Mỹ: Xác máy bay mất tích bí ẩn 74 năm được tìm thấy dưới đáy biển

Vụ rơi máy bay đã khiến 52 người thiệt mạng và dẫn đến hàng loạt cải cách an toàn hàng không, trong đó có quy định hướng dẫn an toàn cho hành khách trước khi cất cánh.

Tổ chức Air/Sea Heritage Foundation, phối hợp với nhiều đối tác, trong đó có chương trình “Expedition Unknown” của kênh Discovery, đã tìm thấy xác chiếc máy bay Pan Am mang tên Clipper Endeavor dưới đáy Đại Tây Dương ngoài khơi bờ biển phía bắc Puerto Rico vào tháng trước. Thông tin được Discovery công bố hôm 21/7.

Phát hiện này, với sự hỗ trợ của một UAV lặn tự hành, đã khép lại nhiều thập niên bí ẩn về vị trí chính xác mà chiếc máy bay Douglas DC-4 nằm lại sau khi lao xuống biển ngay sau khi cất cánh khỏi Puerto Rico ngày 11/4/1952, chở theo 64 hành khách và 5 thành viên phi hành đoàn.

Mặc dù toàn bộ hành khách sống sót sau cú va chạm ban đầu với mặt nước, chỉ có 17 người được cứu sống. Những người còn lại đã mất tích cùng chiếc máy bay chìm rất nhanh.

Các nhà điều tra sau đó kết luận một phần nguyên nhân dẫn đến thảm kịch là do thiếu hướng dẫn an toàn cho hành khách, từ đó thúc đẩy những thay đổi lớn trong ngành hàng không.

“Chúng tôi vừa sửng sốt vừa vui mừng trước phát hiện này, nhưng đồng thời cũng không quên những gì đã xảy ra ở nơi đó từ rất lâu trước đây”, ông Russ Matthews, Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Air/Sea Heritage Foundation, cho biết.

Nhóm tìm kiếm, với sự tham gia của công ty Deep Sea Vision, đã sử dụng hệ thống sóng âm phản xạ độ phân giải cao để xác định vị trí xác máy bay ở độ sâu khoảng 610m dưới mặt nước vào ngày 2/6.

Một sự tình cờ đã góp phần quan trọng vào thành công của cuộc tìm kiếm: một tàu nghiên cứu được trang bị một trong những hệ thống sóng âm phản xạ hiện đại nhất thế giới đi ngang qua khu vực tìm kiếm đã được thu hẹp phạm vi và đồng ý dừng lại trong 48 giờ để hỗ trợ.

“Nó hoạt động liên tục khoảng 30 giờ để quét đáy biển trong khu vực mục tiêu, sau đó nổi lên mặt nước và rồi chúng tôi nhìn thấy nó”, ông Josh Gates, người dẫn chương trình Expedition Unknown, kể lại.

Một cuộc khảo sát bằng hình ảnh sau đó đã xác nhận chắc chắn danh tính chiếc máy bay. Các bức ảnh cho thấy rõ logo đôi cánh đặc trưng của Pan American cùng tên máy bay vẫn còn có thể đọc được.

Theo đại diện của Expedition Unknown, hiện không có kế hoạch trục vớt hoặc tác động đến xác máy bay dưới bất kỳ hình thức nào.

“Đây là nơi an nghỉ của những người đã thiệt mạng trong thảm kịch", người phát ngôn cho biết.

Air/Sea Heritage Foundation hiện đang phối hợp với chính quyền Puerto Rico để tăng cường bảo vệ khu vực này, đồng thời vận động xây dựng một đài tưởng niệm dành cho các nạn nhân.

Tổ chức này cũng đã liên hệ với các gia đình bị ảnh hưởng trực tiếp bởi thảm kịch, cũng như 2 người sống sót cuối cùng còn được biết đến hiện nay.

Chiếc máy bay đang trên hành trình tới New York thì bị hỏng động cơ ngay sau khi cất cánh, theo Pan Am Historical Foundation.

Sự cố buộc phi công phải thực hiện một cú hạ cánh khẩn cấp xuống mặt biển chỉ vài phút sau đó. Máy bay có đủ bè cứu sinh và áo phao cho toàn bộ hành khách và phi hành đoàn.

Tuy nhiên, hỗn loạn đã xảy ra vì nhiều nguyên nhân: hành khách không được hướng dẫn an toàn trước chuyến bay, tồn tại rào cản ngôn ngữ và không có quy trình sơ tán được phối hợp hiệu quả.

Chiếc máy bay chìm xuống biển trong chưa đầy 3 phút. Mặc dù Lực lượng Tuần duyên Mỹ và Không quân Mỹ đã nhanh chóng triển khai cứu hộ, chỉ có 12 hành khách và 5 thành viên phi hành đoàn được cứu sống.

Trong báo cáo điều tra về vụ tai nạn năm 1952, Ủy ban Hàng không Dân dụng Mỹ, tiền thân của Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ngày nay, đã đề xuất sửa đổi các quy định nhằm “đảm bảo mức độ an toàn cao hơn cho hành khách trên các chuyến bay qua biển”.

Những đề xuất sau đó được áp dụng rộng rãi, bao gồm: hướng dẫn hành khách trước chuyến bay về vị trí áo phao, cách sử dụng bè cứu sinh, vị trí và cách sử dụng các cửa thoát hiểm khẩn cấp.

Ông Doug Miller thuộc Pan Am Historical Foundation cho biết: “Việc để tiếp viên khẳng định vai trò và quyền hướng dẫn của mình trước chuyến bay giúp thông điệp của họ hiệu quả hơn rất nhiều khi tình huống khẩn cấp thực sự xảy ra".