang và hành động thay mặt các chính phủ nước ngoài", dù hiện chưa rõ những đối tượng cụ thể nào sẽ thuộc diện này.

Theo ông Miller, động thái này sẽ bảo đảm rằng "một số lượng lớn những người vốn không đáng được hưởng quyền công dân theo nơi sinh sẽ không còn được hưởng quyền lợi đó nữa".

Sắc lệnh cũng mở rộng ngoại lệ hiện áp dụng đối với con của các đại sứ nước ngoài để bao gồm thêm nhiều nhân viên chính phủ nước ngoài.

Ngoài ra, văn bản còn quy định những người sinh ra tại "lãnh thổ hoặc vùng biển thuộc lãnh thổ Mỹ nhưng không được luật liên bang trao quyền công dân" sẽ không đủ điều kiện hưởng quyền công dân theo nơi sinh. 

Sắc lệnh cũng tìm cách hạn chế quyền công dân theo nơi sinh đối với những người có cha mẹ "tham gia các hoạt động gian lận nhằm đạt được quyền công dân".

Trong khi đó, sắc lệnh thứ 2 nhằm siết chặt việc cấp thị thực cho những người đến Mỹ để sinh con bằng cách nhắm vào các đơn vị tổ chức "du lịch sinh con", vốn bị cáo buộc sử dụng quảng cáo và các hình thức dụ dỗ sai lệch để thu hút người nước ngoài đến Mỹ sinh con.

Sắc lệnh nêu rằng những người tham gia các chương trình "du lịch sinh con" đã lợi dụng các loại thị thực không định cư tạm thời nhằm tạo chỗ đứng lâu dài tại Mỹ thông qua việc con cái họ có quốc tịch Mỹ, từ đó có thể mở đường cho chính bản thân họ trong tương lai.

Thực tế, việc nhập cảnh Mỹ với danh nghĩa du lịch nhưng thực chất nhằm sinh con để đứa trẻ tự động có quốc tịch Mỹ đã bị coi là hành vi gian lận thị thực và là bất hợp pháp theo luật hiện hành. Vì vậy, hiện vẫn chưa rõ các sắc lệnh mới của ông Trump sẽ bổ sung thêm những biện pháp cụ thể nào ngoài các quy định đã có.