Tình bạn giữa ông Trump và ông Erdogan giúp xoa dịu căng thẳng Mỹ - NATO

"Tôi có thể đã không tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO nếu nó không được tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ", Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong cuộc gặp với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tại Ankara ngày 7/7 khi tới đây để dự hội nghị của liên minh quân sự NATO.

 Ông nói thêm: "Tôi rất thất vọng với NATO. Nói thẳng ra, nếu hội nghị thượng đỉnh không được tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ, tôi có thể đã không tham dự". Ông cáo buộc NATO đã không giúp đỡ Mỹ trong cuộc chiến với Iran.

Mối quan hệ giữa Mỹ và NATO trở nên căng thẳng dưới thời Tổng thống Trump. Ông Trump nhiều lần dọa giảm bớt vai trò của Mỹ trong NATO hoặc rút lui hoàn toàn khỏi liên minh này. Điều này đã khiến các thành viên khác phải tìm kiếm các thỏa thuận an ninh tiềm năng mới.

Dù chỉ trích trực tiếp một số nhà lãnh đạo NATO, ông Trump vẫn duy trì mối quan hệ thân thiết với ông Erdogan, gọi ông là một "người bạn" và một "nhà lãnh đạo tuyệt vời".

Tuần trước, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cho biết Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tìm cách tận dụng mối quan hệ nồng ấm giữa Tổng thống Recep Tayyip Erdogan với Tổng thống Trump để hàn gắn những bất đồng nội bộ NATO trong khuôn khổ hội nghị đang diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ,

"Đối với ông Trump, đó chỉ là vấn đề về lòng tin và tình bạn", ông Fidan nói. Ông cho biết thêm rằng Thổ Nhĩ Kỳ có ý định "sử dụng tình bạn này vì lợi ích chung, cho toàn bộ đại gia đình NATO”.

Phần lớn nội dung của hội nghị thượng đỉnh sẽ tập trung vào ngân sách quân sự, với kỳ vọng các đồng minh sẽ chứng minh được tiến trình hướng tới mục tiêu chi tiêu 5% GDP cho quân đội của họ. Ông Fidan cho biết, bất chấp những lời đe dọa của ông Trump đối với NATO, ông kỳ vọng các cuộc thảo luận kỹ thuật đó sẽ diễn ra suôn sẻ.

Ông cho biết giữa Thổ Nhĩ Kỳ và các nước châu Âu khác có sự đồng thuận rằng liên minh này có vai trò quan trọng: "Không ai bàn cãi về sự cần thiết của NATO."

Tuy nhiên, những lời chỉ trích dai dẳng của ông Trump đã làm dấy lên lo ngại trong một số quan chức NATO rằng Mỹ có thể sẽ không tôn trọng điều khoản phòng thủ chung của liên minh trong trường hợp Nga tấn công một thành viên châu Âu.

Ông Trump đã đe dọa rút các lực lượng Mỹ khỏi Đức và những nơi khác, điều này đã đẩy nhanh các cuộc thảo luận giữa các nước châu Âu về cách thức tăng cường khả năng phòng thủ tập thể của họ, dưới sự dẫn dắt của Liên minh châu Âu hoặc các nhóm đề xuất khác.