Những video khiến 60.000 người quyết định bơi vượt biển vào Tây Ban Nha

Được thúc đẩy bởi một vài video lan truyền trên mạng, bao gồm một số video do một cơ quan báo chí Tây Ban Nha đăng tải nhằm làm nổi bật gánh nặng của áp lực di cư, sự di chuyển của vài chục thanh niên đã nhanh chóng biến làn sóng hàng chục nghìn người, có thể lên tới 60.000 người, bơi tập thể vào hôm thứ Năm tuần trước.

Hơn 80 người đã tử vong do đuối nước hoặc bị giẫm đạp trong làn sóng vượt biên lớn chưa từng có từ Morroco vào lãnh thổ Tây Ban Nha.

Một tác nhân kích hoạt đã xuất hiện 3 tuần trước đó, khi Tòa án Tối cao Tây Ban Nha công bố một phán quyết nói rằng những người di cư bị chặn lại trên biển không thể bị đẩy lùi ngay lập tức tại biên giới các vùng lãnh thổ hải ngoại của Tây Ban Nha ở Bắc Phi là Ceuta và Melilla. Các chuyên gia pháp lý cho biết phán quyết này không ngăn cản việc trục xuất nhanh chóng họ sau đó.

Ceuta từ lâu đã thu hút những người di cư hy vọng xây dựng một cuộc sống mới ở châu Âu, nhưng khi việc hiểu sai phán quyết lan rộng, bao gồm các tuyên bố rằng bất kỳ ai tới được Ceuta, bằng đường biển hay đường bộ, đều không thể bị trả về, khiến ngày càng có nhiều người thử vận may của mình.

"Đừng bao giờ tin những ai nói với bạn rằng nếu bạn vào được Ceuta, họ sẽ đưa bạn trở lại. Bạn sẽ không bị đưa trở lại đâu", một nam thanh niên Morocco quay video trên một con phố ở Đức nói trong một video, vốn đã bị xóa nhưng sau đó được các tài khoản khác đăng lại.

Một video xuất hiện ngày 28/7 chiếu cảnh hai phụ nữ trẻ ướt sũng đang mỉm cười đi dạo trên các con phố của Ceuta sau khi thực hiện chuyến vượt biên. Video này đã được xem rộng rãi ở Morocco.

Ngày hôm sau, mạng xã hội ngập tràn các video khi những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội với hàng chục nghìn người theo dõi đăng các đoạn video họ tự bơi đến Ceuta, một số người mặc đồ lặn và mang phao bơi.

Mounim Belhaj, một người cắt tỉa lông chó có 31.000 người theo dõi trên Instagram, cho biết ông đã quyết định bơi vượt biên sau khi xem các báo cáo về việc người di cư được lưu trú tại trung tâm tiếp nhận của Ceuta.

"Truyền thông Tây Ban Nha đang chiếu cảnh đối xử tốt với những người di cư đến Tây Ban Nha và điều đó đã khuyến khích chúng tôi rất nhiều để đến đó", ông nói.

Hầu hết các video và các nhóm trực tuyến khuếch đại lời kêu gọi tràn vào Ceuta kể từ đó đã bị xóa và ngày đăng ban đầu của chúng không rõ ràng.

Cũng có những video gây hiểu lầm. Một video, được xem hàng triệu lần, quay cảnh một nam thanh niên cầm gậy tự sướng bơi về phía nơi mà một số bài đăng xác định là Ceuta, nhưng trên thực tế đã được quay tại một thành phố trên bờ biển Đại Tây Dương của Morocco vào đầu tháng 7.

Vào năm 2024, Morocco đã truy tố nhiều người bị nghi ngờ là kẻ xúi giục trực tuyến của một đợt vượt biên hàng loạt.

Một số bài đăng trên các nền tảng của Meta kể từ ngày 7/7, bao gồm một bài đăng có hơn 28.000 lượt thích, cũng tuyên bố sai sự thật rằng chương trình hiện có của Tây Ban Nha nhằm hợp pháp hóa cư trú cho hàng trăm nghìn người di cư bất hợp pháp sẽ kết thúc vào ngày 30/7. Các thông điệp tương tự đã lưu hành trong những giờ đầu của ngày 30/7.

Các nhóm trò chuyện cũng có vai trò trong làn sóng di cư liều lĩnh này. Một báo cáo của nhà phân tích an ninh Tây Ban Nha Chema Gil đã xác định hai nhóm WhatsApp công khai do các số điện thoại Algeria quản lý, với tổng cộng 3.700 thành viên, cung cấp lời khuyên về các tuyến đường đến Ceuta.

Các cuộc trò chuyện hối thúc các thành viên di chuyển nhanh chóng, với các tin nhắn như: "Những ai không di chuyển hôm nay sẽ hối hận vào ngày mai". Danh tính những người quản lý các nhóm trò chuyện này chưa được xác định.

Với mong muốn đổi đời, nhiều người đã liều mạng bơi vượt biển đến Ceuta. Tuy nhiên, chỉ đến tối hôm sau, cơn đói và sự thù hận đã khiến phần lớn mọi người quay trở lại. Hàng nghìn người vẫn bị mắc kẹt, đặc biệt là những người châu Phi cận Sahara và trẻ vị thành niên không có người đi kèm - những người không thể bị trục xuất.

"Chúng tôi đã mắc sai lầm khi đến đó", Belhaj nói.